ಕೃಷ್ಣನು ಕೋಪದಿಂದ ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಬಂದನು, ಗೋಪ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಮತ್ತು ವಾನರರನ್ನು ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಸೈನ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದನು ಮತ್ತು ನಂತರ ಹಿಂದಿರುಗಿದನು.140.
ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಹಾಲಿನ ಹೂಜಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕಲ್ಲೆಸೆದು ಒಡೆದು ಹಾಲು ನಾಲ್ಕು ಕಡೆ ಹರಿಯಿತು.
ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಅವನ ಸಂಗಡಿಗರು ಆ ಹಾಲನ್ನು ತುಂಬಿ ಕುಡಿದರು.141.
ಸ್ವಯ್ಯ
ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ, ಸೈನ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸಿ, ಕೃಷ್ಣನು ಯಶೋದೆಯ ಹಾಲನ್ನು ಲೂಟಿ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು
ತಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿದ್ದ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಇತ್ತ ಕಡೆ ಎಸೆಯತೊಡಗಿದರು
(ಇದರಿಂದ) ಮಡಕೆಗಳು ಒಡೆದವು ಮತ್ತು ಮೊಸರು (ಅವುಗಳಲ್ಲಿ) ಚೆಲ್ಲಿತು. ಅದರ ಅರ್ಥ ಕವಿಯ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಬಂತು (ಇಂಜ್).
ಅಲ್ಲೊಂದು ಇಲ್ಲೊಂದು ಹಾಲು ಮೊಸರು ಹರಡುವುದನ್ನು ಕಂಡ ಕವಿಯ ಮನದಲ್ಲಿ ಈ ಕಲ್ಪನೆ ಮೂಡಿದ್ದು, ಹಾಲು ಹರವುವುದು ಸೀಳಿದ ತಲೆಬುರುಡೆಯಿಂದ ಮಜ್ಜೆ ಸಿಡಿಯುವ ಮುನ್ನವೇ ಸೂಚನೆ.೧೪೨.
ಕೃಷ್ಣನಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಪಾತ್ರೆಗಳು ಮುರಿದುಹೋದಾಗ, ಯಶೋದೆ ಕೋಪದಿಂದ ಓಡಿಹೋದಳು
ವಾನರರು ಮರಗಳನ್ನು ಏರಿದರು ಮತ್ತು ಗೋಪ ಮಕ್ಕಳ ಸೈನ್ಯವು ಕೃಷ್ಣನ ಚಿಹ್ನೆಗಳಿಂದ ಓಡಿಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡಿತು
ಕೃಷ್ಣ ಓಡುತ್ತಲೇ ಇದ್ದ, ಅವನ ತಾಯಿ ಸುಸ್ತಾಗಿದ್ದಳು
ಕವಿ ಶ್ಯಾಮ್ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಹಿಡಿದಾಗ, ಅವನು ಬ್ರಜದ ಭಗವಂತನನ್ನು ಉಖಲ್ (ದೊಡ್ಡ ಮರದ ಗಾರೆ) 143 ನಿಂದ ಕಟ್ಟಲಾಯಿತು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಯಶೋದೆ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಓಡಿ ಬಂದು ಕಾಲ್ಬೆರಳು ಹಾಕಿದಾಗ ಅವನು ಅಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು
ತಾಯಿಯು ಬ್ರಜದ ಗುಲಾಬಿಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದಳು, ಆದರೆ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ
ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಅವನು ಉಖಾಲ್ನಿಂದ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟನು ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಉರುಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು
ಯಮಲಾಜುನನ ಮೋಕ್ಷಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಇದನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.144.
ದೋಹ್ರಾ
ಭಗವಾನ್ ಕೃಷ್ಣ (ನಾಲ್ ಮತ್ತು ಕೂವರ್ ಹೆಸರಿನ ಇಬ್ಬರು) ಉಖಲ್ ಅನ್ನು ಎಳೆಯುವಾಗ ಸಾಧುಗಳನ್ನು ಎರವಲು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಅವನ ಹಿಂದೆ ಉಖಾಲವನ್ನು ಎಳೆದುಕೊಂಡು, ಕೃಷ್ಣನು ಸಂತರನ್ನು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು, ಅವನು, ಅಗ್ರಾಹ್ಯ ಭಗವಂತ ಅವರ ಬಳಿಗೆ ಹೋದನು.145.
ಸ್ವಯ್ಯ
ಕೃಷ್ಣನು ಉಖಲವನ್ನು ಮರಗಳಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿದನು ಮತ್ತು ಅವನ ದೇಹದ ಬಲದಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತುಹಾಕಿದನು
ಮರಗಳ ಕೆಳಗೆ ಯಮಲಾರ್ಜುನನು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದನು
ಆ ಘಟನೆಯ ವೈಭವ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕವಿಯ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ (ಅನುಭವಿಸಲಾಗಿದೆ)
ಈ ಚಮತ್ಕಾರದ ಸೌಂದರ್ಯವು ಮಹಾನ್ ಕವಿಯನ್ನು ಎಷ್ಟು ಆಕರ್ಷಿಸಿದೆ ಎಂದರೆ ಅವನು ನಾಗರ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಎಳೆದ ಜೇನುತುಪ್ಪದ ಪಿಚ್ಚರ್ ಅನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ.146.
(ಆ) ಕೌಟಕನನ್ನು ನೋಡಿ, ಬ್ರಜ್-ಭೂಮಿಯ ಜನರೆಲ್ಲರೂ ಜಸೋಧೆಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ (ಇಡೀ ವಿಷಯ) ಹೇಳಿದರು.
ಈ ಅದ್ಭುತ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿದ ಬ್ರಜದ ಜನರು ಯಶೋದೆಯ ಬಳಿಗೆ ಓಡಿಬಂದು, ಕೃಷ್ಣನು ತನ್ನ ದೇಹದ ಬಲದಿಂದ ಮರಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತುಹಾಕಿದನು ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ಕವಿಯು ಆ ದೃಶ್ಯದ ಪರಮಾವಧಿಯ ಸಾಮ್ಯವನ್ನು ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ
ಆ ಗೆಲುವಿನ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾ ಕವಿಯು ತಾಯಿಯು ಪರವಶಳಾದಳು ಮತ್ತು ಅವಳು ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ನೋಡಲು ನೊಣದಂತೆ ಹಾರಿದಳು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ.147.
ರಾಕ್ಷಸರ ಸಂಹಾರಕ್ಕೆ ಕೃಷ್ಣ ಶಿವನಿದ್ದಂತೆ
ಅವನು ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ, ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ನೀಡುವವನು, ಜನರ ದುಃಖಗಳನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುವವನು ಮತ್ತು ಬಲರಾಮನ ಸಹೋದರ
(ಅವನು) ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನು (ಜಸೋಧಳಿಗೆ ಸಹಾನುಭೂತಿಯ ಭಾವನೆ) ವಿಸ್ತರಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಅವನು ನನ್ನ ಮಗ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.
ತಾಯಿಯು ಬಾಂಧವ್ಯದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಅವನನ್ನು ತನ್ನ ಮಗ ಎಂದು ಕರೆದಳು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನಂತಹ ಮಗನು ಹುಟ್ಟಿದ ದೇವರ ಕ್ರೀಡೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದಳು.148.
ಬಚಿತ್ತರ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣಾವತಾರದಲ್ಲಿ "ಮರಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತು ಯಮಲಾರ್ಜುನನ ಮೋಕ್ಷದ" ವಿವರಣೆಯ ಅಂತ್ಯ.
ಸ್ವಯ್ಯ
(ಜಮ್ಲರ್ಜನ್) ಬ್ರಿಚ್ ಅನ್ನು ಮುರಿದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಹಳೆಯ ಕಾವಲುಗಾರರು (ಸತ್) ಈ ಸಮಾಲೋಚನೆ ನಡೆಸಿದರು.
ಮರಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತುಹಾಕಿದಾಗ, ಎಲ್ಲಾ ಗೋಪರು ಸಮಾಲೋಚನೆಯ ನಂತರ ಗೋಕುಲವನ್ನು ತೊರೆದು ಬ್ರಜದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಬೇಕೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು, ಏಕೆಂದರೆ ಗೋಕುಲದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ಕಷ್ಟವಾಯಿತು.
(ಆಗ) ಜಸೋಧ ಮತ್ತು ನಂದಾ ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದರು (ಅವರೂ) ಈ ಯೋಜನೆ ಒಳ್ಳೆಯದು ಎಂದು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಭಾವಿಸಿದರು.
ಅಂತಹ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಕೇಳಿದ ಯಶೋದೆ ಮತ್ತು ನಂದರು ತಮ್ಮ ಮಗನ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಬ್ರಜವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಬೇರೆ ಸೂಕ್ತ ಸ್ಥಳವಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು.149.
ಹುಲ್ಲು, ಮರಗಳ ನೆರಳು, ಯಮುನೆಯ ದಂಡೆ, ಪರ್ವತ ಎಲ್ಲವೂ ಇದೆ
ಅಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕಣ್ಣಿನ ಪೊರೆಗಳಿವೆ ಮತ್ತು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ಸ್ಥಳವಿಲ್ಲ
ಅವನ ನಾಲ್ಕೂ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಗಿಲೆ, ಹಸಿರು, ನವಿಲುಗಳು ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತವೆ.
ಅಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕೂ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ನವಿಲುಗಳ ಮತ್ತು ನೈಟಿಂಗೇಲ್ಗಳ ಧ್ವನಿಯು ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ನಾವು ಸಹಸ್ರಾರು ಪುಣ್ಯ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಗಳಿಸಲು ತಕ್ಷಣವೇ ಗೋಕುಲವನ್ನು ತೊರೆದು ಬ್ರಜಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು.150.
ದೋಹ್ರಾ
ನಂದನು ಎಲ್ಲಾ ಗ್ವಾಲರನ್ನು (ಆ) ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಭೇಟಿಯಾಗಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು
ನಂದನು ಗೋಕುಲವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬ್ರಜಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕೆಂದು ಎಲ್ಲಾ ಗೋಪರಿಗೆ ಹೇಳಿದನು, ಏಕೆಂದರೆ ಅದರಂತಹ ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಳ ಇನ್ನೊಂದಿಲ್ಲ.151.
ಅವರೆಲ್ಲ ಬೇಗ ಒಳ್ಳೆಯದನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಬ್ರಜಕ್ಕೆ ಬಂದರು
ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಯಮುನೆಯ ಹರಿಯುವ ನೀರನ್ನು ನೋಡಿದರು.152.
ಸ್ವಯ್ಯ