అప్పుడు 'స్మిత్రా సేన్' అనే (ఒక) గొప్ప రాజు ఉన్నాడు,
పరాక్రమవంతుడు మరియు మహిమాన్వితుడైన రాజు సుమిత్ర, మద్రాదేశాన్ని జయించినవాడు.
అతని ఇంట్లో సుమిత్ర అనే అమ్మాయి పుట్టింది.
అతని ఇంట్లో సుమిత్ర అనే కూతురు ఉండేది. ఆ కన్య సూర్యచంద్రుల తేజస్సును జయించినట్లు అనిపించేంత శోభాయమానంగా, ప్రకాశవంతంగా ఉంది.12.
బాలిక స్పృహలోకి రాగానే..
ఆమె వయస్సు పెరిగినప్పుడు, ఆమె కూడా ఔద్ రాజును వివాహం చేసుకుంది.
ఇలా చెప్పడం ద్వారా మనం ఇప్పుడు కష్టువార్ రాజే రాష్ట్రాన్ని అంటున్నాం.
కైకీ అనే మహిమాన్వితమైన కుమార్తెను కలిగి ఉన్న కైకేయ రాజు విషయంలో కూడా అదే సన్నగా జరిగింది.13.
(దశరథుడు కైకైని వివాహం చేసుకోవాలనే కోరికను వ్యక్తం చేసినప్పుడు, రాజు చెప్పాడు)- దీని నుండి మీ ఇంట్లో పుట్టబోయే కుమారుడు (అతడు రాజ్యానికి అర్హుడౌతాడు).
రాజు తన కుమార్తెకు పుట్టబోయే కొడుకు గురించి (తన మనస్సులో) ప్రతిబింబించాడు.
అప్పుడు ఆలోచనాత్మకంగా కైకై స్త్రీ వేషం వేసింది,
కైకేయి కూడా దాని గురించి ఆలోచించింది, ఆమె సూర్యచంద్రుల వలె చాలా అందంగా ఉంది.14.
పెళ్లి సమయంలో కొందరు రెండేళ్లు అడిగారు.
వివాహం చేసుకున్న తరువాత, ఆమె రాజు నుండి రెండు వరాలను కోరింది, అది చివరికి అతని మరణానికి దారితీసింది.
మహారాజు మనసులో ఈ విషయం అర్థం కాలేదు
ఆ సమయంలో, రాజు (వరాల) రహస్యాన్ని అర్థం చేసుకోలేకపోయాడు మరియు వాటికి తన సమ్మతిని ఇచ్చాడు.15.
అప్పుడు దేవతలు మరియు రాక్షసుల మధ్య (ఒకప్పుడు) యుద్ధం జరిగింది
అప్పుడు ఒకసారి దేవతలు మరియు రాక్షసుల మధ్య యుద్ధం జరిగింది, దీనిలో రాజు దేవతల వైపు నుండి కఠినమైన పోరాటం చేసాడు.
ఆ యుద్ధంలో (రాజు యొక్క) రథసారధి మరణించాడు. (కాబట్టి దశరథుని) భార్య కైకై రథాన్ని (తానే) నడిపింది.
ఒకసారి రాజు యొక్క యుద్ధ రథసారధి చంపబడ్డాడు మరియు బదులుగా కైకేయి రథాన్ని నడిపింది, అది చూసి రాజు అశాంతి చెందాడు.16.
అప్పుడు రాజు సంతోషించి ఆ స్త్రీకి రెండు వరాలు ఇచ్చాడు
రాజు సంతోషించి మరో రెండు వరాలు ఇచ్చాడు, అతని మనసులో అపనమ్మకం లేదు.
(ఈ) కథ (హనుమాన్) నాటకాలు మరియు (రామాయణం మొదలైనవి) రామ-చరిత్రలలో (వివరంగా) చెప్పబడింది.
దేవతల రాజైన ఇంద్రుని విజయానికి రాజు ఎలా సహకరించాడో ఈ కథ నాటకంలో చెప్పబడింది.17.
దశరథుడు అనేక విధాలుగా శత్రువులను జయించాడు
రాజు చాలా మంది శత్రువులను జయించడం ద్వారా తన హృదయ కోరికలను నెరవేర్చుకున్నాడు.
(దశరథ మహారాజు) అడవిలో పగలు రాత్రి వేటాడుతూ గడిపేవాడు.
అతను తన సమయాన్ని ఎక్కువగా కోటలలో గడిపాడు. ఒకసారి శర్వణ్ కుమార్ అనే బ్రాహ్మణుడు నీటి కోసం అక్కడ తిరుగుతున్నాడు.18.
(శ్రవణుడు అతనిని విడిచిపెట్టాడు) ఇద్దరు అంధులైన తల్లిదండ్రులను భూమిపై ఉంచారు
గుడ్డి తల్లిదండ్రులను ఎక్కడో ఒకచోట వదిలి, కొడుకు చేతిలో కాడ పట్టుకుని నీళ్ల కోసం వచ్చాడు.
(శ్రవణ) జ్ఞానవంతుని ప్రేరేయుడు అక్కడికి వెళ్ళాడు,
ఆ బ్రాహ్మణ ఋషి మరణం ద్వారా అక్కడికి పంపబడ్డాడు, అక్కడ రాజు ఒక గుడారంలో విశ్రాంతి తీసుకుంటున్నాడు.19.
(నీటిని నింపడం ద్వారా) కుండ నుండి చప్పుడు శబ్దం వచ్చింది
కాడలో నీళ్ళు నింపుతున్న శబ్దం రాజుకు వినిపించింది.
(అప్పట్లో) చేతిలో బాణం పట్టుకుని విల్లు లాగాడు
రాజు ఆ బాణాన్ని విల్లులో అమర్చి లాగి ఆ బ్రాహ్మణుడిని జింకగా భావించి అతనిపై బాణం వేసి చంపాడు.20.
బాణం తగిలిన వెంటనే ముని పడిపోయాడు.
బాణం తగిలిన తపస్వి కింద పడిపోయింది మరియు అతని నోటి నుండి విలాపం వినిపించింది.
జింక ఎక్కడ చనిపోయింది? (తెలుసుకోవడానికి) రాజు (సరస్సు అవతలి వైపు) వెళ్ళాడు.
జింక మరణించిన ప్రదేశాన్ని చూసినందుకు రాజు అక్కడికి వెళ్లాడు, కానీ ఆ బ్రాహ్మణుడిని చూసి బాధతో అతని పళ్ల కింద వేలితో నొక్కాడు.21.
శ్రవణ్ ప్రసంగం:
శ్రావణుడి శరీరంలో (ఇప్పటికీ) కొన్ని ప్రాణాలు నివసించాయి.
శ్రవణ్ శరీరంలో ఇంకా కొంత ప్రాణం ఉంది. తన తుది శ్వాసలో, ఆ బ్రాహ్మణుడు ఇలా అన్నాడు:
అంధులైన నా తల్లిదండ్రులు అబద్ధాలు చెబుతున్నారు
మా అమ్మా నాన్నలు అంధులు, ఆ వైపు పడి ఉన్నారు. నువ్వు అక్కడికి వెళ్లి వాళ్ళకి నీళ్ళు తాగించండి, నేను ప్రశాంతంగా చనిపోతాను.
పద్ధ్రాయి చరణము
ఓ రాజన్! (నా) తల్లిదండ్రులిద్దరూ అంధులు. నేను మీకు ఇది చెప్తున్నాను.
ఓ రాజా! నా తల్లితండ్రులు ఇద్దరూ కంటిచూపు లేకుండా ఉన్నారు, నా మాట విని వారికి నీరు ఇవ్వండి.