श्री गुरु ग्रन्थ साहिबः

पुटः - 570


ਗੁਣ ਮਹਿ ਗੁਣੀ ਸਮਾਏ ਜਿਸੁ ਆਪਿ ਬੁਝਾਏ ਲਾਹਾ ਭਗਤਿ ਸੈਸਾਰੇ ॥
गुण महि गुणी समाए जिसु आपि बुझाए लाहा भगति सैसारे ॥

एकस्य गुणाः भगवतः गुणेषु विलीयन्ते; सः स्वस्य आत्मनः अवगमनाय आगच्छति। भक्तिपूजायाः लाभं लोके अर्जयति।

ਬਿਨੁ ਭਗਤੀ ਸੁਖੁ ਨ ਹੋਈ ਦੂਜੈ ਪਤਿ ਖੋਈ ਗੁਰਮਤਿ ਨਾਮੁ ਅਧਾਰੇ ॥
बिनु भगती सुखु न होई दूजै पति खोई गुरमति नामु अधारे ॥

भक्तिं विना शान्तिः नास्ति; द्वैतस्य माध्यमेन गौरवः नष्टः भवति, परन्तु गुरुस्य निर्देशेन सः नामस्य समर्थनेन धन्यः भवति।

ਵਖਰੁ ਨਾਮੁ ਸਦਾ ਲਾਭੁ ਹੈ ਜਿਸ ਨੋ ਏਤੁ ਵਾਪਾਰਿ ਲਾਏ ॥
वखरु नामु सदा लाभु है जिस नो एतु वापारि लाए ॥

सः नित्यं नामस्य वणिजस्य लाभं अर्जयति, यं भगवता अस्मिन् व्यापारे नियोजयति।

ਰਤਨ ਪਦਾਰਥ ਵਣਜੀਅਹਿ ਜਾਂ ਸਤਿਗੁਰੁ ਦੇਇ ਬੁਝਾਏ ॥੧॥
रतन पदारथ वणजीअहि जां सतिगुरु देइ बुझाए ॥१॥

स रत्नम् अमूल्यं निधिं क्रीणाति, यस्मै सत्यगुरुणा एतां अवगमनं दत्तम्। ||१||

ਮਾਇਆ ਮੋਹੁ ਸਭੁ ਦੁਖੁ ਹੈ ਖੋਟਾ ਇਹੁ ਵਾਪਾਰਾ ਰਾਮ ॥
माइआ मोहु सभु दुखु है खोटा इहु वापारा राम ॥

मायायाः प्रेम सर्वथा दुःखदः अस्ति; एषः दुष्टः सौदाः अस्ति।

ਕੂੜੁ ਬੋਲਿ ਬਿਖੁ ਖਾਵਣੀ ਬਹੁ ਵਧਹਿ ਵਿਕਾਰਾ ਰਾਮ ॥
कूड़ु बोलि बिखु खावणी बहु वधहि विकारा राम ॥

अनृतं वदन् विषं खादति, अन्तः दुष्टं च महतीं वर्धते ।

ਬਹੁ ਵਧਹਿ ਵਿਕਾਰਾ ਸਹਸਾ ਇਹੁ ਸੰਸਾਰਾ ਬਿਨੁ ਨਾਵੈ ਪਤਿ ਖੋਈ ॥
बहु वधहि विकारा सहसा इहु संसारा बिनु नावै पति खोई ॥

अन्तः दुष्टं बहु वर्धते, अस्मिन् संशयलोके; नाम विना एकस्य मानः नष्टः भवति।

ਪੜਿ ਪੜਿ ਪੰਡਿਤ ਵਾਦੁ ਵਖਾਣਹਿ ਬਿਨੁ ਬੂਝੇ ਸੁਖੁ ਨ ਹੋਈ ॥
पड़ि पड़ि पंडित वादु वखाणहि बिनु बूझे सुखु न होई ॥

पठित्वा अध्ययनं कुर्वन्तः धार्मिकविद्वांसः विवादं कुर्वन्ति, वादविवादं च कुर्वन्ति; किन्तु अवगमनं विना शान्तिः नास्ति।

ਆਵਣ ਜਾਣਾ ਕਦੇ ਨ ਚੂਕੈ ਮਾਇਆ ਮੋਹ ਪਿਆਰਾ ॥
आवण जाणा कदे न चूकै माइआ मोह पिआरा ॥

तेषां आगमनगमनं कदापि न समाप्तं भवति; मायां भावात्मकः आसक्तिः तेषां प्रियः अस्ति।

ਮਾਇਆ ਮੋਹੁ ਸਭੁ ਦੁਖੁ ਹੈ ਖੋਟਾ ਇਹੁ ਵਾਪਾਰਾ ॥੨॥
माइआ मोहु सभु दुखु है खोटा इहु वापारा ॥२॥

मायायाः प्रेम सर्वथा दुःखदः अस्ति; एषः दुष्टः सौदाः अस्ति। ||२||

ਖੋਟੇ ਖਰੇ ਸਭਿ ਪਰਖੀਅਨਿ ਤਿਤੁ ਸਚੇ ਕੈ ਦਰਬਾਰਾ ਰਾਮ ॥
खोटे खरे सभि परखीअनि तितु सचे कै दरबारा राम ॥

नकली च प्रामाणिकं च सर्वं सत्येश्वरस्य न्यायालये परीक्षितम्।

ਖੋਟੇ ਦਰਗਹ ਸੁਟੀਅਨਿ ਊਭੇ ਕਰਨਿ ਪੁਕਾਰਾ ਰਾਮ ॥
खोटे दरगह सुटीअनि ऊभे करनि पुकारा राम ॥

नकली न्यायालयात् बहिः क्षिप्ताः, ते च तत्र तिष्ठन्ति, दुःखेन क्रन्दन्ति।

ਊਭੇ ਕਰਨਿ ਪੁਕਾਰਾ ਮੁਗਧ ਗਵਾਰਾ ਮਨਮੁਖਿ ਜਨਮੁ ਗਵਾਇਆ ॥
ऊभे करनि पुकारा मुगध गवारा मनमुखि जनमु गवाइआ ॥

ते तत्र तिष्ठन्ति, दुःखेन क्रन्दन्ति; मूर्खाः, मूर्खाः, स्वार्थिनः मनमुखाः स्वप्राणान् अपव्ययितवन्तः।

ਬਿਖਿਆ ਮਾਇਆ ਜਿਨਿ ਜਗਤੁ ਭੁਲਾਇਆ ਸਾਚਾ ਨਾਮੁ ਨ ਭਾਇਆ ॥
बिखिआ माइआ जिनि जगतु भुलाइआ साचा नामु न भाइआ ॥

माया विषं येन जगत् मोहितम्; नाम भगवतः नाम न प्रेम करोति।

ਮਨਮੁਖ ਸੰਤਾ ਨਾਲਿ ਵੈਰੁ ਕਰਿ ਦੁਖੁ ਖਟੇ ਸੰਸਾਰਾ ॥
मनमुख संता नालि वैरु करि दुखु खटे संसारा ॥

स्वेच्छा मनमुखाः सन्तं प्रति आक्रोशं कुर्वन्ति; ते अस्मिन् जगति केवलं दुःखं लभन्ते।

ਖੋਟੇ ਖਰੇ ਪਰਖੀਅਨਿ ਤਿਤੁ ਸਚੈ ਦਰਵਾਰਾ ਰਾਮ ॥੩॥
खोटे खरे परखीअनि तितु सचै दरवारा राम ॥३॥

नकली च प्रामाणिकं च तस्मिन् सत्ये भगवतः न्यायालये परीक्षितम्। ||३||

ਆਪਿ ਕਰੇ ਕਿਸੁ ਆਖੀਐ ਹੋਰੁ ਕਰਣਾ ਕਿਛੂ ਨ ਜਾਈ ਰਾਮ ॥
आपि करे किसु आखीऐ होरु करणा किछू न जाई राम ॥

सः एव करोति; अन्यं कम् पृच्छामि ? अन्यः कोऽपि किमपि कर्तुं न शक्नोति।

ਜਿਤੁ ਭਾਵੈ ਤਿਤੁ ਲਾਇਸੀ ਜਿਉ ਤਿਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਰਾਮ ॥
जितु भावै तितु लाइसी जिउ तिस दी वडिआई राम ॥

यथा इच्छति तथा अस्मान् नियोजयति; तादृशं तस्य गौरवपूर्णं महत्त्वम्।

ਜਿਉ ਤਿਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਆਪਿ ਕਰਾਈ ਵਰੀਆਮੁ ਨ ਫੁਸੀ ਕੋਈ ॥
जिउ तिस दी वडिआई आपि कराई वरीआमु न फुसी कोई ॥

तादृशं तस्य गौरवपूर्णं माहात्म्यम् - सः एव सर्वान् कार्यं करोति; न कश्चित् योद्धा कायरः वा।

ਜਗਜੀਵਨੁ ਦਾਤਾ ਕਰਮਿ ਬਿਧਾਤਾ ਆਪੇ ਬਖਸੇ ਸੋਈ ॥
जगजीवनु दाता करमि बिधाता आपे बखसे सोई ॥

जगतः जीवनं, महान् दाता, कर्मस्य शिल्पकारः - सः स्वयं क्षमाम् अयच्छति।

ਗੁਰਪਰਸਾਦੀ ਆਪੁ ਗਵਾਈਐ ਨਾਨਕ ਨਾਮਿ ਪਤਿ ਪਾਈ ॥
गुरपरसादी आपु गवाईऐ नानक नामि पति पाई ॥

गुरुप्रसादेन आत्मदम्भो नानक, नामद्वारा सम्मानो लभ्यते।

ਆਪਿ ਕਰੇ ਕਿਸੁ ਆਖੀਐ ਹੋਰੁ ਕਰਣਾ ਕਿਛੂ ਨ ਜਾਈ ॥੪॥੪॥
आपि करे किसु आखीऐ होरु करणा किछू न जाई ॥४॥४॥

सः एव करोति; अन्यं कम् पृच्छामि ? अन्यः कोऽपि किमपि कर्तुं न शक्नोति। ||४||४||

ਵਡਹੰਸੁ ਮਹਲਾ ੩ ॥
वडहंसु महला ३ ॥

वडाहन्स्, तृतीय मेहलः : १.

ਸਚਾ ਸਉਦਾ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਹੈ ਸਚਾ ਵਾਪਾਰਾ ਰਾਮ ॥
सचा सउदा हरि नामु है सचा वापारा राम ॥

सत्यं वणिजं भगवतः नाम। एषः एव सच्चः व्यापारः ।

ਗੁਰਮਤੀ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਵਣਜੀਐ ਅਤਿ ਮੋਲੁ ਅਫਾਰਾ ਰਾਮ ॥
गुरमती हरि नामु वणजीऐ अति मोलु अफारा राम ॥

गुरुस्य निर्देशानुसारं वयं भगवतः नाम व्यापारं कुर्मः; तस्य मूल्यं बहु महत् अस्ति।

ਅਤਿ ਮੋਲੁ ਅਫਾਰਾ ਸਚ ਵਾਪਾਰਾ ਸਚਿ ਵਾਪਾਰਿ ਲਗੇ ਵਡਭਾਗੀ ॥
अति मोलु अफारा सच वापारा सचि वापारि लगे वडभागी ॥

अस्य सच्चिदानन्दव्यापारस्य मूल्यं अतीव महत् अस्ति; ये सच्चे व्यापारे निरताः ते अतीव भाग्यवन्तः।

ਅੰਤਰਿ ਬਾਹਰਿ ਭਗਤੀ ਰਾਤੇ ਸਚਿ ਨਾਮਿ ਲਿਵ ਲਾਗੀ ॥
अंतरि बाहरि भगती राते सचि नामि लिव लागी ॥

अन्तः बहिश्च भक्तियुक्ताः सत्यनामप्रेमं निरूपयन्ति।

ਨਦਰਿ ਕਰੇ ਸੋਈ ਸਚੁ ਪਾਏ ਗੁਰ ਕੈ ਸਬਦਿ ਵੀਚਾਰਾ ॥
नदरि करे सोई सचु पाए गुर कै सबदि वीचारा ॥

भगवतः अनुग्रहेण धन्यः सत्यं प्राप्य गुरुस्य शबदस्य वचनं चिन्तयति।

ਨਾਨਕ ਨਾਮਿ ਰਤੇ ਤਿਨ ਹੀ ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ ਸਾਚੈ ਕੇ ਵਾਪਾਰਾ ॥੧॥
नानक नामि रते तिन ही सुखु पाइआ साचै के वापारा ॥१॥

नानक, ये नामसंयुक्ताः शान्तिं लभन्ते; ते केवलं सत्यनाम्नि एव व्यवहारं कुर्वन्ति। ||१||

ਹੰਉਮੈ ਮਾਇਆ ਮੈਲੁ ਹੈ ਮਾਇਆ ਮੈਲੁ ਭਰੀਜੈ ਰਾਮ ॥
हंउमै माइआ मैलु है माइआ मैलु भरीजै राम ॥

मायायां अहङ्कारात्मकः संलग्नता मलिनता एव; माया मलिनया अतिप्रवाहिता अस्ति।

ਗੁਰਮਤੀ ਮਨੁ ਨਿਰਮਲਾ ਰਸਨਾ ਹਰਿ ਰਸੁ ਪੀਜੈ ਰਾਮ ॥
गुरमती मनु निरमला रसना हरि रसु पीजै राम ॥

गुरुनिर्देशानुसारं मनः शुद्धं भवति, जिह्वा च भगवतः सूक्ष्मतत्त्वस्य स्वादनं करोति।

ਰਸਨਾ ਹਰਿ ਰਸੁ ਪੀਜੈ ਅੰਤਰੁ ਭੀਜੈ ਸਾਚ ਸਬਦਿ ਬੀਚਾਰੀ ॥
रसना हरि रसु पीजै अंतरु भीजै साच सबदि बीचारी ॥

जिह्वा भगवतः सूक्ष्मतत्त्वस्य स्वादनं करोति, अन्तः गभीरं हृदयं तस्य प्रेम्णा सिक्तं भवति, शाबादस्य सत्यवचनस्य चिन्तनं करोति।

ਅੰਤਰਿ ਖੂਹਟਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਿ ਭਰਿਆ ਸਬਦੇ ਕਾਢਿ ਪੀਐ ਪਨਿਹਾਰੀ ॥
अंतरि खूहटा अंम्रिति भरिआ सबदे काढि पीऐ पनिहारी ॥

अन्तः हृदयस्य कूपः भगवतः अम्ब्रोसियल-अमृतेन प्लावितः अस्ति; जलवाहकः शबादजले आकृष्य पिबति।

ਜਿਸੁ ਨਦਰਿ ਕਰੇ ਸੋਈ ਸਚਿ ਲਾਗੈ ਰਸਨਾ ਰਾਮੁ ਰਵੀਜੈ ॥
जिसु नदरि करे सोई सचि लागै रसना रामु रवीजै ॥

भगवतः अनुग्रहेण धन्यः सत्यस्य अनुकूलः भवति; जिह्वाया भगवतः नाम जपते |

ਨਾਨਕ ਨਾਮਿ ਰਤੇ ਸੇ ਨਿਰਮਲ ਹੋਰ ਹਉਮੈ ਮੈਲੁ ਭਰੀਜੈ ॥੨॥
नानक नामि रते से निरमल होर हउमै मैलु भरीजै ॥२॥

नानक नाम भगवतः नामानुरूपाः ते निर्मलाः। अहङ्कारस्य मलिनतापूर्णाः अन्ये। ||२||

ਪੰਡਿਤ ਜੋਤਕੀ ਸਭਿ ਪੜਿ ਪੜਿ ਕੂਕਦੇ ਕਿਸੁ ਪਹਿ ਕਰਹਿ ਪੁਕਾਰਾ ਰਾਮ ॥
पंडित जोतकी सभि पड़ि पड़ि कूकदे किसु पहि करहि पुकारा राम ॥

सर्वे धर्मविदः ज्योतिषिणः पठन्ति पठन्ति, विवादं कुर्वन्ति, उद्घोषयन्ति च। ते कम् उपदिशितुं प्रयतन्ते ?


सूचिः (1 - 1430)
जप पुटः: 1 - 8
सो दर पुटः: 8 - 10
सो पुरख पुटः: 10 - 12
सोहला पुटः: 12 - 13
सिरी राग पुटः: 14 - 93
राग माझ पुटः: 94 - 150
राग गउड़ी पुटः: 151 - 346
राग आसा पुटः: 347 - 488
राग गूजरी पुटः: 489 - 526
राग देवगणधारी पुटः: 527 - 536
राग बिहागड़ा पुटः: 537 - 556
राग वढ़हंस पुटः: 557 - 594
राग सोरठ पुटः: 595 - 659
राग धनसारी पुटः: 660 - 695
राग जैतसरी पुटः: 696 - 710
राग तोडी पुटः: 711 - 718
राग बैराडी पुटः: 719 - 720
राग तिलंग पुटः: 721 - 727
राग सूही पुटः: 728 - 794
राग बिलावल पुटः: 795 - 858
राग गोंड पुटः: 859 - 875
राग रामकली पुटः: 876 - 974
राग नट नारायण पुटः: 975 - 983
राग माली पुटः: 984 - 988
राग मारू पुटः: 989 - 1106
राग तुखारी पुटः: 1107 - 1117
राग केदारा पुटः: 1118 - 1124
राग भैरौ पुटः: 1125 - 1167
राग वसंत पुटः: 1168 - 1196
राग सारंगस पुटः: 1197 - 1253
राग मलार पुटः: 1254 - 1293
राग कानडा पुटः: 1294 - 1318
राग कल्याण पुटः: 1319 - 1326
राग प्रभाती पुटः: 1327 - 1351
राग जयवंती पुटः: 1352 - 1359
सलोक सहस्रकृति पुटः: 1353 - 1360
गाथा महला 5 पुटः: 1360 - 1361
फुनहे महला 5 पुटः: 1361 - 1363
चौबोले महला 5 पुटः: 1363 - 1364
सलोक भगत कबीर जिओ के पुटः: 1364 - 1377
सलोक सेख फरीद के पुटः: 1377 - 1385
सवईए स्री मुखबाक महला 5 पुटः: 1385 - 1389
सवईए महले पहिले के पुटः: 1389 - 1390
सवईए महले दूजे के पुटः: 1391 - 1392
सवईए महले तीजे के पुटः: 1392 - 1396
सवईए महले चौथे के पुटः: 1396 - 1406
सवईए महले पंजवे के पुटः: 1406 - 1409
सलोक वारा ते वधीक पुटः: 1410 - 1426
सलोक महला 9 पुटः: 1426 - 1429
मुंदावणी महला 5 पुटः: 1429 - 1429
रागमाला पुटः: 1430 - 1430