શ્રી દસમ ગ્રંથ

પાન - 103

ਮਧੁਭਾਰ ਛੰਦ ॥

madhubhaar chhand |

મધુભાર સ્ટેન્ઝા

ਮੁਖਿ ਬਮਤ ਜੁਆਲ ॥

mukh bamat juaal |

(કાલકાના) મોંમાંથી અગ્નિ નીકળી રહ્યો હતો.

ਨਿਕਸੀ ਕਪਾਲਿ ॥

nikasee kapaal |

તેના મુખમાંથી અગ્નિની જ્વાળાઓ નીકળે છે અને તે પોતે (દુર્ગાના) કપાળમાંથી બહાર આવી હતી.

ਮਾਰੇ ਗਜੇਸ ॥

maare gajes |

(તેણે) હાથીઓના સવારોને મારી નાખ્યા

ਛੁਟੇ ਹੈਏਸ ॥੨੮॥

chhutte haies |28|

તેણીએ મહાન હાથીઓ અને ઘોડા પર સવાર યોદ્ધાઓને મારી નાખ્યા.28.

ਛੁਟੰਤ ਬਾਣ ॥

chhuttant baan |

(યુદ્ધમાં) તીર ઉડતા હતા,

ਝਮਕਤ ਕ੍ਰਿਪਾਣ ॥

jhamakat kripaan |

તીર મારવામાં આવી રહ્યા છે અને તલવારો ચમકી રહી છે.

ਸਾਗੰ ਪ੍ਰਹਾਰ ॥

saagan prahaar |

ભાલાઓ પર હુમલો કરવામાં આવી રહ્યો હતો,

ਖੇਲਤ ਧਮਾਰ ॥੨੯॥

khelat dhamaar |29|

ખંજર મારવામાં આવી રહ્યું છે અને એવું લાગે છે કે હોળીનો તહેવાર ઉજવવામાં આવી રહ્યો છે.29.

ਬਾਹੈ ਨਿਸੰਗ ॥

baahai nisang |

(જાયન્ટ્સ) અવ્યવસ્થામાં (શસ્ત્રો) ચલાવતા હતા.

ਉਠੇ ਝੜੰਗ ॥

autthe jharrang |

શસ્ત્રોનો નિઃસંકોચપણે ઉપયોગ કરવામાં આવે છે, જે ખડખડાટ અવાજો બનાવે છે.

ਤੁਪਕ ਤੜਾਕ ॥

tupak tarraak |

બંદૂકોમાંથી કર્કશ અવાજ આવ્યો

ਉਠਤ ਕੜਾਕ ॥੩੦॥

autthat karraak |30|

બંદૂકો બૂમ પાડે છે અને ગર્જનાના અવાજો ઉત્પન્ન કરે છે. 30

ਬਰਕੰਤ ਮਾਇ ॥

barakant maae |

દેવી માતા પડકાર કરતી હતી,

ਭਭਕੰਤ ਘਾਇ ॥

bhabhakant ghaae |

માતા (દેવી) પડકાર ફેંકે છે અને ઘા બસ્ટ કરે છે.

ਜੁਝੇ ਜੁਆਣ ॥

jujhe juaan |

યોદ્ધાઓ લડતા હતા,

ਨਚੇ ਕਿਕਾਣ ॥੩੧॥

nache kikaan |31|

યુવા યોદ્ધાઓ લડે છે અને ઘોડાઓ નાચે છે.31

ਰੂਆਮਲ ਛੰਦ ॥

rooaamal chhand |

રૂઆલ સ્ટેન્ઝા

ਧਾਈਯੋ ਅਸੁਰੇਾਂਦ੍ਰ ਤਹਿ ਨਿਜ ਕੋਪ ਓਪ ਬਢਾਇ ॥

dhaaeeyo asureaandr teh nij kop op badtaae |

વધુ પડતા ક્રોધ સાથે, રાક્ષસ-રાજા આગળ વધ્યા.

ਸੰਗ ਲੈ ਚਤੁਰੰਗ ਸੈਨਾ ਸੁਧ ਸਸਤ੍ਰ ਨਚਾਇ ॥

sang lai chaturang sainaa sudh sasatr nachaae |

તેની સાથે ચાર પ્રકારના દળો હતા, જે તીક્ષ્ણ હથિયારોના નૃત્યનું કારણ બને છે.

ਦੇਬਿ ਸਸਤ੍ਰ ਲਗੈ ਗਿਰੈ ਰਣਿ ਰੁਝਿ ਜੁਝਿ ਜੁਆਣ ॥

deb sasatr lagai girai ran rujh jujh juaan |

જે કોઈ પણ દેવીના શસ્ત્રોથી અથડાયું, તે લડનારા યોદ્ધાઓ મેદાનમાં પડ્યા.

ਪੀਲਰਾਜ ਫਿਰੇ ਕਹੂੰ ਰਣ ਸੁਛ ਛੁਛ ਕਿਕਾਣ ॥੩੨॥

peelaraaj fire kahoon ran suchh chhuchh kikaan |32|

ક્યાંક હાથી તો ક્યાંક ઘોડાઓ યુદ્ધના મેદાનમાં સવાર વિના ફરે છે.32.

ਚੀਰ ਚਾਮਰ ਪੁੰਜ ਕੁੰਜਰ ਬਾਜ ਰਾਜ ਅਨੇਕ ॥

cheer chaamar punj kunjar baaj raaj anek |

ક્યાંક કપડાં, પાઘડીઓ અને માખીઓ વેરવિખેર પડેલા છે તો ક્યાંક હાથી, ઘોડા અને સરદારો મૃત હાલતમાં પડેલા છે.

ਸਸਤ੍ਰ ਅਸਤ੍ਰ ਸੁਭੇ ਕਹੂੰ ਸਰਦਾਰ ਸੁਆਰ ਅਨੇਕ ॥

sasatr asatr subhe kahoon saradaar suaar anek |

ક્યાંક શસ્ત્રો અને શસ્ત્રો સાથે સેનાપતિઓ અને યોદ્ધાઓ આડા પડ્યા છે.

ਤੇਗੁ ਤੀਰ ਤੁਫੰਗ ਤਬਰ ਕੁਹੁਕ ਬਾਨ ਅਨੰਤ ॥

teg teer tufang tabar kuhuk baan anant |

ક્યાંક ને ક્યાંક તીર, તલવાર, બંદૂક, કુહાડી અને ખાસ શાફ્ટનો અવાજ સંભળાય છે.

ਬੇਧਿ ਬੇਧਿ ਗਿਰੈ ਬਰਛਿਨ ਸੂਰ ਸੋਭਾਵੰਤ ॥੩੩॥

bedh bedh girai barachhin soor sobhaavant |33|

ક્યાંક ખંજરથી વીંધેલા નાયકો સુંદર રીતે પડ્યા છે.33.

ਗ੍ਰਿਧ ਬ੍ਰਿਧ ਉਡੇ ਤਹਾ ਫਿਕਰੰਤ ਸੁਆਨ ਸ੍ਰਿੰਗਾਲ ॥

gridh bridh udde tahaa fikarant suaan sringaal |

મોટા કદના ગીધ ત્યાં ઉડતા હોય છે, કૂતરા ભસતા હોય છે અને શિયાળ રડે છે.

ਮਤ ਦੰਤਿ ਸਪਛ ਪਬੈ ਕੰਕ ਬੰਕ ਰਸਾਲ ॥

mat dant sapachh pabai kank bank rasaal |

નશામાં ધૂત હાથીઓ પાંખવાળા પહાડો અને કાગડા જેવા દેખાય છે, માંસ ખાવા માટે નીચે ઉડતા હોય છે.

ਛੁਦ੍ਰ ਮੀਨ ਛੁਰੁਧ੍ਰਕਾ ਅਰੁ ਚਰਮ ਕਛਪ ਅਨੰਤ ॥

chhudr meen chhurudhrakaa ar charam kachhap anant |

રાક્ષસોના શરીર પર તલવાર નાની માછલીઓ જેવી અને ઢાલ કાચબા જેવી દેખાય છે.

ਨਕ੍ਰ ਬਕ੍ਰ ਸੁ ਬਰਮ ਸੋਭਿਤ ਸ੍ਰੋਣ ਨੀਰ ਦੁਰੰਤ ॥੩੪॥

nakr bakr su baram sobhit sron neer durant |34|

તેમના શરીર પર, સ્ટીલ-બખ્તર ભવ્ય લાગે છે અને લોહી પૂરની જેમ વહી રહ્યું છે.34.

ਨਵ ਸੂਰ ਨਵਕਾ ਸੇ ਰਥੀ ਅਤਿਰਥੀ ਜਾਨੁ ਜਹਾਜ ॥

nav soor navakaa se rathee atirathee jaan jahaaj |

નવા યુવાન યોદ્ધાઓ હોડી જેવા દેખાય છે અને સારથિઓ શિમ્પ જેવા દેખાય છે.

ਲਾਦਿ ਲਾਦਿ ਮਨੋ ਚਲੇ ਧਨ ਧੀਰ ਬੀਰ ਸਲਾਜ ॥

laad laad mano chale dhan dheer beer salaaj |

આ બધું એવું લાગે છે કે જાણે તેમની ચીજવસ્તુઓ લોડ કરી રહેલા વેપારીઓ યુદ્ધના મેદાનની બહાર દોડી રહ્યા હોય.

ਮੋਲੁ ਬੀਚ ਫਿਰੈ ਚੁਕਾਤ ਦਲਾਲ ਖੇਤ ਖਤੰਗ ॥

mol beech firai chukaat dalaal khet khatang |

યુદ્ધભૂમિના તીર એજન્ટો જેવા છે, જે વ્યવહારનો હિસાબ પતાવવામાં વ્યસ્ત છે.

ਗਾਹਿ ਗਾਹਿ ਫਿਰੇ ਫਵਜਨਿ ਝਾਰਿ ਦਿਰਬ ਨਿਖੰਗ ॥੩੫॥

gaeh gaeh fire favajan jhaar dirab nikhang |35|

સેનાઓ ઝડપથી સમાધાન માટે મેદાનમાં આગળ વધી રહી છે અને તેમના કંપનનો ખજાનો ખાલી કરી રહી છે.35.

ਅੰਗ ਭੰਗ ਗਿਰੇ ਕਹੂੰ ਬਹੁਰੰਗ ਰੰਗਿਤ ਬਸਤ੍ਰ ॥

ang bhang gire kahoon bahurang rangit basatr |

ક્યાંક બહુ રંગીન વસ્ત્રો અને કાપેલા અંગો પડેલા છે.

ਚਰਮ ਬਰਮ ਸੁਭੰ ਕਹੂੰ ਰਣੰ ਸਸਤ੍ਰ ਰੁ ਅਸਤ੍ਰ ॥

charam baram subhan kahoon ranan sasatr ru asatr |

ક્યાંક ઢાલ અને બખ્તર છે તો ક્યાંક માત્ર શસ્ત્રો છે.

ਮੁੰਡ ਤੁੰਡ ਧੁਜਾ ਪਤਾਕਾ ਟੂਕ ਟਾਕ ਅਰੇਕ ॥

mundd tundd dhujaa pataakaa ttook ttaak arek |

ક્યાંક ક્યાંક માથા, ધ્વજ અને ઝંડાઓ અહીં-ત્યાં પથરાયેલા છે.

ਜੂਝ ਜੂਝ ਪਰੇ ਸਬੈ ਅਰਿ ਬਾਚਿਯੋ ਨਹੀ ਏਕ ॥੩੬॥

joojh joojh pare sabai ar baachiyo nahee ek |36|

યુદ્ધના મેદાનમાં બધા શત્રુઓ લડતા લડતા નીચે પડી ગયા છે અને એક પણ જીવતો બચ્યો નથી.

ਕੋਪ ਕੈ ਮਹਿਖੇਸ ਦਾਨੋ ਧਾਈਯੋ ਤਿਹ ਕਾਲ ॥

kop kai mahikhes daano dhaaeeyo tih kaal |

પછી ભારે ક્રોધમાં, રાક્ષસ મહિષાસુર આગળ ચાલ્યો.

ਅਸਤ੍ਰ ਸਸਤ੍ਰ ਸੰਭਾਰ ਸੂਰੋ ਰੂਪ ਕੈ ਬਿਕਰਾਲ ॥

asatr sasatr sanbhaar sooro roop kai bikaraal |

તે ભયાનક સ્વરૂપમાં દેખાયો અને તેણે તેના તમામ શસ્ત્રો અને શસ્ત્રો પકડી લીધા.

ਕਾਲ ਪਾਣਿ ਕ੍ਰਿਪਾਣ ਲੈ ਤਿਹ ਮਾਰਿਯੋ ਤਤਕਾਲ ॥

kaal paan kripaan lai tih maariyo tatakaal |

દેવી કાલકાએ તેની તલવાર તેના હાથમાં લીધી અને તેને તરત જ મારી નાખ્યો.

ਜੋਤਿ ਜੋਤਿ ਬਿਖੈ ਮਿਲੀ ਤਜ ਬ੍ਰਹਮਰੰਧ੍ਰਿ ਉਤਾਲ ॥੩੭॥

jot jot bikhai milee taj brahamarandhr utaal |37|

તેમના આત્માએ બ્રહ્મરંધિર (દસમ ડાયરનું જીવન ચેનલ) છોડી દીધું અને દિવ્ય પ્રકાશમાં ભળી ગયો.37.

ਦੋਹਰਾ ॥

doharaa |

દોહરા

ਮਹਿਖਾਸੁਰ ਕਹ ਮਾਰ ਕਰਿ ਪ੍ਰਫੁਲਤ ਭੀ ਜਗ ਮਾਇ ॥

mahikhaasur kah maar kar prafulat bhee jag maae |

મહિષાસુરને માર્યા પછી જગતની માતા ખૂબ જ પ્રસન્ન થઈ.

ਤਾ ਦਿਨ ਤੇ ਮਹਿਖੇ ਬਲੈ ਦੇਤ ਜਗਤ ਸੁਖ ਪਾਇ ॥੩੮॥

taa din te mahikhe balai det jagat sukh paae |38|

અને તે દિવસથી આખું વિશ્વ શાંતિની પ્રાપ્તિ માટે પ્રાણીઓનું બલિદાન આપે છે.38.

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਬਚਿਤ੍ਰ ਨਾਟਕੇ ਚੰਡੀ ਚਰਿਤ੍ਰੇ ਮਹਿਖਾਸੁਰ ਬਧਹ ਪ੍ਰਥਮ ਧਿਆਇ ਸੰਪੂਰਨੰਮ ਸਤੁ ਸੁਭਮ ਸਤੁ ॥੧॥

eit sree bachitr naattake chanddee charitre mahikhaasur badhah pratham dhiaae sanpooranam sat subham sat |1|

અહીં બચિત્તર નાટક.1માં ચંડી ચરિત્રના મહિષાસુરની હત્યા શીર્ષકવાળા પ્રથમ પ્રકરણનો અંત થાય છે.

ਅਥ ਧੂਮਨੈਨ ਜੁਧ ਕਥਨ ॥

ath dhoomanain judh kathan |

અહીં ધુમર નૈન સાથેના યુદ્ધનું વર્ણન શરૂ થાય છે:

ਕੁਲਕ ਛੰਦ ॥

kulak chhand |

કુલક સ્ટેન્ઝા

ਦੇਵ ਸੁ ਤਬ ਗਾਜੀਯ ॥

dev su tab gaajeey |

પછી દેવીએ ગર્જના શરૂ કરી.

ਅਨਹਦ ਬਾਜੀਯ ॥

anahad baajeey |

પછી દેવીએ ગર્જના કરી અને સતત ધૂન ચાલુ થઈ.

ਭਈ ਬਧਾਈ ॥

bhee badhaaee |

બધા માટે આનંદકારક

ਸਭ ਸੁਖਦਾਈ ॥੧॥੩੯॥

sabh sukhadaaee |1|39|

બધા આનંદિત હતા અને આરામદાયક અનુભવતા હતા.1.39.

ਦੁੰਦਭ ਬਾਜੇ ॥

dundabh baaje |

ઘંટ વાગવા લાગ્યા

ਸਭ ਸੁਰ ਗਾਜੇ ॥

sabh sur gaaje |

રણશિંગડું વાગ્યું અને બધા દેવતાઓએ પોકાર કર્યો.

ਕਰਤ ਬਡਾਈ ॥

karat baddaaee |

(સર્વ દેવીઓનો) મહિમા થવા લાગ્યો

ਸੁਮਨ ਬ੍ਰਖਾਈ ॥੨॥੪੦॥

suman brakhaaee |2|40|

તેઓ દેવીની સ્તુતિ કરે છે અને તેમના પર ફૂલોની વર્ષા કરે છે. 2.40.

ਕੀਨੀ ਬਹੁ ਅਰਚਾ ॥

keenee bahu arachaa |

(તેઓ દેવીની પૂજા કરતા) ખૂબ

ਜਸ ਧੁਨਿ ਚਰਚਾ ॥

jas dhun charachaa |

તેઓએ વિવિધ રીતે દેવીની પૂજા કરી અને તેના પોરાઝ ગાયા.

ਪਾਇਨ ਲਾਗੇ ॥

paaein laage |

(દેવીના) ચરણોમાં;

ਸਭ ਦੁਖ ਭਾਗੇ ॥੩॥੪੧॥

sabh dukh bhaage |3|41|

તેઓએ તેના પગને સ્પર્શ કર્યો અને તેમના તમામ દુ:ખનો અંત આવ્યો.3.41.

ਗਾਏ ਜੈ ਕਰਖਾ ॥

gaae jai karakhaa |

જિતના છંદો (કારખા) ગાવા લાગ્યા

ਪੁਹਪਨਿ ਬਰਖਾ ॥

puhapan barakhaa |

તેઓએ વિજયના ગીતો ગાયા અને ફૂલોની વર્ષા કરી.

ਸੀਸ ਨਿਵਾਏ ॥

sees nivaae |

(તેઓએ દેવીને પ્રણામ કર્યા) સિસ

ਸਭ ਸੁਖ ਪਾਏ ॥੪॥੪੨॥

sabh sukh paae |4|42|

તેઓએ માથું નમાવ્યું અને ખૂબ જ આરામ મેળવ્યો.4.42.

ਦੋਹਰਾ ॥

doharaa |

દોહરા

ਲੋਪ ਚੰਡਿਕਾ ਜੂ ਭਈ ਦੈ ਦੇਵਨ ਕੋ ਰਾਜੁ ॥

lop chanddikaa joo bhee dai devan ko raaj |

દેવતાઓને રાજ્ય આપ્યા પછી દેવી ચંડી અદૃશ્ય થઈ ગઈ.

ਬਹੁਰ ਸੁੰਭ ਨੈਸੁੰਭ ਦੁਐ ਦੈਤ ਬੜੇ ਸਿਰਤਾਜ ॥੫॥੪੩॥

bahur sunbh naisunbh duaai dait barre sirataaj |5|43|

પછી થોડા સમય પછી, બંને રાક્ષસ રાજાઓ સત્તા પર આવ્યા.5.43.

ਚੌਪਈ ॥

chauapee |

ચૌપાઈ

ਸੁੰਭ ਨਿਸੁੰਭ ਚੜੇ ਲੈ ਕੈ ਦਲ ॥

sunbh nisunbh charre lai kai dal |

સુંભ અને નિસુંભ બંને પોતપોતાના દળો સાથે કૂચ કરી રહ્યા હતા.

ਅਰਿ ਅਨੇਕ ਜੀਤੇ ਜਿਨ ਜਲਿ ਥਲਿ ॥

ar anek jeete jin jal thal |

તેઓએ પાણી અને જમીન પર ઘણા દુશ્મનોને જીતી લીધા.

ਦੇਵ ਰਾਜ ਕੋ ਰਾਜ ਛਿਨਾਵਾ ॥

dev raaj ko raaj chhinaavaa |

તેઓએ દેવોના રાજા ઇન્દ્રનું રાજ્ય કબજે કર્યું.

ਸੇਸਿ ਮੁਕਟ ਮਨਿ ਭੇਟ ਪਠਾਵਾ ॥੬॥੪੪॥

ses mukatt man bhett patthaavaa |6|44|

શેષનાગાએ તેમના માથા-રત્ન ભેટ તરીકે મોકલ્યા.6.44.

સૂચિ (1 - 1428)

જાપ પાન: 1 - 10

અਕਾਲ ઉસ્તਤ પાન: 11 - 38

બચિત્તર નાટક પાન: 39 - 73

ચાંદી ચરિત્તર ઉકાત બિલાસ પાન: 74 - 99

ચાંદી ચરિત્તર પાન: 100 - 118

વાર શ્રી ભૌગૌતિ જી કી પાન: 119 - 126

જ્ઞાન પ્રબોધ પાન: 127 - 154

ચૌબીસ અવતાર પાન: 155 - 610

બ્રહ્મ અવતાર પાન: 611 - 634

રુદ્ર અવતાર પાન: 635 - 708

શબ્દ હજારે પાન: 709 - 712

૩૩ સ્વૈયાય પાન: 712 - 716

ખાલસા મહિમા પાન: 716 - 716

શસ્ત્ર નામ માળા પાન: 717 - 808

ચરિત્રોપાખ્યાણ પાન: 809 - 1388

જફરનામા પાન: 1389 - 1394

હિકાયત પાન: 1394 - 1428