شري دسم گرنتھ

صفحو - 689


ਅਉਰ ਸਾਤ ਹੂੰ ਲੋਕ ਭੀਤਰ ਦੇਹੁ ਅਉਰ ਬਤਾਇ ॥
aaur saat hoon lok bheetar dehu aaur bataae |

ٻين ستن ماڻهن مان (ڪو به هڪ بادشاهه) ڏهه ڏي،

ਜਉਨ ਜਉਨ ਨ ਜੀਤਿਆ ਨ੍ਰਿਪ ਰੋਸ ਕੈ ਨ੍ਰਿਪ ਰਾਇ ॥੧੨੯॥
jaun jaun na jeetiaa nrip ros kai nrip raae |129|

جڏهن کانئن پڇيو ويو ته ٻڌاءِ ته ستن لفظن ۾ اهو بادشاهه ڪير آهي، جنهن تي راجا (پارس ناٿ) پنهنجو غضب نه کٽيو آهي؟

ਦੇਖਿ ਦੇਖਿ ਰਹੇ ਸਬੈ ਤਰ ਕੋ ਨ ਦੇਤ ਬਿਚਾਰ ॥
dekh dekh rahe sabai tar ko na det bichaar |

سڀني هيٺ ڏٺائين، ڪنهن به سوچ ويچار سان جواب نه ڏنو.

ਐਸ ਕਉਨ ਰਹਾ ਧਰਾ ਪਰ ਦੇਹੁ ਤਾਹਿ ਉਚਾਰ ॥
aais kaun rahaa dharaa par dehu taeh uchaar |

انهن سڀني ڪنڌ جهڪائي ڏٺو ۽ سوچڻ لڳا ته زمين تي اهو بادشاهه ڪير آهي، جنهن جو نالو ياد ڪيو وڃي.

ਏਕ ਏਕ ਬੁਲਾਇ ਭੂਪਤਿ ਪੂਛ ਸਰਬ ਬੁਲਾਇ ॥
ek ek bulaae bhoopat poochh sarab bulaae |

هن بادشاهه کي هڪ هڪ ڪري سڏيو ۽ پوءِ سڀني کي سڏي پڇيائين.

ਕੋ ਅਜੀਤ ਰਹਾ ਨਹੀ ਜਿਹ ਠਉਰ ਦੇਹੁ ਬਤਾਇ ॥੧੩੦॥
ko ajeet rahaa nahee jih tthaur dehu bataae |130|

بادشاھه انھن مان ھر ھڪ کي گھرايو ۽ کانئس پڇيائين ته اھو ڪير آھي جيڪو فتح کان سواءِ رھيو ھو؟

ਏਕ ਨ੍ਰਿਪ ਬਾਚ ॥
ek nrip baach |

هڪ بادشاهه جو ڪلام:

ਰੂਆਲ ਛੰਦ ॥
rooaal chhand |

ROOAAL STANZA

ਏਕ ਭੂਪਤਿ ਉਚਰੋ ਸੁਨਿ ਲੇਹੁ ਰਾਜਾ ਬੈਨ ॥
ek bhoopat ucharo sun lehu raajaa bain |

هڪ بادشاهه چيو اي بادشاهه! لفظ ٻڌو

ਜਾਨ ਮਾਫ ਕਰੋ ਕਹੋ ਤਬ ਰਾਜ ਰਾਜ ਸੁ ਨੈਨ ॥
jaan maaf karo kaho tab raaj raaj su nain |

هڪڙي بادشاهه چيو، ”جيڪڏهن توهان منهنجي جان جي حفاظت جو يقين ڏياريو ته پوءِ مان چئي سگهان ٿو

ਏਕ ਹੈ ਮੁਨਿ ਸਿੰਧੁ ਮੈ ਅਰੁ ਮਛ ਕੇ ਉਰ ਮਾਹਿ ॥
ek hai mun sindh mai ar machh ke ur maeh |

(هڪ ڳالهه مان چوان ٿو). هڪ بابا مڇي جي پيٽ ۾ هوندو آهي ۽ سمنڊ ۾ رهندو آهي.

ਮੋਹਿ ਰਾਵ ਬਿਬੇਕ ਭਾਖੌ ਤਾਹਿ ਭੂਪਤਿ ਨਾਹਿ ॥੧੩੧॥
mohi raav bibek bhaakhau taeh bhoopat naeh |131|

”سمنڊ ۾ هڪ مڇي آهي، جنهن جي پيٽ ۾ هڪ بابا آهي، مان سچ ٿو چوان، ان کان پڇو ۽ ٻين بادشاهن کان نه پڇو.131.

ਏਕ ਦ੍ਯੋਸ ਜਟਧਰੀ ਨ੍ਰਿਪ ਕੀਨੁ ਛੀਰ ਪ੍ਰਵੇਸ ॥
ek dayos jattadharee nrip keen chheer praves |

هڪ ڏينهن جٽادار بادشاهه ڇير سمودر ۾ داخل ٿيو.

ਚਿਤ੍ਰ ਰੂਪ ਹੁਤੀ ਤਹਾ ਇਕ ਨਾਰਿ ਨਾਗਰ ਭੇਸ ॥
chitr roop hutee tahaa ik naar naagar bhes |

”اي بادشاهه! هڪ ڏينهن شِوءَ مسلسل سمنڊ ۾ داخل ٿيو، جتي هن هڪ بي مثال دلڪش عورت ڏٺو.

ਤਾਸੁ ਦੇਖਿ ਸਿਵੇਸ ਕੋ ਗਿਰ ਬਿੰਦ ਸਿੰਧ ਮਝਾਰ ॥
taas dekh sives ko gir bind sindh majhaar |

هن کي ڏسندي ئي شيو جي اوتار (Sives-Data) جو سمن سمنڊ ۾ ڪري پيو.

ਮਛ ਪੇਟ ਮਛੰਦ੍ਰ ਜੋਗੀ ਬੈਠਿ ਹੈ ਨ੍ਰਿਪ ਬਾਰ ॥੧੩੨॥
machh pett machhandr jogee baitth hai nrip baar |132|

هن کي ڏسندي ئي هن جو مني سمنڊ ۾ خارج ٿي ويو ۽ ان ڪري يوگي متسيندرا مڇيءَ جي پيٽ ۾ ويٺو آهي.

ਤਾਸੁ ਤੇ ਚਲ ਪੁਛੀਐ ਨ੍ਰਿਪ ਸਰਬ ਬਾਤ ਬਿਬੇਕ ॥
taas te chal puchheeai nrip sarab baat bibek |

سو اي راجن! انهيءَ پاسي کان وڃي بيبڪ بابت پڇيائين.

ਏਨ ਤੋਹਿ ਬਤਾਇ ਹੈ ਨ੍ਰਿਪ ਭਾਖਿ ਹੋ ਜੁ ਅਨੇਕ ॥
en tohi bataae hai nrip bhaakh ho ju anek |

”اي بادشاهه! وڃو ۽ کانئس پڇو، اھي سڀ بادشاھ، جن کي تو دعوت ڏني آھي، سي تو کي ڪجھ به نه ٻڌائي سگھندا

ਐਸ ਬਾਤ ਸੁਨੀ ਜਬੈ ਤਬ ਰਾਜ ਰਾਜ ਅਵਤਾਰ ॥
aais baat sunee jabai tab raaj raaj avataar |

جڏهن بادشاهن جي اوتار اهڙي ڳالهه ٻڌي،

ਸਿੰਧੁ ਖੋਜਨ ਕੋ ਚਲਾ ਲੈ ਜਗਤ ਕੇ ਸਬ ਜਾਰ ॥੧੩੩॥
sindh khojan ko chalaa lai jagat ke sab jaar |133|

بادشاهه اها ڳالهه ٻڌي سمنڊ ۾ ان مڇيءَ جي ڳولا ۾ هليو ويو، جيڪا پاڻ سان گڏ دنيا جا سڀ جال کڻي وڃي ٿي.

ਭਾਤਿ ਭਾਤਿ ਮੰਗਾਇ ਜਾਲਨ ਸੰਗ ਲੈ ਦਲ ਸਰਬ ॥
bhaat bhaat mangaae jaalan sang lai dal sarab |

ڀانت ڀانت جي نيڻن کي سڏائي، سڄي پارٽيءَ کي گڏ وٺي

ਜੀਤ ਦੁੰਦਭ ਦੈ ਚਲਾ ਨ੍ਰਿਪ ਜਾਨਿ ਕੈ ਜੀਅ ਗਰਬ ॥
jeet dundabh dai chalaa nrip jaan kai jeea garab |

بادشاهه فخر سان پنهنجا ڍول وڄائيندو، مختلف قسم جا جال ۽ پنهنجي فوج کي پاڻ سان گڏ وٺي ويو

ਮੰਤ੍ਰੀ ਮਿਤ੍ਰ ਕੁਮਾਰਿ ਸੰਪਤ ਸਰਬ ਮਧਿ ਬੁਲਾਇ ॥
mantree mitr kumaar sanpat sarab madh bulaae |

وزيرن، دوستن ۽ ڪمرن کي سندن سمورو سامان سميت (سمنڊ ۾) سڏايو ويو

ਸਿੰਧ ਜਾਰ ਡਰੇ ਜਹਾ ਤਹਾ ਮਛ ਸਤ੍ਰੁ ਡਰਾਇ ॥੧੩੪॥
sindh jaar ddare jahaa tahaa machh satru ddaraae |134|

هن سڀني وزيرن، دوستن، شهزادن وغيره کي سڏيو ۽ پنهنجا جال اُتي اڇلائي سمنڊ ۾ سڀ مڇيون ڊڄي ويون.

ਭਾਤਿ ਭਾਤਨ ਮਛ ਕਛਪ ਅਉਰ ਜੀਵ ਅਪਾਰ ॥
bhaat bhaatan machh kachhap aaur jeev apaar |

مختلف قسم جون مڇيون، طوطا ۽ ٻيا اپار

ਬਧਿ ਜਾਰਨ ਹ੍ਵੈ ਕਢੇ ਤਬ ਤਿਆਗਿ ਪ੍ਰਾਨ ਸੁ ਧਾਰ ॥
badh jaaran hvai kadte tab tiaag praan su dhaar |

مختلف قسم جون مڇيون، ڪڇي ۽ ٻيا جاندار جال ۾ ڦاسجي ٻاهر نڪري آيا ۽ مرڻ لڳا.

ਸਿੰਧੁ ਤੀਰ ਗਏ ਜਬੈ ਜਲ ਜੀਵ ਏਕੈ ਬਾਰ ॥
sindh teer ge jabai jal jeev ekai baar |

(اهڙي بحران جي وقت) سڀ جاندار گڏجي سمنڊ ۾ هليا ويا.

ਐਸ ਭਾਤਿ ਭਏ ਬਖਾਨਤ ਸਿੰਧੁ ਪੈ ਮਤ ਸਾਰ ॥੧੩੫॥
aais bhaat bhe bakhaanat sindh pai mat saar |135|

پوءِ پاڻي جا سڀئي جاندار سمنڊ جي ديوتا جي اڳيان ويا ۽ پنهنجي پريشانيءَ جو سبب بيان ڪيائون.

ਬਿਪ ਕੋ ਧਰਿ ਸਿੰਧੁ ਮੂਰਤਿ ਆਇਯੋ ਤਿਹ ਪਾਸਿ ॥
bip ko dhar sindh moorat aaeiyo tih paas |

سمودر برهمڻ جي روپ ۾ وٽس (بادشاهه) آيو.

ਰਤਨ ਹੀਰ ਪ੍ਰਵਾਲ ਮਾਨਕ ਦੀਨ ਹੈ ਅਨਿਆਸ ॥
ratan heer pravaal maanak deen hai aniaas |

برهمڻ جي روپ ۾ بادشاهه جي اڳيان سمنڊ جو دڙو ۽ بادشاهه کي جواهر، هيرا، موتي وغيره پيش ڪندي چيائين:

ਜੀਵ ਕਾਹਿ ਸੰਘਾਰੀਐ ਸੁਨਿ ਲੀਜੀਐ ਨ੍ਰਿਪ ਬੈਨ ॥
jeev kaeh sanghaareeai sun leejeeai nrip bain |

اي راجن! (منهنجي ڳالهه) ٻڌ، تون جيئرن کي ڇا لاءِ ماري رهيو آهين.

ਜਉਨ ਕਾਰਜ ਕੋ ਚਲੇ ਤੁਮ ਸੋ ਨਹੀ ਇਹ ਠੈਨ ॥੧੩੬॥
jaun kaaraj ko chale tum so nahee ih tthain |136|

”تون ڇو ٿو مارين وجود کي؟، ڇو ته جنهن مقصد لاءِ هتي آيو آهين، سو هتي پورو نه ٿيندو“.

ਸਿੰਧੁ ਬਾਚ ॥
sindh baach |

سمنڊ جي ڳالھ:

ਰੂਆਲ ਛੰਦ ॥
rooaal chhand |

ROOAAL STANZA

ਛੀਰ ਸਾਗਰ ਹੈ ਜਹਾ ਸੁਨ ਰਾਜ ਰਾਜ ਵਤਾਰ ॥
chheer saagar hai jahaa sun raaj raaj vataar |

بادشاهن جو اوتار! ٻڌ، جتي سمنڊ اونهو آهي،

ਮਛ ਉਦਰ ਮਛੰਦ੍ਰ ਜੋਗੀ ਬੈਠ ਹੈ ਬ੍ਰਤ ਧਾਰਿ ॥
machh udar machhandr jogee baitth hai brat dhaar |

”اي بادشاهه! يوگي متسيندرا کير جي سمنڊ ۾ مڇيءَ جي پيٽ ۾ ويهي غور ڪري رهيو آهي

ਡਾਰਿ ਜਾਰ ਨਿਕਾਰ ਤਾਕਹਿ ਪੂਛ ਲੇਹੁ ਬਨਾਇ ॥
ddaar jaar nikaar taakeh poochh lehu banaae |

”هن کي پنهنجي جال سان ٻاهر ڪڍو ۽ کانئس پڇيو ته اي بادشاهه!

ਜੋ ਕਹਾ ਸੋ ਕੀਜੀਐ ਨ੍ਰਿਪ ਇਹੀ ਸਤਿ ਉਪਾਇ ॥੧੩੭॥
jo kahaa so keejeeai nrip ihee sat upaae |137|

جيڪو ڪجھ مون چيو سو ڪريو، اھو اصل ماپ آھي؟" 137.

ਜੋਰਿ ਬੀਰਨ ਨਾਖ ਸਿੰਧਹ ਆਗ ਚਾਲ ਸੁਬਾਹ ॥
jor beeran naakh sindhah aag chaal subaah |

بادشاهه لکين ويڙهاڪن کي گڏ ڪري سمنڊ کان اڳتي هليو ويو

ਹੂਰ ਪੂਰ ਰਹੀ ਜਹਾ ਤਹਾ ਜਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਉਛਾਹ ॥
hoor poor rahee jahaa tahaa jatr tatr uchhaah |

جتي آسماني داڻا جوش ۽ جذبي سان هيڏانهن هوڏانهن هلي رهيا هئا

ਭਾਤਿ ਭਾਤਿ ਬਜੰਤ੍ਰ ਬਾਜਤ ਅਉਰ ਘੁਰਤ ਨਿਸਾਨ ॥
bhaat bhaat bajantr baajat aaur ghurat nisaan |

اُھي سڀيئي پنھنجا ڊرم وڄائيندا ۽ مختلف قسم جا ساز وڄائيندا اتي پھتا،

ਛੀਰ ਸਿੰਧੁ ਹੁਤੋ ਜਹਾ ਤਿਹ ਠਾਮ ਪਹੁਚੇ ਆਨਿ ॥੧੩੮॥
chheer sindh huto jahaa tih tthaam pahuche aan |138|

جتي کير جو سمنڊ هو.138.

ਸੂਤ੍ਰ ਜਾਰ ਬਨਾਇ ਕੈ ਤਿਹ ਮਧਿ ਡਾਰਿ ਅਪਾਰ ॥
sootr jaar banaae kai tih madh ddaar apaar |

سوترا جو ڄار ٺاهي ان کي ان وسيع (سمنڊ) ۾ اڇلائي ڇڏيائين.

ਅਉਰ ਜੀਵ ਘਨੇ ਗਹੇ ਨ ਵਿਲੋਕਯੋ ਸਿਵ ਬਾਰ ॥
aaur jeev ghane gahe na vilokayo siv baar |

ڪپهه جا جال تيار ڪري سمنڊ ۾ اڇلايا ويا، جن ۾ ٻيا به ڪيترائي جاندار پڪڙيا ويا، پر شيو جو پٽ (متسيندرا) نظر نه آيو.

ਹਾਰਿ ਹਾਰਿ ਫਿਰੇ ਸਬੈ ਭਟ ਆਨਿ ਭੂਪਤਿ ਤੀਰ ॥
haar haar fire sabai bhatt aan bhoopat teer |

سڀ ويڙهاڪ (جالن سان) شڪست کاڌل بادشاهه وٽ آيا

ਅਉਰ ਜੀਵ ਘਨੇ ਗਹੇ ਪਰ ਸੋ ਨ ਪਾਵ ਫਕੀਰ ॥੧੩੯॥
aaur jeev ghane gahe par so na paav fakeer |139|

سڀ ويڙهاڪ، ڏاڍا ٿڪل، بادشاهه جي اڳيان آيا ۽ چيائون ته، ”ٻيا به ڪيترائي جاندار پڪڙيا ويا آهن، پر اهو بابا ڪٿي به نه ٿو ملي.

ਮਛ ਪੇਟਿ ਮਛੰਦ੍ਰ ਜੋਗੀ ਬੈਠ ਹੈ ਬਿਨੁ ਆਸ ॥
machh pett machhandr jogee baitth hai bin aas |

مچندر جوگي بيٺو آهي مڇيءَ جي پيٽ ۾.

ਜਾਰ ਭੇਟ ਸਕੈ ਨ ਵਾ ਕੋ ਮੋਨਿ ਅੰਗ ਸੁ ਬਾਸ ॥
jaar bhett sakai na vaa ko mon ang su baas |

يوگي مڇيءَ جي پيٽ ۾ بي مقصد بيٺو آهي ۽ اهو کيس ڦاسائي نٿو سگهي