ಮುಳ್ಳುಗಳು ಕುಟುಕಿದರೆ ಮತ್ತು ದೇಹವು ಕೊಚ್ಚಿಹೋದರೆ, ನನ್ನ ತಲೆಯ ಮೇಲಿನ ಮುಳ್ಳಿನ ಕಷ್ಟವನ್ನು ನಾನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ.
ಹುಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಪಗಳು ನನ್ನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದರೆ, ನಾನು "ಓಹ್" ಅಥವಾ "ಅಯ್ಯೋ" ಎಂದು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ.
ನನಗೆ ಅರಮನೆಗಿಂತ ಕಾಡಿನ ಗಡಿಪಾರು ಒಳ್ಳೆಯದು, ಓ ಪ್ರಿಯ! ನಿಮ್ಮ ಪಾದಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ.
ಈ ದುಃಖದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ತಮಾಷೆ ಮಾಡಬೇಡಿ, ನಾನು ನಿಮ್ಮೊಂದಿಗಿದ್ದರೆ ನಾನು ಭರವಸೆ ಹೊಂದಿದ್ದೇನೆ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತೇನೆ, ಆದರೆ ನೀವು ಇಲ್ಲದೆ ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಸೀತೆಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ರಾಮನ ಮಾತು:
ಓ ಸೀತಾ! ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಅತ್ತೆ-ಮಾವನ ಸೇವೆಯನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತೀರಿ ಎಂಬ ಸತ್ಯವನ್ನು ನಾನು ನಿಮಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
ಓ ಡೋ-ಐಡ್! ಸಮಯವು ಬೇಗನೆ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ, ನಾನು ನಿನ್ನೊಂದಿಗೆ ಆಳುತ್ತೇನೆ.
"ಒಂದು ವೇಳೆ, ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ಔಧ್ನಲ್ಲಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿರದಿದ್ದರೆ, ಓ ವಿಜೃಂಭಣೆಯ ಮುಖ! ನೀನು ನಿನ್ನ ತಂದೆಯ ಮನೆಗೆ ಹೋಗು.
ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನನ್ನ ತಂದೆಯ ಸೂಚನೆಯು ಬದ್ಧವಾಗಿದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ನೀವು ನನಗೆ ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡುತ್ತೀರಿ.
ಲಕ್ಷ್ಮಣ್ ಭಾಷಣ:
ಈ ರೀತಿಯ ವಿಷಯವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಸಹೋದರನು ಬಿಲ್ಲು ಮತ್ತು ಬಾಣದೊಂದಿಗೆ (ಅವನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಲಚ್ಮಣ) ಬಂದನು.
ಈ ಮಾತುಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಬಂದು, “ನಮ್ಮ ಕುಲದಲ್ಲಿ ರಾಮನನ್ನು ವನವಾಸವನ್ನು ಕೇಳಿದ ಆ ವಿವೇಚನೆಯಿಲ್ಲದ ಮಗ ಯಾರಿರಬಹುದು?
ಕಾಮದ ಬಾಣದಿಂದ ಚುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆ (ರಾಜ) ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಸುಳ್ಳು, ಕೆಟ್ಟ ನಡತೆ ಮತ್ತು ತುಂಬಾ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.
ಈ ಮೂರ್ಖ ವ್ಯಕ್ತಿ (ರಾಜ) ಪ್ರೀತಿಯ ದೇವರ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಚುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟನು, ಕ್ರೂರ ದುರ್ನಡತೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಂಡನು, ಮೂರ್ಖ ಮಹಿಳೆಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಕೋಲಿನ ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಕೋತಿಯಂತೆ ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.251.
ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕೋತಿಯಂತೆ ಕಾಮನ ದಂಡವು ರಾಜ ದಶರಥನನ್ನು ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಕೈಕೇಯಿಯು ಕಾಮನ ಕೋಲನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ರಾಜನನ್ನು ಕೋತಿಯಂತೆ ಕುಣಿಯುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ, ಹೆಮ್ಮೆಯ ಮಹಿಳೆ ರಾಜನನ್ನು ಹಿಡಿದಳು ಮತ್ತು ಅವನೊಂದಿಗೆ ಕುಳಿತು ಗಿಳಿಯಂತೆ ಪಾಠ ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ.
ಪ್ರಭುಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿರುವ ಅವಳು ವಿವೇಕಿಗಳ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ರಾಜನಂತೆ ತಾಲಿಸ್ಮನನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾಳೆ.
ಈ ಮಹಿಳೆ ತನ್ನ ಸಹ-ಪತ್ನಿಯರ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹಾಡ್ಸ್ ದೇವರಂತೆ ಸವಾರಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದವರೆಗೆ ರಾಜನಂತೆ ಚರ್ಮದ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುತ್ತಾಳೆ (ಅಂದರೆ ಅವಳು ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾಳೆ). ಈ ಕ್ರೂರ, ಕೀಳು, ಕೆಟ್ಟ ಶಿಸ್ತಿನ ಮತ್ತು ಕೆಟ್ಟ ಬಾಯಿಯ ಮಹಿಳೆ ಮಾತ್ರ ಹೊಂದಿಲ್ಲ
ಜನರು ಅವರನ್ನು (ರಾಜ ಮತ್ತು ರಾಣಿ ಇಬ್ಬರೂ) ಖಂಡಿಸುವಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾರೆ, ಅವರು ರಾಮಚಂದ್ರನನ್ನು ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು, ನಾನು ಹೇಗೆ (ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು) ಆಗಬಹುದು?
ಜನರು ರಾಜ-ರಾಣಿ ಇಬ್ಬರ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಟ್ಟದಾಗಿ ಮಾತನಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ರಾಮನ ಪಾದಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ನಾನು ಹೇಗೆ ಬದುಕುತ್ತೇನೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಸಹ ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ.
ನಾಳೆ ಮಾತ್ರ ನಾಳೆ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಸಮಯ ಕಳೆದು ಹೋಗುತ್ತದೆ, ಈ 'ಸಮಯ' ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಹಿಂದಿಕ್ಕುತ್ತದೆ.
ರಾಮ್ ಸೇವೆ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಹುಡುಕುವಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಸಮಯ ಕಳೆದಿದೆ ಮತ್ತು ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಯವು ಎಲ್ಲರನ್ನು ಮೋಸಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ನಾನು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಾನು ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಮತ್ತು ಈ ಸೇವೆಯ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರೆ, ನಾನು ಅದನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಒಂದು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಬಿಲ್ಲು ಹಿಡಿದು ಇನ್ನೊಂದು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಬಿಲ್ಲು (ಬೀಗದ ಸಹಿತ) ಹಿಡಿದು ಇಬ್ಬರು ಯೋಧರು ತಮ್ಮ ವೈಭವವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಒಂದು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಬತ್ತಳಿಕೆಯನ್ನು ಬಿಗಿಗೊಳಿಸುತ್ತಾ ಇನ್ನೊಂದು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಮೂರು-ನಾಲ್ಕು ಬಾಣಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಸಹೋದರರಿಬ್ಬರೂ ಆ ಕಡೆ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಅವರು ಹೋಗಿ ಅವರ ಕಾಲಿಗೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಕಣ್ಣುಗಳು (ನೀರಿನಿಂದ) ತುಂಬಿವೆ. ತಾಯಂದಿರು (ಆಲಿಂಗನಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಿದ್ದರು) ಅವರನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಬ್ಬಿಕೊಂಡರು
ತಮ್ಮ ಎದೆಯಿಂದ ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡ ತಾಯಂದಿರ ಮುಂದೆ ಅವರು ನಮಸ್ಕರಿಸಿದರು, "ಓ ಮಗನೇ! ನೀವು ಕರೆದಾಗ ಬಹಳ ಹಿಂಜರಿಕೆಯಿಂದ ಬರುತ್ತೀರಿ ಆದರೆ ಇಂದು ನೀವೇ ಹೇಗೆ ಬಂದಿದ್ದೀರಿ.
ತಾಯಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ರಾಮನ ಮಾತು:
ನನ್ನ ತಂದೆ ನನಗೆ ವನವಾಸವನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ, ನೀವು ಈಗ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಲು ನನಗೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡಿ.
ತಂದೆಯು ನನ್ನನ್ನು ಗಡೀಪಾರು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಈಗ ನೀವು ನಮಗೆ ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡುತ್ತೀರಿ, ನಾನು ಹದಿಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಮುಳ್ಳುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ತಿರುಗಿ ಹದಿನಾಲ್ಕನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತೇನೆ.
ಆಗ ಬದುಕು, ಓ ತಾಯಿ! ಮತ್ತೆ ಬಂದು ನೋಡುತ್ತೇನೆ. ಅವನು ಸತ್ತರೆ (ಆದ್ದರಿಂದ ಏನು) ಮರೆತುಹೋಗಿದೆ, (ಅವನು ಕೇವಲ) ಕ್ಷಮಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಓ ತಾಯಿ! ನಾನು ಬದುಕಿದ್ದರೆ, ನಾವು ಮತ್ತೆ ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತೇವೆ ಮತ್ತು ನಾನು ಸತ್ತರೆ, ಆ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ನನ್ನ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸುವಂತೆ ಕೇಳಲು ಬಂದಿದ್ದೇನೆ. ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ ನಂತರ ರಾಜನು ನೀಡಿದ ವರಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ನಾನು ಮತ್ತೆ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸುತ್ತೇನೆ.
ರಾಮನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ತಾಯಿಯ ಮಾತು:
ಮನೋಹರ ಚರಣ
ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ ತಾಯಿ ಮಗನನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಅಳುತ್ತಾಳೆ.
ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ತಾಯಿಯು ತನ್ನ ಮಗನ ಕುತ್ತಿಗೆಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಳು ಮತ್ತು "ಅಯ್ಯೋ, ರಾಘುಕುಲದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವ್ಯಕ್ತಿ ರಾಮನೇ! ನನ್ನನ್ನು ಇಲ್ಲೇ ಬಿಟ್ಟು ಕಾಡಿಗೆ ಯಾಕೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೀಯ?
ನೀರಿಲ್ಲದ ಮೀನಿನ ಸ್ಥಿತಿ ಕುಶಲ್ಯನ ಸ್ಥಿತಿಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ (ಅವನ) ಹಸಿವು ನೋವುಗಳು ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು.
ಅದೇ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಮೀನುಗಳು ನೀರನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಅನುಭವಿಸುವ ಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಹಸಿವು ಮತ್ತು ಸೆಳೆತವು ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು, ಅವಳು ಒಂದು ಸೆಳೆತದಿಂದ ಪ್ರಜ್ಞಾಹೀನಳಾಗಿದ್ದಳು ಮತ್ತು ಅವಳ ಹೃದಯವು ಸುಡುವ ಜ್ವಾಲೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತು.256.
ಓ ಮಗನೇ! ನಿನ್ನ ಮುಖ ನೋಡಿ ಬದುಕುತ್ತೇನೆ. ಓ ಸೀತಾ! ನಿನ್ನ ತೇಜಸ್ಸು ನೋಡಿ ನನಗೆ ಸಂತೃಪ್ತಿಯಾಗಿದೆ
ಓ ಮಗನೇ! ನಾನು ನಿನ್ನ ಮುಖವನ್ನು ನೋಡಿಯೇ ಬದುಕುತ್ತೇನೆ ಮತ್ತು ಸೀತೆಯೂ ನಿನ್ನ ದೈವತ್ವವನ್ನು ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಸಂತೋಷಪಡುತ್ತಾಳೆ, ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿ ಸುಮಿತ್ರೆ ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ದುಃಖಗಳನ್ನು ಮರೆತು ಸಂತೋಷಪಡುತ್ತಾಳೆ.
ಕೈಕೇಯ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ನನಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಹೆಮ್ಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ರಾಣಿಯರು ಕೈಕೇಯಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಹ-ಪತ್ನಿಯರನ್ನು ನೋಡಿ ತಮ್ಮ ತಿರಸ್ಕಾರವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ, ತಮ್ಮ ಸ್ವಾಭಿಮಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಮ್ಮೆ ಪಡುತ್ತಾರೆ, ತಮ್ಮ ಸ್ವಾಭಿಮಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಮ್ಮೆ ಪಡುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಅವರ ಮಕ್ಕಳು ಇಂದು ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಅವರನ್ನು ಅಳುತ್ತಾರೆ. ಅನಾಥರಂತೆ,
ಕೋಟಿಗಟ್ಟಲೆ ಜನರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿ (ಹೋಗುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿ) ಕೈ ಜೋಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, (ಆದರೆ ರಾಮನು ಯಾರ ಮಾತನ್ನೂ ಕೇಳಲಿಲ್ಲ).
ರಾಮನನ್ನು ಕಾಡಿಗೆ ಬಿಡದಂತೆ ಸಾಮೂಹಿಕವಾಗಿ ಒತ್ತು ನೀಡಿದ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಜನರಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಅವನು ಯಾರ ಮಾತನ್ನೂ ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. ಲಕ್ಷ್ಮಣನೂ ಅವಳ ತಾಯಿಯನ್ನು ಬೀಳ್ಕೊಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ಅವಳ ಅರಮನೆಗೆ ಹೋದನು.
ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಅವಳು (ಸುಮಿತ್ರಾ) ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಳು. ಈ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ವಿವರಿಸಬಹುದು
ಅವನು ತನ್ನ ತಾಯಿಗೆ ಹೇಳಿದನು, ಭೂಮಿಯು ಪಾಪಕೃತ್ಯಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದೆ ಮತ್ತು ರಾಮನೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸಲು ಇದು ಸೂಕ್ತ ಸಮಯ. ಮತ್ತು ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಾನೆ.258.
ರಾಮಚಂದ್ರನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದವನು ಎಂತಹ ಕೀಳುತನವನ್ನು ಮಾಡಿದನು.
ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಈ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ರಾಮನಿಗೆ ಅಂತಹ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು? ಅವನು ಈ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ರಾಜನನ್ನು ಕೊಂದವನು ಪರಮ ಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಿದನು.
ಧರ್ಮವನ್ನು ತೊರೆದು ಅಧರ್ಮವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಅವನು ಕೆಟ್ಟ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಭ್ರಮೆಯು ಅಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.