શ્રી દસમ ગ્રંથ

પાન - 786


ਅਰਿ ਪਦ ਅੰਤਿ ਤਵਨ ਕੇ ਦੀਜੈ ॥
ar pad ant tavan ke deejai |

તેના અંતે 'અરી' શબ્દ ઉમેરો.

ਸਭ ਸ੍ਰੀ ਨਾਮ ਤੁਪਕ ਕੇ ਹੋਵੇ ॥
sabh sree naam tupak ke hove |

તુપાકનું નામ (તે) ધ્યાનમાં લો.

ਜਾ ਕੋ ਸਕਲ ਸੁਕਬਿ ਕੁਲ ਜੋਵੈ ॥੧੦੭੪॥
jaa ko sakal sukab kul jovai |1074|

"ઈમ્ભાની" શબ્દનો ઉચ્ચાર કરો અને અંતે "અરી" શબ્દ ઉમેરો, પછી બધા કવિઓ માટે સમજી શકાય તેવા નામો રચાય છે.1074.

ਪ੍ਰਥਮ ਕੁੰਭਣੀ ਸਬਦ ਬਖਾਨਹੁ ॥
pratham kunbhanee sabad bakhaanahu |

પહેલા 'ભંભણી' (હાથી-સેના) શબ્દ બોલો.

ਅਰਿ ਪਦ ਅੰਤਿ ਤਵਨ ਕੇ ਜਾਨਹੁ ॥
ar pad ant tavan ke jaanahu |

(પછી) તેના અંતે આવેલો 'અરિ' શબ્દ જાણવો.

ਸਕਲ ਤੁਪਕ ਕੇ ਨਾਮ ਲਹੀਜੈ ॥
sakal tupak ke naam laheejai |

બધા ટીપાંના નામ (તે) ધ્યાનમાં લો.

ਨਿਤਪ੍ਰਤਿ ਮੁਖ ਤੇ ਪਾਠ ਕਰੀਜੈ ॥੧੦੭੫॥
nitaprat mukh te paatth kareejai |1075|

“કુંભાણી” શબ્દ બોલીને અંતે “અરી” શબ્દ ઉમેરો અને આ રીતે નિયમિત પઠન માટે તુપકના નામ જાણો.1075.

ਅੜਿਲ ॥
arril |

ARIL

ਕੁੰਜਰਣੀ ਸਬਦਾਦਿ ਉਚਾਰਨ ਕੀਜੀਐ ॥
kunjaranee sabadaad uchaaran keejeeai |

પહેલા 'ભંજર્ની' (હાથી-સેના) શબ્દનો ઉચ્ચાર કરો.

ਅਰਿ ਪਦ ਤਾ ਕੇ ਅੰਤ ਬਹੁਰ ਕਹਿ ਦੀਜੀਐ ॥
ar pad taa ke ant bahur keh deejeeai |

પછી તેના અંતે 'અરી' બોલો.

ਸਕਲ ਤੁਪਕ ਕੇ ਨਾਮ ਸੁਬੁਧਿ ਜੀਅ ਜਾਨੀਐ ॥
sakal tupak ke naam subudh jeea jaaneeai |

બધા વિદ્વાન દિમાગમાં એક ડ્રોપનું નામ (તે) ધ્યાનમાં લો.

ਹੋ ਯਾ ਕੇ ਭੀਤਰ ਭੇਦ ਨੈਕੁ ਨਹੀ ਮਾਨੀਐ ॥੧੦੭੬॥
ho yaa ke bheetar bhed naik nahee maaneeai |1076|

“કુંજર્ણી” શબ્દ બોલતા, અંતે “અરી” શબ્દ ઉમેરો અને કોઈપણ ભેદભાવ સાથે તુપાકના બધા નામો જાણો.1076.

ਕਰਿਨੀ ਸਬਦਿ ਸੁ ਮੁਖ ਤੇ ਆਦਿ ਬਖਾਨੀਐ ॥
karinee sabad su mukh te aad bakhaaneeai |

પહેલા મુખમાંથી 'કારિણી' (હાથીની સેના) શબ્દ બોલો.

ਸਤ੍ਰੁ ਸਬਦ ਕੋ ਅੰਤਿ ਤਵਨ ਕੇ ਠਾਨੀਐ ॥
satru sabad ko ant tavan ke tthaaneeai |

(પછી) અંતે 'સત્રુ' શબ્દ ઉચ્ચારવો.

ਸਕਲ ਤੁਪਕ ਕੇ ਨਾਮ ਸੁਕਬਿ ਲਹਿ ਲੀਜੀਐ ॥
sakal tupak ke naam sukab leh leejeeai |

કવિ તુપકના નામ તરીકે (તે) લો.

ਹੋ ਦੀਯੋ ਚਹੋ ਜਿਹ ਠਵਰ ਤਹਾ ਹੀ ਦੀਜੀਐ ॥੧੦੭੭॥
ho deeyo chaho jih tthavar tahaa hee deejeeai |1077|

"કારિણી" શબ્દ બોલતા, અંતે "શત્રુ" શબ્દ ઉમેરો અને ઈચ્છા પ્રમાણે ઉપયોગ કરવા માટે તુપકના નામ જાણો.1077.

ਮਦ੍ਰਯ ਧਰਨਨੀ ਮੁਖ ਤੇ ਆਦਿ ਭਨੀਜੀਐ ॥
madray dharananee mukh te aad bhaneejeeai |

પહેલા મુખમાંથી 'મદ્ય ધરણી' (હાથી-સેના) (શબ્દ) બોલો.

ਹੰਤਾ ਤਾ ਕੇ ਅੰਤਿ ਸਬਦ ਕੋ ਦੀਜੀਐ ॥
hantaa taa ke ant sabad ko deejeeai |

(પછી) તેના અંતે 'હંતા' (હત્યા કરનાર) શબ્દ ઉમેરો.

ਸਕਲ ਤੁਪਕ ਕੇ ਨਾਮ ਚਤੁਰ ਚਿਤ ਮੈ ਲਹੋ ॥
sakal tupak ke naam chatur chit mai laho |

(તે) બધા ચતુર લોકોએ ચિતના ટીપાનું નામ સમજવું જોઈએ.

ਹੋ ਕਹ੍ਯੋ ਚਹੋ ਇਨ ਜਹਾ ਤਹਾ ਇਨ ਕੌ ਕਹੋ ॥੧੦੭੮॥
ho kahayo chaho in jahaa tahaa in kau kaho |1078|

“મદ્યધરનાની” શબ્દ બોલીને અંતે “હંતા” શબ્દ ઉમેરો અને તુપકના બધા નામ જાણો.1078.

ਸਿੰਧੁਰਨੀ ਮੁਖ ਤੇ ਸਬਦਾਦਿ ਬਖਾਨੀਐ ॥
sindhuranee mukh te sabadaad bakhaaneeai |

પ્રથમ, 'સિંધુર્ણી' (હાથી-સેના) શબ્દનો ઉચ્ચાર કરો.

ਸਤ੍ਰੁ ਸਬਦ ਕੋ ਅੰਤਿ ਤਵਨ ਕੇ ਠਾਨੀਐ ॥
satru sabad ko ant tavan ke tthaaneeai |

તેના અંતે 'સત્રુ' શબ્દ ઉમેરો.

ਸਕਲ ਤੁਪਕ ਕੇ ਨਾਮ ਸੁਕਬਿ ਜੀਅ ਜਾਨੀਐ ॥
sakal tupak ke naam sukab jeea jaaneeai |

મનમાં સર્વ કવિ તુપકના નામ (તે) જાણો.

ਹੋ ਯਾ ਕੇ ਭੀਤਰ ਭੇਦ ਨੈਕ ਨਹੀ ਮਾਨੀਐ ॥੧੦੭੯॥
ho yaa ke bheetar bhed naik nahee maaneeai |1079|

સૌપ્રથમ “સિંધુર્ણી” શબ્દ બોલીને અંતે “શત્રુ” શબ્દ ઉમેરો અને કોઈપણ ભેદભાવ વિના તુપકના બધા નામો જાણો.1079.

ਅਨਕਪਨੀ ਪਦ ਮੁਖ ਤੇ ਪ੍ਰਿਥਮ ਭਣੀਜੀਐ ॥
anakapanee pad mukh te pritham bhaneejeeai |

પહેલા મોંમાંથી 'અંકપાણી' (હાથી-સેના) શબ્દ બોલો.

ਸਤ੍ਰੁ ਸਬਦ ਕੋ ਅੰਤਿ ਤਵਨ ਕੇ ਦੀਜੀਐ ॥
satru sabad ko ant tavan ke deejeeai |

(પછી) તેના અંતે 'સત્રુ' શબ્દ ઉમેરો.

ਸਕਲ ਤੁਪਕ ਕੇ ਨਾਮ ਚਤੁਰ ਜੀਅ ਜਾਨੀਐ ॥
sakal tupak ke naam chatur jeea jaaneeai |

(તે) બધા ચતુર વ્યક્તિઓએ તેમના મનમાં એક ટીપું નામ સમજવું જોઈએ.

ਹੋ ਦਯੋ ਚਹੋ ਜਿਹ ਠਵਰੈ ਤਹੀ ਪ੍ਰਮਾਨੀਐ ॥੧੦੮੦॥
ho dayo chaho jih tthavarai tahee pramaaneeai |1080|

તમારા મોંમાંથી “અનિકપાણી” શબ્દનો ઉચ્ચાર કરો, પછી અંતે “શતુ” શબ્દ ઉમેરો અને ઈચ્છા પ્રમાણે કહેવા માટે તુપાકના બધા નામો જાણો.1080.

ਪ੍ਰਿਥਮ ਨਾਗਨੀ ਮੁਖ ਤੇ ਸਬਦ ਉਚਾਰੀਐ ॥
pritham naaganee mukh te sabad uchaareeai |

પહેલા મોંમાંથી 'નાગણી' (હાથી-સેના) શબ્દનો ઉચ્ચાર કરો.

ਸਤ੍ਰੁ ਸਬਦ ਕਹੁ ਅੰਤਿ ਤਵਨ ਕੇ ਡਾਰੀਐ ॥
satru sabad kahu ant tavan ke ddaareeai |

(પછી) તેના અંતે 'સત્રુ' શબ્દ ઉમેરો.

ਸਕਲ ਤੁਪਕ ਕੇ ਨਾਮ ਸੁਘਰ ਲਹਿ ਲੀਜੀਐ ॥
sakal tupak ke naam sughar leh leejeeai |

(આ) બધા સુગદ-જન તુપકાનું નામ સમજવું જોઈએ.

ਹੋ ਯਾ ਕੇ ਭੀਤਰ ਭੇਦ ਨੈਕੁ ਨਹੀ ਕੀਜੀਐ ॥੧੦੮੧॥
ho yaa ke bheetar bhed naik nahee keejeeai |1081|

સૌપ્રથમ “નાગીની” શબ્દ બોલીને અંતે “શત્રુ” શબ્દ ઉમેરો અને કોઈપણ ભેદભાવ વિના તૂપકના તમામ નામો જાણો 1081.

ਹਰਿਨੀ ਸਬਦ ਸੁ ਮੁਖ ਤੇ ਆਦਿ ਬਖਾਨੀਐ ॥
harinee sabad su mukh te aad bakhaaneeai |

પહેલા મુખમાંથી 'હરિણી' (ગજ સેના) (શબ્દ) બોલો.

ਸਤ੍ਰੁ ਸਬਦ ਕੋ ਤਾ ਕੇ ਅੰਤਿ ਪ੍ਰਮਾਨੀਐ ॥
satru sabad ko taa ke ant pramaaneeai |

તેના અંતે 'સત્રુ' શબ્દ ઉમેરો.

ਸਭ ਸ੍ਰੀ ਨਾਮ ਤੁਪਕ ਕੇ ਚਤੁਰ ਪਛਾਨੀਅਉ ॥
sabh sree naam tupak ke chatur pachhaaneeo |

સર્વજ્ઞાની ડ્રોપનું નામ (તે) ધ્યાનમાં લો.

ਹੋ ਜਵਨੈ ਠਵਰ ਸੁ ਚਹੀਐ ਤਹੀ ਬਖਾਨੀਅਉ ॥੧੦੮੨॥
ho javanai tthavar su chaheeai tahee bakhaaneeo |1082|

ઇચ્છિત ઉપયોગ માટે તુપકનું નામ જાણો, "હરણી" શબ્દ બોલો અને પછી તેમાં "શત્રુ" શબ્દ ઉમેરો.1082.

ਗਜਨੀ ਸਬਦ ਬਕਤ੍ਰ ਤੇ ਆਦਿ ਭਨੀਜੀਐ ॥
gajanee sabad bakatr te aad bhaneejeeai |

પહેલા મોંમાંથી 'ગજની' (હાથી-સેના) શબ્દનો ઉચ્ચાર કરો.

ਸਤ੍ਰੁ ਸਬਦ ਕੋ ਅੰਤਿ ਤਵਨ ਕੇ ਦੀਜੀਐ ॥
satru sabad ko ant tavan ke deejeeai |

તેના અંતે 'સત્રુ' શબ્દ ઉમેરો.

ਚਤੁਰ ਤੁਪਕ ਕੇ ਨਾਮ ਸਕਲ ਲਹਿ ਲੀਜੀਐ ॥
chatur tupak ke naam sakal leh leejeeai |

બધા હોંશિયાર વ્યક્તિઓ (તેને) એક ટીપાના નામ તરીકે સમજવા દો.

ਹੋ ਜਿਹ ਚਾਹੋ ਤਿਹ ਠਵਰ ਉਚਾਰਨ ਕੀਜੀਐ ॥੧੦੮੩॥
ho jih chaaho tih tthavar uchaaran keejeeai |1083|

પ્રથમ શબ્દ "ગજની" કહીને, "શત્રુ" શબ્દ ઉમેરો અને આ રીતે ઇચ્છિત ઉપયોગ માટે તુપકના નામો જાણો.1083.

ਚੌਪਈ ॥
chauapee |

ચૌપાઈ

ਸਾਵਜਨੀ ਸਬਦਾਦਿ ਬਖਾਨਹੁ ॥
saavajanee sabadaad bakhaanahu |

સૌપ્રથમ 'સવજની' (હાથી-સેના) શબ્દનો ઉચ્ચાર કરો.

ਅਰਿ ਪਦ ਅੰਤਿ ਤਵਨ ਕੇ ਠਾਨਹੁ ॥
ar pad ant tavan ke tthaanahu |

તેના અંતે 'એરી' શબ્દ ઉમેરો.

ਸਭ ਸ੍ਰੀ ਨਾਮ ਤੁਪਕ ਕੇ ਲਹੀਐ ॥
sabh sree naam tupak ke laheeai |

બધા ટીપાંના નામ તરીકે (તે) લો.

ਜਿਹ ਠਾ ਚਹੋ ਤਹੀ ਤੇ ਕਹੀਐ ॥੧੦੮੪॥
jih tthaa chaho tahee te kaheeai |1084|

“સાવજની” શબ્દ બોલીને અંતે “અરી” શબ્દ ઉમેરો અને બધાને જાણો ટુપકના બધા નામો.1084.

ਮਾਤੰਗਨੀ ਪਦਾਦਿ ਭਣਿਜੈ ॥
maatanganee padaad bhanijai |

પ્રથમ 'માતંગણી' (હાથી-સેના) શબ્દનો ઉચ્ચાર કરો.

ਅਰਿ ਪਦ ਅੰਤਿ ਤਵਨ ਕੇ ਦਿਜੈ ॥
ar pad ant tavan ke dijai |

તેના અંતે 'એરી' શબ્દ ઉમેરો.

ਸਭ ਸ੍ਰੀ ਨਾਮ ਤੁਪਕ ਕੇ ਹੋਵੈ ॥
sabh sree naam tupak ke hovai |

(આ) બધા ટીપાંનું નામ હશે.