شري دسم گرنتھ

صفحو - 109


ਬਿਜੈ ਛੰਦ
bijai chhand

بيجي اسٽينزا

ਜੇਤਕ ਬਾਣ ਚਲੇ ਅਰਿ ਓਰ ਤੇ ਫੂਲ ਕੀ ਮਾਲ ਹੁਐ ਕੰਠਿ ਬਿਰਾਜੇ ॥
jetak baan chale ar or te fool kee maal huaai kantth biraaje |

دشمن جا سڀ تير ديويءَ جي ڳچيءَ ۾ گلن جي هارن وانگر پيل هئا.

ਦਾਨਵ ਪੁੰਗਵ ਪੇਖਿ ਅਚੰਭਵ ਛੋਡਿ ਭਜੇ ਰਣ ਏਕ ਨ ਗਾਜੇ ॥
daanav pungav pekh achanbhav chhodd bhaje ran ek na gaaje |

اهو عجب ڏسي دشمن جا لشڪر ميدان جنگ مان ڀڄي ويا ۽ اتي ڪير به رهي نه سگهيو.

ਕੁੰਜਰ ਪੁੰਜ ਗਿਰੇ ਤਿਹ ਠਉਰ ਭਰੇ ਸਭ ਸ੍ਰੋਣਤ ਪੈ ਗਨ ਤਾਜੇ ॥
kunjar punj gire tih tthaur bhare sabh sronat pai gan taaje |

ڪيتريون ئي هاٿي ان جاءِ تي ڪري پيا آهن ۽ ڪيترن ئي صحتمند سوارن سان گڏ، سڀئي رت سان ڳاڙهي ويا آهن.

ਜਾਨੁਕ ਨੀਰਧ ਮਧਿ ਛਪੇ ਭ੍ਰਮਿ ਭੂਧਰ ਕੇ ਭਯ ਤੇ ਨਗ ਭਾਜੇ ॥੩੨॥੧੦੯॥
jaanuk neeradh madh chhape bhram bhoodhar ke bhay te nag bhaaje |32|109|

32.109. لڳي ٿو اندرا جي خوف کان ڀڄي، جبل پاڻ کي سمنڊ ۾ لڪائي ڇڏيو.

ਮਨੋਹਰ ਛੰਦ
manohar chhand

منوهر اسٽينزا

ਸ੍ਰੀ ਜਗਮਾਤ ਕਮਾਨ ਲੈ ਹਾਥਿ ਪ੍ਰਮਾਥਨਿ ਸੰਖ ਪ੍ਰਜ੍ਰਯੋ ਜਬ ਜੁਧੰ ॥
sree jagamaat kamaan lai haath pramaathan sankh prajrayo jab judhan |

جڏهن ڪائنات جي ماءُ جنگ وڙهي هئي، پنهنجي ڪمان کي هٿ ۾ جهليندي هئي ۽ پنهنجي شنخ کي ڦوڪيندي هئي.

ਗਾਤਹ ਸੈਣ ਸੰਘਾਰਤ ਸੂਰ ਬਬਕਤਿ ਸਿੰਘ ਭ੍ਰਮ੍ਯੋ ਰਣਿ ਕ੍ਰੁਧੰ ॥
gaatah sain sanghaarat soor babakat singh bhramayo ran krudhan |

هن جو شينهن وڏي ڪاوڙ ۾ ميدان ۾ گوڙ ڪندو، دشمن جي لشڪر کي ڪُچلندو ۽ تباهه ڪندو رهيو.

ਕਉਚਹਿ ਭੇਦਿ ਅਭੇਦਿਤ ਅੰਗ ਸੁਰੰਗ ਉਤੰਗ ਸੋ ਸੋਭਿਤ ਸੁਧੰ ॥
kaucheh bhed abhedit ang surang utang so sobhit sudhan |

هو پنهنجن ناخن سان ويڙهاڪن جي جسمن تي هٿيار ڦاڙيندو آهي ۽ ڦاٽيل عضوا ظاهر ٿيندا آهن.

ਮਾਨੋ ਬਿਸਾਲ ਬੜਵਾਨਲ ਜੁਆਲ ਸਮੁਦ੍ਰ ਕੇ ਮਧਿ ਬਿਰਾਜਤ ਉਧੰ ॥੩੩॥੧੧੦॥
maano bisaal barravaanal juaal samudr ke madh biraajat udhan |33|110|

باهه جا اڀرندڙ شعلا سمنڊ جي وچ ۾ وڌيا.33.110.

ਪੂਰ ਰਹੀ ਭਵਿ ਭੂਰ ਧਨੁਰ ਧੁਨਿ ਧੂਰ ਉਡੀ ਨਭ ਮੰਡਲ ਛਾਯੋ ॥
poor rahee bhav bhoor dhanur dhun dhoor uddee nabh manddal chhaayo |

ڪمان جو آواز سڄي ڪائنات ۾ پکڙجي ويو ۽ ميدان جنگ جي اُڏامندڙ مٽي سڄي فضا ۾ پکڙجي وئي.

ਨੂਰ ਭਰੇ ਮੁਖ ਮਾਰਿ ਗਿਰੇ ਰਣਿ ਹੂਰਨ ਹੇਰਿ ਹੀਯੋ ਹੁਲਸਾਯੋ ॥
noor bhare mukh maar gire ran hooran her heeyo hulasaayo |

چمڪندڙ چهرن کي ڌڪ لڳڻ کان پوءِ گر ٿي ويا آهن ۽ انهن کي ڏسي ويمپائر جون دليون خوش ٿي ويون آهن.

ਪੂਰਣ ਰੋਸ ਭਰੇ ਅਰਿ ਤੂਰਣ ਪੂਰਿ ਪਰੇ ਰਣ ਭੂਮਿ ਸੁਹਾਯੋ ॥
pooran ros bhare ar tooran poor pare ran bhoom suhaayo |

انتهائي ڪاوڙيل دشمنن جون فوجون پوري جنگ جي ميدان ۾ چڱيءَ طرح بيٺا آهن

ਚੂਰ ਭਏ ਅਰਿ ਰੂਰੇ ਗਿਰੇ ਭਟ ਚੂਰਣ ਜਾਨੁਕ ਬੈਦ ਬਨਾਯੋ ॥੩੪॥੧੧੧॥
choor bhe ar roore gire bhatt chooran jaanuk baid banaayo |34|111|

۽ هوشيار ۽ جوان سورما هن ريت ٽڪرا ٽڪرا ٿي پيا آهن، جنهن زمين کي پيس ڪري، هضمي دوا (چورن) تيار ڪئي آهي.34.111.

ਸੰਗੀਤ ਭੁਜੰਗ ਪ੍ਰਯਾਤ ਛੰਦ
sangeet bhujang prayaat chhand

سنگيت ڀجنگ پريت اسٽانزا

ਕਾਗੜਦੰ ਕਾਤੀ ਕਟਾਰੀ ਕੜਾਕੰ ॥
kaagarradan kaatee kattaaree karraakan |

خنجرن ۽ تلوارن جي گولين جا آواز ٻڌڻ ۾ اچن ٿا.

ਤਾਗੜਦੰ ਤੀਰੰ ਤੁਪਕੰ ਤੜਾਕੰ ॥
taagarradan teeran tupakan tarraakan |

گولين ۽ گولين جا آواز ٻڌڻ ۾ اچي رهيا آهن.

ਝਾਗੜਦੰ ਨਾਗੜਦੰ ਬਾਗੜਦੰ ਬਾਜੇ ॥
jhaagarradan naagarradan baagarradan baaje |

مختلف سازن جا آواز گونجن پيا.

ਗਾਗੜਦੰ ਗਾਜੀ ਮਹਾ ਗਜ ਗਾਜੇ ॥੩੫॥੧੧੨॥
gaagarradan gaajee mahaa gaj gaaje |35|112|

35.112. ويڙهاڪا گوڙ ڪن ٿا ۽ زور زور سان ڪن ٿا.

ਸਾਗੜਦੰ ਸੂਰੰ ਕਾਗੜਦੰ ਕੋਪੰ ॥
saagarradan sooran kaagarradan kopan |

ويڙهاڪ جنگجو غضب سان گوڙ ڪري رهيا هئا،

ਪਾਗੜਦੰ ਪਰਮੰ ਰਣੰ ਪਾਵ ਰੋਪੰ ॥
paagarradan paraman ranan paav ropan |

عظيم هيروز کي ماريو ويو آهي.

ਸਾਗੜਦੰ ਸਸਤ੍ਰੰ ਝਾਗੜਦੰ ਝਾਰੈ ॥
saagarradan sasatran jhaagarradan jhaarai |

ٻرندڙ هٿيار جلدي هٽايو ويو

ਬਾਗੜਦੰ ਬੀਰੰ ਡਾਗੜਦੰ ਡਕਾਰੇ ॥੩੬॥੧੧੩॥
baagarradan beeran ddaagarradan ddakaare |36|113|

۽ بهادر ويڙهاڪن کي ٻرندڙ آهن.36.113.

ਚਾਗੜਦੰ ਚਉਪੇ ਬਾਗੜਦੰ ਬੀਰੰ ॥
chaagarradan chaupe baagarradan beeran |

باگڙي ملڪ جا هيرو وڏي جوش سان (چوپ) چوندا هئا.

ਮਾਗੜਦੰ ਮਾਰੇ ਤਨੰ ਤਿਛ ਤੀਰੰ ॥
maagarradan maare tanan tichh teeran |

لاشن تي تيز تير مارڻ تي پريشان نظر اچن ٿا.

ਗਾਗੜਦੰ ਗਜੇ ਸੁ ਬਜੇ ਗਹੀਰੈ ॥
gaagarradan gaje su baje gaheerai |

وڏا وڏا ڌماڪا ٿيا

ਕਾਗੜੰ ਕਵੀਯਾਨ ਕਥੈ ਕਥੀਰੈ ॥੩੭॥੧੧੪॥
kaagarran kaveeyaan kathai katheerai |37|114|

37.114. 114.37.114.37.114.37.114.37.114.37.114.

ਦਾਗੜਦੰ ਦਾਨੋ ਭਾਗੜਦੰ ਭਾਜੇ ॥
daagarradan daano bhaagarradan bhaaje |

ڀڄڻ وارا دڙا گوڙ سان ڀڄي رهيا هئا،

ਗਾਗੜਦੰ ਗਾਜੀ ਜਾਗੜਦੰ ਗਾਜੇ ॥
gaagarradan gaajee jaagarradan gaaje |

ڀوت ڀڄي رهيا آهن ۽ هيرو زور زور سان رڙيون ڪري رهيا آهن.

ਛਾਗੜਦੰ ਛਉਹੀ ਛੁਰੇ ਪ੍ਰੇਛੜਾਕੇ ॥
chhaagarradan chhauhee chhure prechharraake |

چاقو ۽ تصويرون پکڙيل آهن

ਤਾਗੜਦੰ ਤੀਰੰ ਤੁਪਕੰ ਤੜਾਕੇ ॥੩੮॥੧੧੫॥
taagarradan teeran tupakan tarraake |38|115|

آواز ٺهندڙ محور ۽ خنجر ذريعي پيدا ٿين ٿا. تير ۽ بندوقون پنهنجا نڪ ٺاهي رهيا آهن.38.115.

ਗਾਗੜਦੰ ਗੋਮਾਯ ਗਜੇ ਗਹੀਰੰ ॥
gaagarradan gomaay gaje gaheeran |

گجگوڙ زور سان گوڙ ڪري رهيا هئا،

ਸਾਗੜਦੰ ਸੰਖੰ ਨਾਗੜਦੰ ਨਫੀਰੰ ॥
saagarradan sankhan naagarradan nafeeran |

جنگ جي ميدان ۾ ڍول جو زوردار آواز ۽ ڪنچن ۽ ترنمن جو گوڙ ٻڌڻ ۾ اچي ٿو.

ਬਾਗੜਦੰ ਬਾਜੇ ਬਜੇ ਬੀਰ ਖੇਤੰ ॥
baagarradan baaje baje beer khetan |

سورمي باگر ملڪ جي گھنٽي وڄائي رهيو هو

ਨਾਗੜਦੰ ਨਾਚੇ ਸੁ ਭੂਤੰ ਪਰੇਤੰ ॥੩੯॥੧੧੬॥
naagarradan naache su bhootan paretan |39|116|

39.116. ويڙهاڪن جا ساز وڄن ٿا ۽ ڀوت ۽ گوبل رقص ڪن ٿا.

ਤਾਗੜਦੰ ਤੀਰੰ ਬਾਗੜਦੰ ਬਾਣੰ ॥
taagarradan teeran baagarradan baanan |

ٻه قطب تير مارڻ لڳا.

ਕਾਗੜਦੰ ਕਾਤੀ ਕਟਾਰੀ ਕ੍ਰਿਪਾਣੰ ॥
kaagarradan kaatee kattaaree kripaanan |

تيرن ۽ ڦورن، خنجرن ۽ تلوارن جا آواز ٻڌڻ ۾ اچن ٿا.

ਨਾਗੜਦੰ ਨਾਦੰ ਬਾਗੜਦੰ ਬਾਜੇ ॥
naagarradan naadan baagarradan baaje |

باگڙي ملڪ جي شهرن مان آواز گونجڻ لڳو

ਸਾਗੜਦੰ ਸੂਰੰ ਰਾਗੜਦੰ ਰਾਜੇ ॥੪੦॥੧੧੭॥
saagarradan sooran raagarradan raaje |40|117|

40.117 موسيقار جي موسيقي ۽ ڍول وڄن ٿا ۽ جنگي سردار ۽ سردار ان گونج ۾ پنهنجو ڪم ڪري رهيا آهن.

ਸਾਗੜਦੰ ਸੰਖੰ ਨਾਗੜਦੰ ਨਫੀਰੰ ॥
saagarradan sankhan naagarradan nafeeran |

انگن جو آواز ۽ ترنم جو آواز،

ਗਾਗੜਦੰ ਗੋਮਾਯ ਗਜੇ ਗਹੀਰੰ ॥
gaagarradan gomaay gaje gaheeran |

ڪنچ، ڪلريونيٽ ۽ ڊرم گونجڻ لڳا.

ਨਾਗੜਦੰ ਨਗਾਰੇ ਬਾਗੜਦੰ ਬਾਜੇ ॥
naagarradan nagaare baagarradan baaje |

باگڙي ملڪ جي گھنٽي ۽ گھنٽيون وڄي رهيون هيون

ਜਾਗੜਦੰ ਜੋਧਾ ਗਾਗੜਦੰ ਗਾਜੇ ॥੪੧॥੧੧੮॥
jaagarradan jodhaa gaagarradan gaaje |41|118|

41.118 صور ۽ موسيقيءَ جا آواز پنھنجا آواز پيدا ٿيا ۽ انھن جي گونج سان ويڙهاڪن کي گوڙ ٿيو.

ਨਰਾਜ ਛੰਦ ॥
naraaj chhand |

ناريجي اسٽينزا

ਜਿਤੇਕੁ ਰੂਪ ਧਾਰੀਯੰ ॥
jitek roop dhaareeyan |

(رڪت-بج جي رت جا ڦڙا) جيترا روپ وٺي ويندا هئا.

ਤਿਤੇਕੁ ਦੇਬਿ ਮਾਰੀਯੰ ॥
titek deb maareeyan |

راڪٽ بيج جو رت زمين تي وهڻ سان پيدا ٿيل ڀوتن جا سڀ روپ، ديوي ماري ڇڏيا.

ਜਿਤੇਕੇ ਰੂਪ ਧਾਰਹੀ ॥
jiteke roop dhaarahee |

ڪيتريون ئي صورتون (اهي وٺن ٿا)،

ਤਿਤਿਓ ਦ੍ਰੁਗਾ ਸੰਘਾਰਹੀ ॥੪੨॥੧੧੯॥
titio drugaa sanghaarahee |42|119|

42.119. 42.119 جو سڀ روپ جيڪي مادي ٿيڻ وارا آهن، سي به ناس ٿي ويندا.

ਜਿਤੇਕੁ ਸਸਤ੍ਰ ਵਾ ਝਰੇ ॥
jitek sasatr vaa jhare |

جيترا هٿيار هن کي مارين،

ਪ੍ਰਵਾਹ ਸ੍ਰੋਨ ਕੇ ਪਰੇ ॥
pravaah sron ke pare |

هٿيارن جي بارش سان (رڪت بيج تي) رت جا وهڪرا وهڻ لڳا.

ਜਿਤੀਕਿ ਬਿੰਦਕਾ ਗਿਰੈ ॥
jiteek bindakaa girai |

جيترا ڦڙا رت جا گرا،

ਸੁ ਪਾਨ ਕਾਲਿਕਾ ਕਰੈ ॥੪੩॥੧੨੦॥
su paan kaalikaa karai |43|120|

(43.120) جيڪي ڦڙا (زمين تي) ڪريا، سي ديوي ڪالي پيئي ڇڏيا.

ਰਸਾਵਲ ਛੰਦ ॥
rasaaval chhand |

راساوال اسٽينزا

ਹੂਓ ਸ੍ਰੋਣ ਹੀਨੰ ॥
hooo sron heenan |

رَتَ (رَتَبِجَ) رَتَنَ جو

ਭਯੋ ਅੰਗ ਛੀਨੰ ॥
bhayo ang chheenan |

ڀوتن جو سردار رڪعت بيج بي خون ٿي ويو ۽ سندس عضوا تمام ڪمزور ٿي ويا.

ਗਿਰਿਯੋ ਅੰਤਿ ਝੂਮੰ ॥
giriyo ant jhooman |

آخر (هو) کائڻ کان پوءِ ڪري پيو

ਮਨੋ ਮੇਘ ਭੂਮੰ ॥੪੪॥੧੨੧॥
mano megh bhooman |44|121|

الٽيميٽلي هو ڪري پيو زمين تي ائين لڙڪندو رهيو جيئن زمين تي ڪڪر.44.121.

ਸਬੇ ਦੇਵ ਹਰਖੇ ॥
sabe dev harakhe |

سڀ ديوتا خوش ٿيا

ਸੁਮਨ ਧਾਰ ਬਰਖੇ ॥
suman dhaar barakhe |

اهو ڏسي سڀ ديوتائون خوش ٿيا ۽ گلن جي برسات ڪيائون.

ਰਕਤ ਬਿੰਦ ਮਾਰੇ ॥
rakat bind maare |

رتبيج کي مارڻ سان

ਸਬੈ ਸੰਤ ਉਬਾਰੇ ॥੪੫॥੧੨੨॥
sabai sant ubaare |45|122|

45.122 رڪعت بيج کي قتل ڪيو ويو ۽ اهڙيء طرح ديوتائن کي بچايو.

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਬਚਿਤ੍ਰ ਨਾਟਕੇ ਚੰਡੀ ਚਰਿਤ੍ਰੇ ਰਕਤ ਬੀਰਜ ਬਧਹ ਚਤੁਰਥ ਧਿਆਯ ਸੰਪੂਰਨਮ ਸਤੁ ਸੁਭਮ ਸਤੁ ॥੪॥
eit sree bachitr naattake chanddee charitre rakat beeraj badhah chaturath dhiaay sanpooranam sat subham sat |4|

اهڙيءَ طرح بچيتار جي چندي چتريءَ جو چوٿون باب ”رڪات بيج جو قتل“ مڪمل ٿيو.

ਅਥ ਨਿਸੁੰਭ ਜੁਧ ਕਥਨੰ ॥
ath nisunbh judh kathanan |

هاڻي نسمب سان جنگ جو بيان آهي:

ਦੋਹਰਾ ॥
doharaa |

DOHRA

ਸੁੰਭ ਨਿਸੁੰਭ ਸੁਣਿਯੋ ਜਬੈ ਰਕਤਬੀਰਜ ਕੋ ਨਾਸ ॥
sunbh nisunbh suniyo jabai rakatabeeraj ko naas |

جڏهن سمڀ ۽ نيسڀ کي راڪٽ بيج جي تباهي جي خبر پئي

ਆਪ ਚੜਤ ਭੈ ਜੋਰਿ ਦਲ ਸਜੇ ਪਰਸੁ ਅਰੁ ਪਾਸਿ ॥੧॥੧੨੩॥
aap charrat bhai jor dal saje paras ar paas |1|123|

اهي پنهنجون لشڪر گڏ ڪري پاڻ کي ڪهاڙين ۽ ڦلن سان سينگاريندا اڳتي وڌيا.1.123.

ਭੁਜੰਗ ਪ੍ਰਯਾਤ ਛੰਦ ॥
bhujang prayaat chhand |

ڀجنگ پريت اسٽينزا

ਚੜੇ ਸੁੰਭ ਨੈਸੁੰਭ ਸੂਰਾ ਅਪਾਰੰ ॥
charre sunbh naisunbh sooraa apaaran |

زبردست ويڙهاڪن سمڀ ۽ نسمڀ حملي جي شروعات ڪئي.

ਉਠੇ ਨਦ ਨਾਦੰ ਸੁ ਧਉਸਾ ਧੁਕਾਰੰ ॥
autthe nad naadan su dhausaa dhukaaran |

موسيقيءَ جي سازن ۽ ترنم جا آواز گونجن پيا.

ਭਈ ਅਸਟ ਸੈ ਕੋਸ ਲਉ ਛਤ੍ਰ ਛਾਯੰ ॥
bhee asatt sai kos lau chhatr chhaayan |

ڇانوَن جو ڇانو اٺ سؤ ڪوس تائين پکڙيل هو.

ਭਜੇ ਚੰਦ ਸੂਰੰ ਡਰਿਯੋ ਦੇਵ ਰਾਯੰ ॥੨॥੧੨੪॥
bhaje chand sooran ddariyo dev raayan |2|124|

۽ سج ۽ چنڊ ڀڄي ويا ۽ اندرا، ديوتائن جو بادشاهه ڊڄي ويو. 2.124.

ਭਕਾ ਭੁੰਕ ਭੇਰੀ ਢਕਾ ਢੁੰਕ ਢੋਲੰ ॥
bhakaa bhunk bheree dtakaa dtunk dtolan |

ڊرم ۽ ٽبر گونجڻ لڳا.