శ్రీ దశమ్ గ్రంథ్

పేజీ - 433


ਸਿੰਘ ਕ੍ਰਿਤਾਸਤ੍ਰ ਆਹਵ ਮੈ ਕਬਿ ਰਾਮ ਕਹੈ ਰਿਸ ਕੈ ਅਤਿ ਧਾਯੋ ॥
singh kritaasatr aahav mai kab raam kahai ris kai at dhaayo |

కృతాస్త్ర సింగ్ చాలా కోపంతో యుద్ధరంగంలోకి దూకాడని కవి రాముడు చెప్పాడు.

ਆਇ ਕੈ ਸਿੰਘ ਅਨੂਪਹਿ ਸਿਉ ਕਰਿ ਮੈ ਅਸਿ ਲੈ ਤਬ ਜੁਧ ਮਚਾਯੋ ॥
aae kai singh anoopeh siau kar mai as lai tab judh machaayo |

కృష్ణుని వైపు నుండి క్రతా సింగ్, కోపంతో, యుద్ధ రంగంలోకి దూకి, తన కత్తిని చేతిలోకి తీసుకుని, భయంకరమైన యుద్ధం చేసాడు.

ਤਾਨਿ ਲਯੋ ਧਨੁ ਬਾਨ ਮਹਾ ਬਰ ਕੈ ਉਰਿ ਸਿੰਘ ਅਨੂਪ ਕੇ ਲਾਯੋ ॥
taan layo dhan baan mahaa bar kai ur singh anoop ke laayo |

అతను తన పెద్ద విల్లును లాగి అనుపమ్ సింగ్ వైపు బాణం విసిరాడు

ਲਾਗਤ ਪ੍ਰਾਨ ਚਲਿਯੋ ਤਬ ਹੀ ਰਵਿ ਮੰਡਲ ਭੇਦ ਕੈ ਪਾਰਿ ਪਰਾਯੋ ॥੧੩੫੭॥
laagat praan chaliyo tab hee rav manddal bhed kai paar paraayo |1357|

దానితో కొట్టబడినప్పుడు, అతని ప్రాణశక్తి సూర్యుని గోళాన్ని తాకింది, దానిని దాటి వెళ్ళింది.1357.

ਈਸ ਸਿੰਘ ਸਕੰਧ ਬਲੀ ਸੁ ਅਯੋਧਨ ਮੈ ਇਹ ਊਪਰਿ ਆਏ ॥
ees singh sakandh balee su ayodhan mai ih aoopar aae |

ఇషార్ సింగ్ మరియు స్కంద్ సూర్మ ఇద్దరూ యుద్ధభూమిలో దానిపైకి ఎక్కారు.

ਪੇਖਿ ਕ੍ਰਿਤਾਸਤ੍ਰ ਸਿੰਘ ਤਬੈ ਸਰ ਤੀਛਨ ਆਵਤ ਤਾਹਿ ਲਗਾਏ ॥
pekh kritaasatr singh tabai sar teechhan aavat taeh lagaae |

క్రతా సింగ్ తన పదునైన బాణాలను ఎవరిపై ప్రయోగించాడో చూసి ఈశ్వర్ సింగ్ వంటి గొప్ప యోధులు అతనిపై పడ్డారు.

ਚੰਦ੍ਰਕ ਬਾਨ ਲਗੇ ਤਿਨ ਕਉ ਦੁਹੁ ਕੇ ਸਿਰ ਕਾਟ ਕੈ ਭੂਮਿ ਗਿਰਾਏ ॥
chandrak baan lage tin kau duhu ke sir kaatt kai bhoom giraae |

చంద్రుడిలాంటి బాణాలు తగిలి ఇద్దరి తలలు భూమి మీద పడ్డాయి

ਯੌ ਉਪਮਾ ਉਪਜੀ ਮਨ ਮੈ ਮਨੋ ਮੁੰਡਨ ਕੋ ਘਰਿ ਹੀ ਧਰਿ ਆਏ ॥੧੩੫੮॥
yau upamaa upajee man mai mano munddan ko ghar hee dhar aae |1358|

వారి ట్రంక్‌లు వారి ఇళ్లలో తలలు మరచిపోయినట్లు కనిపించాయి.1358.

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਬਚਿਤ੍ਰ ਨਾਟਕ ਗ੍ਰੰਥੇ ਕ੍ਰਿਸਨਾਵਤਾਰੇ ਜੁਧ ਪ੍ਰਬੰਧੇ ਦਸ ਭੂਪ ਅਨੂਪ ਸਿੰਘ ਸਹਿਤ ਬਧ ਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤੰ ॥
eit sree bachitr naattak granthe krisanaavataare judh prabandhe das bhoop anoop singh sahit badh dhiaae samaapatan |

బచిత్తర్ నాటకంలో కృష్ణావతారంలో ↵′′′అనూప్ సింగ్‌తో సహా పది మంది రాజులను వార్‌ఫేర్‌లో చంపడం′′ శీర్షికతో కూడిన అధ్యాయం ముగింపు.

ਅਥ ਕਰਮ ਸਿੰਘਾਦਿ ਪੰਚ ਭੂਪ ਜੁਧ ਕਥਨੰ ॥
ath karam singhaad panch bhoop judh kathanan |

ఇప్పుడు ఐదుగురు రాజులు కరమ్ సింగ్ మొదలైన వారితో యుద్ధం యొక్క వివరణ ప్రారంభమవుతుంది.

ਛਪੈ ਛੰਦ ॥
chhapai chhand |

ఛపాయ్

ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਜਯ ਸਿੰਘ ਅਉਰ ਭਟ ਰਨ ਮੈ ਆਏ ॥
karam singh jay singh aaur bhatt ran mai aae |

కరమ్ సింగ్, జై సింగ్ మరియు ఇతర యోధులు యుద్ధభూమికి వచ్చారు.

ਜਾਲਪ ਸਿੰਘ ਅਰੁ ਗਜਾ ਸਿੰਘ ਅਤਿ ਕੋਪ ਬਢਾਏ ॥
jaalap singh ar gajaa singh at kop badtaae |

కరమ్ సింగ్, జై సింగ్, జలప్ సింగ్, గజ సింగ్ మొదలైన వారు కోపంతో యుద్ధరంగంలోకి వచ్చారు

ਜਗਤ ਸਿੰਘ ਨ੍ਰਿਪ ਪਾਚ ਮਹਾ ਸੁੰਦਰ ਸੂਰੇ ਬਰ ॥
jagat singh nrip paach mahaa sundar soore bar |

జగత్ సింగ్ (దీనితో సహా) ఐదుగురు రాజులు చాలా అందంగా మరియు ధైర్యవంతులు.

ਤੁਮਲ ਕਰਿਯੋ ਸੰਗ੍ਰਾਮ ਘਨੇ ਮਾਰੇ ਜਾਦਵ ਨਰ ॥
tumal kariyo sangraam ghane maare jaadav nar |

ఐదుగురు ప్రముఖ యోధులు, జగత్ సింగ్ మొదలైనవారు భయంకరమైన యుద్ధం చేసి అనేక మంది యాదవులను చంపారు.

ਤਬ ਸਸਤ੍ਰ ਕ੍ਰਿਤਾਸਤ੍ਰ ਸਿੰਘ ਕਸਿ ਚਤੁਰ ਭੂਪ ਮਿਰਤਕ ਕੀਏ ॥
tab sasatr kritaasatr singh kas chatur bhoop miratak kee |

అప్పుడు కృతాస్త్ర సింగ్ తన కవచాన్ని బిగించి నలుగురు రాజులను చంపాడు.

ਇਕ ਜਗਤ ਸਿੰਘ ਜੀਵਤ ਬਚਿਯੋ ਛਤ੍ਰਾਪਨ ਦ੍ਰਿਢ ਧਰ ਹੀਏ ॥੧੩੫੯॥
eik jagat singh jeevat bachiyo chhatraapan dridt dhar hee |1359|

శాస్త్ర సింగ్, క్రతా సింగ్, శత్రు సింగ్ మొదలైన నలుగురు రాజులు చంపబడ్డారు మరియు క్షత్రియుల వీరోచిత సంప్రదాయాన్ని దృఢంగా భావించిన ఒక జగత్ సింగ్ మాత్రమే జీవించి ఉన్నాడు.1359.

ਚੌਪਈ ॥
chauapee |

చౌపాయ్

ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਜਾਲਪ ਸਿੰਘ ਧਾਏ ॥
karam singh jaalap singh dhaae |

కరమ్ సింగ్, జలప్ సింగ్ హడావిడిగా వచ్చారు.

ਗਜਾ ਸਿੰਘ ਜੈ ਸਿੰਘ ਜੂ ਆਏ ॥
gajaa singh jai singh joo aae |

కరమ్ సింగ్ మరియు జలప్ సింగ్ గజ సింగ్ ముందుకు సాగారు మరియు జై సింగ్ కూడా వచ్చారు

ਜਗਤ ਸਿੰਘ ਅਤਿ ਗਰਬੁ ਜੁ ਕੀਨੋ ॥
jagat singh at garab ju keeno |

జగత్ సింగ్ మనసులో చాలా గర్వం ఉంది.

ਤਾ ਤੇ ਕਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿ ਰਨਿ ਦੀਨੋ ॥੧੩੬੦॥
taa te kaal prer ran deeno |1360|

జగత్ సింగ్ చాలా అహంభావి, అందువల్ల మరణం అతనిని యుద్ధానికి ప్రేరేపించింది.1360.

ਦੋਹਰਾ ॥
doharaa |

దోహ్రా

ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਜਾਲਪ ਸਿੰਘ ਗਜਾ ਸਿੰਘ ਬਰਬੀਰ ॥
karam singh jaalap singh gajaa singh barabeer |

వీర యోధులు కరమ్ సింగ్, జల్పా సింగ్, రాజ్ సింగ్

ਜਯ ਸਿੰਘ ਸਹਿਤ ਕ੍ਰਿਤਾਸ ਸਿੰਘ ਹਨੇ ਚਾਰ ਰਨਧੀਰ ॥੧੩੬੧॥
jay singh sahit kritaas singh hane chaar ranadheer |1361|

కరమ్ సింగ్, జలప్ సింగ్, గజా సింగ్ మరియు జై సింగ్, ఈ నలుగురు యోధులు కృతాష్ సింగ్ చేత చంపబడ్డారు.1361.

ਸਵੈਯਾ ॥
savaiyaa |

స్వయ్య

ਸਿੰਘ ਕ੍ਰਿਤਾਸ ਅਯੋਧਨ ਮੈ ਹਰਿ ਕੀ ਦਿਸ ਕੇ ਨ੍ਰਿਪ ਚਾਰ ਸੰਘਾਰੇ ॥
singh kritaas ayodhan mai har kee dis ke nrip chaar sanghaare |

కృతాస్ సింగ్ యుద్ధరంగంలో కృష్ణుని పక్షాన ఉన్న నలుగురు రాజులను చంపాడు.

ਅਉਰ ਹਨੇ ਸੁ ਬਨੈਤ ਬਨੇ ਜਦੁਬੀਰ ਘਨੇ ਜਮਲੋਕਿ ਸਿਧਾਰੇ ॥
aaur hane su banait bane jadubeer ghane jamalok sidhaare |

కృతాష్ సింగ్ కృష్ణుడి వైపు నుండి యుద్ధంలో నలుగురు యోధులను చంపాడు మరియు అనేక మందిని యమ నివాసానికి పంపించాడు.

ਜਾਇ ਭਿਰਿਯੋ ਜਗਤੇਸ ਬਲੀ ਸੰਗਿ ਆਪਨੇ ਬਾਨ ਕਮਾਨ ਸੰਭਾਰੇ ॥
jaae bhiriyo jagates balee sang aapane baan kamaan sanbhaare |

ఇప్పుడు అతను వెళ్లి జగతేష్ సింగ్‌ను ఎదుర్కొన్నాడు, అతని విల్లు మరియు బాణాలను పట్టుకున్నాడు

ਅਉਰ ਜਿਤੇ ਰਨਿ ਠਾਢੇ ਹੁਤੇ ਭਟ ਪੇਖਿ ਤਿਨੈ ਸਰ ਜਾਲ ਪ੍ਰਹਾਰੇ ॥੧੩੬੨॥
aaur jite ran tthaadte hute bhatt pekh tinai sar jaal prahaare |1362|

ఆ సమయంలో అక్కడ నిలబడి ఉన్న ఇతర యోధులందరూ కృతేష్ సింగ్‌పై బాణ వర్షం కురిపించారు.1362.

ਮਾਰਿ ਬਿਦਾਰ ਦਯੋ ਦਲ ਕੋ ਬਹੁਰੋ ਕਰ ਮੈ ਕਰਵਾਰ ਸੰਭਾਰਿਓ ॥
maar bidaar dayo dal ko bahuro kar mai karavaar sanbhaario |

చంపి, చేతిలో కత్తి పట్టుకుని సైన్యాన్ని నాశనం చేశాడు.

ਧਾਇ ਕੈ ਜਾਇ ਕੈ ਆਇ ਅਰਿਓ ਜਗਤੇਸ ਕੇ ਸੀਸ ਹੂੰ ਹਾਥ ਪ੍ਰਹਾਰਿਓ ॥
dhaae kai jaae kai aae ario jagates ke sees hoon haath prahaario |

శత్రువుల సైన్యంలోని అనేక మంది యోధులను చంపిన తరువాత, అతను తన కత్తిని పట్టుకుని, తనను తాను స్థిరపరచుకున్న తర్వాత, అతను జగతేష్ సింగ్ తలపై ఒక దెబ్బ కొట్టాడు.

ਦੁਇ ਧਰ ਹੋਇ ਕੈ ਭੂਮਿ ਗਿਰਿਯੋ ਰਥ ਤੇ ਤਿਹ ਕੋ ਕਬਿ ਭਾਵ ਬਿਚਾਰਿਓ ॥
due dhar hoe kai bhoom giriyo rath te tih ko kab bhaav bichaario |

(తత్ఫలితంగా) అతను రెండుగా విడిపోయి రథం నుండి భూమిపై పడ్డాడు, దాని (దృష్టి) యొక్క అర్థాన్ని కవి ఈ విధంగా పరిగణించాడు.

ਮਾਨੋ ਪਹਾਰ ਕੇ ਊਪਰਿ ਸਾਲਹਿ ਬੀਜ ਪਰੀ ਤਿਹ ਦੁਇ ਕਰ ਡਾਰਿਓ ॥੧੩੬੩॥
maano pahaar ke aoopar saaleh beej paree tih due kar ddaario |1363|

రెండు భాగాలుగా నరికివేయబడి, వెలుగుల పతనానికి పర్వతం రెండు భాగాలుగా పడిపోయినట్లు అతను రథం నుండి కిందపడ్డాడు.1363.

ਦੋਹਰਾ ॥
doharaa |

దోహ్రా

ਕਠਿਨ ਸਿੰਘ ਹਰਿ ਕਟਕ ਤੇ ਆਯੋ ਯਾ ਪਰ ਧਾਇ ॥
katthin singh har kattak te aayo yaa par dhaae |

(పేరు పెట్టబడినది) కృష్ణుడి సైన్యంలోని యోధుడు కాతిన్ సింగ్ దానిపైకి (ఈ పద్ధతిలో) వచ్చాడు.

ਮਤ ਦੁਰਦ ਜਿਉ ਸਿੰਘ ਪੈ ਆਵਤ ਕੋਪ ਬਢਾਇ ॥੧੩੬੪॥
mat durad jiau singh pai aavat kop badtaae |1364|

ఈ సమయంలో, కతీన్ సింగ్, తన సైన్యం నుండి బయటకు వస్తున్నాడు, మత్తులో ఉన్న ఏనుగులాగా అతనిపై పడిపోయాడు.1364.

ਸਵੈਯਾ ॥
savaiyaa |

స్వయ్య

ਆਵਤ ਹੀ ਅਰਿ ਕੋ ਤਿਹ ਹੇਰਿ ਸੁ ਏਕ ਹੀ ਬਾਨ ਕੇ ਸੰਗਿ ਸੰਘਾਰਿਓ ॥
aavat hee ar ko tih her su ek hee baan ke sang sanghaario |

శత్రువు రావడం చూసి ఒక్క బాణంతో చంపేశాడు.

ਅਉਰ ਜਿਤੋ ਦਲ ਸਾਥ ਹੁਤੋ ਤਿਹ ਕੋ ਘਰੀ ਏਕ ਬਿਖੈ ਹਨਿ ਡਾਰਿਓ ॥
aaur jito dal saath huto tih ko gharee ek bikhai han ddaario |

శత్రువు రావడాన్ని చూసి ఒక్క బాణంతో అతడిని చంపి, అతనికి మద్దతుగా నిలిచిన సైన్యాన్ని కూడా క్షణికావేశంలో చంపేశాడు

ਬੀਰ ਘਨੇ ਜਦੁ ਬੀਰਨ ਕੇ ਹਤਿ ਕੋਪ ਕੈ ਸ੍ਯਾਮ ਕੀ ਓਰਿ ਨਿਹਾਰਿਓ ॥
beer ghane jad beeran ke hat kop kai sayaam kee or nihaario |

చాలా మంది శ్రీ కృష్ణ యోధులను చంపిన తరువాత (అప్పుడు అతను) కోపంతో కాన్ వైపు చూశాడు.

ਆਇ ਲਰੋ ਨ ਡਰੋ ਹਰਿ ਜੂ ਰਨਿ ਠਾਢੇ ਕਹਾ ਇਹ ਭਾਤਿ ਉਚਾਰਿਓ ॥੧੩੬੫॥
aae laro na ddaro har joo ran tthaadte kahaa ih bhaat uchaario |1365|

అతను తన కోపంతో చాలా మంది యాదవ యోధులను చంపి, కృష్ణుడి వైపు చూసి, "ఎందుకు నిలబడి ఉన్నావు? వచ్చి నాతో పోరాడండి.

ਤਉ ਹਰਿ ਜੂ ਕਰਿ ਕੋਪ ਚਲਿਯੋ ਤਬ ਦਾਰੁਕ ਸ੍ਯੰਦਨ ਕੋ ਸੁ ਧਵਾਯੋ ॥
tau har joo kar kop chaliyo tab daaruk sayandan ko su dhavaayo |

అప్పుడు శ్రీ కృష్ణుడు కోపంతో వెళ్ళిపోయాడు (మరియు) వెంటనే రథసారథి రథాన్ని తరిమివేసాడు.

ਪਾਨਿ ਲੀਯੋ ਅਸਿ ਸ੍ਯਾਮ ਸੰਭਾਰ ਕੈ ਤਾਹਿ ਹਕਾਰ ਕੈ ਤਾਕਿ ਚਲਾਯੋ ॥
paan leeyo as sayaam sanbhaar kai taeh hakaar kai taak chalaayo |

అప్పుడు కృష్ణుడు, కోపంతో, తన రథాన్ని దారుకు నడపడానికి, అతని వైపుకు వెళ్ళాడు. అతను తన కత్తిని చేతిలో పట్టుకుని సవాలు చేస్తూ, అతనిపై ఒక దెబ్బ కొట్టాడు,

ਢਾਲ ਕ੍ਰਿਤਾਸਤ੍ਰ ਸਿੰਘ ਲਈ ਹਰਿ ਤਾਹੀ ਕੀ ਓਟ ਕੈ ਵਾਰ ਬਚਾਯੋ ॥
dtaal kritaasatr singh lee har taahee kee ott kai vaar bachaayo |

కృతాస్త్ర సింగ్ షీల్డ్‌ని చేతిలోకి తీసుకుని తన ఓట్‌లో దెబ్బను కాపాడుకున్నాడు.

ਆਪਨੀ ਕਾਢਿ ਕ੍ਰਿਪਾਨ ਮਿਯਾਨ ਤੇ ਦਾਰੁਕ ਕੇ ਤਨ ਘਾਉ ਲਗਾਯੋ ॥੧੩੬੬॥
aapanee kaadt kripaan miyaan te daaruk ke tan ghaau lagaayo |1366|

కానీ క్రతా సింగ్ తన కవచంతో తనను తాను రక్షించుకున్నాడు మరియు తన కత్తిని తన కవచం నుండి తీసివేసాడు, కృష్ణుడి రథసారథి అయిన దారుక్‌ను గాయపరిచాడు.1366.

ਜੁਧ ਕਰੈ ਕਰਵਾਰਨ ਕੋ ਮਨ ਮੈ ਅਤਿ ਹੀ ਦੋਊ ਕ੍ਰੋਧ ਬਢਾਏ ॥
judh karai karavaaran ko man mai at hee doaoo krodh badtaae |

తీవ్ర ఆగ్రహానికి గురైన వారిద్దరూ తమ కత్తులతో యుద్ధం చేయడం ప్రారంభించారు

ਸ੍ਰੀ ਹਰਿ ਜੂ ਅਰਿ ਘਾਇ ਲਯੋ ਤਬ ਹੀ ਹਰਿ ਕੋ ਰਿਪੁ ਘਾਇ ਲਗਾਏ ॥
sree har joo ar ghaae layo tab hee har ko rip ghaae lagaae |

కృష్ణుడు శత్రువుకు గాయం చేసినప్పుడు, అతను కూడా కృష్ణుడిని గాయపరిచాడు.