شري دسم گرنتھ

صفحو - 163


ਚਤੁਰਥ ਭਨ ਧਾਤ ਸਿਤੰ ਰੁਕਮੰ ॥
chaturath bhan dhaat sitan rukaman |

سڀ کان پهرين مون کي لوهه، سيسا ۽ سون سان گڏ چوٿون اڇي ڌاتو چانديءَ جو اندازو آهي

ਬਹੁਰੋ ਕਥਿ ਤਾਬਰ ਕਲੀ ਪਿਤਰੰ ॥
bahuro kath taabar kalee pitaran |

پوءِ مان چوان ٿو ٽامي، ٽامي ۽ پيتل.

ਕਥਿ ਅਸਟਮ ਜਿਸਤੁ ਹੈ ਧਾਤ ਧਰੰ ॥੯॥
kath asattam jisat hai dhaat dharan |9|

پوءِ ٽامي، ٽين ۽ پيتل جو ذڪر ڪندي، مان اٺين ڌاتو کي زنڪ سمجهان ٿو، جيڪا زمين ۾ ملي ٿي. 9.

ਉਪਧਾਤ ਕਥਨੰ ॥
aupadhaat kathanan |

اپ ڊيٽ وضاحت:

ਤੋਟਕ ਛੰਦ ॥
tottak chhand |

ٽوٽڪا اسٽينزا

ਸੁਰਮੰ ਸਿੰਗਰਫ ਹਰਤਾਲ ਗਣੰ ॥
suraman singaraf harataal ganan |

سورما، شنگرف، گهاٽا (ٽي اپادات) شمار ٿين ٿا

ਚਤੁਰਥ ਤਿਹ ਸਿੰਬਲਖਾਰ ਭਣੰ ॥
chaturath tih sinbalakhaar bhanan |

ھاڻي مان بيان ڪريان ٿو جيڪي ننڍيون دھاتون آھن اھي آھن: انٽيموني، سننبار، پيلو آرپيمينٽ، بمبڪس،

ਮ੍ਰਿਤ ਸੰਖ ਮਨਾਸਿਲ ਅਭ੍ਰਕਯੰ ॥
mrit sankh manaasil abhrakayan |

مردانگي ، منشيل ، ابڙو

ਭਨਿ ਅਸਟਮ ਲੋਣ ਰਸੰ ਲਵਣੰ ॥੧੦॥
bhan asattam lon rasan lavanan |10|

پوٽاش، ڪنچ شيل، ميڪا، آرٽميشيا ۽ ڪيلوميل.10.

ਦੋਹਰਾ ॥
doharaa |

DOHRA

ਧਾਤੁ ਉਪਧਾਤ ਜਥਾ ਸਕਤਿ ਸੋਹੂੰ ਕਹੀ ਬਨਾਇ ॥
dhaat upadhaat jathaa sakat sohoon kahee banaae |

اهي دھاتون، ننڍيون ڌاتون مون پنهنجي سمجهه مطابق بيان ڪيون آهن.

ਖਾਨਨ ਮਹਿ ਭੀ ਹੋਤ ਹੈ ਕੋਈ ਕਹੂੰ ਕਮਾਇ ॥੧੧॥
khaanan meh bhee hot hai koee kahoon kamaae |11|

اھو، جيڪو انھن کي حاصل ڪرڻ گھري ٿو، اھو انھن کي حاصل ڪري سگھي ٿو.

ਚੌਪਈ ॥
chauapee |

چوپي

ਰਤਨ ਉਪਰਤਨ ਨਿਕਾਸੇ ਤਬਹੀ ॥
ratan uparatan nikaase tabahee |

رتنا ۽ اُپرتان (جڏهن) نڪرندا، تڏهن ئي

ਧਾਤ ਉਪਧਾਤ ਦਿਰਬ ਮੋ ਸਬ ਹੀ ॥
dhaat upadhaat dirab mo sab hee |

جيئن وڏا ۽ ننڍا زيور، وڏيون ۽ ننڍيون ڌاتون نڪرنديون هيون

ਤਿਹ ਤਬ ਹੀ ਬਿਸਨਹਿ ਹਿਰ ਲਯੋ ॥
tih tab hee bisaneh hir layo |

تڏهن ئي وشنو انهن سڀني کي وٺي ويو.

ਅਵਰਨਿ ਬਾਟ ਅਵਰ ਨਹਿ ਦਯੋ ॥੧੨॥
avaran baatt avar neh dayo |12|

اهي وشنو کڻي ويا ۽ باقي شيون سڀني ۾ ورهائي ڇڏيون.

ਸਾਰੰਗ ਸਰ ਅਸਿ ਚਕ੍ਰ ਗਦਾ ਲੀਅ ॥
saarang sar as chakr gadaa leea |

(سارنگا) ڪمان، تير، (ننداگا) خرگ، (سدرشن) چڪر ۽ گدا (وشنو پاڻ کي رکيو).

ਪਾਚਾਮਰ ਲੈ ਨਾਦ ਅਧਿਕ ਕੀਅ ॥
paachaamar lai naad adhik keea |

هن پاڻ کان ڪمان ۽ تير، تلوار، ڪش، گدا ۽ (پنچجنائي) شنخ وغيره کڻي ويا.

ਸੂਲ ਪਿਨਾਕ ਬਿਸਹ ਕਰਿ ਲੀਨਾ ॥
sool pinaak bisah kar leenaa |

پوءِ هُن کلڻ لڳو ۽ پنڪ نالي ترشول هٿ ۾ کنيو

ਸੋ ਲੈ ਮਹਾਦੇਵ ਕਉ ਦੀਨਾ ॥੧੩॥
so lai mahaadev kau deenaa |13|

۽ ترشوڊ کڻي، پنڪ نالي ڳئون ۽ زهر پنهنجي هٿن ۾ وٺي، شيوا کي ڏنائين.

ਭੁਜੰਗ ਪ੍ਰਯਾਤ ਛੰਦ ॥
bhujang prayaat chhand |

ڀجنگ پريت اسٽينزا

ਦੀਯੋ ਇੰਦ੍ਰ ਐਰਾਵਤੰ ਬਾਜ ਸੂਰੰ ॥
deeyo indr aairaavatan baaj sooran |

اندرا کي اروت هاٿي ۽ سوريه کي چالاسرو گھوڙو ڏنو.

ਉਠੇ ਦੀਹ ਦਾਨੋ ਜੁਧੰ ਲੋਹ ਪੂਰੰ ॥
autthe deeh daano judhan loh pooran |

ايراوت نالي هاٿي اندرا کي ۽ گهوڙي کي سج کي ڏنو ويو، جنهن کي ڏسي ڀوتن، وڏي ڪاوڙ ۾، جنگ ڪرڻ لاءِ روانو ٿيو.

ਅਨੀ ਦਾਨਵੀ ਦੇਖਿ ਉਠੀ ਅਪਾਰੰ ॥
anee daanavee dekh utthee apaaran |

(انهن کي) ڏسندي ئي ڀوتن جي وڏي لشڪر به اٿي بيٺي.

ਤਬੈ ਬਿਸਨ ਜੂ ਚਿਤਿ ਕੀਨੀ ਬਿਚਾਰੰ ॥੧੪॥
tabai bisan joo chit keenee bichaaran |14|

ڀوتن جي لشڪر کي اڳتي وڌائيندي ڏسي، وشنو دل ۾ سوچيو.

ਅਥ ਨਰ ਨਾਰਾਇਣ ਅਵਤਾਰ ਕਥਨੰ ॥
ath nar naaraaein avataar kathanan |

هتي نار ۽ نارائن جي اوتارن جو بيان شروع ٿئي ٿو:

ਭੁਜੰਗ ਪ੍ਰਯਾਤ ਛੰਦ ॥
bhujang prayaat chhand |

ڀجنگ پريت اسٽينزا

ਨਰੰ ਅਉਰ ਨਾਰਾਇਣੰ ਰੂਪ ਧਾਰੀ ॥
naran aaur naaraaeinan roop dhaaree |

(وشنو) نر ۽ نارائن جي روپ ۾

ਭਯੋ ਸਾਮੁਹੇ ਸਸਤ੍ਰ ਅਸਤ੍ਰੰ ਸੰਭਾਰੀ ॥
bhayo saamuhe sasatr asatran sanbhaaree |

پاڻ کي نار ۽ نارائن جي روپ ۾ ظاھر ڪري، وشنو، پنھنجي ھٿيارن ۽ ھٿيارن کي سنڀاليندي، شيطاني قوتن جي سامھون آيو.

ਭਟੰ ਐਠਿ ਫੈਂਟੇ ਭੁਜੰ ਠੋਕਿ ਭੂਪੰ ॥
bhattan aaitth faintte bhujan tthok bhoopan |

ويڙهاڪن پنھنجا ڪپڙا مضبوطيءَ سان ڳنڍي ڇڏيا ۽ بادشاھن پنھنجن ھٿن کي مارڻ لڳا

ਬਜੇ ਸੂਲ ਸੇਲੰ ਭਏ ਆਪ ਰੂਪੰ ॥੧੫॥
baje sool selan bhe aap roopan |15|

اها جنگ، ترشون ۽ ڀورا هڪ ٻئي سان ٽڪرائڻ لڳا.

ਪਰਿਯੋ ਆਪ ਮੋ ਲੋਹ ਕ੍ਰੋਹੰ ਅਪਾਰੰ ॥
pariyo aap mo loh krohan apaaran |

وڏي ڪاوڙ سان پاڻ ۾ هٿيارن سان جنگ لڳي.

ਧਰਿਯੋ ਐਸ ਕੈ ਬਿਸਨੁ ਤ੍ਰਿਤੀਆਵਤਾਰੰ ॥
dhariyo aais kai bisan triteeaavataaran |

وڏي ڪاوڙ ۾. فولاد جي هٿن جا ڦڙا مينهن وسڻ لڳا ۽ ان موقعي تي وشنو پنهنجو ٽيون اوتار ظاهر ڪيو.

ਨਰੰ ਏਕੁ ਨਾਰਾਇਣੰ ਦੁਐ ਸਰੂਪੰ ॥
naran ek naaraaeinan duaai saroopan |

هڪ نر روپ هو ۽ ٻيو نارائن جو روپ.

ਦਿਪੈ ਜੋਤਿ ਸਉਦਰ ਜੁ ਧਾਰੇ ਅਨੂਪੰ ॥੧੬॥
dipai jot saudar ju dhaare anoopan |16|

نار ۽ نرائن ٻنهي جي شڪل هڪجهڙائي هئي ۽ انهن جي روشنيءَ ۾ بي مثال چمڪ هئي.

ਉਠੈ ਟੂਕ ਕੋਪੰ ਗੁਰਜੰ ਪ੍ਰਹਾਰੇ ॥
autthai ttook kopan gurajan prahaare |

(جنگي) اُٿي ويا ۽ (لوھ جي مٿاھين) ٽوپين کي نيرن جي ڌمڪي سان ٽوڙي رھيا ھئا.

ਜੁਟੇ ਜੰਗ ਕੋ ਜੰਗ ਜੋਧਾ ਜੁਝਾਰੇ ॥
jutte jang ko jang jodhaa jujhaare |

ويڙهاڪ پنهنجا هيلمٽ پهريل آهن، ۽ جنگي هيرو به جنگ ۾ مصروف آهن.

ਉਡੀ ਧੂਰਿ ਪੂਰੰ ਛੁਹੀ ਐਨ ਗੈਨੰ ॥
auddee dhoor pooran chhuhee aain gainan |

(انهن جي جنگ دوران) جيڪا مٽي اُڀري سا سڄي آسمان کي ڍڪي ڇڏيو.

ਡਿਗੇ ਦੇਵਤਾ ਦੈਤ ਕੰਪਿਯੋ ਤ੍ਰਿਨੈਨੰ ॥੧੭॥
ddige devataa dait kanpiyo trinainan |17|

مٽيءَ ۾ ديوتا ۽ راڻا ٻئي ڀلجي ويا، ڪري پيا ۽ ٽن اکين وارو ديوتا شيو به ڏڪڻ لڳو.

ਗਿਰੇ ਬੀਰ ਏਕੰ ਅਨੇਕੰ ਪ੍ਰਕਾਰੰ ॥
gire beer ekan anekan prakaaran |

هڪ هڪ ڪري، جنگي هيرو ڪيترن ئي طريقن سان گري رهيا هئا.

ਸੁਭੈ ਜੰਗ ਮੋ ਜੰਗ ਜੋਧਾ ਜੁਝਾਰੰ ॥
subhai jang mo jang jodhaa jujhaaran |

ڪيترن ئي قسمن جا ويڙهاڪ ميدان ۾ اچي ويا ۽ عظيم ويڙهاڪ جنگ ۾ شاندار نظر آيا.

ਪਰੀ ਤਛ ਮੁਛੰ ਸਭੈ ਅੰਗ ਭੰਗੰ ॥
paree tachh muchhan sabhai ang bhangan |

(وارن جا لاش) ڦاٿل ۽ ڦاٽي پيا.

ਮਨੋ ਪਾਨ ਕੈ ਭੰਗ ਪੌਢੇ ਮਲੰਗੰ ॥੧੮॥
mano paan kai bhang pauadte malangan |18|

بهادر ويڙهاڪن جا ٽڪرا ٽڪرا ٿي ڪري گرڻ شروع ٿي ويا ۽ ظاهر ٿيو ته پہلوان ڀنگ پيئڻ کان پوءِ نشي ۾ لت پت پيا آهن.

ਦਿਸਾ ਮਉ ਨ ਆਈ ਅਨੀ ਦੈਤ ਰਾਜੰ ॥
disaa mau na aaee anee dait raajan |

ڀوت بادشاهه جي لشڪر ظاهر نه ٿيو (يعني ڀڄي ويو).

ਭਜੈ ਸਰਬ ਦੇਵੰ ਤਜੇ ਸਰਬ ਸਾਜੰ ॥
bhajai sarab devan taje sarab saajan |

ڀوتن جون وڌيڪ فوجون ٻئي طرف کان آيون، جن کي ڏسي ديوتائون، پنهنجو سمورو سامان ڇڏي ڀڄي ويا.

ਗਿਰੇ ਸੰਜ ਪੁੰਜ ਸਿਰੰ ਬਾਹੁ ਬੀਰੰ ॥
gire sanj punj siran baahu beeran |

(جنگ جي ميدان ۾ ڪيترائي) ويڙهاڪن جا مٿو، هٿ ۽ ڍالون ڪري پيون هيون.

ਸੁਭੈ ਬਾਨ ਜਿਉ ਚੇਤਿ ਪੁਹਪੰ ਕਰੀਰੰ ॥੧੯॥
subhai baan jiau chet puhapan kareeran |19|

انگ وڏي تعداد ۾ گرڻ شروع ٿي ويا ۽ تير چيترا جي مهيني ۾ ڪيپرس جي گلن جيان سهڻيون ڏسڻ ۾ آيون.