شري دسم گرنتھ

صفحو - 354


ਜੋ ਸਿਰ ਸਤ੍ਰਨ ਕੇ ਹਰਿਤਾ ਜੋਊ ਸਾਧਨ ਕੋ ਵਰੁ ਦਾਨ ਦਿਵਉਨਾ ॥
jo sir satran ke haritaa joaoo saadhan ko var daan divaunaa |

هو دشمنن کي ناس ڪندڙ ۽ اوليائن تي نعمتن جو مالڪ آهي

ਬੀਚ ਰਹਿਯੋ ਜਗ ਕੇ ਰਵਿ ਕੈ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਜਿਹ ਕੋ ਪੁਨਿ ਖਉਨਾ ॥
beech rahiyo jag ke rav kai kab sayaam kahai jih ko pun khaunaa |

هو دنيا، آسمان، سج وغيره سڀني تي پکڙيل آهي ۽ هو ڪڏهن به ناس نه ٿيندو آهي

ਰਾਜਤ ਯੌ ਅਲਕੈ ਤਿਨ ਕੀ ਮਨੋ ਚੰਦਨ ਲਾਗ ਰਹੇ ਅਹਿ ਛਉਨਾ ॥੬੦੦॥
raajat yau alakai tin kee mano chandan laag rahe eh chhaunaa |600|

هن جي پيشانيءَ تي وارن جا تاڪ، صندل جي وڻ تي ٽنگيل نانگن جي جوانن وانگر نظر اچن ٿا. 600.

ਕੀਰ ਸੇ ਨਾਕ ਕੁਰੰਗ ਸੇ ਨੈਨਨ ਡੋਲਤ ਹੈ ਸੋਊ ਬੀਚ ਤ੍ਰੀਯਾ ਮੈ ॥
keer se naak kurang se nainan ddolat hai soaoo beech treeyaa mai |

اهو جنهن جو نڪ طوطي جهڙو ۽ اکيون ڪتي جهڙيون، اهو عورتن سان گڏ گهمي ٿو.

ਜੋ ਮਨ ਸਤ੍ਰਨ ਬੀਚ ਰਵਿਯੋ ਜੋ ਰਹਿਯੋ ਰਵਿ ਸਾਧਨ ਬੀਚ ਹੀਯਾ ਮੈ ॥
jo man satran beech raviyo jo rahiyo rav saadhan beech heeyaa mai |

جيڪو دشمنن جي دلين ۾ لڪايل ۽ چاهيندڙن جي دلين ۾ سمايل آهي.

ਤਾ ਛਬਿ ਕੋ ਜਸੁ ਉਚ ਮਹਾ ਇਹ ਭਾਤਿਨ ਸੋ ਫੁਨਿ ਉਚਰੀਯਾ ਮੈ ॥
taa chhab ko jas uch mahaa ih bhaatin so fun uchareeyaa mai |

سندس تصوير جو اعليٰ ۽ عظيم شان (شاعر) وري اهڙي طرح بلند ڪيو ويو آهي.

ਤਾ ਰਸ ਕੀ ਹਮ ਬਾਤ ਕਹੀ ਜੋਊ ਰਾਵਨ ਸੁ ਬਸਿਯੋ ਹੈ ਜੀਆ ਮੈ ॥੬੦੧॥
taa ras kee ham baat kahee joaoo raavan su basiyo hai jeea mai |601|

هو، جيڪو هميشه دشمنن ۽ سنتن جي ذهنن ۾ هوندو آهي، مان ان حسن کي بيان ڪندي چوان ٿو ته هي اهو ئي رام آهي، جيڪو راڻيءَ جي دل ۾ به پکڙيل هو. 601.

ਖੇਲਤ ਸੰਗ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਕੇ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਜੋਊ ਕਾਨਰ ਕਾਲਾ ॥
khelat sang gvaarin ke kab sayaam kahai joaoo kaanar kaalaa |

ڪاري رنگ جو ڪرشن گوپين سان کيڏي رهيو آهي

ਰਾਜਤ ਹੈ ਸੋਈ ਬੀਚ ਖਰੋ ਸੋ ਬਿਰਾਜਤ ਹੈ ਗਿਰਦੇ ਤਿਹ ਬਾਲਾ ॥
raajat hai soee beech kharo so biraajat hai girade tih baalaa |

هو وچ ۾ بيٺو آهي ۽ چئني پاسن تي نوجوان ٻوٽا بيٺا آهن

ਫੂਲ ਰਹੇ ਜਹ ਫੂਲ ਭਲੀ ਬਿਧਿ ਹੈ ਅਤਿ ਹੀ ਜਹ ਚੰਦ ਉਜਾਲਾ ॥
fool rahe jah fool bhalee bidh hai at hee jah chand ujaalaa |

هو مڪمل طور تي ڦٽيل گلن وانگر يا پکڙيل چنڊ وانگر ظاهر ٿئي ٿو

ਗੋਪਿਨ ਨੈਨਨ ਕੀ ਸੁ ਮਨੋ ਪਹਰੀ ਭਗਵਾਨ ਸੁ ਕੰਜਨ ਮਾਲਾ ॥੬੦੨॥
gopin nainan kee su mano paharee bhagavaan su kanjan maalaa |602|

ائين ٿو لڳي ته رب ڪرشن گوپين جي گلن وانگر اکين جو مالها پهريل آهي. 602.

ਦੋਹਰਾ ॥
doharaa |

DOHRA

ਬਰਨਨ ਚੰਦ੍ਰਭਗਾ ਕਹਿਯੋ ਅਤਿ ਨਿਰਮਲ ਕੈ ਬੁਧਿ ॥
baranan chandrabhagaa kahiyo at niramal kai budh |

ان جو بيان چندر ڀاڳ جو ڏنو ويو آهي، جيڪا انتهائي خالص عقل واري عورت هئي

ਉਪਮਾ ਤਾਹਿ ਤਨਉਰ ਕੀ ਸੂਰਜ ਸੀ ਹੈ ਸੁਧਿ ॥੬੦੩॥
aupamaa taeh tnaur kee sooraj see hai sudh |603|

هن جو جسم سج وانگر خالص روپ ۾ روشن آهي. 603.

ਸਵੈਯਾ ॥
savaiyaa |

سويا

ਸ੍ਯਾਮ ਕੇ ਜਾ ਪਿਖਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਅਤਿ ਲਾਜਹਿ ਕੇ ਫੁਨਿ ਜਾਲ ਅਟੇ ਹੈ ॥
sayaam ke jaa pikh sayaam kahai at laajeh ke fun jaal atte hai |

ڪرشن جي ويجهو وڃي کيس نالو وٺي سڏيندي، هوءَ بيحد شرمساريءَ سان روئي ٿي

ਜਾ ਕੀ ਪ੍ਰਭਾ ਅਤਿ ਸੁੰਦਰ ਪੈ ਸੁਤ ਭਾਵਨ ਭਾਵ ਸੁ ਵਾਰਿ ਸੁਟੇ ਹੈ ॥
jaa kee prabhaa at sundar pai sut bhaavan bhaav su vaar sutte hai |

سندس وڇوڙي تي ڪيترائي جذبا قربان ٿي ويا آهن

ਜਿਹ ਕੋ ਪਿਖਿ ਕੈ ਜਨ ਰੀਝ ਰਹੈ ਸੁ ਮੁਨੀਨ ਕੇ ਪੇਖਿ ਧਿਆਨ ਛੁਟੇ ਹੈ ॥
jih ko pikh kai jan reejh rahai su muneen ke pekh dhiaan chhutte hai |

جنهن کي ڏسي، سڀ ماڻهو خوش ٿي ويا آهن ۽ ساجن جو توجهه واپس اچي ويو آهي

ਰਾਜਤ ਰਾਧੇ ਅਹੀਰਿ ਤਨਉਰ ਕੇ ਮਾਨਹੁ ਸੂਰਜ ਸੇ ਪ੍ਰਗਟੇ ਹੈ ॥੬੦੪॥
raajat raadhe aheer tnaur ke maanahu sooraj se pragatte hai |604|

اها راڌيڪا، سج وانگر پنهنجي ظاهر تي، شاندار نظر اچي رهي آهي. 604.

ਖੇਲਤ ਹੈ ਸੋਊ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਮੈ ਜਿਹ ਕੋ ਬ੍ਰਿਜ ਹੈ ਅਤਿ ਸੁੰਦਰ ਡੇਰਾ ॥
khelat hai soaoo gvaarin mai jih ko brij hai at sundar dderaa |

اهو ڪرشن گوپين سان راند ڪري رهيو آهي، جن جو خوبصورت گهر برجا ۾ آهي

ਜਾਹੀ ਕੇ ਨੈਨ ਕੁਰੰਗ ਸੇ ਹੈ ਜਸੁਧਾ ਜੂ ਕੋ ਬਾਲਕ ਨੰਦਹਿ ਕੇਰਾ ॥
jaahee ke nain kurang se hai jasudhaa joo ko baalak nandeh keraa |

هن جون اکيون هرڻ جهڙيون آهن ۽ هو نند ۽ يشود جو پٽ آهي

ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਸੋ ਤਹਿ ਘੇਰ ਲਯੋ ਕਹਿਬੇ ਜਸੁ ਕੋ ਉਮਗਿਯੋ ਮਨ ਮੇਰਾ ॥
gvaarin so teh gher layo kahibe jas ko umagiyo man meraa |

گوپين هن کي گهيرو ڪيو آهي ۽ منهنجو ذهن هن جي ساراهه ڪرڻ لاءِ بيتاب آهي

ਮਾਨਹੁ ਮੈਨ ਸੋ ਖੇਲਨ ਕਾਜ ਕਰਿਯੋ ਮਿਲ ਕੈ ਮਨੋ ਚਾਦਨ ਘੇਰਾ ॥੬੦੫॥
maanahu main so khelan kaaj kariyo mil kai mano chaadan gheraa |605|

هن کي لڳي ٿو ته ڪيترن ئي چنڊن ۾ گهيرو ڪيو ويو آهي ته هن کي پيار جي ديوتا وانگر راند ڪرڻ لاء.605.

ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਰੀਝ ਰਹੀ ਹਰਿ ਪੇਖਿ ਸਭੈ ਤਜਿ ਲਾਜਿ ਸੁ ਅਉ ਡਰ ਸਾਸੋ ॥
gvaarin reejh rahee har pekh sabhai taj laaj su aau ddar saaso |

پنهنجي ساس جي خوف کي ڇڏي ۽ شرمساريءَ کي به ڇڏي، سڀ گوپيون ڪرشن کي ڏسي کيس رغبت ۾ اچي ويون.

ਆਈ ਹੈ ਤਿਆਗਿ ਸੋਊ ਗ੍ਰਿਹ ਪੈ ਭਰਤਾਰ ਕਹੈ ਨ ਕਛੂ ਕਹਿ ਮਾ ਸੋ ॥
aaee hai tiaag soaoo grih pai bharataar kahai na kachhoo keh maa so |

پنهنجي گهر ۾ ڪجهه چوڻ کان سواءِ ۽ پنهنجن مڙسن کي به ڇڏڻ

ਡੋਲਤ ਹੈ ਸੋਊ ਤਾਲ ਬਜਾਇ ਕੈ ਗਾਵਤ ਹੈ ਕਰਿ ਕੈ ਉਪਹਾਸੋ ॥
ddolat hai soaoo taal bajaae kai gaavat hai kar kai upahaaso |

هي هتي آيا آهن ۽ هيڏانهن هوڏانهن گهمي رهيا آهن، مختلف دُرن تي ڳائڻ ۽ وڄائڻ سان.

ਮੋਹਿ ਗਿਰੈ ਧਰ ਪੈ ਸੁ ਤ੍ਰੀਯਾ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਚਿਤਵੈ ਹਰਿ ਜਾ ਸੋ ॥੬੦੬॥
mohi girai dhar pai su treeyaa kab sayaam kahai chitavai har jaa so |606|

هوءَ، جنهن کي ڪرشن ڏسي ٿي، هوءَ، دلڪش ٿي، ڌرتيءَ تي ڪري ٿي. 606.

ਜੋ ਜੁਗ ਤੀਸਰ ਹੈ ਕਰਤਾ ਜੋਊ ਹੈ ਤਨ ਪੈ ਧਰਿਯਾ ਪਟ ਪੀਲੇ ॥
jo jug teesar hai karataa joaoo hai tan pai dhariyaa patt peele |

هو، جيڪو تريتا دور جو مالڪ آهي ۽ زرد ڪپڙا پهريل آهي

ਜਾਹਿ ਛਲਿਯੋ ਬਲਿਰਾਜ ਬਲੀ ਜਿਨਿ ਸਤ੍ਰ ਹਨੇ ਕਰਿ ਕੋਪ ਹਠੀਲੇ ॥
jaeh chhaliyo baliraaj balee jin satr hane kar kop hattheele |

هن، جنهن زبردست بادشاهه بالي کي دوکو ڏنو ۽ وڏي ڪاوڙ ۾، مسلسل دشمنن کي تباهه ڪيو.

ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਰੀਝ ਰਹੀ ਧਰਨੀ ਜੁ ਧਰੇ ਪਟ ਪੀਤਨ ਪੈ ਸੁ ਰੰਗੀਲੇ ॥
gvaarin reejh rahee dharanee ju dhare patt peetan pai su rangeele |

انهيءَ ئي رب تي اهي گوپيون موهي رهيون آهن، جن پيلي رنگ جا ڪپڙا پهريل آهن.

ਜਿਉ ਮ੍ਰਿਗਨੀ ਸਰ ਲਾਗਿ ਗਿਰੈ ਇਹ ਤਿਉ ਹਰਿ ਦੇਖਤ ਨੈਨ ਰਸੀਲੇ ॥੬੦੭॥
jiau mriganee sar laag girai ih tiau har dekhat nain raseele |607|

جهڙيءَ طرح تير لڳڻ سان هيٺ لهي ٿو، اهڙو ئي اثر (گوپين تي) ڪرشن جي دلير اکين سان ٿئي ٿو. 607.

ਕਾਨਰ ਕੇ ਸੰਗ ਖੇਲਤ ਸੋ ਅਤਿ ਹੀ ਸੁਖ ਕੋ ਕਰ ਕੈ ਤਨ ਮੈ ॥
kaanar ke sang khelat so at hee sukh ko kar kai tan mai |

جسم ۾ وڏي خوشي حاصل ڪري، اهي سري ڪرشن سان راند ڪن ٿا.

ਸ੍ਯਾਮ ਹੀ ਸੋ ਅਤਿ ਹੀ ਹਿਤ ਕੈ ਚਿਤ ਕੈ ਨਹਿ ਬੰਧਨ ਅਉ ਧਨ ਮੈ ॥
sayaam hee so at hee hit kai chit kai neh bandhan aau dhan mai |

گوپيون انتهائي خوشيءَ ۾ ڪرشن سان راند ڪنديون آهن ۽ پاڻ کي ڪرشن سان پيار ڪرڻ لاءِ بلڪل آزاد سمجهنديون آهن

ਧਰਿ ਰੰਗਨਿ ਬਸਤ੍ਰ ਸਭੈ ਤਹਿ ਡੋਲਤ ਯੌ ਉਪਮਾ ਉਪਜੀ ਮਨ ਮੈ ॥
dhar rangan basatr sabhai teh ddolat yau upamaa upajee man mai |

سڀئي (گوپيون) رنگ برنگي پوشاڪ پائي اُتي گھمڻ ڦرن ٿيون. اهڙيءَ طرح (سندن) مشابهت (منهنجي) ذهن ۾ پيدا ٿي آهي

ਜੋਊ ਫੂਲ ਮੁਖੀ ਤਹ ਫੂਲ ਕੈ ਖੇਲਤ ਫੂਲ ਸੀ ਹੋਇ ਗਈ ਬਨ ਮੈ ॥੬੦੮॥
joaoo fool mukhee tah fool kai khelat fool see hoe gee ban mai |608|

هو رنگين ڪپڙن ۾ بي پرواهه گهمي رهيا آهن ۽ هنن جي اها حالت ذهن ۾ اها تشبيهه پيدا ڪري ٿي ته هو ائين نظر اچن ٿا، جيئن ماکيءَ گلن جو رس چوسندي آهي ۽ جهنگ ۾ کيڏندي ساڻن هڪ ٿي ويندو آهي.608.

ਸਭ ਖੇਲਤ ਹੈ ਮਨਿ ਆਨੰਦ ਕੈ ਭਗਵਾਨ ਕੋ ਧਾਰਿ ਸਬੈ ਮਨ ਮੈ ॥
sabh khelat hai man aanand kai bhagavaan ko dhaar sabai man mai |

اهي سڀ خوشيءَ سان کيڏي رهيا آهن، پنهنجي ذهن ۾ رب ڪرشن تي غور ڪري رهيا آهن

ਹਰਿ ਕੇ ਚਿਤਬੇ ਕੀ ਰਹੀ ਸੁਧਿ ਏਕਨ ਅਉਰ ਰਹੀ ਨ ਕਛੂ ਤਨ ਮੈ ॥
har ke chitabe kee rahee sudh ekan aaur rahee na kachhoo tan mai |

کين ڪرشن جي نظر کان سواءِ ڪنهن جي به خبر ناهي

ਨਹੀ ਭੂਤਲ ਮੈ ਅਰੁ ਮਾਤਲੁ ਮੈ ਇਨਿ ਸੋ ਨਹਿ ਦੇਵਨ ਕੇ ਗਨ ਮੈ ॥
nahee bhootal mai ar maatal mai in so neh devan ke gan mai |

نه زمين ۾، نه آسمان ۾، ۽ نه ئي ديوتائن ۾ (ڪو به) ان جهڙو آهي.

ਸੋਊ ਰੀਝ ਸੋ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਅਤਿ ਹੀ ਫੁਨਿ ਡੋਲਤ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਕੇ ਗਨ ਮੈ ॥੬੦੯॥
soaoo reejh so sayaam kahai at hee fun ddolat gvaarin ke gan mai |609|

انهن جو ذهن نه پرديسي ۾ آهي، نه هن موت جي دنيا ۾ ۽ نه ئي ديوتائن جي گهر ۾، پر هو پنهنجي خود مختيار ڪرشن کان متاثر ٿي پنهنجو توازن وڃائي ويٺا آهن. 609.

ਹਸਿ ਕੈ ਭਗਵਾਨ ਕਹੀ ਬਤੀਯਾ ਬ੍ਰਿਖਭਾਨੁ ਸੁਤਾ ਪਿਖਿ ਰੂਪ ਨਵੀਨੋ ॥
has kai bhagavaan kahee bateeyaa brikhabhaan sutaa pikh roop naveeno |

راڌا جي نئين عجيب خوبصورتي کي ڏسي، ڪرشن هن سان ڳالهايو

ਅੰਜਨ ਆਡ ਧਰੇ ਪੁਨਿ ਬੇਸਰ ਭਾਵ ਸਭੈ ਜਿਨਿ ਭਾਵਨ ਕੀਨੋ ॥
anjan aadd dhare pun besar bhaav sabhai jin bhaavan keeno |

هوءَ مختلف جذبن جو اظهار ڪندي پنهنجي ٽنگن تي زيور پائي چڪي هئي

ਸੁੰਦਰ ਸੇਾਂਧਰ ਕੋ ਜਿਨ ਲੈ ਕਰਿ ਭਾਲ ਬਿਖੈ ਬਿੰਦੂਆ ਇਕ ਦੀਨੋ ॥
sundar seaandhar ko jin lai kar bhaal bikhai bindooaa ik deeno |

هوءَ پيشانيءَ تي ڪنور جو نشان لڳائي ڇڏي هئي ۽ پنهنجي ذهن ۾ بيحد خوش هئي، جنهن ڪري هن جون اکيون نچڻ لڳيون هيون.

ਨੈਨ ਨਚਾਇ ਮਨੈ ਸੁਖ ਪਾਇ ਚਿਤੈ ਜਦੁਰਾਇ ਤਬੈ ਹਸਿ ਦੀਨੋ ॥੬੧੦॥
nain nachaae manai sukh paae chitai jaduraae tabai has deeno |610|

هن کي ڏسي، ڪرشن، یادون جو بادشاهه مسڪرايو. 610.

ਬੀਨ ਸੀ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਗਾਵਤ ਹੈ ਸੁਨਬੇ ਕਹੁ ਸੁੰਦਰ ਕਾਨਰ ਕਾਰੇ ॥
been see gvaarin gaavat hai sunabe kahu sundar kaanar kaare |

گوپيون گيت ڳائي رهيون آهن ۽ ڪرشن ٻڌي رهيو آهي

ਆਨਨ ਹੈ ਜਿਨ ਕੋ ਸਸਿ ਸੋ ਸੁ ਬਿਰਾਜਤ ਕੰਜਨ ਸੇ ਦ੍ਰਿਗ ਭਾਰੇ ॥
aanan hai jin ko sas so su biraajat kanjan se drig bhaare |

انهن جا منهن چنڊ وانگر ۽ اکيون وڏيون ڪنول جي گلن وانگر آهن

ਝਾਝਨ ਤਾ ਕੀ ਉਠੀ ਧਰ ਪੈ ਧੁਨਿ ਤਾ ਛਬਿ ਕੋ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਉਚਾਰੇ ॥
jhaajhan taa kee utthee dhar pai dhun taa chhab ko kab sayaam uchaare |

شاعر شيام سنبلن جي آواز کي ائين بيان ڪري ٿو، جيئن اهي پير زمين تي رکندا آهن.

ਢੋਲਕ ਸੰਗਿ ਤੰਬੂਰਨ ਹੋਇ ਉਠੇ ਤਹ ਬਾਜਿ ਮ੍ਰਿਦੰਗ ਨਗਾਰੇ ॥੬੧੧॥
dtolak sang tanbooran hoe utthe tah baaj mridang nagaare |611|

انهن جي پاڇين مان گونجڻ جو آواز اهڙيءَ طرح اڀريو آهي، جنهن ۾ ننڍڙا ڊرم، تانپورا، ڍولڪ، ترنم وغيره جا آواز اچن ٿا. ساڳيا.611 ۾ ٻڌي رهيا آهن.

ਖੇਲਤ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਪ੍ਰੇਮ ਛਕੀ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਸੰਗ ਕਾਨਰ ਕਾਰੇ ॥
khelat gvaarin prem chhakee kab sayaam kahai sang kaanar kaare |

گوپيون، عشق ۾ مست ٿي ڪاري ڪرشن سان کيڏنديون آهن