شري دسم گرنتھ

صفحو - 238


ਜਾਬਮਾਲ ਭਿਰੇ ਕਛੂ ਪੁਨ ਮਾਰਿ ਐਸੇ ਈ ਕੈ ਲਏ ॥
jaabamaal bhire kachhoo pun maar aaise ee kai le |

پوءِ جهمبلي به جنگ ۾ وڙهيو پر هو به ساڳيءَ طرح مارجي ويو

ਭਾਜ ਕੀਨ ਪ੍ਰਵੇਸ ਲੰਕ ਸੰਦੇਸ ਰਾਵਨ ਸੋ ਦਏ ॥
bhaaj keen praves lank sandes raavan so de |

راڻيءَ کي اها خبر ڏيڻ لاءِ ساڻس گڏ ڀوتن به لنڪا ڏانهن روانا ٿيا.

ਧੂਮਰਾਛ ਸੁ ਜਾਬਮਾਲ ਦੁਹਹੂੰ ਰਾਘਵ ਜੂ ਹਰਿਓ ॥
dhoomaraachh su jaabamaal duhahoon raaghav joo hario |

ته ٻئي ڌمرڪشا ۽ جمبومالي رام جي هٿان مارجي ويا هئا.

ਹੈ ਕਛੂ ਪ੍ਰਭੁ ਕੇ ਹੀਏ ਸੁਭ ਮੰਤ੍ਰ ਆਵਤ ਸੋ ਕਰੋ ॥੩੭੦॥
hai kachhoo prabh ke hee subh mantr aavat so karo |370|

کين عرض ڪيائون ته اي رب! هاڻي جيڪو توهان کي وڻيو، ٻيو ڪو ماپو. ���370.

ਪੇਖ ਤੀਰ ਅਕੰਪਨੈ ਦਲ ਸੰਗਿ ਦੈ ਸੁ ਪਠੈ ਦਯੋ ॥
pekh teer akanpanai dal sang dai su patthai dayo |

اڪمپن کي پنهنجي ويجهو ڏسي، راڻيءَ کيس لشڪر سميت موڪليو.

ਭਾਤਿ ਭਾਤਿ ਬਜੇ ਬਜੰਤ੍ਰ ਨਿਨਦ ਸਦ ਪੁਰੀ ਭਯੋ ॥
bhaat bhaat baje bajantr ninad sad puree bhayo |

سندس وڃڻ تي ڪيترائي قسم جا ساز وڄايا ويا، جنهن جي گونج سڄي لنڪا شهر ۾ گونجي وئي.

ਸੁਰ ਰਾਇ ਆਦਿ ਪ੍ਰਹਸਤ ਤੇ ਇਹ ਭਾਤਿ ਮੰਤ੍ਰ ਬਿਚਾਰਿਯੋ ॥
sur raae aad prahasat te ih bhaat mantr bichaariyo |

پرهاستا سميت وزيرن صلاح مشورا ڪيا

ਸੀਅ ਦੇ ਮਿਲੋ ਰਘੁਰਾਜ ਕੋ ਕਸ ਰੋਸ ਰਾਵ ਸੰਭਾਰਿਯੋ ॥੩੭੧॥
seea de milo raghuraaj ko kas ros raav sanbhaariyo |371|

۽ سوچيائين ته راڻا سيتا کي رام ڏي موٽائي ۽ کيس وڌيڪ ناراض نه ڪري.

ਛਪਯ ਛੰਦ ॥
chhapay chhand |

ڇَپائي اسٽينزا

ਝਲ ਹਲੰਤ ਤਰਵਾਰ ਬਜਤ ਬਾਜੰਤ੍ਰ ਮਹਾ ਧੁਨ ॥
jhal halant taravaar bajat baajantr mahaa dhun |

سازن جا آواز ۽ تلوارن جا ٽهڪندڙ آواز گونجڻ لڳا،

ਖੜ ਹੜੰਤ ਖਹ ਖੋਲ ਧਯਾਨ ਤਜਿ ਪਰਤ ਚਵਧ ਮੁਨ ॥
kharr harrant khah khol dhayaan taj parat chavadh mun |

۽ جنگ جي ميدان جي خوفناڪ آوازن کان سنسار جو ڌيان ڇڪايو ويو.

ਇਕ ਇਕ ਲੈ ਚਲੈ ਇਕ ਤਨ ਇਕ ਅਰੁਝੈ ॥
eik ik lai chalai ik tan ik arujhai |

ويڙهاڪ هڪ ٻئي پٺيان اڳتي آيا ۽ هڪ ٻئي سان وڙهڻ لڳا.

ਅੰਧ ਧੁੰਧ ਪਰ ਗਈ ਹਥਿ ਅਰ ਮੁਖ ਨ ਸੁਝੈ ॥
andh dhundh par gee hath ar mukh na sujhai |

اهڙي خوفناڪ تباهي هئي جو ڪجهه به سڃاڻي نه سگهيو،

ਸੁਮੁਹੇ ਸੂਰ ਸਾਵੰਤ ਸਭ ਫਉਜ ਰਾਜ ਅੰਗਦ ਸਮਰ ॥
sumuhe soor saavant sabh fauj raaj angad samar |

انگد سان گڏ طاقتور قوتون ڏسي رهيا آهن،

ਜੈ ਸਦ ਨਿਨਦ ਬਿਹਦ ਹੂਅ ਧਨੁ ਜੰਪਤ ਸੁਰਪੁਰ ਅਮਰ ॥੩੭੨॥
jai sad ninad bihad hooa dhan janpat surapur amar |372|

۽ فتح جا ڳوڙها آسمان ۾ گونجڻ لڳا.

ਇਤ ਅੰਗਦ ਯੁਵਰਾਜ ਦੁਤੀਅ ਦਿਸ ਬੀਰ ਅਕੰਪਨ ॥
eit angad yuvaraaj duteea dis beer akanpan |

هن پاسي تاج شهزادي انگد ۽ ان طرف طاقتور اڪمپن،

ਕਰਤ ਬ੍ਰਿਸਟ ਸਰ ਧਾਰ ਤਜਤ ਨਹੀ ਨੈਕ ਅਯੋਧਨ ॥
karat brisatt sar dhaar tajat nahee naik ayodhan |

سندن تيرن جي بارش ڪندي ٿڪل محسوس نه ڪندا آھن.

ਹਥ ਬਥ ਮਿਲ ਗਈ ਲੁਥ ਬਿਥਰੀ ਅਹਾੜੰ ॥
hath bath mil gee luth bitharee ahaarran |

هٿ هٿ ملن ٿا ۽ لاش پکڙيل آهن،

ਘੁਮੇ ਘਾਇ ਅਘਾਇ ਬੀਰ ਬੰਕੜੇ ਬਬਾੜੰ ॥
ghume ghaae aghaae beer bankarre babaarran |

بهادر ويڙهاڪ ڦرندا رهيا آهن ۽ هڪ ٻئي کي چيلينج ڪرڻ کان پوءِ قتل ڪري رهيا آهن.

ਪਿਖਤ ਬੈਠ ਬਿਬਾਣ ਬਰ ਧੰਨ ਧੰਨ ਜੰਪਤ ਅਮਰ ॥
pikhat baitth bibaan bar dhan dhan janpat amar |

ديوتا پنهنجي هوائي گاڏين ۾ ويهڻ وقت انهن کي سلام ڪري رهيا آهن.

ਭਵ ਭੂਤ ਭਵਿਖਯ ਭਵਾਨ ਮੋ ਅਬ ਲਗ ਲਖਯੋ ਨ ਅਸ ਸਮਰ ॥੩੭੩॥
bhav bhoot bhavikhay bhavaan mo ab lag lakhayo na as samar |373|

اهي چون ٿا ته هنن اهڙي خوفناڪ جنگ اڳ ڪڏهن به نه ڏٺي آهي.

ਕਹੂੰ ਮੁੰਡ ਪਿਖੀਅਹ ਕਹੂੰ ਭਕ ਰੁੰਡ ਪਰੇ ਧਰ ॥
kahoon mundd pikheeah kahoon bhak rundd pare dhar |

ڪٿي ڪٿي سُرَ نظر اچي رهيا آهن ته ڪٿي بي سُرن جا ٽانڊا

ਕਿਤਹੀ ਜਾਘ ਤਰਫੰਤ ਕਹੂੰ ਉਛਰੰਤ ਸੁ ਛਬ ਕਰ ॥
kitahee jaagh tarafant kahoon uchharant su chhab kar |

ڪٿي ڪٿي ٽنگون رڙيون ڪري رهيون آهن

ਭਰਤ ਪਤ੍ਰ ਖੇਚਰੰ ਕਹੂੰ ਚਾਵੰਡ ਚਿਕਾਰੈਂ ॥
bharat patr khecharan kahoon chaavandd chikaarain |

ڪٿي ته ويمپائر رت سان رت ڀري رهيا آهن

ਕਿਲਕਤ ਕਤਹ ਮਸਾਨ ਕਹੂੰ ਭੈਰਵ ਭਭਕਾਰੈਂ ॥
kilakat katah masaan kahoon bhairav bhabhakaarain |

ڪٿي ڪٿي گدھن جا آواز به ٻڌڻ ۾ اچن ٿا

ਇਹ ਭਾਤਿ ਬਿਜੈ ਕਪਿ ਕੀ ਭਈ ਹਣਯੋ ਅਸੁਰ ਰਾਵਣ ਤਣਾ ॥
eih bhaat bijai kap kee bhee hanayo asur raavan tanaa |

ڪٿي ڀوت زور سان واڪا ڪري رهيا آهن ته ڪٿي ڀائر کلندا رهيا.

ਭੈ ਦਗ ਅਦਗ ਭਗੇ ਹਠੀ ਗਹਿ ਗਹਿ ਕਰ ਦਾਤਨ ਤ੍ਰਿਣਾ ॥੩੭੪॥
bhai dag adag bhage hatthee geh geh kar daatan trinaa |374|

اهڙيءَ طرح انگد جي فتح ٿي ۽ هن راڻيءَ جي پٽ اڪمپن کي قتل ڪيو. هن جي موت تي خوفناڪ ڀوت پنهنجي وات ۾ گھاس جا ڦڙا کڻي ڀڄي ويا.

ਉਤੈ ਦੂਤ ਰਾਵਣੈ ਜਾਇ ਹਤ ਬੀਰ ਸੁਣਾਯੋ ॥
autai doot raavanai jaae hat beer sunaayo |

ان طرف قاصد اڪمپن جي موت جي خبر راون کي ڏني.

ਇਤ ਕਪਿਪਤ ਅਰੁ ਰਾਮ ਦੂਤ ਅੰਗਦਹਿ ਪਠਾਯੋ ॥
eit kapipat ar raam doot angadeh patthaayo |

۽ ان پاسي بندرن جي مالڪ آنند کي رام جو ايلچي ڪري رانا ڏانهن موڪليو ويو.

ਕਹੀ ਕਥ ਤਿਹ ਸਥ ਗਥ ਕਰਿ ਤਥ ਸੁਨਾਯੋ ॥
kahee kath tih sath gath kar tath sunaayo |

هن کي موڪليو ويو ته رانا کي سڄي حقيقت ٻڌائي

ਮਿਲਹੁ ਦੇਹੁ ਜਾਨਕੀ ਕਾਲ ਨਾਤਰ ਤੁਹਿ ਆਯੋ ॥
milahu dehu jaanakee kaal naatar tuhi aayo |

۽ هن کي پڻ صلاح ڏيو ته هو پنهنجي موت کي روڪڻ لاء سيتا کي واپس ڏي.

ਪਗ ਭੇਟ ਚਲਤ ਭਯੋ ਬਾਲ ਸੁਤ ਪ੍ਰਿਸਟ ਪਾਨ ਰਘੁਬਰ ਧਰੇ ॥
pag bhett chalat bhayo baal sut prisatt paan raghubar dhare |

بالي جو پٽ انگد، رام جي پيرن کي ڇهڻ کان پوءِ پنهنجي ڪم تي هليو ويو.

ਭਰ ਅੰਕ ਪੁਲਕਤ ਨ ਸਪਜਿਯੋ ਭਾਤ ਅਨਿਕ ਆਸਿਖ ਕਰੇ ॥੩੭੫॥
bhar ank pulakat na sapajiyo bhaat anik aasikh kare |375|

جنهن سندس پٺيءَ تي چماٽ هڻي کيس الوداع ڪيو.

ਪ੍ਰਤਿ ਉਤਰ ਸੰਬਾਦ ॥
prat utar sanbaad |

جوابي گفتگو:

ਛਪੈ ਛੰਦ ॥
chhapai chhand |

ڇَپائي اسٽينزا

ਦੇਹ ਸੀਆ ਦਸਕੰਧ ਛਾਹਿ ਨਹੀ ਦੇਖਨ ਪੈਹੋ ॥
deh seea dasakandh chhaeh nahee dekhan paiho |

انگد چوي ٿو، اي ڏهه مٿو راڻا! سيتا موٽي اچو ته ان جو پاڇو به نه ڏسندؤ (يعني تو کي ماريو ويندو).

ਲੰਕ ਛੀਨ ਲੀਜੀਐ ਲੰਕ ਲਖਿ ਜੀਤ ਨ ਜੈਹੋ ॥
lank chheen leejeeai lank lakh jeet na jaiho |

راڻيءَ جو چوڻ آهي ته، ”لنڪا جي جڙڻ کان پوءِ مون کي ڪير به فتح نه ڪري سگهندو

ਕ੍ਰੁਧ ਬਿਖੈ ਜਿਨ ਘੋਰੁ ਪਿਖ ਕਸ ਜੁਧੁ ਮਚੈ ਹੈ ॥
krudh bikhai jin ghor pikh kas judh machai hai |

انگد وري چوي ٿو ته تنهنجي ڪاوڙ تنهنجي عقل خراب ٿي وئي آهي، تون جنگ ڪيئن ڪندين.

ਰਾਮ ਸਹਿਤ ਕਪਿ ਕਟਕ ਆਜ ਮ੍ਰਿਗ ਸਯਾਰ ਖਵੈ ਹੈ ॥
raam sahit kap kattak aaj mrig sayaar khavai hai |

راڻيءَ جواب ڏنو ته ”آءٌ اڄ به رام سميت بندر جي سموري لشڪر کي جانورن ۽ گدڙ جيان کائي ڇڏيندس.

ਜਿਨ ਕਰ ਸੁ ਗਰਬੁ ਸੁਣ ਮੂੜ ਮਤ ਗਰਬ ਗਵਾਇ ਘਨੇਰ ਘਰ ॥
jin kar su garab sun moorr mat garab gavaae ghaner ghar |

انگد چوي ٿو، اي راڻا، انا پرستي نه ڪر، هن انا ڪيترن ئي گهرن کي تباهه ڪري ڇڏيو آهي.

ਬਸ ਕਰੇ ਸਰਬ ਘਰ ਗਰਬ ਹਮ ਏ ਕਿਨ ਮਹਿ ਦ੍ਵੈ ਦੀਨ ਨਰ ॥੩੭੬॥
bas kare sarab ghar garab ham e kin meh dvai deen nar |376|

راڻا جواب ڏئي ٿو. ”مون کي فخر آهي ڇو ته مون پنهنجي طاقت سان سڀني کي قابو ڪري ورتو آهي ته پوءِ اهي ٻئي انسان رام ۽ لکشمن ڪهڙي طاقت سان سنڀالي سگهن ٿا“ 376.

ਰਾਵਨ ਬਾਚ ਅੰਗਦ ਸੋ ॥
raavan baach angad so |

راون جو خطاب انگد کي ڪيو ويو:

ਛਪੈ ਛੰਦ ॥
chhapai chhand |

ڇَپائي اسٽينزا

ਅਗਨ ਪਾਕ ਕਹ ਕਰੈ ਪਵਨ ਮੁਰ ਬਾਰ ਬੁਹਾਰੈ ॥
agan paak kah karai pavan mur baar buhaarai |

باهه جو ديوتا منهنجو پکا آهي ۽ واء جو ديوتا منهنجو صاف ڪندڙ آهي،

ਚਵਰ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਧਰੈ ਸੂਰ ਛਤ੍ਰਹਿ ਸਿਰ ਢਾਰੈ ॥
chavar chandramaa dharai soor chhatreh sir dtaarai |

چنڊ جو ديوتا منهنجي مٿي تي مکڻ جي ڦيٿي کي جهلي ٿو ۽ سج جو ديوتا منهنجي مٿي تي ڇت چاڙهي ٿو.

ਮਦ ਲਛਮੀ ਪਿਆਵੰਤ ਬੇਦ ਮੁਖ ਬ੍ਰਹਮੁ ਉਚਾਰਤ ॥
mad lachhamee piaavant bed mukh braham uchaarat |

لڪشمي، دولت جي ديوي، مون کي پيئڻ جي خدمت ڪري ٿي ۽ برهما مون لاء ويدڪ منتر پڙهي ٿو.

ਬਰਨ ਬਾਰ ਨਿਤ ਭਰੇ ਔਰ ਕੁਲੁਦੇਵ ਜੁਹਾਰਤ ॥
baran baar nit bhare aauar kuludev juhaarat |

ورون منهنجو واٽر ڪيريئر آهي ۽ منهنجي خانداني خدا جي اڳيان سجدو ڪري ٿو

ਨਿਜ ਕਹਤਿ ਸੁ ਬਲ ਦਾਨਵ ਪ੍ਰਬਲ ਦੇਤ ਧਨੁਦਿ ਜਛ ਮੋਹਿ ਕਰ ॥
nij kahat su bal daanav prabal det dhanud jachh mohi kar |

هيءَ منهنجي سموري طاقت آهي، ان کان سواءِ سڀئي شيطاني قوتون مون سان گڏ آهن، جنهن ڪري يڪشا وغيره مون کي خوشيءَ سان پنهنجي هر قسم جي دولت پيش ڪن ٿا.