شري دسم گرنتھ

صفحو - 989


ਨਿਕਟ ਲਾਗਿ ਇਹ ਭਾਤਿ ਉਚਾਰੀ ॥੯॥
nikatt laag ih bhaat uchaaree |9|

'هاڻي تون منهنجي عورت ٿي وڃي،' هن هن کي صلاح ڏني (9)

ਦੋਹਰਾ ॥
doharaa |

دوهيرا

ਸੁਤ ਬਾਲਕ ਭਰਤਾ ਮਰਿਯੋ ਇਨ ਕੋ ਪ੍ਰਥਮ ਜਰਾਇ ॥
sut baalak bharataa mariyo in ko pratham jaraae |

'منهنجو پٽ ۽ مڙس مري ويا آهن؛ پهرين مون کي انهن کي دفن ڪرڻ گهرجي.

ਬਹੁਰਿ ਤਿਹਾਰੋ ਧਾਮ ਮੈ ਆਜੁ ਬਸੌਗੀ ਆਇ ॥੧੦॥
bahur tihaaro dhaam mai aaj basauagee aae |10|

ان کان پوءِ مان تنهنجي گهر ايندس ۽ توسان گڏ رهنديس.

ਚੌਪਈ ॥
chauapee |

چوپائي

ਪ੍ਰਥਮ ਚਿਤਾ ਮੈ ਸੁਤ ਕੌ ਡਾਰਿਯੋ ॥
pratham chitaa mai sut kau ddaariyo |

پهرين هن پنهنجي پٽ کي پيرن ۾ رکيو،

ਮ੍ਰਿਤਕ ਖਸਮ ਕੌ ਬਹੁਰਿ ਪ੍ਰਜਾਰਿਯੋ ॥
mritak khasam kau bahur prajaariyo |

پهرين هن پنهنجي پٽ کي دفن ڪيو ۽ پوءِ پنهنجي مڙس کي پيرن ۾ رکيو.

ਬਹੁਰੌ ਕਾਖਿ ਮੁਗਲ ਕੋ ਭਰੀ ॥
bahurau kaakh mugal ko bharee |

پوءِ مغلن کي ڀاڪر پائي،

ਆਪਨ ਲੈ ਪਾਵਕ ਮੋ ਪਰੀ ॥੧੧॥
aapan lai paavak mo paree |11|

پوءِ هوءَ مغل کي پڪڙي اندر ٽپي آئي ۽ کيس به ساڙي ڇڏيو.(11)

ਦੋਹਰਾ ॥
doharaa |

دوهيرا

ਸੁਤ ਜਰਾਇ ਪਤਿ ਜਾਰਿ ਕੈ ਬਹੁਰਿ ਮੁਗਲ ਗਹਿ ਲੀਨ ॥
sut jaraae pat jaar kai bahur mugal geh leen |

هن پنهنجي پٽ ۽ مڙس کي دفن ڪرڻ بعد مغل کي ساڙي ماري ڇڏيو هو.

ਤਾ ਪਾਛੇ ਆਪਨ ਜਰੀ ਤ੍ਰਿਯ ਚਰਿਤ੍ਰ ਯੌ ਕੀਨ ॥੧੨॥
taa paachhe aapan jaree triy charitr yau keen |12|

پوءِ پاڻ کي ڦاسائي ڇڏيائين، ۽ اهڙيءَ طرح، هوشياريءَ جو مظاهرو ڪيائين.

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਪਖ੍ਯਾਨੇ ਤ੍ਰਿਯਾ ਚਰਿਤ੍ਰੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਭੂਪ ਸੰਬਾਦੇ ਇਕ ਸੌ ਛਬੀਸਵੋ ਚਰਿਤ੍ਰ ਸਮਾਪਤਮ ਸਤੁ ਸੁਭਮ ਸਤੁ ॥੧੨੬॥੨੪੭੯॥ਅਫਜੂੰ॥
eit sree charitr pakhayaane triyaa charitre mantree bhoop sanbaade ik sau chhabeesavo charitr samaapatam sat subham sat |126|2479|afajoon|

126 هين مثال مبارڪ ڪرتار جي راجا ۽ وزير جي گفتگو، خيرات سان مڪمل. (126) (2477)

ਚੌਪਈ ॥
chauapee |

چوپائي

ਬੀਰ ਦਤ ਚੰਡਾਲਿਕ ਰਹੈ ॥
beer dat chanddaalik rahai |

اتي بير دت نالي هڪ چنڊال رهندو هو.

ਅਤਿ ਤਸਕਰ ਤਾ ਕੌ ਜਗ ਕਹੈ ॥
at tasakar taa kau jag kahai |

اتي بيئر دت نالي هڪ نينگر رهندو هو، جيڪو وڏو چور سڏبو هو.

ਖਾਨ ਖਵੀਨ ਤਹਾ ਜੋ ਆਵੈ ॥
khaan khaveen tahaa jo aavai |

خان خوان جو اتي اچي،

ਤਾ ਕੌ ਲੂਟਿ ਕੂਟਿ ਲੈ ਜਾਵੇ ॥੧॥
taa kau loott koott lai jaave |1|

جڏهن به ڪو شاهه سندس ڀر ۾ ايندو هو ته کيس ڦري ويندا هئا.(1)

ਜੋ ਆਵਤ ਕੋਊ ਰਾਹ ਨਿਹਾਰੈ ॥
jo aavat koaoo raah nihaarai |

جيڪو ڏسندو ته ڪنهن کي رستي تي ايندو،

ਜਾਇ ਤਵਨ ਕੌ ਤੁਰਤ ਹਕਾਰੈ ॥
jaae tavan kau turat hakaarai |

جيڪڏهن ڪو سندس رستي کان ڀُلجي وڃي ته ان کي فوراً دعوت ڏيندو هو.

ਜੋ ਤਨਿ ਧਨੁ ਰਿਪੁ ਤੀਰ ਚਲਾਵੈ ॥
jo tan dhan rip teer chalaavai |

جيڪڏهن دشمن هڪ ڪمان ڪڍندو آهي ۽ هڪ تير ڪڍندو آهي

ਛੁਰਾ ਭਏ ਤਿਹ ਕਾਟਿ ਗਿਰਾਵੈ ॥੨॥
chhuraa bhe tih kaatt giraavai |2|

۽ جيڪڏھن ڪو دشمن مٿس تير ھلائيندو ته کيس خنجر سان وڍي ڇڏيندو (2)

ਦੋਹਰਾ ॥
doharaa |

دوهيرا

ਲਹੈ ਨਿਸਾ ਇਕ ਜਬ ਭਯੋ ਤਬ ਵਹ ਕਰਤ ਪ੍ਰਹਾਰ ॥
lahai nisaa ik jab bhayo tab vah karat prahaar |

رات ٿيندي ئي حملو ڪندو هو

ਜੀਵਤ ਕਿਸੂ ਨ ਛੋਰਈ ਡਾਰਤ ਹੀ ਸੰਘਾਰ ॥੩॥
jeevat kisoo na chhoree ddaarat hee sanghaar |3|

ڪنهن به جسم جي جان نه بخشيندس.(3)

ਚੌਪਈ ॥
chauapee |

چوپائي

ਰਤਨ ਸਿੰਘ ਤਿਹ ਮਗ ਹ੍ਵੈ ਆਯੋ ॥
ratan singh tih mag hvai aayo |

(هڪ ڏينهن) رتن سنگهه انهيءَ رستي تان گذريو.

ਸੋ ਲਖਿ ਤਵਨ ਚੋਰ ਨੈ ਪਾਯੋ ॥
so lakh tavan chor nai paayo |

هڪ ڀيري رتن سنگهه انهيءَ رستي تي آيو ته چور کيس ڏٺائين.

ਤਾ ਕਹੁ ਕਹਿਯੋ ਬਸਤ੍ਰ ਤੁਮ ਡਾਰੋ ॥
taa kahu kahiyo basatr tum ddaaro |

هن کي چيو ته يا ته ڪپڙا لاهي.

ਨਾਤਰ ਤੀਰ ਕਮਾਨ ਸੰਭਾਰੋ ॥੪॥
naatar teer kamaan sanbhaaro |4|

”يا ته تون پنهنجا ڪپڙا لاهي، يا پنهنجي ڪمان ۽ تير سان وڙهڻ لاءِ تيار ٿي ڪر،“ (چور کيس چيو).

ਰਤਨ ਸਿੰਘ ਜੋ ਤੀਰ ਚਲਾਵੈ ॥
ratan singh jo teer chalaavai |

(رتن سنگهه ڪمان سنڀالي) رتن سنگهه جيڪو تير ڊوڙائيندو هو،

ਸੋਊ ਛੁਰਾ ਤੇ ਕਾਟਿ ਗਿਰਾਵੈ ॥
soaoo chhuraa te kaatt giraavai |

رتن سنگهه کي تير لڳڻ تي هن خنجر سان ڪٽي ڇڏيو.

ਉਨਸਠਿ ਤੀਰ ਛੋਰਿ ਤਿਨ ਕਹਿਯੋ ॥
aunasatth teer chhor tin kahiyo |

(جڏهن هن) 59 تير ماريا، هن چيو

ਏਕ ਤੀਰ ਤਰਕਸ ਮਮ ਰਹਿਯੋ ॥੫॥
ek teer tarakas mam rahiyo |5|

جڏهن هن 99 تير ماريا هئا، تڏهن هن چيو ته، 'هاڻي، منهنجي ترکش ۾ فقط هڪ تير بچيو آهي.

ਦੋਹਰਾ ॥
doharaa |

دوهيرا

ਸੁਨੁ ਤਸਕਰ ਮੈ ਬਿਸਿਖ ਕੋ ਜਾ ਕੌ ਕੀਯੋ ਪ੍ਰਹਾਰ ॥
sun tasakar mai bisikh ko jaa kau keeyo prahaar |

”ٻڌ، اي چور! توھان کي واضح ڪرڻ چاھيو ٿا،

ਆਜੁ ਲਗੇ ਚੂਕਿਯੋ ਨਹੀ ਸੁਨਿ ਲੈ ਬਚਨ ਹਮਾਰ ॥੬॥
aaj lage chookiyo nahee sun lai bachan hamaar |6|

”جڏهن به آئون هي تير وجهان ٿو، ته ڪڏهن به پنهنجو نشانو نه وڃان.(6)

ਚੌਪਈ ॥
chauapee |

چوپائي

ਮੈ ਜੇਤੇ ਤੁਹਿ ਤੀਰ ਚਲਾਏ ॥
mai jete tuhi teer chalaae |

جيترا تير مون تو تي ماريا،

ਸੋ ਸਭ ਹੀ ਤੈ ਕਾਟਿ ਗਿਰਾਏ ॥
so sabh hee tai kaatt giraae |

”هن وقت تائين، مون جيڪي به تير ماريا آهن، تن کي تو ڪٽي ڇڏيو آهي.

ਅਬ ਚੇਰੌ ਚਿਤ ਭਯੋ ਹਮਾਰੋ ॥
ab cherau chit bhayo hamaaro |

هاڻي مان دماغ کان تنهنجو غلام ٿي ويو آهيان.

ਕਹੋ ਸੁ ਕਰਿਹੌ ਕਾਜਿ ਤਿਹਾਰੋ ॥੭॥
kaho su karihau kaaj tihaaro |7|

”مون کي تنهنجي قابليت قبول آهي. ھاڻي تون جيڪي چوندين سو آءٌ تنھنجي لاءِ ڪندس (7)

ਦੋਹਰਾ ॥
doharaa |

دوهيرا

ਏਕ ਹੌਸ ਮਨ ਮਹਿ ਰਹੀ ਸੋ ਤੁਹਿ ਕਹੌ ਸੁਨਾਇ ॥
ek hauas man meh rahee so tuhi kahau sunaae |

”پر منهنجي هڪ تمنا آهي، جنهن جو اظهار مون کي ڪرڻو آهي،

ਜਿਹ ਭਾਖੈ ਮਾਰੌ ਤਿਸੈ ਦੀਜੈ ਕਛੂ ਬਤਾਇ ॥੮॥
jih bhaakhai maarau tisai deejai kachhoo bataae |8|

”آءٌ چاهيان ٿو ته ڪنهن کي ماران، جنهن کي تون پسند ڪرين،“ (8)

ਚੌਪਈ ॥
chauapee |

چوپائي

ਯੌ ਸੁਨਿ ਚੋਰ ਅਧਿਕ ਸੁਖ ਪਾਯੋ ॥
yau sun chor adhik sukh paayo |

اهو ٻڌي چور ڏاڍو خوش ٿيو.

ਏਕ ਪਤ੍ਰ ਕਰਿ ਸਾਥ ਬਤਾਯੋ ॥
ek patr kar saath bataayo |

هن جي اتفاق کي پهچائڻ لاء، هن پنهنجي هٿ کي وڌايو.

ਜਬ ਤਾ ਕੀ ਤਿਨ ਦ੍ਰਿਸਟਿ ਚੁਰਾਈ ॥
jab taa kee tin drisatt churaaee |

جيئن ئي هن پنهنجون اکيون (پنهنجي هٿ ڏانهن) وڌو، هن کي ڇڪيو

ਤਨਿ ਗਾਸੀ ਤਿਹ ਮਰਮ ਲਗਾਈ ॥੯॥
tan gaasee tih maram lagaaee |9|

هن جي دل ۾ تير جي تيز ڪنڊ. (9)

ਦੋਹਰਾ ॥
doharaa |

دوهيرا

ਰਤਨ ਸਿੰਘ ਇਹ ਛਲ ਭਏ ਖਲ ਕੀ ਦ੍ਰਿਸਟਿ ਬਚਾਇ ॥
ratan singh ih chhal bhe khal kee drisatt bachaae |

رتن سنگهه اها چال کيڏي هئي، جيئن ئي هن جون اکيون لڪي ويون.

ਮਰਮ ਸਥਲ ਮਾਰਿਯੋ ਬਿਸਿਖ ਦੀਨੋ ਤਾਹਿ ਗਿਰਾਇ ॥੧੦॥
maram sathal maariyo bisikh deeno taeh giraae |10|

۽ ان کي تير جي تيز ڪناري سان ماريو. (10) (1)

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਪਖ੍ਯਾਨੇ ਪੁਰਖ ਚਰਿਤ੍ਰੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਭੂਪ ਸੰਬਾਦੇ ਇਕ ਸੌ ਸਾਤਈਸਵੋ ਚਰਿਤ੍ਰ ਸਮਾਪਤਮ ਸਤੁ ਸੁਭਮ ਸਤੁ ॥੧੨੭॥੨੪੮੯॥ਅਫਜੂੰ॥
eit sree charitr pakhayaane purakh charitre mantree bhoop sanbaade ik sau saateesavo charitr samaapatam sat subham sat |127|2489|afajoon|

127 هين مثال مبارڪ ڪرتار جي راجا ۽ وزير جي گفتگو، خيرات سان مڪمل. (127) (2487)

ਦੋਹਰਾ ॥
doharaa |

دوهيرا

ਮਾਰਵਾਰ ਕੇ ਦੇਸ ਮੈ ਉਗ੍ਰ ਦਤ ਇਕ ਰਾਵ ॥
maaravaar ke des mai ugr dat ik raav |

مارواڙ جي ملڪ ۾ راجا اوگر دت رهندو هو.

ਕੋਪ ਜਗੇ ਪਾਵਕ ਮਨੋ ਸੀਤਲ ਸਲਿਲ ਸੁਭਾਵ ॥੧॥
kop jage paavak mano seetal salil subhaav |1|

جڏهن ناراض ٿيندو هو ته باهه وانگر تڙپندو هو پر جڏهن سڪندو هو ته هو پاڻيءَ جهڙو هوندو هو.

ਚੌਪਈ ॥
chauapee |

چوپائي

ਧਰਵਾਰਨ ਤਾ ਕੋ ਧਨ ਮਾਰਿਯੋ ॥
dharavaaran taa ko dhan maariyo |

(هڪ دفعي) حملي آورن سندس پئسا لٽيا.

ਪੁਰੀ ਆਇ ਪਾਲਕਨ ਪੁਕਾਰਿਯੋ ॥
puree aae paalakan pukaariyo |

جڏهن دشمن سندن (جانورن جو) مال کسي ورتو، تڏهن ڍڳي ڳوٺ ۾ آيو ۽ رڙيون ڪرڻ لڳو.

ਅਗਨਤ ਢੋਲ ਨਗਾਰੇ ਬਾਜੇ ॥
aganat dtol nagaare baaje |

(شھر ۾ بدلو وٺڻ لاءِ) ڪيترائي ڍول ۽ نگار وڄڻ لڳا

ਕੌਚ ਪਹਿਰਿ ਸੂਰਮਾ ਬਿਰਾਜੇ ॥੨॥
kauach pahir sooramaa biraaje |2|

ڍول وڄايا ويا ۽ ڪيترائي حوصلو پنهنجا ڀورا ۽ خنجر کڻي ٻاهر آيا (2)

ਦੋਹਰਾ ॥
doharaa |

دوهيرا

ਬਜਿਯੋ ਜੂਝਊਆ ਦੁਹੂੰ ਦਿਸਿ ਸੂਰਾ ਭਯੋ ਸੁਰੰਗ ॥
bajiyo joojhaooaa duhoon dis sooraa bhayo surang |

ٻنهي طرفن کان جنگي ڊرم وڄايا ويا ۽ بهادرن جو زور زور سان جهنڊو هنيو.

ਪਖਰਾਰੇ ਨਾਚਤ ਭਏ ਕਾਤਰ ਭਏ ਕੁਰੰਗ ॥੩॥
pakharaare naachat bhe kaatar bhe kurang |3|

انهن جي ڊوڙندڙ گهوڙن هرن کي به عاجز محسوس ڪيو (3)

ਭੁਜੰਗ ਛੰਦ ॥
bhujang chhand |

ڀڄڻ چانڊ

ਮਹਾਬੀਰ ਗਾਜੇ ਮਹਾ ਕੋਪ ਕੈ ਕੈ ॥
mahaabeer gaaje mahaa kop kai kai |

عظيم جنگجو غصي ۾ گوڙ ڪيو.

ਤਿਸੀ ਛੇਤ੍ਰ ਛਤ੍ਰੀਨ ਕੋ ਛਿਪ੍ਰ ਛੈ ਕੈ ॥
tisee chhetr chhatreen ko chhipr chhai kai |

جن بهادرن ڪشترين کي جنگ ۾ ڏسي روئي ڏنو ۽ اهي

ਬ੍ਰਛੀ ਬਾਨ ਬਜ੍ਰਾਨ ਕੇ ਵਾਰ ਕੀਨੇ ॥
brachhee baan bajraan ke vaar keene |

(انهن) نيڻن، تيرن ۽ گجگوڙ سان مارا.

ਕਿਤੇ ਖੇਤ ਮਾਰੇ ਕਿਤੇ ਛਾਡਿ ਦੀਨੇ ॥੪॥
kite khet maare kite chhaadd deene |4|

ڀلن ۽ تيرن سان هڪ ٻئي جي سامهون پٿر وانگر سخت هئا. (4)

ਕਿਤੇ ਖਿੰਗ ਖੰਗੇ ਕਿਤੇ ਖੇਤ ਮਾਰੇ ॥
kite khing khange kite khet maare |

ڪيترا گھوڙا کٽيا ويا ۽ ڪيترا جنگ ۾ مارجي ويا.

ਘੁਰੇ ਘੋਰ ਬਾਜੰਤ੍ਰ ਮਾਰੂ ਨਗਾਰੇ ॥
ghure ghor baajantr maaroo nagaare |

موت جي گھنٽي ۽ گھنگرن جو آواز.