شری دسم گرنتھ

انگ - 109


ਬਿਜੈ ਛੰਦ
bijai chhand

بجے چھند:

ਜੇਤਕ ਬਾਣ ਚਲੇ ਅਰਿ ਓਰ ਤੇ ਫੂਲ ਕੀ ਮਾਲ ਹੁਐ ਕੰਠਿ ਬਿਰਾਜੇ ॥
jetak baan chale ar or te fool kee maal huaai kantth biraaje |

ویری پکھّ توں جتنے وی بان چلے، (اہ سارے) پھلاں دی مالا ہو کے (دیوی دے) گلے وچ شبھائمان ہو گئے ہن۔

ਦਾਨਵ ਪੁੰਗਵ ਪੇਖਿ ਅਚੰਭਵ ਛੋਡਿ ਭਜੇ ਰਣ ਏਕ ਨ ਗਾਜੇ ॥
daanav pungav pekh achanbhav chhodd bhaje ran ek na gaaje |

دینتاں دی فوج ('پنگو') اس اچمبے نوں ویکھ کے رن-بھومی توں بھج چلی ہے، کوئی اک وی ڈٹیا نہیں رہا۔

ਕੁੰਜਰ ਪੁੰਜ ਗਿਰੇ ਤਿਹ ਠਉਰ ਭਰੇ ਸਭ ਸ੍ਰੋਣਤ ਪੈ ਗਨ ਤਾਜੇ ॥
kunjar punj gire tih tthaur bhare sabh sronat pai gan taaje |

اس ستھان اتے ہاتھیاں دے جھنڈ ڈگے پئے ہن اتے گھوڑیاں دے سموہ لہو نال لبڑے ڈگے ہوئے ہن،

ਜਾਨੁਕ ਨੀਰਧ ਮਧਿ ਛਪੇ ਭ੍ਰਮਿ ਭੂਧਰ ਕੇ ਭਯ ਤੇ ਨਗ ਭਾਜੇ ॥੩੨॥੧੦੯॥
jaanuk neeradh madh chhape bhram bhoodhar ke bhay te nag bhaaje |32|109|

مانو اندر ('بھودھر') دے ڈر دے بھرم کرکے بھجے ہوئے پربت سمندر وچ چھپے ہوئے ہون ۔۔32۔۔109۔۔

ਮਨੋਹਰ ਛੰਦ
manohar chhand

منوہر چھند:

ਸ੍ਰੀ ਜਗਮਾਤ ਕਮਾਨ ਲੈ ਹਾਥਿ ਪ੍ਰਮਾਥਨਿ ਸੰਖ ਪ੍ਰਜ੍ਰਯੋ ਜਬ ਜੁਧੰ ॥
sree jagamaat kamaan lai haath pramaathan sankh prajrayo jab judhan |

سری جگتماتا نے ہتھ وچ کمان لے کے اتے سنکھ وجا کے بھیانک ('پرماتھن') یدھّ کیتا۔

ਗਾਤਹ ਸੈਣ ਸੰਘਾਰਤ ਸੂਰ ਬਬਕਤਿ ਸਿੰਘ ਭ੍ਰਮ੍ਯੋ ਰਣਿ ਕ੍ਰੁਧੰ ॥
gaatah sain sanghaarat soor babakat singh bhramayo ran krudhan |

(اہ) سینا نوں گاہ رہی سی اتے سورمیاں نوں ماردی جا رہی سی۔ شیر وی کرودھوان ہو کے رن-بھومی وچ بھبکدا پھر رہا سی۔

ਕਉਚਹਿ ਭੇਦਿ ਅਭੇਦਿਤ ਅੰਗ ਸੁਰੰਗ ਉਤੰਗ ਸੋ ਸੋਭਿਤ ਸੁਧੰ ॥
kaucheh bhed abhedit ang surang utang so sobhit sudhan |

(اس نے سینکاں دے) شریر نال چپکے ہوئے (ابھیدت انگ) کوچاں نوں بھنّ دتا اتے (زخماں وچوں نکلدا ہویا) لہو (کوچاں) اپر سوبھ رہا۔

ਮਾਨੋ ਬਿਸਾਲ ਬੜਵਾਨਲ ਜੁਆਲ ਸਮੁਦ੍ਰ ਕੇ ਮਧਿ ਬਿਰਾਜਤ ਉਧੰ ॥੩੩॥੧੧੦॥
maano bisaal barravaanal juaal samudr ke madh biraajat udhan |33|110|

(انج پرتیت ہندا سی) مانو وشال سمندری اگنی دی لاٹ اپر نوں اٹھ رہی ہووے ۔۔33۔۔110۔۔

ਪੂਰ ਰਹੀ ਭਵਿ ਭੂਰ ਧਨੁਰ ਧੁਨਿ ਧੂਰ ਉਡੀ ਨਭ ਮੰਡਲ ਛਾਯੋ ॥
poor rahee bhav bhoor dhanur dhun dhoor uddee nabh manddal chhaayo |

دھنش دی دھنی سنسار (بھو) وچ ویاپت ہو گئی اتے (سینکاں دے چلن نال) دھوڑ اڈ کے آکاش وچ چھا گئی۔

ਨੂਰ ਭਰੇ ਮੁਖ ਮਾਰਿ ਗਿਰੇ ਰਣਿ ਹੂਰਨ ਹੇਰਿ ਹੀਯੋ ਹੁਲਸਾਯੋ ॥
noor bhare mukh maar gire ran hooran her heeyo hulasaayo |

(یودھیاں دے) تیجسوی مکھ (شستراں دی) مار کھا کے رن-بھومی وچ ڈگے پئے سن، اونھاں نوں ویکھ کے ہوراں دے ہردے وچ چاؤ چڑھ گیا سی۔

ਪੂਰਣ ਰੋਸ ਭਰੇ ਅਰਿ ਤੂਰਣ ਪੂਰਿ ਪਰੇ ਰਣ ਭੂਮਿ ਸੁਹਾਯੋ ॥
pooran ros bhare ar tooran poor pare ran bhoom suhaayo |

کرودھ نال پوری تراں بھرے ہوئے بہت سارے (تورن) ویری رن-بھومی وچ پئے شوبھا پا رہے سن،

ਚੂਰ ਭਏ ਅਰਿ ਰੂਰੇ ਗਿਰੇ ਭਟ ਚੂਰਣ ਜਾਨੁਕ ਬੈਦ ਬਨਾਯੋ ॥੩੪॥੧੧੧॥
choor bhe ar roore gire bhatt chooran jaanuk baid banaayo |34|111|

ویری دل دے چور چور ہوئے سندر (رورے) سورمے (انج) ڈگے پئے سن مانو وید نے چورن بنایا ہووے ۔۔34۔۔111۔۔

ਸੰਗੀਤ ਭੁਜੰਗ ਪ੍ਰਯਾਤ ਛੰਦ
sangeet bhujang prayaat chhand

سنگیت بھجنگ پریات چھند:

ਕਾਗੜਦੰ ਕਾਤੀ ਕਟਾਰੀ ਕੜਾਕੰ ॥
kaagarradan kaatee kattaaree karraakan |

چھریاں اتے کٹاریاں کڑکڑ کر رہیاں سن،

ਤਾਗੜਦੰ ਤੀਰੰ ਤੁਪਕੰ ਤੜਾਕੰ ॥
taagarradan teeran tupakan tarraakan |

تیر تاڑ تاڑ کر رہے سن اتے بندوکاں تڑاک تڑاک کر رہیاں سن۔

ਝਾਗੜਦੰ ਨਾਗੜਦੰ ਬਾਗੜਦੰ ਬਾਜੇ ॥
jhaagarradan naagarradan baagarradan baaje |

سٹ وجن نال نگاریاں وچوں زور دی آواز نکلدی سی۔

ਗਾਗੜਦੰ ਗਾਜੀ ਮਹਾ ਗਜ ਗਾਜੇ ॥੩੫॥੧੧੨॥
gaagarradan gaajee mahaa gaj gaaje |35|112|

گڑ گڑ دی دھنی نال سورویر ('غازی') زور نال گجدے سن ۔۔35۔۔112۔۔

ਸਾਗੜਦੰ ਸੂਰੰ ਕਾਗੜਦੰ ਕੋਪੰ ॥
saagarradan sooran kaagarradan kopan |

سڑسڑاٹ کردے سورمے کرودھ نال کڑک رہے سن،

ਪਾਗੜਦੰ ਪਰਮੰ ਰਣੰ ਪਾਵ ਰੋਪੰ ॥
paagarradan paraman ranan paav ropan |

رن وچ پوری تکڑائی نال پیر جمائے ہوئے سن،

ਸਾਗੜਦੰ ਸਸਤ੍ਰੰ ਝਾਗੜਦੰ ਝਾਰੈ ॥
saagarradan sasatran jhaagarradan jhaarai |

ساڑ ساڑ کردے شستر جھٹپٹ جھاڑ رہے سن

ਬਾਗੜਦੰ ਬੀਰੰ ਡਾਗੜਦੰ ਡਕਾਰੇ ॥੩੬॥੧੧੩॥
baagarradan beeran ddaagarradan ddakaare |36|113|

اتے باگڑ دیش دے سورمے ڈکار رہے سن ۔۔36۔۔113۔۔

ਚਾਗੜਦੰ ਚਉਪੇ ਬਾਗੜਦੰ ਬੀਰੰ ॥
chaagarradan chaupe baagarradan beeran |

باگڑ دیش دے ویر جوش ('چؤپ') نال للکاردے سن،

ਮਾਗੜਦੰ ਮਾਰੇ ਤਨੰ ਤਿਛ ਤੀਰੰ ॥
maagarradan maare tanan tichh teeran |

ماڑیاں دے شریر وچ تکھے تیر ماردے سن،

ਗਾਗੜਦੰ ਗਜੇ ਸੁ ਬਜੇ ਗਹੀਰੈ ॥
gaagarradan gaje su baje gaheerai |

وڈے وڈے نگارے زور نال گرجدے سن

ਕਾਗੜੰ ਕਵੀਯਾਨ ਕਥੈ ਕਥੀਰੈ ॥੩੭॥੧੧੪॥
kaagarran kaveeyaan kathai katheerai |37|114|

اتے کوی کڑاکیدار چھند ('کتھیرے') گا رہے سن ۔۔37۔۔114۔۔

ਦਾਗੜਦੰ ਦਾਨੋ ਭਾਗੜਦੰ ਭਾਜੇ ॥
daagarradan daano bhaagarradan bhaaje |

بھگوڑے دینت دگڑ دگڑ کر کے بھج رہے سن،

ਗਾਗੜਦੰ ਗਾਜੀ ਜਾਗੜਦੰ ਗਾਜੇ ॥
gaagarradan gaajee jaagarradan gaaje |

سورویر جگہ جگہ گڑ گڑ کردے گز رہے سن،

ਛਾਗੜਦੰ ਛਉਹੀ ਛੁਰੇ ਪ੍ਰੇਛੜਾਕੇ ॥
chhaagarradan chhauhee chhure prechharraake |

چھریاں اتے چھویاں دے چھاڑ چھاڑ کردے چھڑاکے پیندے ہن

ਤਾਗੜਦੰ ਤੀਰੰ ਤੁਪਕੰ ਤੜਾਕੇ ॥੩੮॥੧੧੫॥
taagarradan teeran tupakan tarraake |38|115|

اتے تیراں دے تڑاکے تے بندوکاں دے گڑاکے ہندے سن ۔۔38۔۔115۔۔

ਗਾਗੜਦੰ ਗੋਮਾਯ ਗਜੇ ਗਹੀਰੰ ॥
gaagarradan gomaay gaje gaheeran |

گڑ گڑ کردے رنسنگے زور نال گز رہے سن،

ਸਾਗੜਦੰ ਸੰਖੰ ਨਾਗੜਦੰ ਨਫੀਰੰ ॥
saagarradan sankhan naagarradan nafeeran |

سنکھاں دی آواز اتے توتیاں دی دھنی ہو رہی سی،

ਬਾਗੜਦੰ ਬਾਜੇ ਬਜੇ ਬੀਰ ਖੇਤੰ ॥
baagarradan baaje baje beer khetan |

سورمے باگڑ دیش دے واجے وجا رہے سن

ਨਾਗੜਦੰ ਨਾਚੇ ਸੁ ਭੂਤੰ ਪਰੇਤੰ ॥੩੯॥੧੧੬॥
naagarradan naache su bhootan paretan |39|116|

اتے بھوتپریت ننگے ہو کے نچ رہے سن ۔۔39۔۔116۔۔

ਤਾਗੜਦੰ ਤੀਰੰ ਬਾਗੜਦੰ ਬਾਣੰ ॥
taagarradan teeran baagarradan baanan |

دو کھمبھیئے بان تڑ تڑ کردے چلدے سن؛

ਕਾਗੜਦੰ ਕਾਤੀ ਕਟਾਰੀ ਕ੍ਰਿਪਾਣੰ ॥
kaagarradan kaatee kattaaree kripaanan |

چھریاں، کٹاریاں اتے کرپاناں دی کڑکار ہندی سی؛

ਨਾਗੜਦੰ ਨਾਦੰ ਬਾਗੜਦੰ ਬਾਜੇ ॥
naagarradan naadan baagarradan baaje |

باگڑ دیش دے نگاریاں وچوں دھنی نکلدی سی

ਸਾਗੜਦੰ ਸੂਰੰ ਰਾਗੜਦੰ ਰਾਜੇ ॥੪੦॥੧੧੭॥
saagarradan sooran raagarradan raaje |40|117|

اتے سارے سورمے (انھاں نگاریاں دے) ناد وچ مگن (ہو کے یدھّ کر رہے سن) ॥40۔۔117۔۔

ਸਾਗੜਦੰ ਸੰਖੰ ਨਾਗੜਦੰ ਨਫੀਰੰ ॥
saagarradan sankhan naagarradan nafeeran |

سنکھاں دی آواز اتے توتیاں دی دھنی ہو رہی سی،

ਗਾਗੜਦੰ ਗੋਮਾਯ ਗਜੇ ਗਹੀਰੰ ॥
gaagarradan gomaay gaje gaheeran |

رنسنگے بہت گمبھیر ناد کڈھ رہے سن،

ਨਾਗੜਦੰ ਨਗਾਰੇ ਬਾਗੜਦੰ ਬਾਜੇ ॥
naagarradan nagaare baagarradan baaje |

باگڑ دیش دے واجے اتے نگارے وج رہے سن

ਜਾਗੜਦੰ ਜੋਧਾ ਗਾਗੜਦੰ ਗਾਜੇ ॥੪੧॥੧੧੮॥
jaagarradan jodhaa gaagarradan gaaje |41|118|

اتے سورمے جگہ جگہ گز رہے سن ۔۔41۔۔118۔۔

ਨਰਾਜ ਛੰਦ ॥
naraaj chhand |

نراز چھند:

ਜਿਤੇਕੁ ਰੂਪ ਧਾਰੀਯੰ ॥
jitek roop dhaareeyan |

(رکت-بیج دے لہو دے تپکے) جتنے وی روپ دھاردے سن،

ਤਿਤੇਕੁ ਦੇਬਿ ਮਾਰੀਯੰ ॥
titek deb maareeyan |

اتنے ہی دیوی مار دندی سی۔

ਜਿਤੇਕੇ ਰੂਪ ਧਾਰਹੀ ॥
jiteke roop dhaarahee |

جتنے روپ (اہ ہور) دھارنگے،

ਤਿਤਿਓ ਦ੍ਰੁਗਾ ਸੰਘਾਰਹੀ ॥੪੨॥੧੧੯॥
titio drugaa sanghaarahee |42|119|

(اہ سارے) دیوی مار دیویگی ۔۔42۔۔119۔۔

ਜਿਤੇਕੁ ਸਸਤ੍ਰ ਵਾ ਝਰੇ ॥
jitek sasatr vaa jhare |

اس نوں جتنے شستر وجدے ہن،

ਪ੍ਰਵਾਹ ਸ੍ਰੋਨ ਕੇ ਪਰੇ ॥
pravaah sron ke pare |

لہو دے پرواہ چل پیندے سن۔

ਜਿਤੀਕਿ ਬਿੰਦਕਾ ਗਿਰੈ ॥
jiteek bindakaa girai |

(لہو) دیاں جتنیاں بونداں ڈگدیاں سن،

ਸੁ ਪਾਨ ਕਾਲਿਕਾ ਕਰੈ ॥੪੩॥੧੨੦॥
su paan kaalikaa karai |43|120|

اہ کالکا پی لیندی سی ۔۔43۔۔120۔۔

ਰਸਾਵਲ ਛੰਦ ॥
rasaaval chhand |

رساول چھند:

ਹੂਓ ਸ੍ਰੋਣ ਹੀਨੰ ॥
hooo sron heenan |

(رکتبیج) لہو توں سکھنا ہو گیا

ਭਯੋ ਅੰਗ ਛੀਨੰ ॥
bhayo ang chheenan |

اتے (اس دا) شریر نربل ہو گیا۔

ਗਿਰਿਯੋ ਅੰਤਿ ਝੂਮੰ ॥
giriyo ant jhooman |

انت وچ (اہ) بھواٹنی کھا کے ڈگ پیا،

ਮਨੋ ਮੇਘ ਭੂਮੰ ॥੪੪॥੧੨੧॥
mano megh bhooman |44|121|

مانو دھرتی اتے بدل ڈگ رہا ہووے ۔۔44۔۔121۔۔

ਸਬੇ ਦੇਵ ਹਰਖੇ ॥
sabe dev harakhe |

سارے دیوتے خش ہوئے

ਸੁਮਨ ਧਾਰ ਬਰਖੇ ॥
suman dhaar barakhe |

اتے پھلاں دی برکھا کرن لگے۔

ਰਕਤ ਬਿੰਦ ਮਾਰੇ ॥
rakat bind maare |

رکتبیج نوں مار کے

ਸਬੈ ਸੰਤ ਉਬਾਰੇ ॥੪੫॥੧੨੨॥
sabai sant ubaare |45|122|

ساریاں سنتاں نوں (سنکٹ توں) بچا لیا ۔۔45۔۔122۔۔

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਬਚਿਤ੍ਰ ਨਾਟਕੇ ਚੰਡੀ ਚਰਿਤ੍ਰੇ ਰਕਤ ਬੀਰਜ ਬਧਹ ਚਤੁਰਥ ਧਿਆਯ ਸੰਪੂਰਨਮ ਸਤੁ ਸੁਭਮ ਸਤੁ ॥੪॥
eit sree bachitr naattake chanddee charitre rakat beeraj badhah chaturath dhiaay sanpooranam sat subham sat |4|

اتھے سری بچتر ناٹک دے چنڈی-چرتر پرسنگ دے 'رکتبیج-بدھ' ناں دے چوتھے ادھیائ دی شبھ سماپتی ۔۔4۔۔

ਅਥ ਨਿਸੁੰਭ ਜੁਧ ਕਥਨੰ ॥
ath nisunbh judh kathanan |

ہن نشمبھ دے یدھّ دا کتھن

ਦੋਹਰਾ ॥
doharaa |

دوہرا:

ਸੁੰਭ ਨਿਸੁੰਭ ਸੁਣਿਯੋ ਜਬੈ ਰਕਤਬੀਰਜ ਕੋ ਨਾਸ ॥
sunbh nisunbh suniyo jabai rakatabeeraj ko naas |

سمبھ اتے نسمبھ نے جدوں رکتبیج دے مارے جان (دی گلّ) سنی

ਆਪ ਚੜਤ ਭੈ ਜੋਰਿ ਦਲ ਸਜੇ ਪਰਸੁ ਅਰੁ ਪਾਸਿ ॥੧॥੧੨੩॥
aap charrat bhai jor dal saje paras ar paas |1|123|

(تدوں) آپ سینا اکٹھی کرکے اتے کہاڑیاں اتے پھندھیاں نال سسجت ہو کے (دوویں) چڑھ پئے ۔۔1۔۔123۔۔

ਭੁਜੰਗ ਪ੍ਰਯਾਤ ਛੰਦ ॥
bhujang prayaat chhand |

بھجنگ پریات چھند:

ਚੜੇ ਸੁੰਭ ਨੈਸੁੰਭ ਸੂਰਾ ਅਪਾਰੰ ॥
charre sunbh naisunbh sooraa apaaran |

اپار شکتی والے سورویر سمبھ اتے نسمبھ نے چڑھائی کر دتی۔

ਉਠੇ ਨਦ ਨਾਦੰ ਸੁ ਧਉਸਾ ਧੁਕਾਰੰ ॥
autthe nad naadan su dhausaa dhukaaran |

(انھاں دی سینا ولوں) دھونسیاں اتے نگاریاں دی دھنی گونجن لگی۔

ਭਈ ਅਸਟ ਸੈ ਕੋਸ ਲਉ ਛਤ੍ਰ ਛਾਯੰ ॥
bhee asatt sai kos lau chhatr chhaayan |

اٹھّ سو کوہاں تک چھتراں دی چھاں ہو گئی۔

ਭਜੇ ਚੰਦ ਸੂਰੰ ਡਰਿਯੋ ਦੇਵ ਰਾਯੰ ॥੨॥੧੨੪॥
bhaje chand sooran ddariyo dev raayan |2|124|

(اس ستھتی نوں ویکھ کے) سورج اتے چندرما بھج گئے اتے اندر وی ڈر گیا ۔۔2۔۔124۔۔

ਭਕਾ ਭੁੰਕ ਭੇਰੀ ਢਕਾ ਢੁੰਕ ਢੋਲੰ ॥
bhakaa bhunk bheree dtakaa dtunk dtolan |

بھیریاں دی بھک-بھک اتے ڈھولاں دی ڈھاں-ڈھاں دی (آواز ہون لگی)۔