మీరు ఎలాంటి అకృత్యాలు చేసారు?
ఎందుకు సిగ్గులేకుండా బతుకుతున్నావు?
నేను అక్కడికి వెళ్తాను
నీకు అవమానం ఎలా పోయింది? మీరు ఇంత చెడ్డ పని చేసారని; రాముడు ఎక్కడికి వెళ్ళాడో నేను ఇప్పుడు వెళ్తాను. '276.
కుస్మా బచ్చితార్ చరణం
అతనికి (భరత్) రాముడు బన్వాసి అని తెలుసు
అడవిలో నివసించే ప్రజలు, రఘువీర్ రామ్ గురించి తెలుసు మరియు అతని బాధలను మరియు సుఖాలను తమ స్వంతంగా భావిస్తారు.
(అతను చెప్పడం ప్రారంభించాడు-) ఇప్పుడు (నేను) పక్కటెముకల చర్మాల కవచాన్ని ధరించడం ద్వారా బ్యాన్ అవుతాను.
ఇప్పుడు నేను చెట్టు తొక్కను ధరించి అడవికి వెళ్తాను మరియు పొట్టేలుతో అడవి పండ్లను తింటాను.
(భరత్) ఇలాంటి మాటలు చెబుతూ ఇంటి నుంచి వెళ్లిపోయాడు.
ఇలా చెప్పి భరత్ తన ఇంటి నుంచి వెళ్లి ఆభరణాలను పగలగొట్టి, వాటిని విసిరివేసి, బెరడు తొక్కను ధరించాడు.
దశరథ రాజును సమాధి చేసిన తరువాత, (భరత్) అయోధ్య నగరాన్ని విడిచిపెట్టాడు
అతను దశరథ రాజు మరణ వేడుకను నిర్వహించి, ఔద్ను విడిచిపెట్టి, రాముడి పాదాల వద్ద ఆశ్రయించాడు.278.
మండుతున్న నేలను చూసి అన్నీ వదిలేసి ముందుకు నడిచాడు
అరణ్యవాసులు, భరతుని యొక్క బలమైన సైన్యాన్ని చూసి, ఋషులతో సహా వచ్చి రాముడు ఉన్న ప్రదేశానికి చేరుకున్నారు.
సైన్యం (రాక) చూసిన రాముడు (ఒక) శత్రు సైన్యం (వచ్చిందని) గ్రహించాడు.
ఆ బలమైన బలగాన్ని చూసిన రాముడు కొందరు దుండగులు దాడి చేయడానికి వచ్చారని భావించాడు, అందుకే అతను తన చేతుల్లో విల్లు మరియు బాణాలను పట్టుకున్నాడు.279.
రాముడు ధనుస్సు తీసుకుని పూర్తి శక్తితో బాణాన్ని ప్రయోగించాడు
రాముడు తన ధనుస్సును చేతిలోకి తీసుకొని బాణం వేయడం ప్రారంభించాడు మరియు దీనిని చూసిన ఇంద్రుడు, సూర్యుడు మొదలైనవారు భయంతో వణికిపోయారు.
ప్రతి ఇంటిలో మంచి పురుషులు మరియు దేవతలు ఆనందించారు,
ఇది చూసిన అరణ్యవాసులు తమ నివాస స్థలాల్లో సంతోషించారు, అయితే ఈ యుద్ధాన్ని చూసిన అమరపుర దేవతలు ఆందోళన చెందారు.280.
భరతుడు తన మనసులో (ఈ విషయం) తెలుసుకున్నాడు
అప్పుడు రాముడు యుద్ధం ప్రారంభించాలని ఆలోచిస్తున్నాడని భరత్ తన మనస్సులో ప్రతిబింబించాడు.
(వారు) దిగువ బలాన్ని విడిచిపెట్టి ఒంటరిగా బయటకు వచ్చారు
అందుచేత అతడు తన శక్తులన్నింటినీ విడిచిపెట్టి, ఒంటరిగా ముందుకు సాగి, రాముని చూడగానే అతని బాధలన్నీ తీరిపోయాయి.281.
శిరోమణి రాముని కళ్లతో చూడగానే
భరతుడు తన కళ్లారా చూసినప్పుడు, బలవంతుడైన రాముడిని, తన కోరికలన్నింటినీ విడిచిపెట్టినప్పుడు, భరతుడు అతని ముందు సాష్టాంగపడ్డాడు.
ఈ పరిస్థితి చూసి, రామ్ చంద్ర (ఈ విషయం) వెళ్ళడానికి
అది చూసిన రాముడు తన రాజధానిని వదిలి వచ్చిన భరతుడని గ్రహించాడు.282.
భరతుడిని గుర్తించి, శత్రుఘ్న (రిఫా)ని చూడటం ద్వారా.
శత్రుఘ్న మరియు భరతుడిని చూసిన రాముడు వారిని గుర్తించాడు మరియు దశరథ రాజు ఈ లోకాన్ని విడిచిపెట్టాడని రాముడు మరియు లక్ష్మణుల మనస్సులోకి వచ్చింది.
రామ్ మరియు లక్ష్మణ్ (ధనుష్) బాణం తప్ప
వారు తమ బాణాన్ని విడిచిపెట్టి, తమ అసంతృప్తిని పోగొట్టుకుంటూ పర్వతం నుండి దిగి వచ్చారు.283.
దాల్-బాల్ను విడిచిపెట్టి (నలుగురు సోదరులు) ఒకరినొకరు కౌగిలించుకుని ఏడ్చారు (మరియు చెప్పడం ప్రారంభించారు-)
సైన్యాన్ని పక్కనబెట్టి ఒకరినొకరు కౌగిలించుకుని ఏడ్చారు. వారు అన్ని సుఖాలను కోల్పోయేంత వేదనను అందించారు.
(భరత్ అన్నాడు-) ఓ నా (ప్రభూ) రఘుబార్! ఇప్పుడు ఇంటికి వెళ్దాం
భరత్ అన్నాడు, "ఓ రఘువీర్, నీ పట్టుదలను విడిచిపెట్టి, నీ ఇంటికి తిరిగి వెళ్ళు, ఎందుకంటే ఈ కారణంగానే ప్రజలందరూ నీ పాదాలపై పడ్డారు.
భరత్ని ఉద్దేశించి రాముడి ప్రసంగం:
కాంత్ ఆభూషణ్ చరణము
హే భరత్ కుమార్! పట్టుబట్టవద్దు
ఓ భరత్! మొండిగా ఉండకు, నీ ఇంటికి వెళ్ళు, ఇక్కడ ఉండి నన్ను మరింత వేదనకు గురి చేయకు
(పని) రాజు (దశరథుడు) మాకు చెప్పారు, (అని) మేము అంగీకరించాము.
‘‘
పదమూడేళ్లు గడిచిన తర్వాత (మేము) మళ్లీ వస్తాం,
నేను పదమూడేళ్ల తర్వాత తిరిగి వచ్చి పందిరి కింద సింహాసనంపై కూర్చుంటాను.
(మీరు) ఇంటికి వెళ్లి నా సిక్కు అవ్వండి (ఎందుకంటే)
నా ఉపదేశాన్ని విని ఇంటికి తిరిగి వెళ్ళు, అక్కడ మీ తల్లులు ఏడుస్తూ ఉండాలి.
రాముడిని ఉద్దేశించి భరత్ ప్రసంగం: