ಶ್ರೀ ದಸಮ್ ಗ್ರಂಥ್

ಪುಟ - 288

ਬੈਸ ਲਖੈ ਛਤ੍ਰੀ ਕਹ ਦੇਵਾ ॥੮੩੮॥

bais lakhai chhatree kah devaa |838|

ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ವೈಶ್ಯರು ಕ್ಷತ್ರಿಯರನ್ನು ದೇವರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದರು.838.

ਸੂਦ੍ਰ ਸਭਨ ਕੀ ਸੇਵ ਕਮਾਵੈ ॥

soodr sabhan kee sev kamaavai |

(ಶ್ರೀರಾಮ) ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ರಾವಣನಂಥವರನ್ನು ಧಿಕ್ಕರಿಸಿ ಕೊಂದನು

ਜਹ ਕੋਈ ਕਹੈ ਤਹੀ ਵਹ ਧਾਵੈ ॥

jah koee kahai tahee vah dhaavai |

ಶೂದ್ರರು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೂ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು

ਜੈਸਕ ਹੁਤੀ ਬੇਦ ਸਾਸਨਾ ॥

jaisak hutee bed saasanaa |

ಲಂಕಾ (ಹೀಗೆ) ಟಾಕಾ ಕೊಟ್ಟಂತೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ਨਿਕਸਾ ਤੈਸ ਰਾਮ ਕੀ ਰਸਨਾ ॥੮੩੯॥

nikasaa tais raam kee rasanaa |839|

ವೇದಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವ ಬಗ್ಗೆ ರಾಮನು ಯಾವಾಗಲೂ ತನ್ನ ಬಾಯಿಂದ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದನು.839.

ਰਾਵਣਾਦਿ ਰਣਿ ਹਾਕ ਸੰਘਾਰੇ ॥

raavanaad ran haak sanghaare |

ಎರಡು ಪದ್ಯ

ਭਾਤਿ ਭਾਤਿ ਸੇਵਕ ਗਣ ਤਾਰੇ ॥

bhaat bhaat sevak gan taare |

ಶ್ರೀರಾಮನು ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಆಳಿದನು.

ਲੰਕਾ ਦਈ ਟੰਕ ਜਨੁ ਦੀਨੋ ॥

lankaa dee ttank jan deeno |

(ಆಗ) ಬ್ರಹ್ಮರಂಧ್ರವು ಮುರಿದು ಕುಶಲ್ಯನಿಗೆ ಹಸಿವಾಯಿತು. 841.

ਇਹ ਬਿਧਿ ਰਾਜ ਜਗਤ ਮੈ ਕੀਨੋ ॥੮੪੦॥

eih bidh raaj jagat mai keeno |840|

ರಾಮನು ರಾವಣನಂತಹ ನಿರಂಕುಶಾಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಕೊಂದು, ವಿವಿಧ ಭಕ್ತರು ಮತ್ತು ಪರಿಚಾರಕರನ್ನು (ಗಣಗಳನ್ನು) ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಲಂಕಾದ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದನು.840.

ਦੋਹਰਾ ਛੰਦ ॥

doharaa chhand |

ದೋಹ್ರಾ ಚರಣ

ਬਹੁ ਬਰਖਨ ਲਉ ਰਾਮ ਜੀ ਰਾਜ ਕਰਾ ਅਰ ਟਾਲ ॥

bahu barakhan lau raam jee raaj karaa ar ttaal |

ಅದೇ ರೀತಿ ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತವಾಗಿ ವೇದಪಾಠ ನಡೆಸಲಾಯಿತು.

ਬ੍ਰਹਮਰੰਧ੍ਰ ਕਹ ਫੋਰ ਕੈ ਭਯੋ ਕਉਸਲਿਆ ਕਾਲ ॥੮੪੧॥

brahamarandhr kah for kai bhayo kausaliaa kaal |841|

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ, ರಾಮನು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಆಳಿದನು ಮತ್ತು ಒಂದು ದಿನ ಕೌಶಲ್ಯೆ ತನ್ನ ನರವಾದ ಬ್ರಹ್ಮ-ರಂಧ್ರದ ಸಿಡಿತದಿಂದ ಕೊನೆಯುಸಿರೆಳೆದಳು.841.

ਚੌਪਈ ॥

chauapee |

ಚೌಪೈ

ਜੈਸ ਮ੍ਰਿਤਕ ਕੇ ਹੁਤੇ ਪ੍ਰਕਾਰਾ ॥

jais mritak ke hute prakaaraa |

(ಶ್ರೀರಾಮ) ತಾಯಿಯನ್ನು ಅನೇಕ ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಿದರು,

ਤੈਸੇਈ ਕਰੇ ਬੇਦ ਅਨੁਸਾਰਾ ॥

taiseee kare bed anusaaraa |

ಯಾರೋ ಒಬ್ಬರ ಮರಣದ ನಂತರ ಮಾಡುವ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ವೇದಗಳ ಪ್ರಕಾರ ನಡೆಸಲಾಯಿತು

ਰਾਮ ਸਪੂਤ ਜਾਹਿੰ ਘਰ ਮਾਹੀ ॥

raam sapoot jaahin ghar maahee |

ಅವನ ಮರಣದ ನಂತರ ಸುಮಿತ್ರಾ ಕೂಡ ಸತ್ತಳು.

ਤਾਕਹੁ ਤੋਟ ਕੋਊ ਕਹ ਨਾਹੀ ॥੮੪੨॥

taakahu tott koaoo kah naahee |842|

ಸೌಮ್ಯವಾದ ಮಗ ರಾಮನು ಮನೆಗೆ ಹೋದನು (ಮತ್ತು ಸ್ವತಃ ಒಂದು ಅವತಾರ) ಅವನಿಗೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಕೊರತೆಯಿಲ್ಲ.842.

ਬਹੁ ਬਿਧਿ ਗਤਿ ਕੀਨੀ ਪ੍ਰਭ ਮਾਤਾ ॥

bahu bidh gat keenee prabh maataa |

ಒಂದು ದಿನ ಸೀತೆ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಕಲಿಸಿದಳು.

ਤਬ ਲਉ ਭਈ ਕੈਕਈ ਸਾਤਾ ॥

tab lau bhee kaikee saataa |

ತಾಯಿಯ ಮೋಕ್ಷಕ್ಕಾಗಿ ಅನೇಕ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಆ ವೇಳೆಗೆ ಕೈಕೇಯಿಯೂ ನಿಧನರಾದರು.

ਤਾ ਕੇ ਮਰਤ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾ ਮਰੀ ॥

taa ke marat sumitraa maree |

ಶ್ರೀರಾಮನು ಬಂದು ನೋಡಿದಾಗ,

ਦੇਖਹੁ ਕਾਲ ਕ੍ਰਿਆ ਕਸ ਕਰੀ ॥੮੪੩॥

dekhahu kaal kriaa kas karee |843|

ಅವಳ ಸಾವಿನ ನಂತರ, KAL (ಸಾವು) ಮಾಡುವುದನ್ನು ನೋಡಿ. ಸುಮಿತ್ರಾ ಕೂಡ ತೀರಿಕೊಂಡರು.843.

ਏਕ ਦਿਵਸ ਜਾਨਕਿ ਤ੍ਰਿਯ ਸਿਖਾ ॥

ek divas jaanak triy sikhaa |

ರಾಮ್ ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದನು.

ਭੀਤ ਭਏ ਰਾਵਣ ਕਹ ਲਿਖਾ ॥

bheet bhe raavan kah likhaa |

ಒಂದು ದಿನ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತಾ, ಸೀತೆ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ರಾವಣನ ಭಾವಚಿತ್ರವನ್ನು ಬಿಡಿಸಿದಳು.

ਜਬ ਰਘੁਬਰ ਤਿਹ ਆਨ ਨਿਹਾਰਾ ॥

jab raghubar tih aan nihaaraa |

ಆಗ ಮಾತ್ರ ನೀವು ಅವರ ಚಿತ್ರ ಬಿಡಿಸಿ ನೋಡಿದ್ದೀರಿ.

ਕਛੁਕ ਕੋਪ ਇਮ ਬਚਨ ਉਚਾਰਾ ॥੮੪੪॥

kachhuk kop im bachan uchaaraa |844|

ಇದನ್ನು ಕಂಡ ರಾಮನು ಸ್ವಲ್ಪ ಕೋಪದಿಂದ ಹೇಳಿದನು.844.

ਰਾਮ ਬਾਚ ਮਨ ਮੈ ॥

raam baach man mai |

ಅವನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ರಾಮನ ವೇಗ:

ਯਾ ਕੋ ਕਛੁ ਰਾਵਨ ਸੋ ਹੋਤਾ ॥

yaa ko kachh raavan so hotaa |

ದುಪ್ಪಟ್ಟು

ਤਾ ਤੇ ਚਿਤ੍ਰ ਚਿਤ੍ਰਕੈ ਦੇਖਾ ॥

taa te chitr chitrakai dekhaa |

ಅವಳು (ಸೀತೆ) ರಾವಣನ ಮೇಲೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು, ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಅವಳು ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಅವನ ಭಾವಚಿತ್ರವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ

ਬਚਨ ਸੁਨਤ ਸੀਤਾ ਭਈ ਰੋਖਾ ॥

bachan sunat seetaa bhee rokhaa |

ಆದ್ದರಿಂದ ಓ ಭೂಮಿ (ತಾಯಿ! ನೀನು) ನನಗೆ ದಾರಿ ನೀಡಿ ಮತ್ತು ನನ್ನನ್ನು ಸುತ್ತು. 846.

ਪ੍ਰਭ ਮੁਹਿ ਅਜਹੂੰ ਲਗਾਵਤ ਦੋਖਾ ॥੮੪੫॥

prabh muhi ajahoon lagaavat dokhaa |845|

ಸೀತೆ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಕೋಪಗೊಂಡಳು ಮತ್ತು ರಾಮನು ತನ್ನ ಮೇಲೆ ಆರೋಪ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದಳು.845.

ਦੋਹਰਾ ॥

doharaa |

ದೋಹ್ರಾ

ਜਉ ਮੇਰੇ ਬਚ ਕਰਮ ਕਰਿ ਹ੍ਰਿਦੈ ਬਸਤ ਰਘੁਰਾਇ ॥

jau mere bach karam kar hridai basat raghuraae |

ರಾಮ ರಾಜ ರಘು ವಂಶವು ನನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ, ನನ್ನ ಮಾತು ಮತ್ತು ನಡತೆಯಲ್ಲಿ ಎಂದೆಂದಿಗೂ ನೆಲೆಸಿದ್ದರೆ,

ਪ੍ਰਿਥੀ ਪੈਂਡ ਮੁਹਿ ਦੀਜੀਐ ਲੀਜੈ ਮੋਹਿ ਮਿਲਾਇ ॥੮੪੬॥

prithee paindd muhi deejeeai leejai mohi milaae |846|

ಓ ಭೂಮಾತೆ! ನೀವು ನನಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಿ ಮತ್ತು ನನ್ನನ್ನು ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಿ.

ਚੌਪਈ ॥

chauapee |

ಚೌಪೈ

ਸੁਨਤ ਬਚਨ ਧਰਨੀ ਫਟ ਗਈ ॥

sunat bachan dharanee fatt gee |

ದುಪ್ಪಟ್ಟು

ਲੋਪ ਸੀਆ ਤਿਹ ਭੀਤਰ ਭਈ ॥

lop seea tih bheetar bhee |

ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಭೂಮಿಯು ಒಡೆದು ಸೀತೆ ಅದರಲ್ಲಿ ವಿಲೀನವಾಯಿತು

ਚਕ੍ਰਤ ਰਹੇ ਨਿਰਖ ਰਘੁਰਾਈ ॥

chakrat rahe nirakh raghuraaee |

ಶ್ರೀರಾಮನಿಲ್ಲದೇ ಸೀತೆ ಬದುಕಲಾರಳು, ಸೀತೆಯಿಲ್ಲದೆ ರಾಮನೂ ಬದುಕಲಾರಳು. 848.

ਰਾਜ ਕਰਨ ਕੀ ਆਸ ਚੁਕਾਈ ॥੮੪੭॥

raaj karan kee aas chukaaee |847|

ಇದನ್ನು ನೋಡಿದ ರಾಮನು ಆಶ್ಚರ್ಯಪಟ್ಟನು ಮತ್ತು ಈ ಸಂಕಟದಲ್ಲಿ ಅವನು ಆಳುವ ಎಲ್ಲಾ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿದನು.847.

ਦੋਹਰਾ ॥

doharaa |

ದೋಹ್ರಾ

ਇਹ ਜਗੁ ਧੂਅਰੋ ਧਉਲਹਰਿ ਕਿਹ ਕੇ ਆਯੋ ਕਾਮ ॥

eih jag dhooaro dhaulahar kih ke aayo kaam |

ಈ ಜಗತ್ತು ಯಾರಿಗೂ ಬೆಲೆಯಿಲ್ಲದ ಹೊಗೆಯ ಅರಮನೆಯಾಗಿದೆ

ਰਘੁਬਰ ਬਿਨੁ ਸੀਅ ਨਾ ਜੀਐ ਸੀਅ ਬਿਨ ਜੀਐ ਨ ਰਾਮ ॥੮੪੮॥

raghubar bin seea naa jeeai seea bin jeeai na raam |848|

ರಾಮನಿಲ್ಲದೆ ಸೀತೆ ಬದುಕಲಾರಳು ಮತ್ತು ಸೀತೆ ಇಲ್ಲದೆ ರಾಮನು ಬದುಕುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ.848.

ਚੌਪਈ ॥

chauapee |

ಚೌಪೈ

ਦੁਆਰੇ ਕਹਯੋ ਬੈਠ ਲਛਮਨਾ ॥

duaare kahayo baitth lachhamanaa |

ದುಪ್ಪಟ್ಟು

ਪੈਠ ਨ ਕੋਊ ਪਾਵੈ ਜਨਾ ॥

paitth na koaoo paavai janaa |

ರಾಜ ಅಜ್ ಇಂದ್ರಮತಿಗಾಗಿ ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಟು ಯೋಗವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಂತೆ,

ਅੰਤਹਿ ਪੁਰਹਿ ਆਪ ਪਗੁ ਧਾਰਾ ॥

anteh pureh aap pag dhaaraa |

ಅದೇ ರೀತಿ ಶ್ರೀರಾಮನು ಕೂಡ ಶ್ರೀ ಸೀತೆಯ ವಿರಹದಲ್ಲಿ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದನು. 850.

ਦੇਹਿ ਛੋਰਿ ਮ੍ਰਿਤ ਲੋਕ ਸਿਧਾਰਾ ॥੮੪੯॥

dehi chhor mrit lok sidhaaraa |849|

ರಾಮನು ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು, "ನೀವು ದ್ವಾರದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಯಾರನ್ನೂ ಒಳಗೆ ಬರಲು ಬಿಡಬೇಡಿ." ರಾಮನು ಸ್ವತಃ ಅರಮನೆಗೆ ಹೋದನು ಮತ್ತು ಅವನ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಈ ಮರಣದ ವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ತೊರೆದನು.849.