شري دسم گرنتھ

صفحو - 435


ਪੁਨਿ ਸੂਰਤਿ ਸਿੰਘ ਸਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਸੁ ਸੁੰਦਰ ਸਿੰਘ ਹਨਿਓ ਤਬ ਹੀ ॥
pun soorat singh sapooran singh su sundar singh hanio tab hee |

مها سنگهه کي مارڻ کان پوءِ سار سنگھ کي به قتل ڪيو ويو ۽ پوءِ سورت سنگهه، سمپورن سنگهه ۽ سندر سنگهه کي به قتل ڪيو ويو

ਬਰ ਸ੍ਰੀ ਮਤਿ ਸਿੰਘ ਕੋ ਸੀਸ ਕਟਿਓ ਲਖਿ ਜਾਦਵ ਸੈਨ ਗਈ ਦਬ ਹੀ ॥
bar sree mat singh ko sees kattio lakh jaadav sain gee dab hee |

پوءِ متي سنگھ سورمي جو ڪٽيل مٿو ڏسي، يادو لشڪر ٽٽي پيو.

ਨਭਿ ਮੈ ਗਨ ਕਿੰਨਰ ਸ੍ਰੀ ਖੜਗੇਸ ਕੀ ਕੀਰਤਿ ਗਾਵਤ ਹੈ ਸਬ ਹੀ ॥੧੩੮੦॥
nabh mai gan kinar sree kharrages kee keerat gaavat hai sab hee |1380|

1380ع ۾ مت سنگهه جو مٿو ڪٽيندي يهوديءَ جي لشڪر جو وس کان محروم ٿي ويو، پر گانن ۽ ڪنارن آسمان ۾ خرگ سنگهه جي واکاڻ ڪرڻ شروع ڪئي.

ਦੋਹਰਾ ॥
doharaa |

DOHRA

ਛਿਅ ਭੂਪਨ ਕੋ ਛੈ ਕੀਯੋ ਖੜਗ ਸਿੰਘ ਬਲ ਧਾਮ ॥
chhia bhoopan ko chhai keeyo kharrag singh bal dhaam |

بلوان کھرگ سنگهه ڇهن بادشاهن کي تباهه ڪيو

ਅਉਰੋ ਭੂਪਤਿ ਤੀਨ ਬਰ ਧਾਇ ਲਰੈ ਸੰਗ੍ਰਾਮ ॥੧੩੮੧॥
aauro bhoopat teen bar dhaae larai sangraam |1381|

1381ع ۾ زبردست جنگجو خرگ سنگهه ڇهن بادشاهن کي قتل ڪيو ۽ ان کان پوءِ ٽي ٻيا بادشاهه به ساڻس وڙهڻ لاءِ آيا.

ਕਰਨ ਸਿੰਘ ਪੁਨਿ ਅਰਨ ਸੀ ਸਿੰਘ ਬਰਨ ਸੁਕੁਮਾਰ ॥
karan singh pun aran see singh baran sukumaar |

ڪرن سنگهه، بارن سنگهه ۽ آران سنگهه ڏاڍا نوجوان (وارن) آهن.

ਖੜਗ ਸਿੰਘ ਰੁਪਿ ਰਨਿ ਰਹਿਓ ਏ ਤੀਨੋ ਸੰਘਾਰਿ ॥੧੩੮੨॥
kharrag singh rup ran rahio e teeno sanghaar |1382|

1382ع ۾ ڪرن سنگهه، آرن سنگهه، برن سنگهه وغيره کي مارڻ کان پوءِ به کھرگ سنگهه جنگ ۾ مستحڪم رهيو.

ਸਵੈਯਾ ॥
savaiyaa |

سويا

ਮਾਰ ਕੈ ਭੂਪ ਬਡੇ ਰਨ ਮੈ ਰਿਸ ਕੈ ਬਹੁਰੋ ਧਨ ਬਾਨ ਲੀਯੋ ॥
maar kai bhoop badde ran mai ris kai bahuro dhan baan leeyo |

ڪيترن ئي وڏن بادشاهن کي قتل ڪري وري ڪاوڙجي پيو، خڙگ سنگهه پنهنجي ڪمان ۽ تير هٿ ۾ کنيو.

ਸਿਰ ਕਾਟਿ ਦਏ ਬਹੁ ਸਤ੍ਰਨ ਕੇ ਕਰਿ ਅਤ੍ਰਨ ਲੈ ਪੁਨਿ ਜੁਧੁ ਕੀਯੋ ॥
sir kaatt de bahu satran ke kar atran lai pun judh keeyo |

هن ڪيترن ئي دشمنن جا مٿو ڪٽيا ۽ پنهنجن هٿن سان انهن تي ڌڪ هنيا

ਜਿਮਿ ਰਾਵਨ ਸੈਨ ਹਤੀ ਨ੍ਰਿਪ ਰਾਘਵ ਤਿਉ ਦਲੁ ਮਾਰਿ ਬਿਦਾਰ ਦੀਯੋ ॥
jim raavan sain hatee nrip raaghav tiau dal maar bidaar deeyo |

جنهن طريقي سان رام راون جي فوج کي تباهه ڪيو هو، اهڙي طرح خرگ سنگهه دشمن جي فوج کي ماري ڇڏيو هو.

ਗਨ ਭੂਤ ਪਿਸਾਚ ਸ੍ਰਿੰਗਾਲਨ ਗੀਧਨ ਜੋਗਿਨ ਸ੍ਰਉਨ ਅਘਾਇ ਪੀਯੋ ॥੧੩੮੩॥
gan bhoot pisaach sringaalan geedhan jogin sraun aghaae peeyo |1383|

گانن، ڀوتن، ڀوتن، گيدڙن، گدھن ۽ يوگين جنگ ۾ رت پيئاريا.

ਦੋਹਰਾ ॥
doharaa |

DOHRA

ਖੜਗ ਸਿੰਘ ਕਰਿ ਖੜਗ ਲੈ ਰੁਦ੍ਰ ਰਸਹਿ ਅਨੁਰਾਗ ॥
kharrag singh kar kharrag lai rudr raseh anuraag |

خنجر هٿ ۾ کنيو، ڪاوڙ ۾ اچي، خنجر سنگهه.

ਯੌ ਡੋਲਤ ਰਨਿ ਨਿਡਰ ਹੁਇ ਮਾਨੋ ਖੇਲਤ ਫਾਗੁ ॥੧੩੮੪॥
yau ddolat ran niddar hue maano khelat faag |1384|

بي خوفيءَ سان جنگ جي ميدان ۾ ڊوڙي رهيو هو، هو هولي کيڏڻ لڳي.1384.

ਸਵੈਯਾ ॥
savaiyaa |

سويا

ਬਾਨ ਚਲੇ ਤੇਈ ਕੁੰਕਮ ਮਾਨਹੁ ਮੂਠ ਗੁਲਾਲ ਕੀ ਸਾਗ ਪ੍ਰਹਾਰੀ ॥
baan chale teee kunkam maanahu mootth gulaal kee saag prahaaree |

تير ائين رلجي رهيا آهن، جيئن هوا ۾ پکڙيل ڪنور ۽ نيرن جي ڦڪن سان وهندڙ رت گلن وانگر لڳي رهيو آهي.

ਢਾਲ ਮਨੋ ਡਫ ਮਾਲ ਬਨੀ ਹਥ ਨਾਲ ਬੰਦੂਕ ਛੁਟੇ ਪਿਚਕਾਰੀ ॥
dtaal mano ddaf maal banee hath naal bandook chhutte pichakaaree |

ڍالون ٽٻڪن وانگر ٿي ويون آهن ۽ بندوقون پمپن وانگر نظر اچن ٿيون

ਸ੍ਰਉਨ ਭਰੇ ਪਟ ਬੀਰਨ ਕੇ ਉਪਮਾ ਜਨੁ ਘੋਰ ਕੈ ਕੇਸਰ ਡਾਰੀ ॥
sraun bhare patt beeran ke upamaa jan ghor kai kesar ddaaree |

ويڙهاڪن جا ڪپڙا رت سان ڀريل زعفران سان ڀريل نظر اچن ٿا.

ਖੇਲਤ ਫਾਗੁ ਕਿ ਬੀਰ ਲਰੈ ਨਵਲਾਸੀ ਲੀਏ ਕਰਵਾਰ ਕਟਾਰੀ ॥੧੩੮੫॥
khelat faag ki beer larai navalaasee lee karavaar kattaaree |1385|

1385ع ۾ تلوارون کڻي ويندڙ سپاهي گلن جون لٺيون کڻي ۽ هولي کيڏندا نظر اچن ٿا.

ਦੋਹਰਾ ॥
doharaa |

DOHRA

ਖੜਗ ਸਿੰਘ ਅਤਿ ਲਰਤ ਹੈ ਰਸ ਰੁਦ੍ਰਹਿ ਅਨੁਰਾਗਿ ॥
kharrag singh at larat hai ras rudreh anuraag |

خرگ سنگهه رودر راس جو مداح آهي ۽ تمام گهڻو وڙهندو رهيو آهي

ਰਨ ਚੰਚਲਤਾ ਬਹੁ ਕਰਤ ਜਨ ਨਟੂਆ ਬਡਭਾਗਿ ॥੧੩੮੬॥
ran chanchalataa bahu karat jan nattooaa baddabhaag |1386|

خرگ سنگهه وڏي ڪاوڙ ۾ وڙهندو رهيو آهي ۽ هڪ صحتمند اداڪار وانگر چست آهي ۽ پنهنجي اداڪاري ڏيکاري رهيو آهي. 1386.

ਸਵੈਯਾ ॥
savaiyaa |

سويا

ਸਾਰਥੀ ਆਪਨੇ ਸੋ ਕਹਿ ਕੈ ਸੁ ਧਵਾਇ ਤਹੀ ਰਥ ਜੁਧੁ ਮਚਾਵੈ ॥
saarathee aapane so keh kai su dhavaae tahee rath judh machaavai |

هن جي رٿ کي هدايتون ڏئي رهيو آهي ۽ سندس رٿ ڊرائيو حاصل ڪري، هو هڪ پرتشدد جنگ وڙهي رهيو آهي

ਸਸਤ੍ਰ ਪ੍ਰਹਾਰਤ ਸੂਰਨ ਪੈ ਕਰਿ ਹਾਥਨ ਕੋ ਅਰਥਾਵ ਦਿਖਾਵੈ ॥
sasatr prahaarat sooran pai kar haathan ko arathaav dikhaavai |

ھٿن سان نشانيون ٺاھي، ھو ھٿن سان گوليون ھڻڻ لڳو

ਦੁੰਦਭਿ ਢੋਲ ਮ੍ਰਿਦੰਗ ਬਜੈ ਕਰਵਾਰ ਕਟਾਰਨ ਤਾਲ ਬਜਾਵੈ ॥
dundabh dtol mridang bajai karavaar kattaaran taal bajaavai |

ننڍڙا ڊرم، ڊرم، ترنم ۽ تلوارن سان موسيقيءَ جا راڳ وڄايا وڃن ٿا.

ਮਾਰ ਹੀ ਮਾਰ ਉਚਾਰ ਕਰੈ ਮੁਖਿ ਯੌ ਕਰਿ ਨ੍ਰਿਤ ਅਉ ਗਾਨ ਸੁਨਾਵੈ ॥੧੩੮੭॥
maar hee maar uchaar karai mukh yau kar nrit aau gaan sunaavai |1387|

هُو نچڻ سان گڏ ”مارو، مارو ۽ ڳائي ٿو“.

ਮਾਰ ਹੀ ਮਾਰ ਅਲਾਪ ਉਚਾਰਤ ਦੁੰਦਭਿ ਢੋਲ ਮ੍ਰਿਦੰਗ ਅਪਾਰਾ ॥
maar hee maar alaap uchaarat dundabh dtol mridang apaaraa |

”مارو، مارو“ جا نعرا ۽ ڍول ۽ ترنم جا آواز ٻڌڻ ۾ اچن ٿا.

ਸਤ੍ਰਨ ਕੇ ਸਿਰ ਅਤ੍ਰ ਤਰਾਕ ਲਗੈ ਤਿਹਿ ਤਾਲਨ ਕੋ ਠਨਕਾਰਾ ॥
satran ke sir atr taraak lagai tihi taalan ko tthanakaaraa |

دشمنن جي سرن تي هٿيارن جي ڌمڪين سان، آوازن جي گونج گونجندي آهي.

ਜੂਝਿ ਗਿਰੇ ਧਰਿ ਰੀਝ ਕੈ ਦੇਤ ਹੈ ਪ੍ਰਾਨਨ ਦਾਨ ਬਡੇ ਰਿਝਿਵਾਰਾ ॥
joojh gire dhar reejh kai det hai praanan daan badde rijhivaaraa |

ويڙهاڪن کي وڙهڻ ۽ گرڻ دوران ظاهر ٿئي ٿو ته پنهنجي جان جي قوت کي خوشي سان پيش ڪن ٿا

ਨਿਰਤ ਕਰੈ ਨਟ ਕੋਪ ਲਰੈ ਭਟ ਜੁਧ ਕੀ ਠਉਰ ਕਿ ਨ੍ਰਿਤ ਅਖਾਰਾ ॥੧੩੮੮॥
nirat karai natt kop larai bhatt judh kee tthaur ki nrit akhaaraa |1388|

ويڙهاڪ ڪاوڙ ۾ ٽپو ڏئي رهيا آهن ۽ اهو چئي نٿو سگهجي ته اها جنگ جو ميدان آهي يا رقص جو ميدان. 1388.

ਰਨ ਭੂਮਿ ਭਈ ਰੰਗ ਭੂਮਿ ਮਨੋ ਧੁਨਿ ਦੁੰਦਭਿ ਬਾਜੇ ਮ੍ਰਿਦੰਗ ਹੀਯੋ ॥
ran bhoom bhee rang bhoom mano dhun dundabh baaje mridang heeyo |

جنگ جو ميدان بڻجي ويو آهي ناچ جو ميدان، جتي موسيقيءَ جا ساز وڄن ۽ ڊرم وڄن.

ਸਿਰ ਸਤ੍ਰਨ ਕੇ ਪਰ ਅਤ੍ਰ ਲਗੈ ਤਤਕਾਰ ਤਰਾਕਨਿ ਤਾਲ ਲੀਯੋ ॥
sir satran ke par atr lagai tatakaar taraakan taal leeyo |

دشمنن جا سر هٿيارن جي ڌماڪي سان هڪ خاص آواز ۽ دھن پيدا ڪري رهيا آهن

ਅਸਿ ਲਾਗਤ ਝੂਮਿ ਗਿਰੈ ਮਰਿ ਕੈ ਭਟ ਪ੍ਰਾਨਨ ਮਾਨਹੁ ਦਾਨ ਕੀਯੋ ॥
as laagat jhoom girai mar kai bhatt praanan maanahu daan keeyo |

ڌرتيءَ تي ويڙهجي ويڙهاڪن کي پنهنجي جان جي نذر ڪرڻ لڳي

ਬਰ ਨ੍ਰਿਤ ਕਰੈ ਕਿ ਲਰੈ ਨਟ ਜ੍ਯੋਂ ਨ੍ਰਿਪ ਮਾਰ ਹੀ ਮਾਰ ਸੁ ਰਾਗ ਕੀਯੋ ॥੧੩੮੯॥
bar nrit karai ki larai natt jayon nrip maar hee maar su raag keeyo |1389|

اهي نچندا آهن ۽ ڳائي رهيا آهن اداڪارن وانگر، راڳ ”قتل، مار“/1389.

ਦੋਹਰਾ ॥
doharaa |

DOHRA

ਇਤੋ ਜੁਧ ਹਰਿ ਹੇਰਿ ਕੈ ਸਬਹਨਿ ਕਹਿਯੋ ਸੁਨਾਇ ॥
eito judh har her kai sabahan kahiyo sunaae |

اهڙي جنگ ڏسي سري ڪرشن سڀني کي چيو ۽ چيو

ਕੋ ਭਟ ਲਾਇਕ ਸੈਨ ਮੈ ਲਰੈ ਜੁ ਯਾ ਸੰਗਿ ਜਾਇ ॥੧੩੯੦॥
ko bhatt laaeik sain mai larai ju yaa sang jaae |1390|

اهڙي لڙائي ڏسي ڪرشن زور سان چيو، سندس لفظ سڀني کي ٻڌڻ ۾ پيو، ”اها لائق جنگجو ڪير آهي، جيڪو ڍرگ سنگهه سان وڙهڻ وارو آهي؟

ਚੌਪਈ ॥
chauapee |

چوپي

ਘਨ ਸਿੰਘ ਘਾਤ ਸਿੰਘ ਦੋਊ ਜੋਧੇ ॥
ghan singh ghaat singh doaoo jodhe |

گھان سنگهه ۽ گهوٽ سنگهه ٻئي جنگي آهن (جيئن).

ਜਾਤ ਨ ਕਿਸੀ ਸੁਭਟ ਤੇ ਸੋਧੇ ॥
jaat na kisee subhatt te sodhe |

گهن سنگهه ۽ گهاٽ سنگهه اهڙا ويڙها هئا، جن کي ڪير به شڪست ڏيئي نه سگهيو

ਘਨਸੁਰ ਸਿੰਘ ਘਮੰਡ ਸਿੰਘ ਧਾਏ ॥
ghanasur singh ghamandd singh dhaae |

(پوءِ) گهنسور سنگهه ۽ گهمند سنگهه ڊوڙندا آيا،

ਮਾਨਹੁ ਚਾਰੋ ਕਾਲ ਪਠਾਏ ॥੧੩੯੧॥
maanahu chaaro kaal patthaae |1391|

گهنسور سنگهه ۽ گهمنڊ سنگهه به هليا ويا ۽ ائين محسوس ٿيو ته موت پاڻ ئي چارئي سڏيا آهن.1391.

ਤਬ ਤਿਹ ਤਕਿ ਚਹੂੰਅਨ ਸਰ ਮਾਰੇ ॥
tab tih tak chahoonan sar maare |

پوءِ هن (خرگ سنگهه) تير (سر ۾) ٽڪ ڪي چوهان کي ماريو

ਚਾਰੋ ਪ੍ਰਾਨ ਬਿਨਾ ਕਰਿ ਡਾਰੇ ॥
chaaro praan binaa kar ddaare |

پوءِ انهن ڏانهن ڏسندي ئي چئني طرفن تي تير نڪري ويا ۽ اهي بي جان ٿي ويا

ਸ੍ਯੰਦਨ ਅਸ੍ਵ ਸੂਤ ਸਬ ਘਾਏ ॥
sayandan asv soot sab ghaae |

(انهن) سڀني جي رٿن، سوارين ۽ گھوڙن کي به ماري ڇڏيو آهي.