पौरी : १.
त्वमेव सृष्टिं सृष्टवान्; त्वया एव तस्मिन् स्वशक्तिः प्रविष्टा ।
त्वं पश्यसि तव सृष्टिं हारितविजितपाशा इव पृथिव्याः ।
यः आगतः, सः गमिष्यति; सर्वेषां वारः भविष्यति।
यः अस्माकं आत्मानं, अस्माकं जीवनस्य एव निःश्वासस्य स्वामित्वं धारयति - किमर्थं वयं तं भगवन्तं गुरुं च मनसा विस्मरेम?
स्वहस्तेन स्वकार्यसमाधानं कुर्मः । ||२०||
सलोक, द्वितीय मेहल : १.
द्वन्द्वं लसन् कीदृशः प्रेम्णः अयं ?
नानक, स एव कान्त उच्यते, यः सदा लीनामग्नः तिष्ठति।
यः तु सत्कृते एव शुभं अनुभवति, दुर्गते च दुःखं अनुभवति
- तं कान्तं मा वदतु। सः केवलं स्वस्य खातेः कृते एव व्यापारं करोति। ||१||
द्वितीयः मेहलः : १.
यः स्वामिने सादरं अभिवादनं अशिष्टं च प्रत्याख्यानं च करोति, सः आदौ एव भ्रष्टः अभवत्।
हे नानक, तस्य कर्मद्वयं मिथ्या; सः भगवतः प्राङ्गणे स्थानं न प्राप्नोति। ||२||
पौरी : १.
तस्य सेवां कृत्वा शान्तिः प्राप्यते; ध्यात्वा तं भगवन्तं गुरुं च शाश्वतं निवसन्तु।
किमर्थं त्वं तादृशानि दुष्टानि कर्माणि करोषि यत् त्वं तथा दुःखं भवितुमर्हसि।
किमपि दुष्टं सर्वथा मा कुरु; दूरदर्शनेन भविष्यं पश्यन्तु।
अतः पासान् एवं प्रकारेण क्षिपतु, येन त्वं स्वेश्वरेण सह स्वामिना सह न हास्यसि।
तानि कर्माणि कुरु येन ते लाभं प्राप्नुयुः। ||२१||
सलोक, द्वितीय मेहल : १.
यदि भृत्यः सेवां करोति वृथा वातर्कशीलः ।
सः यावत् इच्छति तावत् वक्तुं शक्नोति, किन्तु सः स्वामिनः प्रियः न भविष्यति।
यदि तु स्वाभिमानं निराकृत्य ततः सेवां करोति चेत् स सम्मानितः स्यात्।
हे नानक यदि सक्तेन सह विलीयते तस्य आसक्तिः ग्राह्यः भवति । ||१||
द्वितीयः मेहलः : १.
यद् मनसि वर्तते, तत् निर्गच्छति; स्वयमेव उक्तं वचनं केवलं वायुः एव।
सः विषबीजानि रोपयति, अम्ब्रोसियामृतं च आग्रहयति। पश्यतु - एषः कः न्यायः ? ||२||
द्वितीयः मेहलः : १.
मूर्खेण सह मैत्री कदापि सम्यक् न भवति।
यथा जानाति, सः अभिनयं करोति; पश्य च तथा इति पश्यतु।
एकं वस्तु अन्यस्मिन् लीनं कर्तुं शक्यते, परन्तु द्वन्द्वं तान् पृथक् करोति ।
न कश्चित् भगवते आज्ञां दातुं शक्नोति; तस्य स्थाने विनयशीलाः प्रार्थनाः अर्पयन्तु।
मिथ्यात्वमभ्यासं कृत्वा मिथ्यात्वमेव लभ्यते। नानक भगवतः स्तुतिद्वारा एकः प्रफुल्लितः भवति। ||३||
द्वितीयः मेहलः : १.
मूर्खेण सह मैत्री, आडम्बरपूर्णेन च प्रेम,
जले आकृष्यमाणा रेखा इव भवन्ति, लेशं चिह्नं वा न त्यजन्ति। ||४||
द्वितीयः मेहलः : १.
यदि मूर्खः कार्यं करोति तर्हि सः सम्यक् कर्तुं न शक्नोति।
किमपि सम्यक् करोति चेदपि परं दुष्कृतं करोति। ||५||
पौरी : १.
यदि भृत्यः सेवां कुर्वन् स्वामिनः इच्छां पालयति ।
तस्य मानः वर्धते, सः द्विगुणं वेतनं प्राप्नोति।
परन्तु यदि सः स्वामिनः समः इति दावान् करोति तर्हि सः स्वामिनः अप्रियतां अर्जयति।
सः सम्पूर्णं वेतनं नष्टं करोति, अपि च जूताभिः मुखं ताडितः भवति ।
यस्मात् वयं पोषणं प्राप्नुमः, तस्य उत्सवं कुर्मः सर्वे ।
हे नानक, न कश्चित् भगवते आज्ञां दातुं शक्नोति; तस्य स्थाने प्रार्थनां कुर्मः। ||२२||
सलोक, द्वितीय मेहल : १.
कीदृशं दानं यत् वयं स्वयाचनामात्रेण प्राप्नुमः ।