श्री गुरु ग्रन्थ साहिबः

पुटः - 222


ਤਨਿ ਮਨਿ ਸੂਚੈ ਸਾਚੁ ਸੁ ਚੀਤਿ ॥
तनि मनि सूचै साचु सु चीति ॥

तेषां शरीरं मनः च शुद्धं भवति, यथा ते सत्यं भगवन्तं चैतन्ये निक्षिपन्ति।

ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਭਜੁ ਨੀਤਾ ਨੀਤਿ ॥੮॥੨॥
नानक हरि भजु नीता नीति ॥८॥२॥

भगवन्तं ध्याय नानक एकैकं प्रतिदिनं। ||८||२||

ਗਉੜੀ ਗੁਆਰੇਰੀ ਮਹਲਾ ੧ ॥
गउड़ी गुआरेरी महला १ ॥

गौरी ग्वारायरी, प्रथम मेहल : १.

ਨਾ ਮਨੁ ਮਰੈ ਨ ਕਾਰਜੁ ਹੋਇ ॥
ना मनु मरै न कारजु होइ ॥

मनः न म्रियते अतः कार्यं न सिद्ध्यति।

ਮਨੁ ਵਸਿ ਦੂਤਾ ਦੁਰਮਤਿ ਦੋਇ ॥
मनु वसि दूता दुरमति दोइ ॥

मनः दुष्टबुद्धिद्वन्द्वदैत्यानां सामर्थ्येन वर्तते।

ਮਨੁ ਮਾਨੈ ਗੁਰ ਤੇ ਇਕੁ ਹੋਇ ॥੧॥
मनु मानै गुर ते इकु होइ ॥१॥

यदा तु मनः समर्पयति तदा गुरुद्वारा तत् एकं भवति। ||१||

ਨਿਰਗੁਣ ਰਾਮੁ ਗੁਣਹ ਵਸਿ ਹੋਇ ॥
निरगुण रामु गुणह वसि होइ ॥

भगवान् गुणहीनः अस्ति; गुणगुणाः तस्य वशे भवन्ति।

ਆਪੁ ਨਿਵਾਰਿ ਬੀਚਾਰੇ ਸੋਇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
आपु निवारि बीचारे सोइ ॥१॥ रहाउ ॥

स्वार्थमुपहर्ता तं चिन्तयति । ||१||विराम||

ਮਨੁ ਭੂਲੋ ਬਹੁ ਚਿਤੈ ਵਿਕਾਰੁ ॥
मनु भूलो बहु चितै विकारु ॥

भ्रान्तचित्तः सर्वविधं भ्रष्टाचारं चिन्तयति।

ਮਨੁ ਭੂਲੋ ਸਿਰਿ ਆਵੈ ਭਾਰੁ ॥
मनु भूलो सिरि आवै भारु ॥

यदा मनः मोहितं भवति तदा दुष्टभारः शिरसि पतति।

ਮਨੁ ਮਾਨੈ ਹਰਿ ਏਕੰਕਾਰੁ ॥੨॥
मनु मानै हरि एकंकारु ॥२॥

परन्तु यदा मनः भगवन्तं समर्पयति तदा एकमेव भगवन्तं साक्षात्करोति। ||२||

ਮਨੁ ਭੂਲੋ ਮਾਇਆ ਘਰਿ ਜਾਇ ॥
मनु भूलो माइआ घरि जाइ ॥

मोहितं मनः माया गृहं प्रविशति।

ਕਾਮਿ ਬਿਰੂਧਉ ਰਹੈ ਨ ਠਾਇ ॥
कामि बिरूधउ रहै न ठाइ ॥

कामे निमग्नं न स्थिरं तिष्ठति ।

ਹਰਿ ਭਜੁ ਪ੍ਰਾਣੀ ਰਸਨ ਰਸਾਇ ॥੩॥
हरि भजु प्राणी रसन रसाइ ॥३॥

जिह्वाया भगवन्नामं प्रेम्णा स्पन्दस्व मर्त्य | ||३||

ਗੈਵਰ ਹੈਵਰ ਕੰਚਨ ਸੁਤ ਨਾਰੀ ॥
गैवर हैवर कंचन सुत नारी ॥

गजाः अश्वाः सुवर्णाः बालकाः पतिपत्न्यः |

ਬਹੁ ਚਿੰਤਾ ਪਿੜ ਚਾਲੈ ਹਾਰੀ ॥
बहु चिंता पिड़ चालै हारी ॥

एतेषां सर्वेषां व्याकुलप्रकरणेषु जनाः क्रीडां हारयित्वा गच्छन्ति।

ਜੂਐ ਖੇਲਣੁ ਕਾਚੀ ਸਾਰੀ ॥੪॥
जूऐ खेलणु काची सारी ॥४॥

शतरंजक्रीडायां तेषां खण्डाः गन्तव्यं न प्राप्नुवन्ति । ||४||

ਸੰਪਉ ਸੰਚੀ ਭਏ ਵਿਕਾਰ ॥
संपउ संची भए विकार ॥

धनं सङ्गृह्णन्ति, तस्मात् केवलं दुष्टं भवति।

ਹਰਖ ਸੋਕ ਉਭੇ ਦਰਵਾਰਿ ॥
हरख सोक उभे दरवारि ॥

सुखदुःखं द्वारे तिष्ठन्ति।

ਸੁਖੁ ਸਹਜੇ ਜਪਿ ਰਿਦੈ ਮੁਰਾਰਿ ॥੫॥
सुखु सहजे जपि रिदै मुरारि ॥५॥

सहजं शान्तिः भगवतः ध्यानेन, हृदयस्य अन्तः, आगच्छति। ||५||

ਨਦਰਿ ਕਰੇ ਤਾ ਮੇਲਿ ਮਿਲਾਏ ॥
नदरि करे ता मेलि मिलाए ॥

यदा भगवान् स्वस्य अनुग्रहदृष्टिं ददाति तदा सः अस्मान् स्वसंयोगे एकीकरोति।

ਗੁਣ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਅਉਗਣ ਸਬਦਿ ਜਲਾਏ ॥
गुण संग्रहि अउगण सबदि जलाए ॥

शब्दवचनद्वारा पुण्याः सङ्गृह्यन्ते, दोषाः च दह्यन्ते।

ਗੁਰਮੁਖਿ ਨਾਮੁ ਪਦਾਰਥੁ ਪਾਏ ॥੬॥
गुरमुखि नामु पदारथु पाए ॥६॥

गुरमुखः नाम निधिं लभते भगवतः नाम। ||६||

ਬਿਨੁ ਨਾਵੈ ਸਭ ਦੂਖ ਨਿਵਾਸੁ ॥
बिनु नावै सभ दूख निवासु ॥

नाम विना सर्वे दुःखेन जीवन्ति।

ਮਨਮੁਖ ਮੂੜ ਮਾਇਆ ਚਿਤ ਵਾਸੁ ॥
मनमुख मूड़ माइआ चित वासु ॥

मूढस्य स्वार्थस्य मनमुखस्य चैतन्यं मायायाः निवासस्थानं भवति।

ਗੁਰਮੁਖਿ ਗਿਆਨੁ ਧੁਰਿ ਕਰਮਿ ਲਿਖਿਆਸੁ ॥੭॥
गुरमुखि गिआनु धुरि करमि लिखिआसु ॥७॥

गुरमुखः आध्यात्मिकं प्रज्ञां प्राप्नोति पूर्वनिर्धारितनियतिः। ||७||

ਮਨੁ ਚੰਚਲੁ ਧਾਵਤੁ ਫੁਨਿ ਧਾਵੈ ॥
मनु चंचलु धावतु फुनि धावै ॥

चपलं मनः क्षणिकवस्तूनाम् अनुसरणं निरन्तरं धावति।

ਸਾਚੇ ਸੂਚੇ ਮੈਲੁ ਨ ਭਾਵੈ ॥
साचे सूचे मैलु न भावै ॥

शुद्धः सत्यः प्रभुः मलिनतया न प्रीयते।

ਨਾਨਕ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹਰਿ ਗੁਣ ਗਾਵੈ ॥੮॥੩॥
नानक गुरमुखि हरि गुण गावै ॥८॥३॥

नानक गुरमुखः भगवतः महिमा स्तुतिं गायति। ||८||३||

ਗਉੜੀ ਗੁਆਰੇਰੀ ਮਹਲਾ ੧ ॥
गउड़ी गुआरेरी महला १ ॥

गौरी ग्वारायरी, प्रथम मेहल : १.

ਹਉਮੈ ਕਰਤਿਆ ਨਹ ਸੁਖੁ ਹੋਇ ॥
हउमै करतिआ नह सुखु होइ ॥

अहंकारे कर्म कृत्वा शान्तिः न लभ्यते।

ਮਨਮਤਿ ਝੂਠੀ ਸਚਾ ਸੋਇ ॥
मनमति झूठी सचा सोइ ॥

मनसः बुद्धिः मिथ्या; केवलं प्रभुः सत्यः अस्ति।

ਸਗਲ ਬਿਗੂਤੇ ਭਾਵੈ ਦੋਇ ॥
सगल बिगूते भावै दोइ ॥

द्वन्द्वप्रेमिणः सर्वे नष्टाः भवन्ति।

ਸੋ ਕਮਾਵੈ ਧੁਰਿ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇ ॥੧॥
सो कमावै धुरि लिखिआ होइ ॥१॥

जनाः पूर्वनिर्धारितरूपेण कार्यं कुर्वन्ति । ||१||

ਐਸਾ ਜਗੁ ਦੇਖਿਆ ਜੂਆਰੀ ॥
ऐसा जगु देखिआ जूआरी ॥

मया दृष्टं जगत् तादृशं द्यूतकर्ता;

ਸਭਿ ਸੁਖ ਮਾਗੈ ਨਾਮੁ ਬਿਸਾਰੀ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
सभि सुख मागै नामु बिसारी ॥१॥ रहाउ ॥

सर्वे शान्तिं याचन्ते, परन्तु ते नाम भगवतः नाम विस्मरन्ति। ||१||विराम||

ਅਦਿਸਟੁ ਦਿਸੈ ਤਾ ਕਹਿਆ ਜਾਇ ॥
अदिसटु दिसै ता कहिआ जाइ ॥

यदि अदृष्टः भगवतः द्रष्टव्यः तर्हि सः वर्णयितुं शक्यते स्म ।

ਬਿਨੁ ਦੇਖੇ ਕਹਣਾ ਬਿਰਥਾ ਜਾਇ ॥
बिनु देखे कहणा बिरथा जाइ ॥

तम् अदृष्ट्वा सर्वाणि वर्णनानि निष्प्रयोजनानि सन्ति।

ਗੁਰਮੁਖਿ ਦੀਸੈ ਸਹਜਿ ਸੁਭਾਇ ॥
गुरमुखि दीसै सहजि सुभाइ ॥

गुरमुखः तं सहजतया पश्यति।

ਸੇਵਾ ਸੁਰਤਿ ਏਕ ਲਿਵ ਲਾਇ ॥੨॥
सेवा सुरति एक लिव लाइ ॥२॥

अतः एकेश्वरस्य सेवां कुरुत, प्रेमपूर्णजागरूकतायाः सह। ||२||

ਸੁਖੁ ਮਾਂਗਤ ਦੁਖੁ ਆਗਲ ਹੋਇ ॥
सुखु मांगत दुखु आगल होइ ॥

जनाः शान्तिं याचन्ते, परन्तु तेषां तीव्रदुःखं प्राप्यते ।

ਸਗਲ ਵਿਕਾਰੀ ਹਾਰੁ ਪਰੋਇ ॥
सगल विकारी हारु परोइ ॥

ते सर्वे भ्रष्टाचारस्य माला बुनन्ति।

ਏਕ ਬਿਨਾ ਝੂਠੇ ਮੁਕਤਿ ਨ ਹੋਇ ॥
एक बिना झूठे मुकति न होइ ॥

त्वं मिथ्यासि - एकेन विना मुक्तिः नास्ति।

ਕਰਿ ਕਰਿ ਕਰਤਾ ਦੇਖੈ ਸੋਇ ॥੩॥
करि करि करता देखै सोइ ॥३॥

प्रजापतिः सृष्टिं सृष्टवान्, सः तां पश्यति। ||३||

ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਅਗਨਿ ਸਬਦਿ ਬੁਝਾਏ ॥
त्रिसना अगनि सबदि बुझाए ॥

कामाग्निः शबद्वचनेन शम्यते।

ਦੂਜਾ ਭਰਮੁ ਸਹਜਿ ਸੁਭਾਏ ॥
दूजा भरमु सहजि सुभाए ॥

द्वैतं संशयं च स्वयमेव निवर्तते।

ਗੁਰਮਤੀ ਨਾਮੁ ਰਿਦੈ ਵਸਾਏ ॥
गुरमती नामु रिदै वसाए ॥

गुरुशिक्षां अनुसृत्य नाम हृदये तिष्ठति।

ਸਾਚੀ ਬਾਣੀ ਹਰਿ ਗੁਣ ਗਾਏ ॥੪॥
साची बाणी हरि गुण गाए ॥४॥

तस्य बनिस्य सत्यवचनेन भगवतः गौरवं स्तुतिं गायतु। ||४||

ਤਨ ਮਹਿ ਸਾਚੋ ਗੁਰਮੁਖਿ ਭਾਉ ॥
तन महि साचो गुरमुखि भाउ ॥

तस्य गुर्मुखस्य प्रेम्णः सच्चिदानन्दः शरीरे तिष्ठति।

ਨਾਮ ਬਿਨਾ ਨਾਹੀ ਨਿਜ ਠਾਉ ॥
नाम बिना नाही निज ठाउ ॥

नाम विना कोऽपि स्वस्थानं न प्राप्नोति ।

ਪ੍ਰੇਮ ਪਰਾਇਣ ਪ੍ਰੀਤਮ ਰਾਉ ॥
प्रेम पराइण प्रीतम राउ ॥

प्रिय भगवान् राजा प्रेम्णः समर्पितः अस्ति।

ਨਦਰਿ ਕਰੇ ਤਾ ਬੂਝੈ ਨਾਉ ॥੫॥
नदरि करे ता बूझै नाउ ॥५॥

यदि सः स्वस्य अनुग्रहदृष्टिं ददाति तर्हि वयं तस्य नाम अवगच्छामः। ||५||

ਮਾਇਆ ਮੋਹੁ ਸਰਬ ਜੰਜਾਲਾ ॥
माइआ मोहु सरब जंजाला ॥

माया प्रति भावनात्मकः आसक्तिः सर्वथा उलझनम् एव।

ਮਨਮੁਖ ਕੁਚੀਲ ਕੁਛਿਤ ਬਿਕਰਾਲਾ ॥
मनमुख कुचील कुछित बिकराला ॥

स्वेच्छा मनमुखं मलिनं शापितं घोरम् |

ਸਤਿਗੁਰੁ ਸੇਵੇ ਚੂਕੈ ਜੰਜਾਲਾ ॥
सतिगुरु सेवे चूकै जंजाला ॥

सत्यगुरुं सेवन् एते उलझनानि समाप्ताः भवन्ति।

ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮੁ ਸਦਾ ਸੁਖੁ ਨਾਲਾ ॥੬॥
अंम्रित नामु सदा सुखु नाला ॥६॥

नामस्य अम्ब्रोसियलामृते त्वं स्थास्यसि शान्तिं स्थास्यसि। ||६||

ਗੁਰਮੁਖਿ ਬੂਝੈ ਏਕ ਲਿਵ ਲਾਏ ॥
गुरमुखि बूझै एक लिव लाए ॥

गुरमुखाः एकेश्वरं विज्ञाय, तस्मिन् प्रेम्णः निषेधयन्ति।

ਨਿਜ ਘਰਿ ਵਾਸੈ ਸਾਚਿ ਸਮਾਏ ॥
निज घरि वासै साचि समाए ॥

स्वाभ्यन्तरस्य गृहे निवसन्ति, सच्चे भगवते विलीयन्ते च।

ਜੰਮਣੁ ਮਰਣਾ ਠਾਕਿ ਰਹਾਏ ॥
जंमणु मरणा ठाकि रहाए ॥

जन्ममरणचक्रं समाप्तं भवति।

ਪੂਰੇ ਗੁਰ ਤੇ ਇਹ ਮਤਿ ਪਾਏ ॥੭॥
पूरे गुर ते इह मति पाए ॥७॥

एषा अवगमनं सिद्धगुरुतः प्राप्यते। ||७||

ਕਥਨੀ ਕਥਉ ਨ ਆਵੈ ਓਰੁ ॥
कथनी कथउ न आवै ओरु ॥

भाषणं वदन्, तस्य अन्तः नास्ति।


सूचिः (1 - 1430)
जप पुटः: 1 - 8
सो दर पुटः: 8 - 10
सो पुरख पुटः: 10 - 12
सोहला पुटः: 12 - 13
सिरी राग पुटः: 14 - 93
राग माझ पुटः: 94 - 150
राग गउड़ी पुटः: 151 - 346
राग आसा पुटः: 347 - 488
राग गूजरी पुटः: 489 - 526
राग देवगणधारी पुटः: 527 - 536
राग बिहागड़ा पुटः: 537 - 556
राग वढ़हंस पुटः: 557 - 594
राग सोरठ पुटः: 595 - 659
राग धनसारी पुटः: 660 - 695
राग जैतसरी पुटः: 696 - 710
राग तोडी पुटः: 711 - 718
राग बैराडी पुटः: 719 - 720
राग तिलंग पुटः: 721 - 727
राग सूही पुटः: 728 - 794
राग बिलावल पुटः: 795 - 858
राग गोंड पुटः: 859 - 875
राग रामकली पुटः: 876 - 974
राग नट नारायण पुटः: 975 - 983
राग माली पुटः: 984 - 988
राग मारू पुटः: 989 - 1106
राग तुखारी पुटः: 1107 - 1117
राग केदारा पुटः: 1118 - 1124
राग भैरौ पुटः: 1125 - 1167
राग वसंत पुटः: 1168 - 1196
राग सारंगस पुटः: 1197 - 1253
राग मलार पुटः: 1254 - 1293
राग कानडा पुटः: 1294 - 1318
राग कल्याण पुटः: 1319 - 1326
राग प्रभाती पुटः: 1327 - 1351
राग जयवंती पुटः: 1352 - 1359
सलोक सहस्रकृति पुटः: 1353 - 1360
गाथा महला 5 पुटः: 1360 - 1361
फुनहे महला 5 पुटः: 1361 - 1363
चौबोले महला 5 पुटः: 1363 - 1364
सलोक भगत कबीर जिओ के पुटः: 1364 - 1377
सलोक सेख फरीद के पुटः: 1377 - 1385
सवईए स्री मुखबाक महला 5 पुटः: 1385 - 1389
सवईए महले पहिले के पुटः: 1389 - 1390
सवईए महले दूजे के पुटः: 1391 - 1392
सवईए महले तीजे के पुटः: 1392 - 1396
सवईए महले चौथे के पुटः: 1396 - 1406
सवईए महले पंजवे के पुटः: 1406 - 1409
सलोक वारा ते वधीक पुटः: 1410 - 1426
सलोक महला 9 पुटः: 1426 - 1429
मुंदावणी महला 5 पुटः: 1429 - 1429
रागमाला पुटः: 1430 - 1430