شري دسم گرنتھ

صفحو - 229


ਕੰਠ ਅਭੂਖਨ ਛੰਦ ॥
kantth abhookhan chhand |

ڪانٿ آڀوشن اسٽينزا

ਜਾਉ ਕਹਾ ਪਗ ਭੇਟ ਕਹਉ ਤੁਹ ॥
jaau kahaa pag bhett khau tuh |

ڪيڏانهن وڃان، تنهنجا پير هٿ ڪري چوان ٿو، اي رام!

ਲਾਜ ਨ ਲਾਗਤ ਰਾਮ ਕਹੋ ਮੁਹ ॥
laaj na laagat raam kaho muh |

اي رام! تنهنجي پيرن کي ڇهڻ کان پوءِ هاڻي ڪيڏانهن وڃان؟ ڇا مان شرمسار نه ٿيندس؟

ਮੈ ਅਤਿ ਦੀਨ ਮਲੀਨ ਬਿਨਾ ਗਤ ॥
mai at deen maleen binaa gat |

ڇو ته مان انتهائي ذليل، گندو ۽ بي ادب آهيان.

ਰਾਖ ਲੈ ਰਾਜ ਬਿਖੈ ਚਰਨਾਮ੍ਰਿਤ ॥੨੮੭॥
raakh lai raaj bikhai charanaamrit |287|

آءٌ انتهائي پست، گندو ۽ بي حرڪت آهيان. اي رام! پنھنجي بادشاھت کي سنڀاليو ۽ پنھنجي شاندار پيرن سان ان کي ساراھيو.���287.

ਚਛ ਬਿਹੀਨ ਸੁਪਛ ਜਿਮੰ ਕਰ ॥
chachh biheen supachh jiman kar |

جيئن اکين کان سواءِ پکي (گري ٿو).

ਤਿਉ ਪ੍ਰਭ ਤੀਰ ਗਿਰਯੋ ਪਗ ਭਰਥਰ ॥
tiau prabh teer girayo pag bharathar |

جهڙيءَ طرح پکي بي نظر ٿي ڪري هيٺ ڪري ٿو، اهڙيءَ طرح ڀارت به رام جي اڳيان ڪري پيو.

ਅੰਕ ਰਹੇ ਗਹ ਰਾਮ ਤਿਸੈ ਤਬ ॥
ank rahe gah raam tisai tab |

رام هڪدم (هن کي) پڪڙي ورتو ۽ هن کي گلي ڏنو.

ਰੋਇ ਮਿਲੇ ਲਛਨਾਦਿ ਭਯਾ ਸਭ ॥੨੮੮॥
roe mile lachhanaad bhayaa sabh |288|

ساڳئي وقت رام هن کي پنهنجي ڀاڪر ۾ ڀاڪر وڌو ۽ اتي لڇمڻ ۽ سڀ ڀاءُ روئڻ لڳا.

ਪਾਨਿ ਪੀਆਇ ਜਗਾਇ ਸੁ ਬੀਰਹ ॥
paan peeae jagaae su beerah |

پاڻي پيئڻ سان (سري رام) پنهنجي ڀاءُ کي خبردار ڪيو

ਫੇਰਿ ਕਹਯੋ ਹਸ ਸ੍ਰੀ ਰਘੁਬੀਰਹ ॥
fer kahayo has sree raghubeerah |

بهادر کي پاڻي ڏئي هوش ۾ آندو ويو. رام وري مسڪرائيندي چيو:

ਤ੍ਰਿਯੋਦਸ ਬਰਖ ਗਏ ਫਿਰਿ ਐਹੈ ॥
triyodas barakh ge fir aaihai |

تيرهن سالن کان پوءِ موٽي اينداسين.

ਜਾਹੁ ਹਮੈ ਕਛੁ ਕਾਜ ਕਿਵੈਹੈ ॥੨੮੯॥
jaahu hamai kachh kaaj kivaihai |289|

تيرهن سالن جي گذرڻ کان پوءِ اسان موٽي اينداسين، هاڻي تون موٽي وڃ ڇو ته مون کي جنگل ۾ ڪجهه ڪم پورا ڪرڻا آهن.

ਚੀਨ ਗਏ ਚਤੁਰਾ ਚਿਤ ਮੋ ਸਭ ॥
cheen ge chaturaa chit mo sabh |

سڀني هوشيار (ماڻهن) پنهنجي ذهن ۾ سمجهي ورتو ته رام چندر جي وجود ۾ اچڻ جو ٻيو مقصد هو.

ਸ੍ਰੀ ਰਘੁਬੀਰ ਕਹੀ ਅਸ ਕੈ ਜਬ ॥
sree raghubeer kahee as kai jab |

جڏهن رام اهو چيو، تڏهن سڀ ماڻهو ان جو مادو سمجهي ويا (ته هن جنگل ۾ ڀوتن کي مارڻو هو).

ਮਾਤ ਸਮੋਧ ਸੁ ਪਾਵਰਿ ਲੀਨੀ ॥
maat samodh su paavar leenee |

سري رام جي عطا ڪيل اعليٰ علم کان شڪست (يعني قبول ڪري)، (ڀارت) رام جا قدم کنيا.

ਅਉਰ ਬਸੇ ਪੁਰ ਅਉਧ ਨ ਚੀਨੀ ॥੨੯੦॥
aaur base pur aaudh na cheenee |290|

رام جي هدايتن جي تعظيم ڪندي ۽ خوشيءَ سان ڀرت رام جا چندو کنيو ۽ ايوڌيا جي سڃاڻپ وساري، ان جي حدن کان ٻاهر رهڻ لڳو.

ਸੀਸ ਜਟਾਨ ਕੋ ਜੂਟ ਧਰੇ ਬਰ ॥
sees jattaan ko joott dhare bar |

(ڀارت پنهنجي مٿي تي جتن جو هڪ خوبصورت بنڊل پائيندو هو).

ਰਾਜ ਸਮਾਜ ਦੀਯੋ ਪਊਵਾ ਪਰ ॥
raaj samaaj deeyo paoovaa par |

هن جي مٿي تي مٽيءَ جا وار پائڻ هن سمورو شاهي ڪم انهن چندن لاءِ وقف ڪري ڇڏيو.

ਰਾਜ ਕਰੇ ਦਿਨੁ ਹੋਤ ਉਜਿਆਰੈ ॥
raaj kare din hot ujiaarai |

جڏهن اهو ڏينهن هو، ڀارت رياست جو ڪم ڪيو

ਰੈਨਿ ਭਏ ਰਘੁਰਾਜ ਸੰਭਾਰੈ ॥੨੯੧॥
rain bhe raghuraaj sanbhaarai |291|

ڏينهن جو انهن چندن جي مدد سان پنهنجا شاهي فرض سرانجام ڏيندو هو ۽ رات جو انهن جي حفاظت ڪندو هو.

ਜਜਰ ਭਯੋ ਝੁਰ ਝੰਝਰ ਜਿਉ ਤਨ ॥
jajar bhayo jhur jhanjhar jiau tan |

(ڀارت جو) جسم سڪل ٻوٽي وانگر کوکلو ٿي ويو،

ਰਾਖਤ ਸ੍ਰੀ ਰਘੁਰਾਜ ਬਿਖੈ ਮਨ ॥
raakhat sree raghuraaj bikhai man |

ڀارت جو جسم سڪي ويو ۽ سڙي ويو، پر پوءِ به هن پنهنجي ذهن ۾ رام جي ياد کي هميشه رکيو.

ਬੈਰਿਨ ਕੇ ਰਨ ਬਿੰਦ ਨਿਕੰਦਤ ॥
bairin ke ran bind nikandat |

(هو) جنگ ۾ دشمنن جي لشڪر کي ناس ڪري ٿو.

ਭਾਖਤ ਕੰਠਿ ਅਭੂਖਨ ਛੰਦਤ ॥੨੯੨॥
bhaakhat kantth abhookhan chhandat |292|

ان سان گڏ هن دشمنن جا ٽولا ناس ڪري ڇڏيا ۽ زيورن جي بدران گلن جا هار پائڻ لڳا.

ਝੂਲਾ ਛੰਦ ॥
jhoolaa chhand |

جهولا اسٽينزا

ਇਤੈ ਰਾਮ ਰਾਜੰ ॥
eitai raam raajan |

(ٿيڻ) بادشاهه رام

ਕਰੈ ਦੇਵ ਕਾਜੰ ॥
karai dev kaajan |

اهي خدا جا ڪم ڪن ٿا.

ਧਰੋ ਬਾਨ ਪਾਨੰ ॥
dharo baan paanan |

هٿ ۾ تير ۽ تير آهي

ਭਰੈ ਬੀਰ ਮਾਨੰ ॥੨੯੩॥
bharai beer maanan |293|

ان طرف راجا رام، ڀوتن کي قتل ڪري ديوتائن جا فرض سرانجام ڏئي رهيو آهي، هو هٿ ۾ ڪنڌ کڻي هڪ زبردست هيرو نظر اچي ٿو. 293.

ਜਹਾ ਸਾਲ ਭਾਰੇ ॥
jahaa saal bhaare |

جتي سال جا وڏا وڻ هوندا هئا

ਦ੍ਰੁਮੰ ਤਾਲ ਨਯਾਰੇ ॥
druman taal nayaare |

۽ اُتي مختلف تال جا ونگ هئا،

ਛੁਏ ਸੁਰਗ ਲੋਕੰ ॥
chhue surag lokan |

جيڪي آسمان کي ڇهي رهيا هئا

ਹਰੈ ਜਾਤ ਸੋਕੰ ॥੨੯੪॥
harai jaat sokan |294|

جتي ٻيلي ۾ سال جا وڻ به هئا، جن سان گڏ ٻيا به وڻ ۽ ٽانڊا وغيره هئا، ان جو شان آسمان جهڙو ۽ هر غم کي ناس ڪندڙ هو.

ਤਹਾ ਰਾਮ ਪੈਠੇ ॥
tahaa raam paitthe |

رام ان گهر ۾ داخل ٿيو

ਮਹਾਬੀਰ ਐਠੇ ॥
mahaabeer aaitthe |

جيڪو تمام گهڻو فخر ڪندڙ هيرو هو.

ਲੀਏ ਸੰਗਿ ਸੀਤਾ ॥
lee sang seetaa |

(اهي) سيتا کي پاڻ سان وٺي ويا آهن

ਮਹਾ ਸੁਭ੍ਰ ਗੀਤਾ ॥੨੯੫॥
mahaa subhr geetaa |295|

رام ان جاءِ تي بيٺو هو ۽ هڪ زبردست جنگجو وانگر ڏسڻ ۾ آيو، سيتا ساڻس گڏ هئي، جيڪا خدائي گيت وانگر هئي. 295.

ਬਿਧੁੰ ਬਾਕ ਬੈਣੀ ॥
bidhun baak bainee |

(هوء) ڪوئل وانگر آواز سان،

ਮ੍ਰਿਗੀ ਰਾਜ ਨੈਣੀ ॥
mrigee raaj nainee |

هرڻ جي اکين وارو،

ਕਟੰ ਛੀਨ ਦੇ ਸੀ ॥
kattan chheen de see |

پتلي ڍڪڻ

ਪਰੀ ਪਦਮਨੀ ਸੀ ॥੨੯੬॥
paree padamanee see |296|

هوءَ مٺي ڳالهائڻ واري عورت هئي ۽ هن جون اکيون هرڻ جي راڻي جهڙيون هيون، هوءَ پتلي هئي ۽ هوءَ پرين پدمني (عورتن جي وچ ۾) لڳي رهي هئي.

ਝੂਲਨਾ ਛੰਦ ॥
jhoolanaa chhand |

جهولنا اسٽينزا

ਚੜੈ ਪਾਨ ਬਾਨੀ ਧਰੇ ਸਾਨ ਮਾਨੋ ਚਛਾ ਬਾਨ ਸੋਹੈ ਦੋਊ ਰਾਮ ਰਾਨੀ ॥
charrai paan baanee dhare saan maano chachhaa baan sohai doaoo raam raanee |

رام پنهنجي هٿن ۾ تيز تيرن سان شاندار نظر اچي ٿو ۽ سيتا، رام جي راڻي پنهنجي اکين جي خوبصورت تيرن سان خوبصورت نظر اچي ٿي.

ਫਿਰੈ ਖਿਆਲ ਸੋ ਏਕ ਹਵਾਲ ਸੇਤੀ ਛੁਟੇ ਇੰਦ੍ਰ ਸੇਤੀ ਮਨੋ ਇੰਦ੍ਰ ਧਾਨੀ ॥
firai khiaal so ek havaal setee chhutte indr setee mano indr dhaanee |

هوءَ رام سان گڏ گهمي رهي آهي، اهڙين سوچن ۾ پئجي وڃي ٿي، ڄڻ اندرا پنهنجي راڄڌاني مان بيدخل ٿي، اُتي اُڏامندي رهي آهي.

ਮਨੋ ਨਾਗ ਬਾਕੇ ਲਜੀ ਆਬ ਫਾਕੈ ਰੰਗੇ ਰੰਗ ਸੁਹਾਬ ਸੌ ਰਾਮ ਬਾਰੇ ॥
mano naag baake lajee aab faakai range rang suhaab sau raam baare |

هن جي چوٽيءَ جا ڳاڙها وار، ناگان جي شان ۾ شرمندگيءَ جو سبب بڻجي، رام لاءِ قربان ٿي رهيا آهن.

ਮ੍ਰਿਗਾ ਦੇਖਿ ਮੋਹੇ ਲਖੇ ਮੀਨ ਰੋਹੇ ਜਿਨੈ ਨੈਕ ਚੀਨੇ ਤਿਨੋ ਪ੍ਰਾਨ ਵਾਰੇ ॥੨੯੭॥
mrigaa dekh mohe lakhe meen rohe jinai naik cheene tino praan vaare |297|

هن ڏانهن ڏسندڙ هرڻ هن ڏانهن متوجه ٿي ويا آهن، مڇيون هن جي حسن کي ڏسي حسد ڪري رهيون آهن، جنهن به هن کي ڏٺو هو، تنهن هن لاءِ پنهنجو پاڻ کي قربان ڪري ڇڏيو هو.

ਸੁਨੇ ਕੂਕ ਕੇ ਕੋਕਲਾ ਕੋਪ ਕੀਨੇ ਮੁਖੰ ਦੇਖ ਕੈ ਚੰਦ ਦਾਰੇਰ ਖਾਈ ॥
sune kook ke kokalaa kop keene mukhan dekh kai chand daarer khaaee |

رات جو هن جي ڳالهه ٻڌي، حسد جي ڪري ناراض ٿي رهي آهي ۽ چنڊ هن جي چهري کي ڏسندي عورت وانگر شرمسار ٿي رهيو آهي.