శ్రీ దశమ్ గ్రంథ్

పేజీ - 340


ਸੋ ਬ੍ਰਿਜ ਭੂਮਿ ਬਿਖੈ ਰਸ ਕੈ ਹਿਤ ਖੇਲਤ ਹੈ ਫੁਨਿ ਗੋਪਿਨ ਸਾਥਾ ॥੪੬੪॥
so brij bhoom bikhai ras kai hit khelat hai fun gopin saathaa |464|

అతడే, ఈ సమయంలో గోపికలతో రసిక నాటకంలో మునిగిపోయాడు.464.

ਹਸਿ ਕੈ ਹਰਿ ਜੂ ਬ੍ਰਿਜ ਮੰਡਲ ਮੈ ਸੰਗ ਗੋਪਿਨ ਕੇ ਇਕ ਹੋਡ ਬਦੀ ॥
has kai har joo brij manddal mai sang gopin ke ik hodd badee |

కృష్ణుడు చిరునవ్వుతో బ్రజ్-మండలంలోని గోపికలతో షరతు విధించాడు

ਸਭ ਧਾਇ ਪਰੈ ਹਮਹੂੰ ਤੁਮਹੂੰ ਇਹ ਭਾਤਿ ਕਹਿਯੋ ਮਿਲਿ ਬੀਚ ਨਦੀ ॥
sabh dhaae parai hamahoon tumahoon ih bhaat kahiyo mil beech nadee |

కృష్ణుడు చిరునవ్వుతో బ్రజ గోపికలతో పందెం వేసే నాటకం గురించి మాట్లాడి, రండి మనం కలిసి నదిలోకి దూకుదాం.

ਜਬ ਜਾਇ ਪਰੇ ਜਮੁਨਾ ਜਲ ਮੈ ਸੰਗ ਗੋਪਿਨ ਕੇ ਭਗਵਾਨ ਜਦੀ ॥
jab jaae pare jamunaa jal mai sang gopin ke bhagavaan jadee |

దేవుడు గోపికలతో జమ్నా నీటిలోకి దూకినప్పుడు,

ਤਬ ਲੈ ਚੁਭਕੀ ਹਰਿ ਜੀ ਤ੍ਰਿਯ ਕੋ ਸੁ ਲਯੋ ਮੁਖ ਚੂਮ ਕਿਧੋ ਸੋ ਤਦੀ ॥੪੬੫॥
tab lai chubhakee har jee triy ko su layo mukh choom kidho so tadee |465|

ఈ విధంగా, కృష్ణుడు గోపికలతో కలిసి యమునా నీటిలోకి దూకినప్పుడు, అతను డైవింగ్ తర్వాత వారిలో ఒకరి ముఖాన్ని చాలా త్వరగా ముద్దాడాడు.465.

ਗੋਪੀ ਬਾਚ ਕਾਨ੍ਰਹ ਜੂ ਸੋ ॥
gopee baach kaanrah joo so |

కృష్ణుడిని ఉద్దేశించి గోపికల ప్రసంగం:

ਸਵੈਯਾ ॥
savaiyaa |

స్వయ్య

ਮਿਲ ਕੈ ਸਭ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਸੁੰਦਰ ਸ੍ਯਾਮ ਸੋ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੀ ਹਸਿ ਬਾਤ ਪ੍ਰਬੀਨਨ ॥
mil kai sabh gvaarin sundar sayaam so sayaam kahee has baat prabeenan |

అందమైన గోపికలందరూ కలిసి కన్హతో చాలా తెలివైన విషయం చెప్పారు అని శ్యామ్ (కవి) చెప్పాడు.

ਰਾਜਤ ਜਾਹਿ ਮ੍ਰਿਗੀਪਤਿ ਸੇ ਦ੍ਰਿਗ ਛਾਜਤ ਚੰਚਲਤਾ ਸਮ ਮੀਨਨ ॥
raajat jaeh mrigeepat se drig chhaajat chanchalataa sam meenan |

గోపికలందరూ కలిసి చిరునవ్వుతో జింకలా పెద్దగా, చేపలా చలాకీగా ఉండే అందమైన కళ్లు ఉన్న కృష్ణుడితో చాకచక్యంగా చెప్పారు.

ਕੰਚਨ ਸੇ ਤਨ ਕਉਲ ਮੁਖੀ ਰਸ ਆਤੁਰ ਹੈ ਕਹਿਯੋ ਰਛਕ ਦੀਨਨ ॥
kanchan se tan kaul mukhee ras aatur hai kahiyo rachhak deenan |

(ఎవరి) శరీరాలు బంగారంలా (ప్రకాశించేవి) మరియు వారి ముఖాలు తామరపువ్వులలా మృదువుగా ఉంటాయి (వారు) కామం కోసం తహతహలాడుతూ, ఓ మత రక్షకుడా!

ਨੇਹੁ ਬਢਾਇ ਮਹਾ ਸੁਖੁ ਪਾਇ ਕਹਿਯੋ ਸਿਰਿ ਨਿਆਇ ਕੈ ਭਾਤਿ ਅਧੀਨਨ ॥੪੬੬॥
nehu badtaae mahaa sukh paae kahiyo sir niaae kai bhaat adheenan |466|

ఎవరి శరీరం బంగారంలాంటిదో, అధమ రక్షకుడెవడో, అతనికి ప్రసన్నుడయిన మనస్సుతో, పరమానందంతో, తలవంచుకుని, వినయంగా చెప్పారు గోపికలు.466.

ਅਤਿ ਹ੍ਵੈ ਰਿਝਵੰਤ ਕਹਿਓ ਗੁਪੀਆ ਜੁਗ ਤੀਸਰ ਮੈ ਪਤਿ ਭਯੋ ਜੁ ਕਪੀ ॥
at hvai rijhavant kahio gupeea jug teesar mai pat bhayo ju kapee |

త్రేతాయుగంలో వానరులకు అధిపతి అయిన ఇతను గోపికలు సంతోషంతో అన్నారు.

ਜਿਨਿ ਰਾਵਨ ਖੇਤਿ ਮਰਿਓ ਕੁਪ ਕੈ ਜਿਹ ਰੀਝਿ ਬਿਭੀਛਨ ਲੰਕ ਥਪੀ ॥
jin raavan khet mario kup kai jih reejh bibheechhan lank thapee |

కోపోద్రిక్తుడైన అతను రావణుడిని చంపి విభీషణుడికి రాజ్యాన్ని ఇచ్చేందుకు సంతోషించాడు

ਜਿਹ ਕੀ ਜਗ ਬੀਚ ਪ੍ਰਸਿਧ ਕਲਾ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਕਛੁ ਨਾਹਿ ਛਪੀ ॥
jih kee jag beech prasidh kalaa kab sayaam kahai kachh naeh chhapee |

ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఎవరి అతీంద్రియ శక్తుల గురించి చర్చించారు

ਤਿਹ ਸੰਗ ਕਰੈ ਰਸ ਕੀ ਚਰਚਾ ਜਿਨ ਹੂੰ ਤਿਰੀਯਾ ਫੁਨਿ ਚੰਡਿ ਜਪੀ ॥੪੬੭॥
tih sang karai ras kee charachaa jin hoon tireeyaa fun chandd japee |467|

ఈ స్త్రీలందరూ అతని రసిక నాటకం గురించి అతనితో చర్చిస్తున్నారు, వారు చండీ పేరును జ్ఞాపకం చేసుకున్నారు మరియు పునరావృతం చేసారు మరియు ఆమె కృష్ణుడిని తమ భర్తగా వేడుకున్నారు.467.

ਜਉ ਰਸ ਬਾਤ ਕਹੀ ਗੁਪੀਆ ਤਬ ਹੀ ਹਰਿ ਜਵਾਬ ਦਯੋ ਤਿਨ ਸਾਫੀ ॥
jau ras baat kahee gupeea tab hee har javaab dayo tin saafee |

గోపికలు రస బఖిని గురించి మాట్లాడినప్పుడు, కృష్ణుడు వారికి స్పష్టమైన సమాధానం ఇచ్చాడు

ਆਈ ਹੋ ਛੋਡਿ ਸਭੈ ਪਤਿ ਕੋ ਤੁਮ ਹੋਇ ਤੁਮੈ ਨ ਮਰੇ ਫੁਨਿ ਮਾਫੀ ॥
aaee ho chhodd sabhai pat ko tum hoe tumai na mare fun maafee |

గోపికలు రసిక ఆనందం గురించి మాట్లాడినప్పుడు, కృష్ణుడు వారితో స్పష్టంగా చెప్పాడు, వారు తమ భర్తలను విడిచిపెట్టారు మరియు చనిపోయిన తర్వాత కూడా వారిని క్షమించరు.

ਹਉ ਤੁਮ ਸੋ ਨਹਿ ਹੇਤ ਕਰੋ ਤੁਮ ਕਾਹੇ ਕਉ ਬਾਮ ਕਰੋ ਰਸ ਲਾਫੀ ॥
hau tum so neh het karo tum kaahe kau baam karo ras laafee |

నేను నీతో ప్రేమలో లేను, నువ్వు (ప్రేమ) రసం అనే గొప్ప మాటలు ఎందుకు చేస్తావు.

ਇਉ ਕਹਿ ਕੈ ਹਰਿ ਮੋਨ ਭਜੀ ਸੁ ਬਜਾਇ ਉਠਿਯੋ ਮੁਰਲੀ ਮਹਿ ਕਾਫੀ ॥੪੬੮॥
eiau keh kai har mon bhajee su bajaae utthiyo muralee meh kaafee |468|

అతను ఇలా అన్నాడు, "నేను నిన్ను ప్రేమించడం లేదు మరియు ప్రేమ యొక్క ఆనందాల గురించి నాతో ఎందుకు మాట్లాడుతున్నావు?," ఇది చెబుతూ కృష్ణుడు మౌనంగా ఉండి కాఫీ బాణీని ప్లే చేయడం ప్రారంభించాడు.468.

ਕਾਨ੍ਰਹ ਬਾਚ ਗੋਪੀ ਸੋਂ ॥
kaanrah baach gopee son |

గోపికలను ఉద్దేశించి కృష్ణుడి ప్రసంగం:

ਸਵੈਯਾ ॥
savaiyaa |

స్వయ్య

ਸਭ ਸੁੰਦਰ ਗੋਪਿਨ ਸੋ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਦਯੋ ਹਰਿ ਕੈ ਹਰਿ ਜਵਾਬ ਜਬੈ ॥
sabh sundar gopin so kab sayaam dayo har kai har javaab jabai |

అందమైన గోపికలందరికీ కృష్ణుడు చిరునవ్వుతో సమాధానమిచ్చాడని కవి శ్యామ్ చెప్పారు.

ਨ ਗਈ ਹਰਿ ਮਾਨ ਕਹਿਯੋ ਗ੍ਰਿਹ ਕੋ ਪ੍ਰਭ ਮੋਹਿ ਰਹੀ ਮੁਖਿ ਦੇਖ ਸਬੈ ॥
n gee har maan kahiyo grih ko prabh mohi rahee mukh dekh sabai |

కృష్ణుడు చిరునవ్వుతో గోపికలకు ఈ సమాధానం చెప్పినప్పుడు, వారు కృష్ణుడిని అంగీకరించలేదు మరియు వారి ఇళ్లకు తిరిగి వచ్చారు మరియు అతని ముఖాన్ని చూసి ముచ్చటించారు.

ਕ੍ਰਿਸਨੰ ਕਰਿ ਲੈ ਅਪਨੇ ਮੁਰਲੀ ਸੁ ਬਜਾਇ ਉਠਿਓ ਜੁਤ ਰਾਗ ਤਬੈ ॥
krisanan kar lai apane muralee su bajaae utthio jut raag tabai |

అప్పుడు కృష్ణుడు వేణువును చేతిలోకి తీసుకుని వాయించడం ప్రారంభించాడు

ਮਨੋ ਘਾਇਲ ਗੋਪਿਨ ਕੇ ਬ੍ਰਣ ਮੈ ਭਗਵਾਨ ਡਰਿਯੋ ਜਨੁ ਲੋਨ ਅਬੈ ॥੪੬੯॥
mano ghaaeil gopin ke bran mai bhagavaan ddariyo jan lon abai |469|

వేణువు యొక్క రాగం గోపికలపై ఈ ప్రభావాన్ని చూపింది, వారి గాయాలకు కృష్ణుడు ఉప్పు పూసినట్లు వారు భావించారు.469.

ਜਿਉ ਮ੍ਰਿਗ ਬੀਚ ਮ੍ਰਿਗੀ ਪਿਖੀਐ ਹਰਿ ਤਿਉ ਗਨ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਕੇ ਮਧਿ ਸੋਭੈ ॥
jiau mrig beech mrigee pikheeai har tiau gan gvaarin ke madh sobhai |

జింకలలో జింక ఎలా కనిపిస్తుందో, అదే విధంగా గోపికల మధ్య కృష్ణుడు ఉన్నాడు

ਦੇਖਿ ਜਿਸੈ ਰਿਪੁ ਰੀਝ ਰਹੈ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਨਹੀ ਮਨ ਭੀਤਰ ਛੋਭੈ ॥
dekh jisai rip reejh rahai kab sayaam nahee man bheetar chhobhai |

కృష్ణుడిని చూసి శత్రువులు కూడా సంతోషించారు మరియు వారి మనస్సులో కృష్ణుని తేజస్సు పెరిగింది.

ਦੇਖਿ ਜਿਸੈ ਮ੍ਰਿਗ ਧਾਵਤ ਆਵਤ ਚਿਤ ਕਰੈ ਨ ਹਮੈ ਫੁਨਿ ਕੋ ਭੈ ॥
dekh jisai mrig dhaavat aavat chit karai na hamai fun ko bhai |

జింక పారిపోవడాన్ని చూసి మనసులో భయం లేదు.

ਸੋ ਬਨ ਬੀਚ ਬਿਰਾਜਤ ਕਾਨ੍ਰਹ ਜੋਊ ਪਿਖਵੈ ਤਿਹ ਕੋ ਮਨੁ ਲੋਭੈ ॥੪੭੦॥
so ban beech biraajat kaanrah joaoo pikhavai tih ko man lobhai |470|

ఎవరిని చూసి అడవిలోని జింకలు పరుగెత్తుకుంటూ వస్తాయో, ఎవరి మనస్సు కృష్ణుడిని చూడాలని కోరుకుంటుందో, అదే కృష్ణుడు అడవిలో ఉన్నాడు మరియు అతనిని చూసే అతని మనస్సు అతనిని చూడాలని కోరికగా ఉంటుంది.470.

ਗੋਪੀ ਬਾਚ ਕਾਨ੍ਰਹ ਜੂ ਸੋ ॥
gopee baach kaanrah joo so |

కృష్ణుడిని ఉద్దేశించి గోపికల ప్రసంగం:

ਸਵੈਯਾ ॥
savaiyaa |

స్వయ్య

ਸੋਊ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਬੋਲਿ ਉਠੀ ਹਰਿ ਸੋ ਬਚਨਾ ਜਿਨ ਕੇ ਸਮ ਸੁਧ ਅਮੀ ॥
soaoo gvaarin bol utthee har so bachanaa jin ke sam sudh amee |

అదే గోపికలు అమృతంలా మధురమైన మాటలు కృష్ణునితో ఇలా చెప్పడం మొదలుపెట్టారు.

ਤਿਹ ਸਾਥ ਲਗੀ ਚਰਚਾ ਕਰਨੇ ਹਰਤਾ ਮਨ ਸਾਧਨ ਸੁਧਿ ਗਮੀ ॥
tih saath lagee charachaa karane harataa man saadhan sudh gamee |

ఆ గోపిక మధురమైన అమృత వాక్కును పలుకుతూ, “సమస్త సాధువుల బాధలను తొలగించిన ఆయనతో చర్చలు జరుపుతున్నాము.

ਤਜ ਕੈ ਅਪੁਨੇ ਭਰਤਾ ਹਮਰੀ ਮਤਿ ਕਾਨ੍ਰਹ ਜੂ ਊਪਰਿ ਤੋਹਿ ਰਮੀ ॥
taj kai apune bharataa hamaree mat kaanrah joo aoopar tohi ramee |

ఆ హే! మా భర్తలను విడిచిపెట్టిన తరువాత, మా విశ్వాసం మీపై మోహింపబడింది.

ਅਤਿ ਹੀ ਤਨ ਕਾਮ ਕਰਾ ਉਪਜੀ ਤੁਮ ਕੋ ਪਿਖਏ ਨਹਿ ਜਾਤ ਛਮੀ ॥੪੭੧॥
at hee tan kaam karaa upajee tum ko pikhe neh jaat chhamee |471|

471. మా దేహంలో విపరీతంగా కామశక్తి ప్రభావం పెరుగుతోంది కాబట్టి ఆ శక్తులను అణచివేయలేక మేము మా భర్తలను విడిచిపెట్టి కృష్ణుని వద్దకు వచ్చాము.

ਕਬਿਯੋ ਬਾਚ ॥
kabiyo baach |

కవి ప్రసంగం:

ਸਵੈਯਾ ॥
savaiyaa |

స్వయ్య

ਭਗਵਾਨਿ ਲਖੀ ਅਪੁਨੇ ਮਨ ਮੈ ਇਹ ਗ੍ਵਾਰਨਿ ਮੋ ਪਿਖਿ ਮੈਨ ਭਰੀ ॥
bhagavaan lakhee apune man mai ih gvaaran mo pikh main bharee |

ఈ గోపికలు తనను చూడగానే మత్తులో కూరుకుపోయారని కృష్ణుడు మనసులో అనుకున్నాడు

ਤਬ ਹੀ ਤਜਿ ਸੰਕ ਸਭੈ ਮਨ ਕੀ ਤਿਨ ਕੇ ਸੰਗਿ ਮਾਨੁਖ ਕੇਲ ਕਰੀ ॥
tab hee taj sank sabhai man kee tin ke sang maanukh kel karee |

అప్పుడు అతను, ఎటువంటి సంకోచం లేకుండా, సాధారణ పురుషుల వలె వారితో కలిసిపోయాడు

ਹਰਿ ਜੀ ਕਰਿ ਖੇਲ ਕਿਧੌ ਇਨ ਸੋ ਜਨੁ ਕਾਮ ਜਰੀ ਇਹ ਕੀਨ ਜਰੀ ॥
har jee kar khel kidhau in so jan kaam jaree ih keen jaree |

హవిస్సుతో రగిలిపోతున్న గోపికలతో తనలో తాను లీనమయ్యాడు

ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਪਿਖਵੋ ਤੁਮ ਕੌਤੁਕ ਕਾਨ੍ਰਹ ਹਰਿਯੋ ਕਿ ਹਰੀ ਸੁ ਹਰੀ ॥੪੭੨॥
kab sayaam kahai pikhavo tum kauatuk kaanrah hariyo ki haree su haree |472|

ఈ రసిక నాటకంలో కృష్ణుడు గోపికలను సృష్టించాడా లేక గోపికలు కృష్ణుడిని మోసం చేశారా అనేది అర్థం కాని విషయం అని కవి శ్యామ్ చెప్పారు.472.

ਜੋ ਜੁਗ ਤੀਸਰ ਮੂਰਤਿ ਰਾਮ ਧਰੀ ਜਿਹ ਅਉਰ ਕਰਿਯੋ ਅਤਿ ਸੀਲਾ ॥
jo jug teesar moorat raam dharee jih aaur kariyo at seelaa |

త్రేతా యుగంలో రాముని రూపాన్ని ధరించి అద్భుతమైన ప్రవర్తనను ప్రదర్శించినవాడు;

ਸਤ੍ਰਨ ਕੋ ਸੁ ਸੰਘਾਰਿ ਕਹੈ ਪ੍ਰਤਿਪਾਰਕ ਸਾਧਨ ਕੋ ਹਰਿ ਹੀਲਾ ॥
satran ko su sanghaar kahai pratipaarak saadhan ko har heelaa |

త్రేతా యుగంలో రామునిగా అవతరించి, మరెన్నో సౌమ్యమైన కార్యాలు చేసినవాడు, శత్రువులను నాశనం చేసేవాడు మరియు అన్ని పరిస్థితులలో సాధువులను రక్షించేవాడు.

ਦਵਾਪਰ ਮੋ ਸੋਊ ਕਾਨ੍ਰਹ ਭਯੋ ਮਰੀਯਾ ਅਰਿ ਕੋ ਧਰੀਯਾ ਪਟ ਪੀਲਾ ॥
davaapar mo soaoo kaanrah bhayo mareeyaa ar ko dhareeyaa patt peelaa |

అదే రాముడు ద్వాపర యుగంలో కృష్ణునిగా పసుపు వస్త్రాలు ధరించి శత్రువులను చంపేవాడు.

ਸੋ ਹਰਿ ਭੂਮਿ ਬਿਖੈ ਬ੍ਰਿਜ ਕੀ ਹਸਿ ਗੋਪਿਨ ਸਾਥ ਕਰੈ ਰਸ ਲੀਲਾ ॥੪੭੩॥
so har bhoom bikhai brij kee has gopin saath karai ras leelaa |473|

అతను ఇప్పుడు బ్రజ గోపికలతో నవ్వుతూ రసిక ఆటలో మునిగిపోయాడు.473.

ਮਾਲਸਿਰੀ ਅਰੁ ਰਾਮਕਲੀ ਸੁਭ ਸਾਰੰਗ ਭਾਵਨ ਸਾਥ ਬਜਾਵੈ ॥
maalasiree ar raamakalee subh saarang bhaavan saath bajaavai |

అతను ఇష్టానుసారం (వేణువులో) మలసిరి మరియు రాంకాళి మరియు శుభప్రదమైన సారంగ్ (రాగాలు) వాయిస్తాడు.

ਜੈਤਸਿਰੀ ਅਰੁ ਸੁਧ ਮਲ੍ਰਹਾਰ ਬਿਲਾਵਲ ਕੀ ਧੁਨਿ ਕੂਕਿ ਸੁਨਾਵੈ ॥
jaitasiree ar sudh malrahaar bilaaval kee dhun kook sunaavai |

మల్శ్రీ, రాంకలి, సారంగ్, జైత్‌శ్రీ, శుద్ధ్ మల్హర్ మరియు బిలావల్‌ల సంగీత రీతులను తన వేణువు ద్వారా ప్రతి ఒక్కరూ వినేలా చేస్తున్నాడు.

ਲੈ ਮੁਰਲੀ ਅਪੁਨੇ ਕਰਿ ਕਾਨ੍ਰਹ ਕਿਧੋ ਅਤਿ ਭਾਵਨ ਸਾਥ ਬਜਾਵੈ ॥
lai muralee apune kar kaanrah kidho at bhaavan saath bajaavai |

మురళిని చేతిలోకి తీసుకుని ఆనందంతో (మనసుతో) ఆడుకుంటున్నాడు.