شري دسم گرنتھ

صفحو - 542


ਦੈ ਧਨ ਪਾਇ ਘਨੋ ਘਰਿ ਮੈ ਕਛੁ ਦੀਨਨ ਦੇਤ ਨ ਨੈਕੁ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਿ ॥
dai dhan paae ghano ghar mai kachh deenan det na naik kripaa kar |

هو لاچار ماڻهن کي ايترو ڪجهه ڏئي ٿو، جو هو مون کي به ڪجهه ڏئي

ਈਸ ਲਹੈ ਕਿਧੋ ਮੋਹਿ ਨਿਹਾਰ ਕੈ ਕੈਸੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਿ ਹੈ ਹਮ ਪੈ ਹਰਿ ॥੨੪੦੬॥
ees lahai kidho mohi nihaar kai kaisee kripaa kar hai ham pai har |2406|

پر مان نٿو چئي سگهان، رڳو رب ئي ڄاڻي ٿو، ڇا هو مون سان اهڙو سلوڪ ڪندو.” 2406.

ਮਾਰਗ ਨਾਖ ਕੈ ਬਿਪ੍ਰ ਜਬੈ ਗ੍ਰਿਹਿ ਸ੍ਰੀ ਜਦੁਬੀਰ ਕੇ ਭੀਤਰ ਆਯੋ ॥
maarag naakh kai bipr jabai grihi sree jadubeer ke bheetar aayo |

جڏهن برهمڻ شري ڪرشن جي گهر ۾ داخل ٿيو.

ਸ੍ਰੀ ਬ੍ਰਿਜਨਾਥ ਨਿਹਾਰਤ ਤਾਹਿ ਸੁ ਬਿਪ੍ਰ ਸੁਦਾਮਾ ਇਹੈ ਠਹਰਾਯੋ ॥
sree brijanaath nihaarat taeh su bipr sudaamaa ihai tthaharaayo |

سفر ختم ڪرڻ کان پوءِ جڏهن برهمڻ ڪرشن جي گهر پهتو ته ڪرشن کيس سڃاڻي ورتو ته هو برهمڻ سداما آهي.

ਆਸਨ ਤੇ ਉਠਿ ਆਤੁਰ ਹੁਇ ਅਤਿ ਪ੍ਰੀਤਿ ਬਢਾਇ ਕੈ ਲੈਬੇ ਕਉ ਧਾਯੋ ॥
aasan te utth aatur hue at preet badtaae kai laibe kau dhaayo |

هو سندس استقبال ڪرڻ لاءِ اڳتي وڌيو، پيار سان، پنهنجي سيٽ ڇڏي ويو

ਪਾਇ ਪਰਿਓ ਤਿਹ ਕੋ ਹਰਿ ਜੀ ਫਿਰਿ ਸ੍ਯਾਮ ਭਨੈ ਉਠਿ ਕੰਠਿ ਲਗਾਯੋ ॥੨੪੦੭॥
paae pario tih ko har jee fir sayaam bhanai utth kantth lagaayo |2407|

پيرن کي ڇهيو ۽ پوءِ کيس ڀاڪر پاتو.2407.

ਲੈ ਤਿਹ ਮੰਦਿਰ ਮਾਹਿ ਗਯੋ ਤਿਹ ਕੋ ਅਤਿ ਹੀ ਕਰਿ ਆਦਰੁ ਕੀਨੋ ॥
lai tih mandir maeh gayo tih ko at hee kar aadar keeno |

پاڻ کيس پنهنجي محل ۾ وٺي ويا ۽ سندس استقبال ۽ تعظيم ڪيائون

ਬਾਰਿ ਮੰਗਾਇ ਤਹੀ ਦਿਜ ਕੋ ਦੋਊ ਪਾਇਨ ਧ੍ਵੈ ਚਰਨਾਮ੍ਰਿਤ ਲੀਨੋ ॥
baar mangaae tahee dij ko doaoo paaein dhvai charanaamrit leeno |

هن پاڻي لاٿو، جنهن سان هن برهمڻ جا پير ڌوتا، پيرن جا ڌوئي به پيئندا هئا.

ਝੌਪਰੀ ਤੇ ਤਿਹ ਠਾ ਹਰਿ ਜੂ ਸੁਭ ਕੰਚਨ ਕੋ ਪੁਨਿ ਮੰਦਰਿ ਕੀਨੋ ॥
jhauaparee te tih tthaa har joo subh kanchan ko pun mandar keeno |

ٻئي طرف، هن پنهنجي جھوپڙي کي محلات ۾ تبديل ڪيو

ਤਉ ਨ ਸਕਿਓ ਸੁ ਬਿਦਾ ਕਰਿ ਬਿਪਹਿ ਸ੍ਯਾਮ ਭਨੈ ਤਿਹ ਰੰਚ ਨ ਦੀਨੋ ॥੨੪੦੮॥
tau na sakio su bidaa kar bipeh sayaam bhanai tih ranch na deeno |2408|

اهو سڀ ڪجهه ڪري، هن برهمڻ کي الوداع ڪيو ۽ ظاهر آهي ته هن کيس ڪجهه به نه ڏنو.

ਦੋਹਰਾ ॥
doharaa |

DOHRA

ਜਬ ਦਿਜ ਕੇ ਗ੍ਰਿਹਿ ਪੜਤ ਤਬ ਮੋ ਸੋ ਹੁਤੋ ਗਰੋਹ ॥
jab dij ke grihi parrat tab mo so huto garoh |

جڏهن (سنديپن) برهمڻ جي گهر پڙهندو هو، تڏهن مون وٽ (سندس) جندلي هوندي هئي.

ਅਬ ਲਾਲਚ ਬਸਿ ਹਰਿ ਭਏ ਕਛੂ ਨ ਦੀਨੋ ਮੋਹ ॥੨੪੦੯॥
ab laalach bas har bhe kachhoo na deeno moh |2409|

جڏهن اسان پنهنجي استاد جي گهر ۾ پڙهندا هئاسين ته هن مون کي پيار ڪيو، پر هاڻي رب لالچ ٿي ويو آهي، تنهنڪري هن مون کي ڪجهه به نه ڏنو. 2409.

ਕਬਿਯੋ ਬਾਚ ॥
kabiyo baach |

شاعر جو ڪلام:

ਸਵੈਯਾ ॥
savaiyaa |

سويا

ਜੋ ਬ੍ਰਿਜਨਾਥ ਕੀ ਸੇਵਾ ਕਰੈ ਪੁਨਿ ਪਾਵਤ ਹੈ ਬਹੁਤੋ ਧਨ ਸੋਊ ॥
jo brijanaath kee sevaa karai pun paavat hai bahuto dhan soaoo |

جيڪو ڪرشن جي خدمت ڪري ٿو، ان کي تمام گهڻو مال ملي ٿو.

ਲੋਗ ਕਹਾ ਤਿਹ ਭੇਦਹਿ ਪਾਵਤ ਆਪਨੀ ਜਾਨਤ ਹੈ ਪੁਨਿ ਓਊ ॥
log kahaa tih bhedeh paavat aapanee jaanat hai pun oaoo |

جيڪو ڪرشن جي خدمت ڪري ٿو، ان کي تمام گهڻي دولت ملي ٿي، پر ماڻهو ان اسرار کي نه ٿا سمجهن ۽ رڳو پنهنجي عقل مطابق سمجهن ٿا.

ਸਾਧਨ ਕੇ ਬਰਤਾ ਹਰਤਾ ਦੁਖ ਬੈਰਨ ਕੇ ਸੁ ਬੜੇ ਘਰ ਖੋਊ ॥
saadhan ke barataa harataa dukh bairan ke su barre ghar khoaoo |

ڪرشن سنتن جو پاليندڙ، انهن جي ڏکن کي دور ڪندڙ ۽ ڀوتن جي گهرن کي تباهه ڪندڙ آهي.

ਦੀਨਨ ਕੇ ਜਗ ਪਾਲਬੇ ਕਾਜ ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ ਨ ਦੂਸਰ ਕੋਊ ॥੨੪੧੦॥
deenan ke jag paalabe kaaj gareeb nivaaj na doosar koaoo |2410|

ڪرشن کان سواءِ ٻيو ڪو به نه آهي، جيڪو غريبن جو پاليندڙ ۽ مددگار آهي.2410.

ਸੋ ਸਿਸੁਪਾਲ ਹਨਿਯੋ ਛਿਨ ਮੈ ਜਿਹ ਸੋ ਕੋਊ ਅਉਰ ਨ ਮਾਨ ਧਰੈ ॥
so sisupaal haniyo chhin mai jih so koaoo aaur na maan dharai |

هن، جنهن کي ڪنهن جي به پرواهه نه هئي، ته شيشوپال کيس هڪدم قتل ڪري ڇڏيو

ਅਰੁ ਦੰਤ ਬਕਤ੍ਰ ਹਨਿਯੋ ਜਮ ਲੋਕ ਤੇ ਜੋ ਕਬਹੂੰ ਨ ਰਤੀ ਕੁ ਡਰੈ ॥
ar dant bakatr haniyo jam lok te jo kabahoon na ratee ku ddarai |

هن ديوتا بڪاترا کي به ماري ڇڏيو، جنهن کي ڪڏهن به يما جي گهر جو خوف نه هو

ਰਿਸ ਸੋ ਭੂਮਾਸੁਰ ਜੀਤਿ ਲਯੋ ਜੋਊ ਇੰਦ੍ਰ ਸੇ ਬੀਰ ਨ ਸੰਗ ਅਰੈ ॥
ris so bhoomaasur jeet layo joaoo indr se beer na sang arai |

هن ڀوماسورا کي به فتح ڪيو، جيڪو اندرا وانگر وڙهندو هو ۽ هاڻي سداما کي سون جو محل ڏنو آهي.

ਅਬ ਕੰਚਨ ਧਾਮ ਕੀਯੋ ਦਿਜ ਕੋ ਬ੍ਰਿਜਨਾਥ ਬਿਨਾ ਐਸੀ ਕਉਨ ਕਰੈ ॥੨੪੧੧॥
ab kanchan dhaam keeyo dij ko brijanaath binaa aaisee kaun karai |2411|

پوءِ ٻڌايو ته هن کان سواءِ ٻيو ڪير ٿو ڪري سگهي؟

ਜਾ ਮਧੁ ਕੀਟਭ ਕੋ ਬਧ ਕੈ ਭੂ ਇੰਦ੍ਰ ਦਈ ਕਰਿ ਕੈ ਕਰੁਨਾਈ ॥
jaa madh keettabh ko badh kai bhoo indr dee kar kai karunaaee |

جنهن ماڌو ۽ ڪيتاب کي مارڻ تي مهربانيءَ سان ڀريل زمين اندرا کي ڏني هئي

ਅਉਰ ਜਿਤੀ ਇਹ ਸਾਮੁਹੇ ਸਤ੍ਰਨ ਸੈਨ ਗਈ ਸਭ ਯਾਹਿ ਖਪਾਈ ॥
aaur jitee ih saamuhe satran sain gee sabh yaeh khapaaee |

جنهن جي اڳيان سڀ لشڪر هليا، هن انهن کي ناس ڪري ڇڏيو

ਜਾਹਿ ਬਿਭੀਛਨ ਰਾਜ ਦਯੋ ਅਰੁ ਰਾਵਨ ਮਾਰ ਕੈ ਲੰਕ ਲੁਟਾਈ ॥
jaeh bibheechhan raaj dayo ar raavan maar kai lank luttaaee |

جنهن وبڀيشن کي بادشاهي ڏني ۽ راون کي مارائي لنڪا لٽي.

ਕੰਚਨ ਕੋ ਤਿਹ ਧਾਮ ਦਯੋ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਕਹੈ ਕਉਨ ਬਡਾਈ ॥੨੪੧੨॥
kanchan ko tih dhaam dayo kab sayaam kahai kahai kaun baddaaee |2412|

جنهن وبڀيشن کي بادشاهت ڏني ۽ راڻيءَ کي مارڻ کان پوءِ هن لنڪا کي لُٽيو ۽ جيڪڏهن اڄ سون جو محل برهمڻ کي ڏنو آهي ته پوءِ ان لاءِ ڪهڙي اهم ڳالهه ٿي سگهي ٿي؟

ਬਿਸਨਪਦ ਧਨਾਸਰੀ ॥
bisanapad dhanaasaree |

بشن پادا دھاناساري

ਜਿਹ ਮ੍ਰਿਗ ਰਾਖੈ ਨੈਨ ਬਨਾਇ ॥
jih mrig raakhai nain banaae |

جنهن (پنهنجي) ناخن کي هرڻ جهڙو بنايو آهي.

ਅੰਜਨ ਰੇਖ ਸ੍ਯਾਮ ਪਰ ਅਟਕਤ ਸੁੰਦਰ ਫਾਧ ਚੜਾਇ ॥
anjan rekh sayaam par attakat sundar faadh charraae |

جنهن جون اکيون هيرن جي اکين جهڙيون آهن، انهن دلڪش اکين تي انتمني جي لڪير شاندار نظر اچي ٿي.

ਮ੍ਰਿਗ ਮਨ ਹੇਰਿ ਜਿਨੇ ਨਰ ਨਾਰਿਨ ਰਹਤ ਸਦਾ ਉਰਝਾਇ ॥
mrig man her jine nar naarin rahat sadaa urajhaae |

اُهو چونا اُن ڄار جهڙو آهي، جنهن ۾ سڀ مرد ۽ عورتون هميشه جڪڙيل رهن ٿا

ਤਿਨ ਕੇ ਊਪਰਿ ਅਪਨੀ ਰੁਚਿ ਸਿਉ ਰੀਝਿ ਸ੍ਯਾਮ ਬਲਿ ਜਾਇ ॥੨੪੧੩॥
tin ke aoopar apanee ruch siau reejh sayaam bal jaae |2413|

ڪرشن، پنهنجي مرضي مطابق، سڀني کان راضي رهي ٿو. 2413.

ਹਰਿ ਕੇ ਨੈਨਾ ਜਲਜ ਠਏ ॥
har ke nainaa jalaj tthe |

سري ڪرشن جا نانا (جهڙا) ڪمول آهن.

ਦਿਪਤ ਜੋਤਿ ਦਿਨ ਮਨਿ ਦੁਤਿ ਮੁਖ ਤੇ ਕਬਹੂੰ ਨ ਮੁੰਦਿਤ ਭਏ ॥
dipat jot din man dut mukh te kabahoon na mundit bhe |

ڪرشن جون اکيون ڪنول وانگر آهن، جيڪي منهن کي روشن ڪرڻ کان پوءِ ڪڏهن به بند نه ٿيون ٿين

ਤਿਨ ਕਉ ਦੇਖਿ ਜਨਨ ਦ੍ਰਿਗ ਪੁਤਰੀ ਲਗੀ ਸੁ ਭਾਵ ਭਏ ॥
tin kau dekh janan drig putaree lagee su bhaav bhe |

انهن (عقيدن) کي ڏسڻ لاءِ ماڻهن جي اکين جي پتلي هميشه قائم رهي ٿي. (ان جي) معنيٰ (شاعر جي ذهن ۾ اهڙيءَ طرح) پيدا ٿي آهي.

ਜਨੁ ਪਰਾਗ ਕਮਲਨ ਕੀ ਊਪਰ ਭ੍ਰਮਰ ਕੋਟਿ ਭ੍ਰਮਏ ॥੨੪੧੪॥
jan paraag kamalan kee aoopar bhramar kott bhrame |2414|

انهن کي ڏسي ماءُ جون اکيون به انهن ۾ اهڙيءَ طرح جذب ٿي وينديون آهن، جيئن ممڻ ڦرڻ واري لوطس تي pollen.2414.

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਦਸਮ ਸਿਕੰਧ ਪੁਰਾਣੇ ਬਚਿਤ੍ਰ ਨਾਟਕ ਗ੍ਰੰਥੇ ਕ੍ਰਿਸਨਾਵਤਾਰੇ ਦਿਜ ਸੁਦਾਮਾ ਕੋ ਦਾਰਿਦ ਦੂਰ ਕਰਤ ਕੰਚਨ ਧਾਮ ਕਰ ਦੇਤ ਭਏ ॥
eit sree dasam sikandh puraane bachitr naattak granthe krisanaavataare dij sudaamaa ko daarid door karat kanchan dhaam kar det bhe |

بچيتار ناٽڪ ۾ ڪرشناوتار (دشم اسڪند پراڻ جي بنياد تي) ۾ غربت کي دور ڪرڻ کان پوءِ سداما کي سون جو گھر ڏيڻ جو بيان ختم ٿئي ٿو.

ਅਥ ਕਾਨ੍ਰਹ ਜੂ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੇ ਦਿਨ ਕੁਰਖੇਤ੍ਰ ਗਵਨਿ ਕਥਨੰ ॥
ath kaanrah joo sooraj grahin ke din kurakhetr gavan kathanan |

هاڻي سج گرهڻ واري ڏينهن ڪرڪشيترا ۾ اچڻ جو بيان شروع ٿئي ٿو

ਸਵੈਯਾ ॥
savaiyaa |

سويا

ਜਉ ਰਵਿ ਕੇ ਗ੍ਰਸਬੇ ਹੂ ਕੋ ਦਿਵਸ ਲਗਿਓ ਕਹਿ ਜੋਤਿਕੀ ਯੌ ਤੁ ਸੁਨਾਯੋ ॥
jau rav ke grasabe hoo ko divas lagio keh jotikee yau tu sunaayo |

جڏهن گرهڻ جو ڏينهن آيو ته نجومي اهڙي طرح بيان ڪيو.

ਕਾਨ੍ਰਹ ਕੀ ਮਾਤ ਬਿਮਾਤ ਅਰੁ ਭ੍ਰਾਤ ਚਲੈ ਕੁਰੁਖੇਤ੍ਰਿ ਇਹੈ ਠਹਰਾਯੋ ॥
kaanrah kee maat bimaat ar bhraat chalai kurukhetr ihai tthaharaayo |

نجوميءَ کي جڏهن سج گرهڻ جي خبر پئي ته ڪرشن جي ماءُ ۽ ڀاءُ ڪرڪشيترا وڃڻ جو سوچيو.

ਤਾਤ ਚਲਿਯੋ ਬ੍ਰਿਜਨਾਥ ਕੋ ਲੈ ਸੰਗਿ ਭਾਤਿਨ ਭਾਤਿ ਕੋ ਸੈਨ ਬਨਾਯੋ ॥
taat chaliyo brijanaath ko lai sang bhaatin bhaat ko sain banaayo |

(سندس) پيءُ لشڪر سميت روانو ٿيو ۽ ڪرشن کي پاڻ سان گڏ وٺي ويو.

ਜੋ ਕੋਊ ਅੰਤੁ ਚਹੈ ਤਿਹ ਕੋ ਤਿਨ ਕੋ ਕਛੂ ਆਵਤ ਅੰਤੁ ਨ ਪਾਯੋ ॥੨੪੧੫॥
jo koaoo ant chahai tih ko tin ko kachhoo aavat ant na paayo |2415|

مختلف گروهه ٺاهي، ڪرشن جو پيءُ وڃڻ لڳو ۽ اهو سڀ ڪجهه ايترو پراسرار ۽ عجيب هو جو ڪو به سمجهي نه سگهيو.

ਇਤ ਤੇ ਬ੍ਰਿਜ ਨਾਇਕ ਆਵਤ ਭੇ ਉਤ ਨੰਦ ਤੇ ਆਦਿ ਸਭੈ ਤਹ ਆਏ ॥
eit te brij naaeik aavat bhe ut nand te aad sabhai tah aae |

هتان سري ڪرشنا (ڪوروڪشيترا) آيا ۽ اتان کان نندا وغيره سڀ اتي آيا.

ਚੰਦ੍ਰਭਗਾ ਬ੍ਰਿਖਭਾਨ ਸੁਤਾ ਸਭ ਗੁਆਰਿਨਿ ਸ੍ਯਾਮ ਜਬੈ ਦਰਸਾਏ ॥
chandrabhagaa brikhabhaan sutaa sabh guaarin sayaam jabai darasaae |

هن پاسي کان ڪرشن اچي رهيو هو ۽ ان پاسي کان نند، چندر ڀاڳ، راڌا ۽ گوپي سميت ٻيا سڀ ماڻهو ڪرشن کي ايندي نظر آيا.

ਰੂਪ ਨਿਹਾਰਿ ਰਹੀ ਚਕਿ ਕੈ ਜਕਿ ਗੀ ਕਛੁ ਬੈਨ ਕਹਿਓ ਨਹੀ ਜਾਏ ॥
roop nihaar rahee chak kai jak gee kachh bain kahio nahee jaae |

ڪرشن جي حسن کي ڏسي سڀ حيران ٿي ويا ۽ خاموش ٿي ويا

ਨੰਦ ਜਸੋਮਤ ਮੋਹ ਬਢਾਇ ਕੈ ਕਾਨ੍ਰਹ ਜੂ ਕੇ ਉਰ ਮੈ ਲਪਟਾਏ ॥੨੪੧੬॥
nand jasomat moh badtaae kai kaanrah joo ke ur mai lapattaae |2416|

نند ۽ يشودا، انتهائي پيار محسوس ڪندي، هن کي ڀاڪر پاتو. 2416.

ਨੰਦ ਜਸੋਮਤਿ ਪ੍ਰੇਮ ਬਢਾਇ ਕੈ ਨੈਨਨ ਤੇ ਦੁਹੂ ਨੀਰ ਬਹਾਯੋ ॥
nand jasomat prem badtaae kai nainan te duhoo neer bahaayo |

نند-يشودا، پيار سان، اکين مان ڳوڙها وهندي چيو، ”اي ڪرشن! توهان اوچتو برجا کي ڇڏي ڏنو هو ۽