શ્રી દસમ ગ્રંથ

પાન - 77


ਦੋਹਰਾ ॥
doharaa |

દોહરા

ਅਗਨਤ ਮਾਰੇ ਗਨੈ ਕੋ ਭਜੈ ਜੁ ਸੁਰ ਕਰਿ ਤ੍ਰਾਸ ॥
aganat maare ganai ko bhajai ju sur kar traas |

અસંખ્ય દેવો માર્યા ગયા અને અસંખ્ય ભયથી ભાગી ગયા.

ਧਾਰਿ ਧਿਆਨ ਮਨ ਸਿਵਾ ਕੋ ਤਕੀ ਪੁਰੀ ਕੈਲਾਸ ॥੧੯॥
dhaar dhiaan man sivaa ko takee puree kailaas |19|

બધા (બાકીના) દેવતાઓ, શિવનું ધ્યાન કરી, કૈલાસ પર્વત તરફ ગયા.19.

ਦੇਵਨ ਕੋ ਧਨੁ ਧਾਮ ਸਭ ਦੈਤਨ ਲੀਓ ਛਿਨਾਇ ॥
devan ko dhan dhaam sabh daitan leeo chhinaae |

રાક્ષસોએ દેવતાઓના તમામ વાસ અને સંપત્તિ જપ્ત કરી લીધી.

ਦਏ ਕਾਢਿ ਸੁਰ ਧਾਮ ਤੇ ਬਸੇ ਸਿਵ ਪੁਰੀ ਜਾਇ ॥੨੦॥
de kaadt sur dhaam te base siv puree jaae |20|

તેઓએ તેમને દેવતાઓના નગરમાંથી હાંકી કાઢ્યા, દેવતાઓ પછી શિવ શહેરમાં રહેવા આવ્યા.20.

ਕਿਤਕਿ ਦਿਵਸ ਬੀਤੇ ਤਹਾ ਨ੍ਰਹਾਵਨ ਨਿਕਸੀ ਦੇਵਿ ॥
kitak divas beete tahaa nrahaavan nikasee dev |

ઘણા દિવસો પછી દેવી ત્યાં સ્નાન કરવા આવ્યા.

ਬਿਧਿ ਪੂਰਬ ਸਭ ਦੇਵਤਨ ਕਰੀ ਦੇਵਿ ਕੀ ਸੇਵ ॥੨੧॥
bidh poorab sabh devatan karee dev kee sev |21|

બધા દેવતાઓએ, નિયત પદ્ધતિ અનુસાર, તેણીને પ્રણામ કર્યા.21.

ਰੇਖਤਾ ॥
rekhataa |

રેખા

ਕਰੀ ਹੈ ਹਕੀਕਤਿ ਮਾਲੂਮ ਖੁਦ ਦੇਵੀ ਸੇਤੀ ਲੀਆ ਮਹਖਾਸੁਰ ਹਮਾਰਾ ਛੀਨ ਧਾਮ ਹੈ ॥
karee hai hakeekat maaloom khud devee setee leea mahakhaasur hamaaraa chheen dhaam hai |

દેવતાઓએ તેમની બધી ઘટનાઓ દેવીને કહી સંભળાવી કે રાક્ષસ-રાજા મહિશૌરે તેમના તમામ નિવાસસ્થાનો પર કબજો કરી લીધો છે.

ਕੀਜੈ ਸੋਈ ਬਾਤ ਮਾਤ ਤੁਮ ਕਉ ਸੁਹਾਤ ਸਭ ਸੇਵਕਿ ਕਦੀਮ ਤਕਿ ਆਏ ਤੇਰੀ ਸਾਮ ਹੈ ॥
keejai soee baat maat tum kau suhaat sabh sevak kadeem tak aae teree saam hai |

તેઓએ કહ્યું, હે માતા, તમે જે ઈચ્છો તે કરો, અમે બધા તમારી આશ્રય લેવા આવ્યા છીએ.

ਦੀਜੈ ਬਾਜਿ ਦੇਸ ਹਮੈ ਮੇਟੀਐ ਕਲੇਸ ਲੇਸ ਕੀਜੀਏ ਅਭੇਸ ਉਨੈ ਬਡੋ ਯਹ ਕਾਮ ਹੈ ॥
deejai baaj des hamai metteeai kales les keejee abhes unai baddo yah kaam hai |

કૃપા કરીને અમને અમારું નિવાસસ્થાન પાછું અપાવો, અમારા દુઃખ દૂર કરો અને તે રાક્ષસોને કચરો અને સંપત્તિહીન બનાવો. આ એક ખૂબ જ મહાન કાર્ય છે જે ફક્ત તમારા દ્વારા જ પૂર્ણ થઈ શકે છે.

ਕੂਕਰ ਕੋ ਮਾਰਤ ਨ ਕੋਊ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ ਤਾਹਿ ਮਾਰਤ ਹੈ ਤਾ ਕੋ ਲੈ ਕੇ ਖਾਵੰਦ ਕੋ ਨਾਮ ਹੈ ॥੨੨॥
kookar ko maarat na koaoo naam lai ke taeh maarat hai taa ko lai ke khaavand ko naam hai |22|

કૂતરાને કોઈ મારતું નથી કે ખરાબ વાત કરતું નથી, ફક્ત તેના માસ્ટરને ઠપકો આપવામાં આવે છે અને નિંદા કરવામાં આવે છે.

ਦੋਹਰਾ ॥
doharaa |

દોહરા

ਸੁਨਤ ਬਚਨ ਏ ਚੰਡਿਕਾ ਮਨ ਮੈ ਉਠੀ ਰਿਸਾਇ ॥
sunat bachan e chanddikaa man mai utthee risaae |

આ શબ્દો સાંભળીને ચંડિકાના મનમાં ભારે ક્રોધ ભરાઈ ગયો.

ਸਭ ਦੈਤਨ ਕੋ ਛੈ ਕਰਉ ਬਸਉ ਸਿਵਪੁਰੀ ਜਾਇ ॥੨੩॥
sabh daitan ko chhai krau bsau sivapuree jaae |23|

તેણીએ કહ્યું, હું બધા રાક્ષસોનો નાશ કરીશ, જઈને શિવનગરમાં રહીશ.23.

ਦੈਤਨ ਕੇ ਬਧ ਕੋ ਜਬੈ ਚੰਡੀ ਕੀਓ ਪ੍ਰਕਾਸ ॥
daitan ke badh ko jabai chanddee keeo prakaas |

જ્યારે રાક્ષસોનો નાશ કરવાનો વિચાર ચંડીએ આપ્યો હતો

ਸਿੰਘ ਸੰਖ ਅਉ ਅਸਤ੍ਰ ਸਭ ਸਸਤ੍ਰ ਆਇਗੇ ਪਾਸਿ ॥੨੪॥
singh sankh aau asatr sabh sasatr aaeige paas |24|

સિંહ, શંખ અને અન્ય તમામ શસ્ત્રો અને શસ્ત્રો તેની પાસે આવ્યા.24.

ਦੈਤ ਸੰਘਾਰਨ ਕੇ ਨਮਿਤ ਕਾਲ ਜਨਮੁ ਇਹ ਲੀਨ ॥
dait sanghaaran ke namit kaal janam ih leen |

એવું લાગતું હતું કે મૃત્યુએ જ રાક્ષસોનો નાશ કરવા જન્મ લીધો હતો.

ਸਿੰਘ ਚੰਡਿ ਬਾਹਨ ਭਇਓ ਸਤ੍ਰਨ ਕਉ ਦੁਖੁ ਦੀਨ ॥੨੫॥
singh chandd baahan bheio satran kau dukh deen |25|

સિંહ, જે દુશ્મનોને ભારે દુઃખ પહોંચાડે છે, તે દેવી ચંડીનું વાહન બન્યું.25.

ਸ੍ਵੈਯਾ ॥
svaiyaa |

સ્વય્યા

ਦਾਰੁਨ ਦੀਰਘੁ ਦਿਗਜ ਸੇ ਬਲਿ ਸਿੰਘਹਿ ਕੇ ਬਲ ਸਿੰਘ ਧਰੇ ਹੈ ॥
daarun deeragh digaj se bal singheh ke bal singh dhare hai |

સિંહનું ભયાનક સ્વરૂપ હાથી જેવું છે, તે મોટા સિંહ જેવો પરાક્રમી છે.

ਰੋਮ ਮਨੋ ਸਰ ਕਾਲਹਿ ਕੇ ਜਨ ਪਾਹਨ ਪੀਤ ਪੈ ਬ੍ਰਿਛ ਹਰੇ ਹੈ ॥
rom mano sar kaaleh ke jan paahan peet pai brichh hare hai |

સિંહના વાળ તીર જેવા હોય છે અને પીળા પહાડ પર ઉગતા ઝાડની જેમ દેખાય છે.

ਮੇਰ ਕੇ ਮਧਿ ਮਨੋ ਜਮਨਾ ਲਰਿ ਕੇਤਕੀ ਪੁੰਜ ਪੈ ਭ੍ਰਿੰਗ ਢਰੇ ਹੈ ॥
mer ke madh mano jamanaa lar ketakee punj pai bhring dtare hai |

સિંહની પાછળની રેખા પર્વત પર યમુનાના પ્રવાહ જેવી લાગે છે, અને તેના શરીર પરના કાળા વાળ કેતકીના ફૂલ પરની કાળી મધમાખી જેવા દેખાય છે.

ਮਾਨੋ ਮਹਾ ਪ੍ਰਿਥ ਲੈ ਕੇ ਕਮਾਨ ਸੁ ਭੂਧਰ ਭੂਮ ਤੇ ਨਿਆਰੇ ਕਰੇ ਹੈ ॥੨੬॥
maano mahaa prith lai ke kamaan su bhoodhar bhoom te niaare kare hai |26|

જુદાં-જુદાં પૌષ્ટિક અંગો રાજા પ્રિથિની પોતાની તમામ શક્તિથી ધનુષ્ય અને ગોળીબાર ઉભા કરીને પર્વતોને પૃથ્વી પરથી અલગ કરવાની ક્રિયા જેવા લાગે છે.26.

ਦੋਹਰਾ ॥
doharaa |

દોહરા

ਘੰਟਾ ਗਦਾ ਤ੍ਰਿਸੂਲ ਅਸਿ ਸੰਖ ਸਰਾਸਨ ਬਾਨ ॥
ghanttaa gadaa trisool as sankh saraasan baan |

ગોંગ, ગદા ત્રિશૂળ, તલવાર, શંખ, ધનુષ્ય અને બાણ

ਚਕ੍ਰ ਬਕ੍ਰ ਕਰ ਮੈ ਲੀਏ ਜਨੁ ਗ੍ਰੀਖਮ ਰਿਤੁ ਭਾਨੁ ॥੨੭॥
chakr bakr kar mai lee jan greekham rit bhaan |27|

ભયંકર ડિસ્કની સાથે-દેવીએ આ બધાં શસ્ત્રો પોતાના હાથમાં લઈને ઉનાળાના સૂર્ય જેવું વાતાવરણ ઊભું કર્યું છે.27.

ਚੰਡ ਕੋਪ ਕਰਿ ਚੰਡਿਕ ਾ ਏ ਆਯੁਧ ਕਰਿ ਲੀਨ ॥
chandd kop kar chanddik aa e aayudh kar leen |

ઉગ્ર ગુસ્સામાં ચંડિકાએ હથિયારો હાથમાં લીધાં

ਨਿਕਟਿ ਬਿਕਟਿ ਪੁਰ ਦੈਤ ਕੇ ਘੰਟਾ ਕੀ ਧੁਨਿ ਕੀਨ ॥੨੮॥
nikatt bikatt pur dait ke ghanttaa kee dhun keen |28|

અને રાક્ષસોના શહેરની નજીક, તેણીના ગોંગનો ભયાનક અવાજ ઉઠાવ્યો.28.

ਸੁਨਿ ਘੰਟਾ ਕੇਹਰਿ ਸਬਦਿ ਅਸੁਰਨ ਅਸਿ ਰਨ ਲੀਨ ॥
sun ghanttaa kehar sabad asuran as ran leen |

ગોંગનો જોરદાર અવાજ સાંભળીને સિંહ-રાક્ષસો પોતાની તલવારો લઈને યુદ્ધના મેદાનમાં પ્રવેશ્યા.

ਚੜੇ ਕੋਪ ਕੈ ਜੂਥ ਹੁਇ ਜਤਨ ਜੁਧ ਕੋ ਕੀਨ ॥੨੯॥
charre kop kai jooth hue jatan judh ko keen |29|

તેઓ મોટી સંખ્યામાં ગુસ્સે થઈને આવ્યા અને યુદ્ધ કરવા લાગ્યા.29.

ਪੈਤਾਲੀਸ ਪਦਮ ਅਸੁਰ ਸਜ੍ਰਯੋ ਕਟਕ ਚਤੁਰੰਗਿ ॥
paitaalees padam asur sajrayo kattak chaturang |

દાનવોની પિસ્તાલીસ પદમ સેના તેમના ચાર વિભાગોથી શોભતી હતી.

ਕਛੁ ਬਾਏ ਕਛੁ ਦਾਹਨੈ ਕਛੁ ਭਟ ਨ੍ਰਿਪ ਕੇ ਸੰਗਿ ॥੩੦॥
kachh baae kachh daahanai kachh bhatt nrip ke sang |30|

કેટલાક ડાબી તરફ અને કેટલાક જમણી તરફ અને કેટલાક યોદ્ધાઓ રાજા સાથે.30.

ਭਏ ਇਕਠੇ ਦਲ ਪਦਮ ਦਸ ਪੰਦ੍ਰਹ ਅਰੁ ਬੀਸ ॥
bhe ikatthe dal padam das pandrah ar bees |

પિસ્તાલીસ પદમની તમામ સેના દસ, પંદર અને વીસમાં વહેંચાયેલી હતી.

ਪੰਦ੍ਰਹ ਕੀਨੇ ਦਾਹਨੇ ਦਸ ਬਾਏ ਸੰਗਿ ਬੀਸ ॥੩੧॥
pandrah keene daahane das baae sang bees |31|

જમણી બાજુએ પંદર, ડાબી બાજુના દસ, રાજા સાથે વીસ પછી.31.

ਸ੍ਵੈਯਾ ॥
svaiyaa |

સ્વય્યા

ਦਉਰ ਸਬੈ ਇਕ ਬਾਰ ਹੀ ਦੈਤ ਸੁ ਆਏ ਹੈ ਚੰਡ ਕੇ ਸਾਮੁਹੇ ਕਾਰੇ ॥
daur sabai ik baar hee dait su aae hai chandd ke saamuhe kaare |

તે બધા કાળા રાક્ષસો દોડીને ચંડિકાની સામે ઊભા રહ્યા.

ਲੈ ਕਰਿ ਬਾਨ ਕਮਾਨਨ ਤਾਨਿ ਘਨੇ ਅਰੁ ਕੋਪ ਸੋ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰਹਾਰੇ ॥
lai kar baan kamaanan taan ghane ar kop so singh prahaare |

વિસ્તૃત ધનુષ્ય સાથે તીર લઈને, ઘણા ક્રોધમાં દુશ્મનોએ સિંહ પર હુમલો કર્યો.

ਚੰਡ ਸੰਭਾਰਿ ਤਬੈ ਕਰਵਾਰ ਹਕਾਰ ਕੈ ਸਤ੍ਰ ਸਮੂਹ ਨਿਵਾਰੇ ॥
chandd sanbhaar tabai karavaar hakaar kai satr samooh nivaare |

બધા હુમલાઓથી પોતાને બચાવીને, અને બધા શત્રુઓને પડકારતા, ચંડિકાએ તેમને દૂર કર્યા.

ਖਾਡਵ ਜਾਰਨ ਕੋ ਅਗਨੀ ਤਿਹ ਪਾਰਥ ਨੈ ਜਨੁ ਮੇਘ ਬਿਡਾਰੇ ॥੩੨॥
khaaddav jaaran ko aganee tih paarath nai jan megh biddaare |32|

જેમ અર્જુને વાદળોને દૂર કર્યા હતા, જે ખાંડવના જંગલને આગથી બળી જવાથી બચાવવા આવ્યા હતા.32.

ਦੋਹਰਾ ॥
doharaa |

દોહરા

ਦੈਤ ਕੋਪ ਇਕ ਸਾਮੁਹੇ ਗਇਓ ਤੁਰੰਗਮ ਡਾਰਿ ॥
dait kop ik saamuhe geio turangam ddaar |

એક રાક્ષસ ક્રોધ સાથે ઝપાટાબંધ ઘોડા પર બેસી ગયો

ਸਨਮੁਖ ਦੇਵੀ ਕੇ ਭਇਓ ਸਲਭ ਦੀਪ ਅਨੁਹਾਰ ॥੩੩॥
sanamukh devee ke bheio salabh deep anuhaar |33|

દેવીની આગળ ગયો, જેમ કે દીવા પહેલાં શલભ.33.

ਸ੍ਵੈਯਾ ॥
svaiyaa |

સ્વય્યા

ਬੀਰ ਬਲੀ ਸਿਰਦਾਰ ਦੈਈਤ ਸੁ ਕ੍ਰੋਧ ਕੈ ਮਿਯਾਨ ਤੇ ਖਗੁ ਨਿਕਾਰਿਓ ॥
beer balee siradaar daieet su krodh kai miyaan te khag nikaario |

રાક્ષસોના તે પરાક્રમી સરદારે ભારે ગુસ્સામાં પોતાની તલવાર મ્યાનમાંથી કાઢી.

ਏਕ ਦਇਓ ਤਨਿ ਚੰਡ ਪ੍ਰਚੰਡ ਕੈ ਦੂਸਰ ਕੇਹਰਿ ਕੇ ਸਿਰ ਝਾਰਿਓ ॥
ek deio tan chandd prachandd kai doosar kehar ke sir jhaario |

તેણે એક ફટકો ચંડીને આપ્યો અને બીજો ફટકો સિંહના માથા પર.

ਚੰਡ ਸੰਭਾਰਿ ਤਬੈ ਬਲੁ ਧਾਰਿ ਲਇਓ ਗਹਿ ਨਾਰਿ ਧਰਾ ਪਰ ਮਾਰਿਓ ॥
chandd sanbhaar tabai bal dhaar leio geh naar dharaa par maario |

ચંડીએ પોતાની જાતને તમામ મારામારીઓથી બચાવી, રાક્ષસને તેના શકિતશાળી હાથમાં પકડી લીધો અને તેને જમીન પર પછાડી દીધો.

ਜਿਉ ਧੁਬੀਆ ਸਰਤਾ ਤਟਿ ਜਾਇ ਕੇ ਲੈ ਪਟ ਕੋ ਪਟ ਸਾਥ ਪਛਾਰਿਓ ॥੩੪॥
jiau dhubeea sarataa tatt jaae ke lai patt ko patt saath pachhaario |34|

જેમ ધોબી નદીના કાંઠે લાકડાના પાટિયા સામે ધોતી વખતે કપડાંને મારતો હોય છે.34.

ਦੋਹਰਾ ॥
doharaa |

દોહરા