શ્રી દસમ ગ્રંથ

પાન - 650


ਧਿਆਨ ਲਾਇ ਮੁਨਿ ਨਿਰਖਨ ਲਾਗੈ ॥੧੮੫॥
dhiaan laae mun nirakhan laagai |185|

ત્યાં તેણે એક ટોમ બિલાડી જોઈ, જેને તેણે ધ્યાનપૂર્વક સ્કેન કરવાનું ચાલુ રાખ્યું.185.

ਮੂਸ ਕਾਜ ਜਸ ਲਾਵਤ ਧਿਆਨੂ ॥
moos kaaj jas laavat dhiaanoo |

માઉસ (જે તે) ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે તેને પકડવા માટે,

ਲਾਜਤ ਦੇਖਿ ਮਹੰਤ ਮਹਾਨੂੰ ॥
laajat dekh mahant mahaanoo |

ઉંદરો પ્રત્યેની તેમની મધ્યસ્થતા જોઈને મહાન સંન્યાસીઓ પણ શરમાઈ ગયા

ਐਸ ਧਿਆਨ ਹਰਿ ਹੇਤ ਲਗਈਐ ॥
aais dhiaan har het lageeai |

(જો) આવું ધ્યાન હરિની પ્રાપ્તિ તરફ આપવામાં આવે છે,

ਤਬ ਹੀ ਨਾਥ ਨਿਰੰਜਨ ਪਈਐ ॥੧੮੬॥
tab hee naath niranjan peeai |186|

જો ભગવાનને ખાતર આવું ધ્યાન કરવામાં આવે, તો જ તે અવ્યક્ત બ્રહ્મનો સાક્ષાત્કાર થઈ શકે.186.

ਪੰਚਮ ਗੁਰੂ ਯਾਹਿ ਹਮ ਜਾਨਾ ॥
pancham guroo yaeh ham jaanaa |

અમે તેમને (અમારા) પાંચમા ગુરુ માનતા હતા.

ਯਾ ਕਹੁ ਭਾਵ ਹੀਐ ਅਨੁਮਾਨਾ ॥
yaa kahu bhaav heeai anumaanaa |

હું તેમને મારા પાંચમા ગુરુ માનીશ, આવો વિચાર ઋષિઓના રાજા દત્તના મનમાં આવ્યો.

ਐਸੀ ਭਾਤਿ ਧਿਆਨ ਜੋ ਲਾਵੈ ॥
aaisee bhaat dhiaan jo laavai |

જે પ્રકારનું ધ્યાન આપશે,

ਸੋ ਨਿਹਚੈ ਸਾਹਿਬ ਕੋ ਪਾਵੈ ॥੧੮੭॥
so nihachai saahib ko paavai |187|

જે આવી રીતે ધ્યાન કરશે, તે નિશ્ચિતપણે પ્રભુનો સાક્ષાત્કાર કરશે.187.

ਇਤਿ ਬਿੜਾਲ ਪੰਚਮੋ ਗੁਰੂ ਸਮਾਪਤੰ ॥੫॥
eit birraal panchamo guroo samaapatan |5|

ટોમ કેટને પાંચમા ગુરુ તરીકે અપનાવવાના વર્ણનનો અંત.

ਅਥ ਧੁਨੀਆ ਗੁਰੂ ਕਥਨੰ ॥
ath dhuneea guroo kathanan |

હવે કોટન કાર્ડરનું ગુરુ તરીકે વર્ણન શરૂ થાય છે

ਚੌਪਈ ॥
chauapee |

ચૌપાઈ

ਆਗੇ ਚਲਾ ਰਾਜ ਸੰਨ੍ਯਾਸਾ ॥
aage chalaa raaj sanayaasaa |

સન્યાસ રાજ (દત્ત) આગળ ચાલ્યા

ਏਕ ਆਸ ਗਹਿ ਐਸ ਅਨਾਸਾ ॥
ek aas geh aais anaasaa |

બીજી બધી ઈચ્છાઓ છોડીને અને માત્ર એક જ વિચાર પોતાના મનમાં રાખીને યોગીઓના રાજા દત્ત આગળ વધ્યા.

ਤਹ ਇਕ ਰੂਮ ਧੁਨਖਤੋ ਲਹਾ ॥
tah ik room dhunakhato lahaa |

પછી (તેણે) એક 'ઓરડો' (પેંજા) જોયો (જેણે સૈન્ય તેની પાસેથી પસાર થયું ત્યારે પણ તેના કામ પરથી ધ્યાન ન વાળ્યું).

ਐਸ ਭਾਤਿ ਮਨ ਸੌ ਮੁਨਿ ਕਹਾ ॥੧੮੮॥
aais bhaat man sau mun kahaa |188|

ત્યાં તેણે કપાસમાં કાર્ડર જોયો અને મનમાં આમ કહ્યું 188

ਭੂਪ ਸੈਨ ਇਹ ਜਾਤ ਨ ਲਹੀ ॥
bhoop sain ih jaat na lahee |

(કે આ પેંગે) રાજાની સેનાને જતી પણ ન જોઈ,

ਗ੍ਰੀਵਾ ਨੀਚ ਨੀਚ ਹੀ ਰਹੀ ॥
greevaa neech neech hee rahee |

“આ માણસે આખી સેનાને તેની સામેથી પસાર થતી જોઈ નથી અને તેની ગરદન નમેલી રહી

ਸਗਲ ਸੈਨ ਵਾਹੀ ਮਗ ਗਈ ॥
sagal sain vaahee mag gee |

બધી સેના એ રીતે પસાર થઈ,

ਤਾ ਕੌ ਨੈਕੁ ਖਬਰ ਨਹੀ ਭਈ ॥੧੮੯॥
taa kau naik khabar nahee bhee |189|

આખું સૈન્ય આ રસ્તે ચાલ્યું, પણ તેને એનું ભાન નહોતું.” 189.

ਰੂਈ ਧੁਨਖਤੋ ਫਿਰਿ ਨ ਨਿਹਾਰਾ ॥
rooee dhunakhato fir na nihaaraa |

રડતા મેં પાછું વળીને જોયું નથી,

ਨੀਚ ਹੀ ਗ੍ਰੀਵਾ ਰਹਾ ਬਿਚਾਰਾ ॥
neech hee greevaa rahaa bichaaraa |

કપાસને કાર્ડિંગ કરતી વખતે, તેણે પાછું વળીને જોયું નહીં અને આ નીચ વ્યક્તિએ તેની ગરદન નમેલી રાખી

ਦਤ ਬਿਲੋਕਿ ਹੀਏ ਮੁਸਕਾਨਾ ॥
dat bilok hee musakaanaa |

આ જોઈને દત્ત મનમાં હસી પડ્યા.

ਖਸਟਮ ਗੁਰੂ ਤਿਸੀ ਕਹੁ ਜਾਨਾ ॥੧੯੦॥
khasattam guroo tisee kahu jaanaa |190|

તેમને જોઈને દત્તે મનમાં સ્મિત કર્યું અને કહ્યું, “હું તેમને મારા છઠ્ઠા ગુરુ તરીકે સ્વીકારું છું.”190.

ਰੂਮ ਹੇਤ ਇਹ ਜਿਮ ਚਿਤੁ ਲਾਯੋ ॥
room het ih jim chit laayo |

જેમ કે તેણે રૂન (પિંજન) માટે વાવેતર કર્યું છે.

ਸੈਨ ਗਈ ਪਰੁ ਸਿਰ ਨ ਉਚਾਯੋ ॥
sain gee par sir na uchaayo |

અને સૈન્ય પસાર થયું, પરંતુ (તે) માથું ઊંચું કર્યું નહીં.

ਤੈਸੀਏ ਪ੍ਰਭ ਸੌ ਪ੍ਰੀਤਿ ਲਗਈਐ ॥
taisee prabh sau preet lageeai |

એવો પ્રેમ પ્રભુ સાથે હોવો જોઈએ,

ਤਬ ਹੀ ਪੁਰਖ ਪੁਰਾਤਨ ਪਈਐ ॥੧੯੧॥
tab hee purakh puraatan peeai |191|

જે રીતે તેણે પોતાનું મન કપાસમાં સમાઈ લીધું અને સેના પસાર થઈ ગઈ અને તેણે માથું ઊંચું ન કર્યું, તેવી જ રીતે જ્યારે પ્રભુને પ્રેમ થશે ત્યારે તે પ્રાચીન પુરુષ એટલે કે પ્રભુનો સાક્ષાત્કાર થશે.191.

ਇਤਿ ਰੂਈ ਧੁਨਖਤਾ ਪੇਾਂਜਾ ਖਸਟਮੋ ਗੁਰੂ ਸਮਾਪਤੰ ॥੬॥
eit rooee dhunakhataa peaanjaa khasattamo guroo samaapatan |6|

કાર્ડરને છઠ્ઠા ગુરુ તરીકે અપનાવવાના વર્ણનનો અંત.

ਅਥ ਮਾਛੀ ਸਪਤਮੋ ਗੁਰੂ ਕਥਨੰ ॥
ath maachhee sapatamo guroo kathanan |

હવે સાતમા ગુરુ તરીકે માછીમારનું વર્ણન શરૂ થાય છે

ਚੌਪਈ ॥
chauapee |

ચૌપી

ਆਗੇ ਚਲਾ ਰਾਜ ਸੰਨ੍ਯਾਸਾ ॥
aage chalaa raaj sanayaasaa |

સન્યાસ રાજ (દત્ત) આગળ ચાલ્યા

ਮਹਾ ਬਿਮਲ ਮਨ ਭਯੋ ਉਦਾਸਾ ॥
mahaa bimal man bhayo udaasaa |

શુદ્ધ મનના તે મહાન તપસ્વી દત્ત વધુ આગળ વધ્યા

ਨਿਰਖਾ ਤਹਾ ਏਕ ਮਛਹਾ ॥
nirakhaa tahaa ek machhahaa |

તેણે એક માછી (માછલી પકડનાર) જોયો.

ਲਏ ਜਾਰ ਕਰਿ ਜਾਤ ਨ ਕਹਾ ॥੧੯੨॥
le jaar kar jaat na kahaa |192|

ત્યાં તેણે એક માછીમારને તેની જાળ સાથે જતો જોયો.192.

ਬਿਨਛੀ ਏਕ ਹਾਥ ਮੋ ਧਾਰੇ ॥
binachhee ek haath mo dhaare |

તેના હાથમાં હૂકવાળી લાકડી ('બિંચી') હતી.

ਜਰੀਆ ਅੰਧ ਕੰਧ ਪਰ ਡਾਰੇ ॥
jareea andh kandh par ddaare |

તે તેના એક હાથમાં તેની લાન્સ પકડીને એક ખભા પર જાળી લઈ રહ્યો હતો

ਇਸਥਿਤ ਏਕ ਮਛਿ ਕੀ ਆਸਾ ॥
eisathit ek machh kee aasaa |

અને (માછીમારીમાં વ્યસ્ત) અંધની જેમ (ચાલ્યા). તે માછલીની આશામાં સ્થિત હતો,

ਜਾਨੁਕ ਵਾ ਕੇ ਮਧ ਨ ਸਾਸਾ ॥੧੯੩॥
jaanuk vaa ke madh na saasaa |193|

તે માછલીને ખાતર ત્યાં એવી રીતે ઊભો હતો જાણે તેનું શરીર શ્વાસ રૂંધાઈ ગયું હોય.193.

ਏਕਸੁ ਠਾਢ ਮਛ ਕੀ ਆਸੂ ॥
ekas tthaadt machh kee aasoo |

તે માછલીની રાહ જોતો હતો,

ਰਾਜ ਪਾਟ ਤੇ ਜਾਨ ਉਦਾਸੂ ॥
raaj paatt te jaan udaasoo |

તે એક માછલી પકડવાની ઈચ્છા સાથે એવી રીતે ઊભો હતો કે જાણે કોઈ ધીરજ રાખીને ઊભું હોય અને તેના તમામ સાધનોથી અળગા હોય.

ਇਹ ਬਿਧਿ ਨੇਹ ਨਾਥ ਸੌ ਲਈਐ ॥
eih bidh neh naath sau leeai |

ચાલો પ્રભુને આ રીતે પ્રેમ કરીએ,

ਤਬ ਹੀ ਪੂਰਨ ਪੁਰਖ ਕਹ ਪਈਐ ॥੧੯੪॥
tab hee pooran purakh kah peeai |194|

દત્તે વિચાર્યું કે જો પ્રભુને ખાતર આવો પ્રેમ જોવામાં આવે તો તે પૂર્ણ પુરુષ એટલે કે લો.

ਇਤਿ ਮਾਛੀ ਗੁਰੂ ਸਪਤਮੋ ਸਮਾਪਤੰ ॥੭॥
eit maachhee guroo sapatamo samaapatan |7|

માછીમારને સાતમા ગુરુ તરીકે અપનાવવાના વર્ણનનો અંત.

ਅਥ ਚੇਰੀ ਅਸਟਮੋ ਗੁਰੂ ਕਥਨੰ ॥
ath cheree asattamo guroo kathanan |

હવે તેમણે આઠમા ગુરુ તરીકે નોકર-ચાકરને અપનાવ્યાનું વર્ણન શરૂ થાય છે

ਚੌਪਈ ॥
chauapee |

ચૌપાઈ

ਹਰਖਤ ਅੰਗ ਸੰਗ ਸੈਨਾ ਸੁਨਿ ॥
harakhat ang sang sainaa sun |

મુનિ (દત્ત)ના દક્ષ પ્રજાપતિ (ઘર).

ਆਯੋ ਦਛ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿ ਕੇ ਮੁਨਿ ॥
aayo dachh prajaapat ke mun |

દક્ષ ઋષિ દત્ત જ્યારે દક્ષ પ્રજાપતિના ધામમાં પહોંચ્યા ત્યારે તેઓ તેમની સેના સાથે ખૂબ જ પ્રસન્ન થયા.