شري دسم گرنتھ

صفحو - 1195


ਤਾ ਨਰ ਕਹ ਬਹੁ ਭਾਤਿ ਬਡਾਈ ਦੇਵਹੀ ॥
taa nar kah bahu bhaat baddaaee devahee |

اهو شخص ڪيترن ئي طريقن سان تسبيح آهي.

ਮਿਥਯਾ ਉਪਮਾ ਬਕਿ ਕਰਿ ਤਹਿ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰੈ ॥
mithayaa upamaa bak kar teh prasan karai |

اهي غلط تشبيهون ٺاهي کيس خوش ڪندا آهن.

ਹੋ ਘੋਰ ਨਰਕ ਕੇ ਬੀਚ ਅੰਤ ਦੋਊ ਪਰੈ ॥੪੬॥
ho ghor narak ke beech ant doaoo parai |46|

پر آخر ۾ اهي ٻئي جهنم ۾ پئجي ويندا آهن. 46.

ਚੌਪਈ ॥
chauapee |

چوويهه:

ਧਨ ਕੇ ਕਾਜ ਕਰਤ ਸਭ ਕਾਜਾ ॥
dhan ke kaaj karat sabh kaajaa |

سڀ (حاصل ڪرڻ) پئسن لاءِ

ਊਚ ਨੀਚ ਰਾਨਾ ਅਰੁ ਰਾਜਾ ॥
aooch neech raanaa ar raajaa |

اونچي نيچ، راڻو ۽ راجا ڪم.

ਖ੍ਯਾਲ ਕਾਲ ਕੋ ਕਿਨੂੰ ਨ ਪਾਯੋ ॥
khayaal kaal ko kinoo na paayo |

ڪو به نه ٻڌو ڪالا (رب)،

ਜਿਨ ਇਹ ਚੌਦਹ ਲੋਕ ਬਨਾਯੋ ॥੪੭॥
jin ih chauadah lok banaayo |47|

جن انهن چوڏهن ماڻهن کي پيدا ڪيو آهي. 47.

ਅੜਿਲ ॥
arril |

ثابت قدم:

ਇਹੀ ਦਰਬ ਕੇ ਲੋਭ ਬੇਦ ਬ੍ਯਾਕਰਨ ਪੜਤ ਨਰ ॥
eihee darab ke lobh bed bayaakaran parrat nar |

انهيءَ دولت خاطر ماڻهو ويد ۽ گرامر جو مطالعو ڪن ٿا.

ਇਹੀ ਦਰਬ ਕੇ ਲੋਭ ਮੰਤ੍ਰ ਜੰਤ੍ਰਨ ਉਪਦਿਸ ਕਰ ॥
eihee darab ke lobh mantr jantran upadis kar |

هن دولت جي خاطر منتر ۽ جنتر جي تبليغ ڪئي ويندي آهي.

ਇਹੀ ਦਰਬ ਕੇ ਲੋਭ ਦੇਸ ਪਰਦੇਸ ਸਿਧਾਏ ॥
eihee darab ke lobh des parades sidhaae |

ان پئسي جي لالچ ۾ ڌارين ملڪن ڏانهن هليا ويندا آهن

ਹੋ ਪਰੇ ਦੂਰਿ ਕਹ ਜਾਇ ਬਹੁਰਿ ਨਿਜੁ ਦੇਸਨ ਆਏ ॥੪੮॥
ho pare door kah jaae bahur nij desan aae |48|

۽ اهي پري پري هليا ويندا آهن ۽ پوءِ ملڪ ڏانهن موٽندا آهن. 48.

ਕਬਿਤੁ ॥
kabit |

ڪمپارٽمينٽ:

ਏਹੀ ਧਨ ਲੋਭ ਤੇ ਪੜਤ ਬ੍ਯਾਕਰਨ ਸਭੈ ਏਹੀ ਧਨ ਲੋਭ ਤੇ ਪੁਰਾਨ ਹਾਥ ਧਰੇ ਹੈਂ ॥
ehee dhan lobh te parrat bayaakaran sabhai ehee dhan lobh te puraan haath dhare hain |

انهيءَ دولت لاءِ سڀئي گرامر پڙهن ٿا ۽ انهيءَ دولت خاطر پراڻن کي هٿ ۾ کڻن ٿا.

ਧਨ ਹੀ ਕੇ ਲੋਭ ਦੇਸ ਛਾਡਿ ਪਰਦੇਸ ਬਸੇ ਤਾਤ ਅਰੁ ਮਾਤ ਕੇ ਦਰਸ ਹੂ ਨ ਕਰੇ ਹੈਂ ॥
dhan hee ke lobh des chhaadd parades base taat ar maat ke daras hoo na kare hain |

پئسي جي لالچ ۾ ملڪ ڇڏي پرڏيهه ۾ رهن ٿا ۽ پنهنجي والدين کي به نٿا ڏسن.

ਊਚੇ ਦ੍ਰੁਮ ਸਾਲ ਤਹਾ ਲਾਬੇ ਬਟ ਤਾਲ ਜਹਾ ਤਿਨ ਮੈ ਸਿਧਾਤ ਹੈ ਨ ਜੀ ਮੈ ਨੈਕੁ ਡਰੇ ਹੈਂ ॥
aooche drum saal tahaa laabe batt taal jahaa tin mai sidhaat hai na jee mai naik ddare hain |

جتي اونڌا اونچا سال ۽ ڊگها ڊگها ٻوٽا ۽ کجيءَ جون ٽاريون آهن، انهن ۾ وڃ ۽ دل ۾ ڪو به خوف نه ڪر.

ਧਨ ਕੈ ਨੁਰਾਗੀ ਹੈਂ ਕਹਾਵਤ ਤਿਆਗੀ ਆਪੁ ਕਾਸੀ ਬੀਚ ਜਏ ਤੇ ਕਮਾਊ ਜਾਇ ਮਰੇ ਹੈਂ ॥੪੯॥
dhan kai nuraagee hain kahaavat tiaagee aap kaasee beech je te kamaaoo jaae mare hain |49|

(سڀ) مال سان پيار ڪن ٿا، پر پاڻ کي ڇڏيندڙ سڏائين ٿا. (اهي) ڪاشي ۾ پيدا ٿين ٿا ۽ ڪمون ۾ مرن ٿا. 49.

ਬਿਜੈ ਛੰਦ ॥
bijai chhand |

بجي چند:

ਲਾਲਚ ਏਕ ਲਗੈ ਧਨ ਕੇ ਸਿਰ ਮਧਿ ਜਟਾਨ ਕੇ ਜੂਟ ਸਵਾਰੈਂ ॥
laalach ek lagai dhan ke sir madh jattaan ke joott savaarain |

ڪيترائي جيڪي پئسي جي لالچ ۾ جٽاءُ جا بنڊل مٿي تي رکندا آهن.

ਕਾਠ ਕੀ ਕੰਠਿਨ ਕੌ ਧਰਿ ਕੈ ਇਕ ਕਾਨਨ ਮੈ ਬਿਨੁ ਕਾਨਿ ਪਧਾਰੈਂ ॥
kaatth kee kantthin kau dhar kai ik kaanan mai bin kaan padhaarain |

ڪاٺيءَ جي هار (ڪانٽي) پائي، ڪيترائي ماڻهو بغير ڪنهن نشان جي ٻيلن ڏانهن ويندا آهن.

ਮੋਚਨ ਕੌ ਗਹਿ ਕੈ ਇਕ ਹਾਥਨ ਸੀਸ ਹੂ ਕੇ ਸਭ ਕੇਸ ਉਪਾਰੈਂ ॥
mochan kau geh kai ik haathan sees hoo ke sabh kes upaarain |

ڪيترائي ماڻھو پنھنجي مٿي جا سڀ وار ٻاھر ڪڍندا آھن جن جي ھٿ ۾ جھنڊو ھوندو آھي.

ਡਿੰਭੁ ਕਰੈ ਜਗ ਡੰਡਨ ਕੌ ਇਹ ਲੋਕ ਗਯੋ ਪਰਲੋਕ ਬਿਗਾਰੈਂ ॥੫੦॥
ddinbh karai jag ddanddan kau ih lok gayo paralok bigaarain |50|

دنيا کي سزا ڏيڻ لاءِ منافقت ڪندا آهن. (انهن جا) ماڻهو هليا ويا، آخرت به برباد ڪن ٿا. 50.

ਮਾਟੀ ਕੇ ਲਿੰਗ ਬਨਾਇ ਕੈ ਪੂਜਤ ਤਾ ਮੈ ਕਹੋ ਇਨ ਕਾ ਸਿਧਿ ਪਾਈ ॥
maattee ke ling banaae kai poojat taa mai kaho in kaa sidh paaee |

مٽيءَ جا لنگڙا ٺاهي پوڄا ڪندا آهن. مون کي ٻڌايو ته انهن مان ڇا حاصل ڪيو آهي؟

ਜੋ ਨਿਰਜੋਤਿ ਭਯੋ ਜਗ ਜਾਨਤ ਤਾਹਿ ਕੇ ਆਗੇ ਲੈ ਜੋਤਿ ਜਗਾਈ ॥
jo nirajot bhayo jag jaanat taeh ke aage lai jot jagaaee |

دنيا ڄاڻي ٿي ته جيڪي (بُت) ننگا آهن، اُهي سندن اڳيان بتيون ٻاريندا آهن.

ਪਾਇ ਪਰੇ ਪਰਮੇਸ੍ਵਰ ਜਾਨਿ ਅਜਾਨ ਬਡੈ ਕਰਿ ਕੈ ਹਠਤਾਈ ॥
paae pare paramesvar jaan ajaan baddai kar kai hatthataaee |

(پٿر کي خدا سمجهن ٿا) ۽ ان جي پيرن تي ڪري پون ٿا ۽ جهالت ڪري جاهل ٿي پون ٿا.

ਚੇਤ ਅਚੇਤ ਸੁਚੇਤਨ ਕੋ ਚਿਤ ਕੀ ਤਜਿ ਕੈ ਚਟ ਦੈ ਦੁਚਿਤਾਈ ॥੫੧॥
chet achet suchetan ko chit kee taj kai chatt dai duchitaaee |51|

بيوقوف! بس سمجهو، هوشيار ٿيو ۽ فوري طور تي ذهن جي پريشاني کي ڇڏي ڏيو. 51.

ਕਾਸੀ ਕੇ ਬੀਚ ਪੜੈ ਬਹੁ ਕਾਲ ਭੁਟੰਤ ਮੈ ਅੰਤ ਮਰੈ ਪੁਨਿ ਜਾਈ ॥
kaasee ke beech parrai bahu kaal bhuttant mai ant marai pun jaaee |

هن گهڻو وقت ڪاشي ۾ پڙهيو ۽ پوءِ آخر ڀوٽان (’ڀوتان‘) ۾ وفات ڪيائين.

ਤਾਤ ਰਹਾ ਅਰੁ ਮਾਤ ਕਹੂੰ ਬਨਿਤਾ ਸੁਤ ਪੁਤ੍ਰ ਕਲਤ੍ਰਨ ਭਾਈ ॥
taat rahaa ar maat kahoon banitaa sut putr kalatran bhaaee |

ڪٿي آهي پيءُ ۽ ڪٿي آهي ماءُ، زال، پٽ، پٽ جي زال ۽ ڀاءُ (سڀ ٻئي هنڌ آهن).

ਦੇਸ ਬਿਦੇਸ ਫਿਰੈ ਤਜਿ ਕੈ ਘਰ ਥੋਰੀ ਸੀ ਸੀਖਿ ਕੈ ਚਾਤੁਰਤਾਈ ॥
des bides firai taj kai ghar thoree see seekh kai chaaturataaee |

ٿوري چال سکڻ کان پوءِ هو گهر ڇڏي پرڏيهه سفر ڪن ٿا.

ਲੋਭ ਕੀ ਲੀਕ ਨ ਲਾਘੀ ਕਿਸੂ ਨਰ ਲੋਭ ਰਹਾ ਸਭ ਲੋਗ ਲੁਭਾਈ ॥੫੨॥
lobh kee leek na laaghee kisoo nar lobh rahaa sabh log lubhaaee |52|

ڪنهن به ماڻهو لالچ جي حد کي پار نه ڪيو آهي، لالچ سڀني ماڻهن کي پکڙيل آهي. 52.

ਕਬਿਤੁ ॥
kabit |

ڪمپارٽمينٽ:

ਏਕਨ ਕੋ ਮੂੰਡਿ ਮਾਡਿ ਏਕਨ ਸੌ ਲੇਹਿ ਡਾਡ ਏਕਨ ਕੈ ਕੰਠੀ ਕਾਠ ਕੰਠ ਮੈ ਡਰਤ ਹੈਂ ॥
ekan ko moondd maadd ekan sau lehi ddaadd ekan kai kantthee kaatth kantth mai ddarat hain |

ايڪان جا مٿا ڇنڊيندا آهن (يعني کين لُٽيندا آهن) ايڪان کان عذاب وٺندا آهن ۽ ايڪان جي ڳلن ۾ ڪاٺ جا هار وڍائيندا آهن.

ਏਕਨ ਦ੍ਰਿੜਾਵੈ ਮੰਤ੍ਰ ਏਕਨ ਲਿਖਾਵੈ ਜੰਤ੍ਰ ਏਕਨ ਕੌ ਤੰਤ੍ਰਨ ਪ੍ਰਬੋਧ੍ਰਯੋ ਈ ਕਰਤ ਹੈਂ ॥
ekan drirraavai mantr ekan likhaavai jantr ekan kau tantran prabodhrayo ee karat hain |

اهي ايڪن کي منتر سمجهائيندا آهن، اکن کي جنتر لکندا آهن ۽ ايڪن کي تنتر سيکاريندا آهن.

ਏਕਨ ਕੌ ਬਿਦ੍ਯਾ ਕੋ ਬਿਵਾਦਨ ਬਤਾਵੈ ਡਿੰਭ ਜਗ ਕੋ ਦਿਖਾਇ ਜ੍ਯੋਂ ਕ੍ਯੋਨ ਮਾਤ੍ਰਾ ਕੌ ਹਰਤ ਹੈ ॥
ekan kau bidayaa ko bivaadan bataavai ddinbh jag ko dikhaae jayon kayon maatraa kau harat hai |

ڪي ته تعليم جي ٽڪراءَ کي سڏيندا آهن ۽ دنيا کي منافقت ڏيکاريندا آهن ته اهي پئسا ڪيئن وٺندا آهن.

ਮੈਯਾ ਕੌ ਨ ਮਾਨੈ ਮਹਾ ਕਾਲੈ ਨ ਮਨਾਵੈ ਮੂੜ ਮਾਟੀ ਕੌ ਮਾਨਤ ਤਾ ਤੇ ਮਾਗਤ ਮਰਤ ਹੈ ॥੫੩॥
maiyaa kau na maanai mahaa kaalai na manaavai moorr maattee kau maanat taa te maagat marat hai |53|

اهي ماءُ (ديوي) کي نه مڃيندا آهن ۽ نه وڏي دور کي مڃيندا آهن (صرف) بيوقوف مٽي کي پوڄيندا آهن ۽ ان کان دعا گهري مري رهيا آهن. 53.

ਸਵੈਯਾ ॥
savaiyaa |

پاڻ:

ਚੇਤ ਅਚੇਤੁ ਕੀਏ ਜਿਨ ਚੇਤਨ ਤਾਹਿ ਅਚੇਤ ਨ ਕੋ ਠਹਰਾਵੈਂ ॥
chet achet kee jin chetan taeh achet na ko tthaharaavain |

شعوري قوت جنهن شعور ۽ لاشعور کي پيدا ڪيو آهي (جڙ شعور) بيوقوف جي سڃاڻپ نه آهي.

ਤਾਹਿ ਕਹੈ ਪਰਮੇਸ੍ਵਰ ਕੈ ਮਨ ਮਾਹਿ ਕਹੇ ਘਟਿ ਮੋਲ ਬਿਕਾਵੈਂ ॥
taeh kahai paramesvar kai man maeh kahe ghatt mol bikaavain |

هن کي ذهن ۾ خدا سڏيو ويندو آهي جيڪو تمام گهٽ قيمت تي وڪرو ڪيو ويندو آهي.

ਜਾਨਤ ਹੈ ਨ ਅਜਾਨ ਬਡੈ ਸੁ ਇਤੇ ਪਰ ਪੰਡਿਤ ਆਪੁ ਕਹਾਵੈਂ ॥
jaanat hai na ajaan baddai su ite par panddit aap kahaavain |

اهي وڏا جاهل آهن، نه ڄاڻندا آهن، پر (اڃا تائين) پاڻ کي پنڊت سڏيندا آهن.

ਲਾਜ ਕੇ ਮਾਰੇ ਮਰੈ ਨ ਮਹਾ ਲਟ ਐਂਠਹਿ ਐਂਠ ਅਮੈਠਿ ਗਵਾਵੈਂ ॥੫੪॥
laaj ke maare marai na mahaa latt aainttheh aaintth amaitth gavaavain |54|

هو لڄ جي ڪري نه مرندا آهن ۽ (زندگيءَ کي) غرور ۾ برباد ڪندا آهن. 54.

ਬਿਜੈ ਛੰਦ ॥
bijai chhand |

بجي چند:

ਗਤਮਾਨ ਕਹਾਵਤ ਗਾਤ ਸਭੈ ਕਛੂ ਜਾਨੈ ਨ ਬਾਤ ਗਤਾਗਤ ਹੈ ॥
gatamaan kahaavat gaat sabhai kachhoo jaanai na baat gataagat hai |

سڀ ماڻهو پاڻ کي آزاد سمجهن ٿا، پر هو لڏپلاڻ جي ڪا به ڳالهه نٿا سمجهن.

ਦੁਤਿਮਾਨ ਘਨੇ ਬਲਵਾਨ ਬਡੇ ਹਮ ਜਾਨਤ ਜੋਗ ਮਧੇ ਜਤ ਹੈ ॥
dutimaan ghane balavaan badde ham jaanat jog madhe jat hai |

اسان ڄاڻون ٿا ته ڏاڍا روشن ۽ طاقتور جوڳ ۾ جڙيل آهن.

ਪਾਹਨ ਕੈ ਕਹੈ ਬੀਚ ਸਹੀ ਸਿਵ ਜਾਨੈ ਨ ਮੂੜ ਮਹਾ ਮਤ ਹੈ ॥
paahan kai kahai beech sahee siv jaanai na moorr mahaa mat hai |

اهي مڃيندا آهن ته سچو شيو پٿر ۾ آهي، پر اهي (حقيقي شيو) کي بيوقوف نٿا سمجهن.

ਤੁਮਹੂੰ ਨ ਬਿਚਾਰਿ ਸੁ ਜਾਨ ਕਹੋ ਇਨ ਮੈ ਕਹਾ ਪਾਰਬਤੀ ਪਤਿ ਹੈ ॥੫੫॥
tumahoon na bichaar su jaan kaho in mai kahaa paarabatee pat hai |55|

تون اهو ڇو نه ٿو سوچين ته پاربتي جو مڙس شيو انهن پٿرن ۾ موجود آهي؟ 55

ਮਾਟੀ ਕੌ ਸੀਸ ਨਿਵਾਵਤ ਹੈ ਜੜ ਯਾ ਤੇ ਕਹੋ ਤੁਹਿ ਕਾ ਸਿਧਿ ਐ ਹੈ ॥
maattee kau sees nivaavat hai jarr yaa te kaho tuhi kaa sidh aai hai |

بيوقوف (ماڻهو) مٽيءَ اڳيان سر جهڪائيندا آهن. مون کي ٻڌايو ته توهان ان مان سڌو سنئون حاصل ڪنداسين.

ਜੌਨ ਰਿਝਾਇ ਲਯੋ ਜਗ ਕੌ ਤਵ ਚਾਵਰ ਡਾਰਤ ਰੀਝਿ ਨ ਜੈ ਹੈ ॥
jauan rijhaae layo jag kau tav chaavar ddaarat reejh na jai hai |

جنهن کي (سڄي طاقت) سڄي دنيا راضي ڪئي آهي (هو) تنهنجي چانورن جي نذر سان راضي نه ٿيندو.