శ్రీ దశమ్ గ్రంథ్

పేజీ - 356


ਮਨੋ ਸਾਵਨ ਮਾਸ ਕੇ ਮਧ ਬਿਖੈ ਚਮਕੈ ਜਿਮ ਬਿਦੁਲਤਾ ਘਨ ਮੈ ॥੬੧੭॥
mano saavan maas ke madh bikhai chamakai jim bidulataa ghan mai |617|

సావన మాసంలో మేఘాల మధ్య మెరుస్తున్న మెరుపుల్లా కనిపిస్తాయని కవి మళ్ళీ అంటాడు.617.

ਸ੍ਯਾਮ ਸੋ ਸੁੰਦਰ ਖੇਲਤ ਹੈ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਅਤਿ ਹੀ ਰੰਗ ਰਾਚੀ ॥
sayaam so sundar khelat hai kab sayaam kahai at hee rang raachee |

కృష్ణుని ప్రేమలో మునిగిపోయిన ఆ అందమైన స్త్రీలు రసిక నాటకంలో మునిగిపోయారు

ਰੂਪ ਸਚੀ ਅਰੁ ਪੈ ਰਤਿ ਕੀ ਮਨ ਮੈ ਕਰ ਪ੍ਰੀਤਿ ਸੋ ਖੇਲਤ ਸਾਚੀ ॥
roop sachee ar pai rat kee man mai kar preet so khelat saachee |

వారి అందం శచి మరియు రతి వంటిది మరియు వారి హృదయంలో నిజమైన ప్రేమ ఉంటుంది

ਰਾਸ ਕੀ ਖੇਲ ਤਟੈ ਜਮੁਨਾ ਰਜਨੀ ਅਰੁ ਦ੍ਯੋਸ ਬਿਧਰਕ ਮਾਚੀ ॥
raas kee khel tattai jamunaa rajanee ar dayos bidharak maachee |

జామ్నా నది ఒడ్డున రాత్రి, పగలు కొట్టకుండా (స్టైల్‌గా) రసాల ఆట ఆడతారు.

ਚੰਦ੍ਰਭਗਾ ਅਰੁ ਚੰਦ੍ਰਮੁਖੀ ਬ੍ਰਿਖਭਾਨੁ ਸੁਤਾ ਤਜ ਲਾਜਹਿ ਨਾਚੀ ॥੬੧੮॥
chandrabhagaa ar chandramukhee brikhabhaan sutaa taj laajeh naachee |618|

యమునా నది ఒడ్డున పగలు మరియు రాత్రి వారి రసిక క్రీడ ప్రసిద్ధి చెందింది మరియు అక్కడ సిగ్గును విడిచిపెట్టి, చందర్భాగ, చంద్రముఖి మరియు రాధ నృత్యం చేస్తున్నారు.618.

ਰਾਸ ਕੀ ਖੇਲ ਸੁ ਗ੍ਵਾਰਨੀਯਾ ਅਤਿ ਹੀ ਤਹ ਸੁੰਦਰ ਭਾਤਿ ਰਚੀ ਹੈ ॥
raas kee khel su gvaaraneeyaa at hee tah sundar bhaat rachee hai |

ఈ గోపికలు రసిక క్రీడను చాలా చక్కగా ప్రారంభించారు

ਲੋਚਨ ਹੈ ਜਿਨ ਕੇ ਮ੍ਰਿਗ ਸੇ ਜਿਨ ਕੇ ਸਮਤੁਲ ਨ ਰੂਪ ਸਚੀ ਹੈ ॥
lochan hai jin ke mrig se jin ke samatul na roop sachee hai |

వారి కళ్ళు అలానే ఉన్నాయి మరియు శచీ కూడా వారి అందంలో సమానం కాదు

ਕੰਚਨ ਸੇ ਜਿਨ ਕੋ ਤਨ ਹੈ ਮੁਖ ਹੈ ਸਸਿ ਸੋ ਤਹ ਰਾਧਿ ਗਚੀ ਹੈ ॥
kanchan se jin ko tan hai mukh hai sas so tah raadh gachee hai |

వారి శరీరం బంగారంలా ఉంటుంది, ముఖం చంద్రుడిలా ఉంటుంది

ਮਾਨੋ ਕਰੀ ਕਰਿ ਲੈ ਕਰਤਾ ਸੁਧ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਜੋਊ ਬਾਕੀ ਬਚੀ ਹੈ ॥੬੧੯॥
maano karee kar lai karataa sudh sundar te joaoo baakee bachee hai |619|

సముద్రం నుండి మనని మథనం చేసిన అమృతం యొక్క అవశేషాల నుండి అవి సృష్టించబడినట్లు అనిపిస్తుంది.619.

ਆਈ ਹੈ ਖੇਲਨ ਰਾਸ ਬਿਖੈ ਸਜ ਕੈ ਸੁ ਤ੍ਰੀਯਾ ਤਨ ਸੁੰਦਰ ਬਾਨੇ ॥
aaee hai khelan raas bikhai saj kai su treeyaa tan sundar baane |

మహిళలు అందమైన రేయిమెట్‌లను అలంకరించుకుని రసిక నాటకం కోసం వచ్చారు

ਪੀਤ ਰੰਗੇ ਇਕ ਰੰਗ ਕਸੁੰਭ ਕੇ ਏਕ ਹਰੇ ਇਕ ਕੇਸਰ ਸਾਨੇ ॥
peet range ik rang kasunbh ke ek hare ik kesar saane |

ఒకరి వస్త్రాలు పసుపు రంగులో ఉంటాయి, ఒకరి వస్త్రాలు ఎరుపు రంగులో ఉంటాయి మరియు ఒకరి వస్త్రాలు కుంకుమ రంగుతో ఉంటాయి.

ਤਾ ਛਬਿ ਕੇ ਜਸੁ ਉਚ ਮਹਾ ਕਬਿ ਨੇ ਅਪਨੇ ਮਨ ਮੈ ਪਹਿਚਾਨੇ ॥
taa chhab ke jas uch mahaa kab ne apane man mai pahichaane |

గోపికలు నాట్యం చేస్తూ పడిపోతారని కవి చెప్పాడు .

ਨਾਚਤ ਭੂਮਿ ਗਿਰੀ ਧਰਨੀ ਹਰਿ ਦੇਖ ਰਹੀ ਨਹੀ ਨੈਨ ਅਘਾਨੇ ॥੬੨੦॥
naachat bhoom giree dharanee har dekh rahee nahee nain aghaane |620|

ఇప్పటికీ వారి మనస్సు కృష్ణుని దర్శనం యొక్క కొనసాగింపును కోరుకుంటుంది.620.

ਤਿਨ ਕੋ ਇਤਨੋ ਹਿਤ ਦੇਖਤ ਹੀ ਅਤਿ ਆਨੰਦ ਸੋ ਭਗਵਾਨ ਹਸੇ ਹੈ ॥
tin ko itano hit dekhat hee at aanand so bhagavaan hase hai |

అతనిపై అంత గొప్ప ప్రేమను చూసి కృష్ణుడు నవ్వుతున్నాడు

ਪ੍ਰੀਤਿ ਬਢੀ ਅਤਿ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਸੋ ਅਤਿ ਹੀ ਰਸ ਕੇ ਫੁਨਿ ਬੀਚ ਫਸੈ ਹੈ ॥
preet badtee at gvaarin so at hee ras ke fun beech fasai hai |

గోపికలపై అతని ప్రేమ ఎంతగా పెరిగిందంటే వారి ప్రేమలో చిక్కుకుపోయాడు

ਜਾ ਤਨ ਦੇਖਤ ਪੁੰਨਿ ਬਢੈ ਜਿਹ ਦੇਖਤ ਹੀ ਸਭ ਪਾਪ ਨਸੇ ਹੈ ॥
jaa tan dekhat pun badtai jih dekhat hee sabh paap nase hai |

కృష్ణుని దేహాన్ని చూడగానే పుణ్యం పెరుగుతుంది, అధర్మం నశిస్తుంది

ਜਿਉ ਸਸਿ ਅਗ੍ਰ ਲਸੈ ਚਪਲਾ ਹਰਿ ਦਾਰਮ ਸੇ ਤਿਮ ਦਾਤ ਲਸੇ ਹੈ ॥੬੨੧॥
jiau sas agr lasai chapalaa har daaram se tim daat lase hai |621|

చంద్రుడు ఎంత అద్భుతంగా కనిపిస్తాడో, మెరుపులు మెరిసి, దానిమ్మ గింజలు అందంగా కనిపిస్తాయి, అదే విధంగా, కృష్ణుడి దంతాలు నాగ్గా కనిపిస్తాయి.621.

ਸੰਗ ਗੋਪਿਨ ਬਾਤ ਕਹੀ ਰਸ ਕੀ ਜੋਊ ਕਾਨਰ ਹੈ ਸਭ ਦੈਤ ਮਰਈਯਾ ॥
sang gopin baat kahee ras kee joaoo kaanar hai sabh dait mareeyaa |

రాక్షసనాశకుడైన కృష్ణుడు గోపికలతో ఆప్యాయంగా మాట్లాడాడు

ਸਾਧਨ ਕੋ ਜੋਊ ਹੈ ਬਰਤਾ ਅਉ ਅਸਾਧਨ ਕੋ ਜੋਊ ਨਾਸ ਕਰਈਯਾ ॥
saadhan ko joaoo hai barataa aau asaadhan ko joaoo naas kareeyaa |

కృష్ణుడు సాధువులకు రక్షకుడు మరియు నిరంకుశ నాశనం చేసేవాడు

ਰਾਸ ਬਿਖੈ ਸੋਊ ਖੇਲਤ ਹੈ ਜਸੁਧਾ ਸੁਤ ਜੋ ਮੁਸਲੀਧਰ ਭਈਯਾ ॥
raas bikhai soaoo khelat hai jasudhaa sut jo musaleedhar bheeyaa |

రసిక నాటకంలో, బలరామ్ సోదరుడు యశోద dn అదే కొడుకు జి.

ਨੈਨਨ ਕੇ ਕਰ ਕੈ ਸੁ ਕਟਾਛ ਚੁਰਾਇ ਮਨੋ ਮਤਿ ਗੋਪਿਨ ਲਈਯਾ ॥੬੨੨॥
nainan ke kar kai su kattaachh churaae mano mat gopin leeyaa |622|

తన కన్నుల గుర్తులతో గోపికల మనస్సును దోచుకున్నాడు.622.

ਦੇਵ ਗੰਧਾਰਿ ਬਿਲਾਵਲ ਸੁਧ ਮਲਾਰ ਕਹੈ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਸੁਨਾਈ ॥
dev gandhaar bilaaval sudh malaar kahai kab sayaam sunaaee |

దేవ్ గాంధారి, బిలావల్, స్వచ్ఛమైన మల్హర్ (రాగాల రాగం) పఠించారని కవి శ్యామ్ చెప్పారు.

ਜੈਤਸਿਰੀ ਗੁਜਰੀ ਕੀ ਭਲੀ ਧੁਨਿ ਰਾਮਕਲੀ ਹੂੰ ਕੀ ਤਾਨ ਬਸਾਈ ॥
jaitasiree gujaree kee bhalee dhun raamakalee hoon kee taan basaaee |

దేవగాంధారి, బిలావల్, శుద్ధ్ మల్హర్, జైత్‌శ్రీ, గుజ్రీ మరియు రాంకాలీ సంగీత రీతులలోని ట్యూన్‌లను కృష్ణుడు దాచిన వేణువుపై వాయించాడు.

ਸਥਾਵਰ ਤੇ ਸੁਨ ਕੈ ਸੁਰ ਜੀ ਜੜ ਜੰਗਮ ਤੇ ਸੁਰ ਜਾ ਸੁਨ ਪਾਈ ॥
sathaavar te sun kai sur jee jarr jangam te sur jaa sun paaee |

నిశ్చలమైన, మొబైల్, దేవతల కుమార్తెలు మొదలైనవన్నీ అందరికీ వినిపించాయి.

ਰਾਸ ਬਿਖੈ ਸੰਗਿ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਕੇ ਇਹ ਭਾਤਿ ਸੋ ਬੰਸੁਰੀ ਕਾਨ੍ਰਹ ਬਜਾਈ ॥੬੨੩॥
raas bikhai sang gvaarin ke ih bhaat so bansuree kaanrah bajaaee |623|

కృష్ణుడు గోపికల సాంగత్యంలో ఇలా వేణువు వాయించాడు.623.

ਦੀਪਕ ਅਉ ਨਟ ਨਾਇਕ ਰਾਗ ਭਲੀ ਬਿਧਿ ਗਉਰੀ ਕੀ ਤਾਨ ਬਸਾਈ ॥
deepak aau natt naaeik raag bhalee bidh gauree kee taan basaaee |

దీపక్ మరియు నట్-నాయక్ రాగం మరియు గౌడి (రాగ్) ట్యూన్‌లను అందంగా ప్లే చేసారు.

ਸੋਰਠਿ ਸਾਰੰਗ ਰਾਮਕਲੀ ਸੁਰ ਜੈਤਸਿਰੀ ਸੁਭ ਭਾਤਿ ਸੁਨਾਈ ॥
soratth saarang raamakalee sur jaitasiree subh bhaat sunaaee |

దీపక్, గౌరీ, నట్ నాయక్, సోరత్, సారంగ్, రాంకలి మరియు జైత్‌శ్రీ వంటి సంగీత రీతులను కృష్ణుడు చాలా చక్కగా వాయించాడు.

ਰੀਝ ਰਹੇ ਪ੍ਰਿਥਮੀ ਕੇ ਸਭੈ ਜਨ ਰੀਝ ਰਹਿਯੋ ਸੁਨ ਕੇ ਸੁਰ ਰਾਈ ॥
reejh rahe prithamee ke sabhai jan reejh rahiyo sun ke sur raaee |

వాటిని విని భూలోకవాసులు, దేవతల రాజైన ఇంద్రుడు కూడా పరవశించిపోయారు.

ਤੀਰ ਨਦੀ ਸੰਗਿ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਕੇ ਮੁਰਲੀ ਕਰਿ ਆਨੰਦ ਸ੍ਯਾਮ ਬਜਾਈ ॥੬੨੪॥
teer nadee sang gvaarin ke muralee kar aanand sayaam bajaaee |624|

గోపికలతో అంత ఆనందకరమైన ఐక్యతతో, కృష్ణుడు యమునా తీరంలో తన వేణువును వాయించాడు.624.

ਜਿਹ ਕੇ ਮੁਖ ਕੀ ਸਮ ਚੰਦ੍ਰਪ੍ਰਭਾ ਤਨ ਕੀ ਇਹ ਭਾ ਮਨੋ ਕੰਚਨ ਸੀ ਹੈ ॥
jih ke mukh kee sam chandraprabhaa tan kee ih bhaa mano kanchan see hai |

వీరి ముఖ తేజస్సు చంద్రుని తేజస్సులా ఉంటుంది, ఎవరి శరీరం బంగారం లాంటిది

ਮਾਨਹੁ ਲੈ ਕਰ ਮੈ ਕਰਤਾ ਸੁ ਅਨੂਪ ਸੀ ਮੂਰਤਿ ਯਾ ਕੀ ਕਸੀ ਹੈ ॥
maanahu lai kar mai karataa su anoop see moorat yaa kee kasee hai |

ఆమె, భగవంతునిచే ప్రత్యేకంగా సృష్టించబడినది

ਚਾਦਨੀ ਮੈ ਗਨ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਕੇ ਇਹ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਗੋਪਿਨ ਤੇ ਸੁ ਹਛੀ ਹੈ ॥
chaadanee mai gan gvaarin ke ih gvaarin gopin te su hachhee hai |

వెన్నెల రాత్రి గోపికల సమూహంలోని ఇతర గోపికల కంటే ఈ గోపిక ఉత్తమమైనది.

ਬਾਤ ਜੁ ਥੀ ਮਨ ਕਾਨਰ ਕੇ ਬ੍ਰਿਖਭਾਨ ਸੁਤਾ ਸੋਊ ਪੈ ਲਖਿ ਲੀ ਹੈ ॥੬੨੫॥
baat ju thee man kaanar ke brikhabhaan sutaa soaoo pai lakh lee hai |625|

ఆమె గోపికల సమూహంలో అత్యంత అందమైన గోపిక రాధ మరియు ఆమె కృష్ణుని మనస్సులో ఏదైతే ఉందో దానిని గ్రహించింది.625.

ਕਾਨ ਜੂ ਬਾਚ ਰਾਧੇ ਸੋ ॥
kaan joo baach raadhe so |

రాధను ఉద్దేశించి కృష్ణుడి ప్రసంగం:

ਦੋਹਰਾ ॥
doharaa |

దోహ్రా

ਕ੍ਰਿਸਨ ਰਾਧਿਕਾ ਤਨ ਨਿਰਖਿ ਕਹੀ ਬਿਹਸਿ ਕੈ ਬਾਤ ॥
krisan raadhikaa tan nirakh kahee bihas kai baat |

కృష్ణుడు రాధ శరీరాన్ని చూసి నవ్వుతూ ఇలా అన్నాడు.

ਮ੍ਰਿਗ ਕੇ ਅਰੁ ਫੁਨਿ ਮੈਨ ਕੇ ਤੋ ਮੈ ਸਭ ਹੈ ਗਾਤਿ ॥੬੨੬॥
mrig ke ar fun main ke to mai sabh hai gaat |626|

రాధ శరీరం వైపు చూసి, కృష్ణుడు నవ్వుతూ ఇలా అన్నాడు, "మీ శరీరం జింకలా మరియు ప్రేమ దేవుడిలా అందంగా ఉంది.

ਸਵੈਯਾ ॥
savaiyaa |

స్వయ్య

ਭਾਗ ਕੋ ਭਾਲ ਹਰਿਯੋ ਸੁਨਿ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਛੀਨ ਲਈ ਮੁਖ ਜੋਤਿ ਸਸੀ ਹੈ ॥
bhaag ko bhaal hariyo sun gvaarin chheen lee mukh jot sasee hai |

ఓ రాధా! వినండి, వీళ్లంతా డెస్టోయ్ అదృష్టాన్ని లాక్కున్నారు మరియు చంద్రుని కాంతిని దొంగిలించారు

ਨੈਨ ਮਨੋ ਸਰ ਤੀਛਨ ਹੈ ਭ੍ਰਿਕੁਟੀ ਮਨੋ ਜਾਨੁ ਕਮਾਨ ਕਸੀ ਹੈ ॥
nain mano sar teechhan hai bhrikuttee mano jaan kamaan kasee hai |

వారి కళ్ళు పదునైన బాణాలు మరియు కనుబొమ్మలు విల్లులా ఉంటాయి

ਕੋਕਿਲ ਬੈਨ ਕਪੋਤਿ ਸੋ ਕੰਠ ਕਹੀ ਹਮਰੇ ਮਨ ਜੋਊ ਬਸੀ ਹੈ ॥
kokil bain kapot so kantth kahee hamare man joaoo basee hai |

వారి వాక్కు బాణములవంటిది మరియు నైటింగేల్ మరియు కంఠము పావురము వంటిది

ਏਤੇ ਪੈ ਚੋਰ ਲਯੋ ਹਮਰੋ ਚਿਤ ਭਾਮਿਨਿ ਦਾਮਿਨਿ ਭਾਤਿ ਲਸੀ ਹੈ ॥੬੨੭॥
ete pai chor layo hamaro chit bhaamin daamin bhaat lasee hai |627|

నేనూ అదే చెబుతున్నాను, నాకు ఏది సంతోషాన్ని కలిగిస్తుందో, ఆ మెరుపులాంటి స్త్రీలు నా మనసును దోచుకున్నారు.627.

ਕਾਨਰ ਲੈ ਬ੍ਰਿਖਭਾਨ ਸੁਤਾ ਸੰਗਿ ਗੀਤ ਭਲੀ ਬਿਧਿ ਸੁੰਦਰ ਗਾਵੈ ॥
kaanar lai brikhabhaan sutaa sang geet bhalee bidh sundar gaavai |

శ్రీ కృష్ణుడు రాధ గురించి చక్కని పాటలు చాలా అందంగా పాడాడు.

ਸਾਰੰਗ ਦੇਵਗੰਧਾਰ ਬਿਭਾਸ ਬਿਲਾਵਲ ਭੀਤਰ ਤਾਨ ਬਸਾਵੈ ॥
saarang devagandhaar bibhaas bilaaval bheetar taan basaavai |

కృష్ణుడు రాధతో కలిసి ఒక అందమైన పాటను పాడుతున్నాడు మరియు సారంగ్, దేవగాంధారి, విభాస్, బిలావల్ మొదలైన సంగీత రీతులను నిర్మిస్తున్నాడు.

ਜੋ ਜੜ ਸ੍ਰਉਨਨ ਮੈ ਸੁਨ ਕੈ ਧੁਨਿ ਤਿਆਗ ਕੈ ਧਾਮ ਤਹਾ ਕਹੁ ਧਾਵੈ ॥
jo jarr sraunan mai sun kai dhun tiaag kai dhaam tahaa kahu dhaavai |

కదలలేని వస్తువులు కూడా రాగాలు వింటూ తమ తమ స్థానాలను వదిలి పారిపోయాయి

ਜੋ ਖਗ ਜਾਤ ਉਡੇ ਨਭਿ ਮੈ ਸੁਨਿ ਠਾਢ ਰਹੈ ਧੁਨਿ ਜੋ ਸੁਨਿ ਪਾਵੈ ॥੬੨੮॥
jo khag jaat udde nabh mai sun tthaadt rahai dhun jo sun paavai |628|

ఆకాశంలో ఎగిరే పక్షులు కూడా రాగాలు వింటూ కదలకుండా పోయాయి.628.

ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਸੰਗ ਭਲੇ ਭਗਵਾਨ ਸੋ ਖੇਲਤ ਹੈ ਅਰੁ ਨਾਚਤ ਐਸੇ ॥
gvaarin sang bhale bhagavaan so khelat hai ar naachat aaise |

శ్రీకృష్ణుడు గోపికలతో ఆడుతూ పాడుతున్నాడు

ਖੇਲਤ ਹੈ ਮਨਿ ਆਨੰਦ ਕੈ ਨ ਕਛੂ ਜਰਰਾ ਮਨਿ ਧਾਰ ਕੈ ਭੈ ਸੇ ॥
khelat hai man aanand kai na kachhoo jararaa man dhaar kai bhai se |

నిర్భయంగా ఆనందంలో ఆడుకుంటున్నాడు