ஸ்ரீ தசம் கிரந்த்

பக்கம் - 325

ਮਾਨਹੁ ਲੈ ਸਿਵ ਕੇ ਰਿਪੁ ਆਪ ਦਯੋ ਬਿਧਨਾ ਰਸ ਯਾਹਿ ਨਿਚੋਹੈ ॥੩੧੭॥

maanahu lai siv ke rip aap dayo bidhanaa ras yaeh nichohai |317|

காதல் கடவுள் தன்னை, முழு சாரத்தையும் துவைத்து, அதை கிருஷ்ணருக்கு முன் சமர்பித்ததாக தெரிகிறது.317.

ਗਵਾਰਿ ਕੇ ਹਾਥ ਪੈ ਹਾਥ ਧਰੇ ਹਰਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਤਰੁ ਕੇ ਤਰਿ ਠਾਢੇ ॥

gavaar ke haath pai haath dhare har sayaam kahai tar ke tar tthaadte |

கோப சிறுவர்களின் கைகளில் கைகளை வைத்து கிருஷ்ணர் ஒரு மரத்தடியில் நிற்கிறார்

ਪਾਟ ਕੋ ਪਾਟ ਧਰੇ ਪੀਯਰੋ ਉਰਿ ਦੇਖਿ ਜਿਸੈ ਅਤਿ ਆਨੰਦ ਬਾਢੇ ॥

paatt ko paatt dhare peeyaro ur dekh jisai at aanand baadte |

மஞ்சள் வஸ்திரம் அணிந்திருப்பதைக் கண்டு மனதில் இன்பம் பெருகியது

ਤਾ ਛਬਿ ਕੀ ਅਤਿ ਹੀ ਉਪਮਾ ਕਬਿ ਜਿਉ ਚੁਨਿ ਲੀ ਤਿਸ ਕੋ ਚੁਨਿ ਕਾਢੈ ॥

taa chhab kee at hee upamaa kab jiau chun lee tis ko chun kaadtai |

இந்தக் காட்சியை கவிஞர் இவ்வாறு விவரித்துள்ளார்.

ਮਾਨਹੁ ਪਾਵਸ ਕੀ ਰੁਤਿ ਮੈ ਚਪਲਾ ਚਮਕੀ ਘਨ ਸਾਵਨ ਗਾਢੇ ॥੩੧੮॥

maanahu paavas kee rut mai chapalaa chamakee ghan saavan gaadte |318|

கருமேகங்களில் இருந்து மின்னல் மின்னுவது போல் தெரிகிறது.318.

ਲੋਚਨ ਕਾਨ੍ਰਹ ਨਿਹਾਰਿ ਤ੍ਰਿਯਾ ਦਿਜ ਰੂਪ ਕੈ ਪਾਨ ਮਹਾ ਮਤ ਹੂਈ ॥

lochan kaanrah nihaar triyaa dij roop kai paan mahaa mat hooee |

கிருஷ்ணரின் கண்களைப் பார்த்த பிராமணர்களின் மனைவிகள் அவருடைய அழகில் மயங்கினர்

ਹੋਇ ਗਈ ਤਨ ਮੈ ਗ੍ਰਿਹ ਕੀ ਸੁਧਿ ਯੌ ਉਡਗੀ ਜਿਮੁ ਪਉਨ ਸੋ ਰੂਈ ॥

hoe gee tan mai grih kee sudh yau uddagee jim paun so rooee |

காற்றின் முன் பஞ்சு போல் பறந்து சென்ற தங்கள் வீடுகளை அவர்கள் மறந்துவிட்டார்கள்

ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਤਿਨ ਕੋ ਬਿਰਹਾਗਨਿ ਯੌ ਭਰਕੀ ਜਿਮੁ ਤੇਲ ਸੋ ਧੂਈ ॥

sayaam kahai tin ko birahaagan yau bharakee jim tel so dhooee |

எண்ணையை ஊற்றிய நெருப்பு போல பிரிவினையின் நெருப்பு அவர்களுக்குள் கொழுந்துவிட்டு எரிந்தது

ਜਿਉ ਟੁਕਰਾ ਪਿਖਿ ਚੁੰਬਕ ਡੋਲਤ ਬੀਚ ਮਨੋ ਜਲ ਲੋਹ ਕੀ ਸੂਈ ॥੩੧੯॥

jiau ttukaraa pikh chunbak ddolat beech mano jal loh kee sooee |319|

அவர்களின் நிலை காந்தத்தைப் பார்த்ததும் இரும்பைப் போலவோ அல்லது காந்தத்தை சந்திக்க விரும்புகிற இரும்பு ஊசியைப் போலவோ இருந்தது.319

ਕਾਨ੍ਰਹ ਕੇ ਰੂਪ ਨਿਹਾਰਿ ਤ੍ਰਿਯਾ ਦਿਜ ਪ੍ਰੇਮ ਬਢਿਯੋ ਦੁਖ ਦੂਰ ਭਏ ਹੈ ॥

kaanrah ke roop nihaar triyaa dij prem badtiyo dukh door bhe hai |

ஸ்ரீ கிருஷ்ணரின் வடிவத்தைக் கண்டு பிராமணப் பெண்களின் அன்பு பெருகி, துயரம் நீங்கியது.

ਭੀਖਮ ਮਾਤ ਕੋ ਜ੍ਯੋ ਪਰਸੇ ਛਿਨ ਮੈ ਸਭ ਪਾਪ ਬਿਲਾਇ ਗਏ ਹੈ ॥

bheekham maat ko jayo parase chhin mai sabh paap bilaae ge hai |

கிருஷ்ணரைக் கண்டதும், பிராமிகளின் மனைவிகளின் துன்பம் நீங்கி, அன்னையின் பாதத்தைத் தொட்ட பீஷ்மரின் வேதனை நீங்கியது போல, அவர்களின் அன்பும் பெருகியது.

ਆਨਨ ਦੇਖਿ ਕੇ ਸ੍ਯਾਮ ਘਨੋ ਚਿਤ ਬੀਚ ਬਸਿਯੋ ਦ੍ਰਿਗ ਮੂੰਦ ਲਏ ਹੈ ॥

aanan dekh ke sayaam ghano chit beech basiyo drig moond le hai |

ஷ்யாமுக்கு (புருவங்கள்) மாற்றாக முகமூடியைப் பார்த்த அவர் சிட்டில் குடியேறி கண்களை மூடிக்கொண்டார்.

ਜਿਉ ਧਨਵਾਨ ਮਨੋ ਧਨ ਕੋ ਧਰਿ ਅੰਦਰ ਧਾਮ ਕਿਵਾਰ ਦਏ ਹੈ ॥੩੨੦॥

jiau dhanavaan mano dhan ko dhar andar dhaam kivaar de hai |320|

கிருஷ்ணரின் முகத்தைப் பார்த்த பெண்கள், அதை மனதிற்குள் உள்வாங்கிக் கொண்டு, செல்வந்தர் தனது பணத்தைப் பெட்டகத்தில் அடைப்பது போல கண்களை மூடிக்கொண்டனர்.320.

ਸੁਧਿ ਭਈ ਜਬ ਹੀ ਤਨ ਮੈ ਤਬ ਕਾਨ੍ਰਹ ਕਹੀ ਹਸਿ ਕੈ ਗ੍ਰਿਹ ਜਾਵਹੁ ॥

sudh bhee jab hee tan mai tab kaanrah kahee has kai grih jaavahu |

(அவர்கள்) தங்கள் உடல்களை மீட்டதும், ஸ்ரீ கிருஷ்ணர் சிரித்துக்கொண்டே (இப்போது நீங்கள்) வீட்டிற்குத் திரும்புங்கள் என்றார்.

ਬਿਪਨ ਬੀਚ ਕਹੈ ਰਹੀਯੋ ਦਿਨ ਰੈਨ ਸਭੇ ਹਮਰੈ ਗੁਨ ਗਾਵਹੁ ॥

bipan beech kahai raheeyo din rain sabhe hamarai gun gaavahu |

அந்தப் பெண்கள் சுயநினைவு திரும்பியதும், கிருஷ்ணர் புன்னகையுடன் அவர்களிடம் சொன்னார், "இப்போது நீங்கள் உங்கள் வீடுகளுக்குத் திரும்பி, பிராமணர்களுடன் வாழ்ந்து, இரவும் பகலும் என்னை நினைவு செய்யுங்கள்.

ਹੋਇ ਨ ਤ੍ਰਾਸ ਤੁਮੈ ਜਮ ਕੀ ਹਿਤ ਕੈ ਹਮ ਸੋ ਜੁ ਧਿਆਨ ਲਗਾਵਹੁ ॥

hoe na traas tumai jam kee hit kai ham so ju dhiaan lagaavahu |

நீங்கள் என் கவனத்தை அன்புடன் வைத்திருக்கும் போது (அப்போது) யமனின் பயம் உங்களைத் தொந்தரவு செய்யாது.

ਜੋ ਤੁਮ ਬਾਤ ਕਰੋ ਇਹ ਹੀ ਤਬ ਹੀ ਸਬ ਹੀ ਮੁਕਤਾ ਫਲੁ ਪਾਵਹੁ ॥੩੨੧॥

jo tum baat karo ih hee tab hee sab hee mukataa fal paavahu |321|

நீங்கள் என்னை நினைவு செய்யும் போது, நீங்கள் யமனுக்கு (மரணத்திற்கு) பயப்பட மாட்டீர்கள், இதனால் நீங்கள் முக்தி அடைவீர்கள்.321.

ਦਿਜਨ ਤ੍ਰਿਯੋ ਬਾਚ ॥

dijan triyo baach |

பிராமணர்களின் மனைவிகளின் பேச்சு:

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa |

ஸ்வய்யா

ਪਤਨੀ ਦਿਜ ਕੀ ਇਹ ਬਾਤ ਕਹੀ ਹਮ ਸੰਗ ਨ ਛਾਡਤ ਕਾਨ੍ਰਹ ਤੁਮਾਰੋ ॥

patanee dij kee ih baat kahee ham sang na chhaaddat kaanrah tumaaro |

பிராமணர்களின் மனைவிகள் ஓ கிருஷ்ணா! நாங்கள் உங்களை விடமாட்டோம்.

ਸੰਗ ਫਿਰੈ ਤੁਮਰੇ ਦਿਨ ਰੈਨਿ ਚਲੈ ਬ੍ਰਿਜ ਕੌ ਬ੍ਰਿਜ ਜੋਊ ਸਿਧਾਰੋ ॥

sang firai tumare din rain chalai brij kau brij joaoo sidhaaro |

நாங்கள் பிராமணர்களின் மனைவிகள் ஆனால் ஓ கிருஷ்ணா! நாங்கள் உன்னைக் கைவிட மாட்டோம், இரவும் பகலும் உன்னுடன் இருப்போம், நீ பிரஜாவுக்குச் சென்றால், நாங்கள் அனைவரும் அங்கே உங்களுடன் வருவோம்

ਲਾਗ ਰਹਿਯੋ ਤੁਮ ਸੋ ਹਮਰੋ ਮਨ ਜਾਤ ਨਹੀ ਮਨ ਧਾਮ ਹਮਾਰੋ ॥

laag rahiyo tum so hamaro man jaat nahee man dhaam hamaaro |

எங்கள் மனம் உன்னில் இணைந்துவிட்டது, இப்போது வீடு திரும்பும் ஆசை இல்லை

ਪੂਰਨ ਜੋਗ ਕੋ ਪਾਇ ਜੁਗੀਸ੍ਵਰ ਆਨਤ ਨ ਧਨ ਬੀਚ ਸੰਭਾਰੋ ॥੩੨੨॥

pooran jog ko paae jugeesvar aanat na dhan beech sanbhaaro |322|

அவன், முழுவதுமாக யோகியாகி, தன் வீட்டை விட்டு வெளியேறுகிறான், அவன் தன் வீட்டையும் செல்வத்தையும் மீண்டும் கவனிப்பதில்லை.322.

ਕਾਨ੍ਰਹ ਬਾਚ ॥

kaanrah baach |

கிருஷ்ணனின் பேச்சு

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa |

ஸ்வய்யா

ਸ੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਤਿਨੈ ਪਿਖਿ ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਿਯੋ ਮੁਖ ਤੇ ਤੁਮ ਧਾਮਿ ਸਿਧਾਰੋ ॥

sree bhagavaan tinai pikh prem kahiyo mukh te tum dhaam sidhaaro |

அவர்களின் அன்பைக் கண்ட ஸ்ரீ பகவான் (கிருஷ்ணர்) நீங்கள் (உங்கள்) வீடுகளுக்குச் செல்லுங்கள் என்று (தன்) முகத்திலிருந்து கூறினார்.

ਜਾਇ ਸਭੈ ਪਤਿ ਆਪਨ ਆਪਨ ਕਾਨ੍ਰਹ ਕਥਾ ਕਹਿ ਤਾਹਿ ਉਧਾਰੋ ॥

jaae sabhai pat aapan aapan kaanrah kathaa keh taeh udhaaro |

அவர்களைப் பாசத்துடன் பார்த்த கிருஷ்ணர் அவர்களை வீட்டிற்குச் செல்லும்படி கேட்டுக் கொண்டார், மேலும் கிருஷ்ணரின் கதையை அவர்களிடம் கூறி தங்கள் கணவர்களை மீட்கும்படி கூறினார்.

ਪੁਤ੍ਰਨ ਪਉਤ੍ਰਨ ਪਤਿਨ ਸੋ ਇਹ ਕੈ ਚਰਚਾ ਸਭ ਹੀ ਦੁਖੁ ਟਾਰੋ ॥

putran pautran patin so ih kai charachaa sabh hee dukh ttaaro |

(உங்கள்) மகன்கள், பேரன்கள் மற்றும் கணவர்களுடன் இதைப் பற்றி விவாதிப்பதன் மூலம், அனைவரின் துக்கத்தையும் நீக்குங்கள்.

ਗੰਧ ਮਲਿਯਾਗਰ ਸ੍ਯਾਮ ਕੋ ਨਾਮ ਲੈ ਰੂਖਨ ਕੋ ਕਰਿ ਚੰਦਨ ਡਾਰੋ ॥੩੨੩॥

gandh maliyaagar sayaam ko naam lai rookhan ko kar chandan ddaaro |323|

இந்த விவாதத்தின் மூலம் மகன்கள், பேரன்கள் மற்றும் கணவர்களின் துன்பங்களை நீக்கி, சந்தனத்தின் நறுமணத்தைத் தருபவரான "கிருஷ்ணா" என்ற நாமத்தைத் திரும்பத் திரும்பச் சொல்லி, மற்ற மரங்களை இந்த நறுமணத்தால் நிரப்புமாறு அவர் கேட்டுக் கொண்டார்.323.

ਮਾਨ ਲਈ ਪਤਨੀ ਦਿਜ ਕੀ ਸਮ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਕਾਨ੍ਰਹ ਕਹੀ ਬਤੀਆ ॥

maan lee patanee dij kee sam amrit kaanrah kahee bateea |

ஸ்ரீ கிருஷ்ணர் சொன்னதை பிராமணப் பெண்கள் அமிர்தமாக ஏற்றுக்கொண்டார்கள்.

ਜਿਤਨੋ ਹਰਿ ਯਾ ਉਪਦੇਸ ਕਰਿਯੋ ਤਿਤਨੋ ਨਹਿ ਹੋਤ ਕਛੂ ਜਤੀਆ ॥

jitano har yaa upades kariyo titano neh hot kachhoo jateea |

கிருஷ்ணரின் அமுத வார்த்தைகளைக் கேட்டு, பிராமணர்களின் மனைவிகள் ஒப்புக்கொண்டனர், மேலும் கிருஷ்ணர் அவர்களுக்கு வழங்கிய அறிவுரைகளை எந்த பிரம்மச்சாரியும் ஒரே தொகுதியில் வழங்க முடியாது.

ਚਰਚਾ ਜਬ ਜਾ ਉਨ ਸੋ ਇਨ ਕੀ ਤਬ ਹੀ ਉਨ ਕੀ ਭਈ ਯਾ ਗਤੀਆ ॥

charachaa jab jaa un so in kee tab hee un kee bhee yaa gateea |

இவர்கள் (பெண்கள்) அவர்களுடன் (பிராமணர்களுடன்) கலந்துரையாடியபோது, அவர்கள் இந்த நிலைக்கு ஆளாயினர்

ਇਨ ਸ੍ਰਯਾਹ ਭਏ ਮੁਖ ਯੌ ਜੁਵਤੀ ਮੁਖ ਲਾਲ ਭਏ ਵਹ ਜਿਉ ਰਤੀਆ ॥੩੨੪॥

ein srayaah bhe mukh yau juvatee mukh laal bhe vah jiau rateea |324|

அவர்கள் தங்கள் கணவர்களுடன் கிருஷ்ணரைப் பற்றி விவாதித்தபோது, அவர்களின் முகம் கருப்பாக மாறியது மற்றும் இந்த பெண்களின் முகம் அன்பின் சாரத்தால் சிவந்தது.324.

ਚਰਚਾ ਸੁਨਿ ਬਿਪ ਜੁ ਤ੍ਰੀਅਨ ਸੋ ਮਿਲ ਕੈ ਸਭ ਹੀ ਪਛੁਤਾਵਨ ਲਾਗੇ ॥

charachaa sun bip ju treean so mil kai sabh hee pachhutaavan laage |

பெண்களிடம் (ஸ்ரீ கிருஷ்ணரை) பற்றிய விவாதத்தைக் கேட்டபின், (பிராமணர்கள்) அனைவரும் தவம் செய்யத் தொடங்கினர்.

ਬੇਦਨ ਕੌ ਹਮ ਕੌ ਸਭ ਕੌ ਧ੍ਰਿਗ ਗੋਪ ਗਏ ਮੰਗ ਕੈ ਹਮ ਆਗੈ ॥

bedan kau ham kau sabh kau dhrig gop ge mang kai ham aagai |

பிராமணர்கள் அனைவரும் தம் மனைவியரின் உரையாடலைக் கேட்டு மனம் வருந்தினர், "எங்கள் வேத அறிவுடன் கோபர்கள் எங்களிடம் பிச்சை எடுக்க வந்ததால் நாங்கள் சபிக்கப்பட்டோம்.

ਮਾਨ ਸਮੁੰਦ੍ਰ ਮੈ ਬੂਡੇ ਹੁਤੇ ਹਮ ਚੂਕ ਗਯੋ ਅਉਸਰ ਤਉ ਹਮ ਜਾਗੇ ॥

maan samundr mai boodde hute ham chook gayo aausar tau ham jaage |

பெருமைக் கடலில் மூழ்கி, வாய்ப்பை இழந்ததில்தான் விழித்தோம்

ਪੈ ਜਿਨ ਕੀ ਇਹ ਹੈ ਪਤਨੀ ਤਿਹ ਤੇ ਫੁਨਿ ਹੈ ਹਮ ਹੂੰ ਬਡਭਾਗੇ ॥੩੨੫॥

pai jin kee ih hai patanee tih te fun hai ham hoon baddabhaage |325|

இப்போது கிருஷ்ணரின் அன்பில் சாயம் பூசப்பட்ட நம் பெண்கள் எங்கள் மனைவிகளாக இருப்பது மட்டுமே எங்களுக்கு அதிர்ஷ்டம்.

ਮਾਨਿ ਸਭੈ ਦਿਜ ਆਪਨ ਕੋ ਧ੍ਰਿਗ ਫੇਰਿ ਕਰੀ ਮਿਲਿ ਕਾਨ੍ਰਹ ਬਡਾਈ ॥

maan sabhai dij aapan ko dhrig fer karee mil kaanrah baddaaee |

அனைத்து பிராமணர்களும் தங்களை த்ரிகாக்களாகக் கருதினர், பின்னர் அவர்கள் ஒன்றாக கிருஷ்ணரை மகிமைப்படுத்தத் தொடங்கினர்.

ਲੋਕਨ ਕੋ ਸਭ ਕੇ ਪਤਿ ਕਾਨ੍ਰਹ ਹਮੈ ਕਹਿ ਬੇਦਨ ਬਾਤ ਸੁਨਾਈ ॥

lokan ko sabh ke pat kaanrah hamai keh bedan baat sunaaee |

பிராமணர்கள் தங்களைத் தாங்களே சபித்துக் கொண்டு கிருஷ்ணரைப் புகழ்ந்து சொன்னார்கள், கிருஷ்ணர் எல்லா உலகங்களுக்கும் இறைவன் என்று வேதங்கள் கூறுகின்றன.

ਤੌ ਨ ਗਏ ਉਨ ਕੇ ਹਮ ਪਾਸਿ ਡਰੇ ਜੁ ਮਰੇ ਹਮ ਕਉ ਹਮ ਰਾਈ ॥

tau na ge un ke ham paas ddare ju mare ham kau ham raaee |

(இது தெரிந்தும்) எங்கள் அரசன் (கன்ஸ்) நம்மைக் கொன்றுவிடுவானோ என்று நாங்கள் பயந்து அவர்களிடம் செல்லவில்லை.

ਸਤਿ ਲਖਿਯੋ ਤੁਮ ਕਉ ਭਗਵਾਨ ਕਹੀ ਹਮ ਸਤ ਕਹੀ ਨ ਬਨਾਈ ॥੩੨੬॥

sat lakhiyo tum kau bhagavaan kahee ham sat kahee na banaaee |326|

நம்மைக் கொன்றுவிடக் கூடும் கன்சனுக்குப் பயந்து அவனிடம் செல்லவில்லை, பெண்களே! அந்த இறைவனை அவனது நிஜ வடிவில் நீங்கள் அறிந்து கொண்டீர்கள்.

ਕਬਿਤੁ ॥

kabit |

கேபிட்

ਪੂਤਨਾ ਸੰਘਾਰੀ ਤ੍ਰਿਣਾਵ੍ਰਤ ਕੀ ਬਿਦਾਰੀ ਦੇਹ ਦੈਤ ਅਘਾਸੁਰ ਹੂੰ ਕੀ ਸਿਰੀ ਜਾਹਿ ਫਾਰੀ ਹੈ ॥

pootanaa sanghaaree trinaavrat kee bidaaree deh dait aghaasur hoon kee siree jaeh faaree hai |

பூதனைக் கொன்றவன், ராட்சத திரினவ்ரதனின் உடலை அழித்தவன், அகாசுரனின் தலையைக் கிழித்தான்;

ਸਿਲਾ ਜਾਹਿ ਤਾਰੀ ਬਕ ਹੂੰ ਕੀ ਚੋਚ ਚੀਰ ਡਾਰੀ ਐਸੇ ਭੂਮਿ ਪਾਰੀ ਜੈਸੇ ਆਰੀ ਚੀਰ ਡਾਰੀ ਹੈ ॥

silaa jaeh taaree bak hoon kee choch cheer ddaaree aaise bhoom paaree jaise aaree cheer ddaaree hai |

பூதனைக் கொன்றவன், அகாசுரனின் தலையை உடைத்த த்ரனவ்ரதன் உடலை அழித்தவன், அஹல்யாவை ராமர் வடிவில் மீட்டு, பகாசுரனின் கொக்கை ரம்பத்தால் பிளந்தது போல் கிழித்தவன்.

ਰਾਮ ਹ੍ਵੈ ਕੈ ਦੈਤਨ ਕੀ ਸੈਨਾ ਜਿਨ ਮਾਰੀ ਅਰੁ ਆਪਨੋ ਬਿਭੀਛਨ ਕੋ ਦੀਨੀ ਲੰਕਾ ਸਾਰੀ ਹੈ ॥

raam hvai kai daitan kee sainaa jin maaree ar aapano bibheechhan ko deenee lankaa saaree hai |

இராமன் அவதாரம் எடுத்து அசுரர்களின் படையைக் கொன்று இலங்கை முழுவதையும் விபீஷணனுக்குக் கொடுத்தவன்.

ਐਸੀ ਭਾਤਿ ਦਿਜਨ ਕੀ ਪਤਨੀ ਉਧਾਰੀ ਅਵਤਾਰ ਲੈ ਕੇ ਸਾਧ ਜੈਸੇ ਪ੍ਰਿਥਮੀ ਉਧਾਰੀ ਹੈ ॥੩੨੭॥

aaisee bhaat dijan kee patanee udhaaree avataar lai ke saadh jaise prithamee udhaaree hai |327|

ராமர், அசுரர்களின் படையை அழித்து, முழு லங்கா ராஜ்ஜியத்தையும் விபீஷணனுக்கு தானம் செய்த அதே கிருஷ்ணன் பூமியை மீட்டு, பிராமணர்களின் மனைவிகளையும் மீட்டான்.327.