શ્રી દસમ ગ્રંથ

પાન - 913


ਯਾ ਕੇ ਧਨ ਛੋਡੌ ਗ੍ਰਿਹ ਨਾਹੀ ॥੫॥
yaa ke dhan chhoddau grih naahee |5|

તેણે મનમાં સંકલ્પ કર્યો, 'હવે હું તેના માટે કોઈ સંપત્તિ નહીં છોડીશ.'(5)

ਦੋਹਰਾ ॥
doharaa |

દોહીરા

ਪਤਿਯਾ ਲਿਖੀ ਬਨਾਇ ਕੈ ਤਵਨ ਮੀਤ ਕੇ ਨਾਮ ॥
patiyaa likhee banaae kai tavan meet ke naam |

તેણે પ્રેમી વતી એક પત્ર લખ્યો,

ਏਕ ਅਤਿਥ ਕੋ ਹਾਥ ਦੈ ਪਠੀ ਤ੍ਰਿਯਾ ਕੇ ਧਾਮ ॥੬॥
ek atith ko haath dai patthee triyaa ke dhaam |6|

અને મિત્ર દ્વારા સ્ત્રીને મોકલવામાં આવ્યો હતો.(6)

ਚੌਪਈ ॥
chauapee |

ચોપાઈ

ਜਬ ਪਤਿਯਾ ਤਿਨ ਛੋਰਿ ਬਚਾਈ ॥
jab patiyaa tin chhor bachaaee |

જ્યારે તેણે આખો પત્ર ખોલીને વાંચ્યો

ਮੀਤ ਨਾਮ ਸੁਨਿ ਕੰਠ ਲਗਾਈ ॥
meet naam sun kantth lagaaee |

જ્યારે તેણીએ પત્ર સાંભળ્યો અને પ્રેમીનું નામ સાંભળ્યું ત્યારે તેણી તેને ભેટી પડી.

ਯਹੈ ਯਾਰਿ ਲਿਖਿ ਤਾਹਿ ਪਠਾਯੋ ॥
yahai yaar likh taeh patthaayo |

યારે તેને આ લખ્યું

ਤੁਮ ਬਿਨੁ ਅਧਿਕ ਕਸਟ ਹਮ ਪਾਯੋ ॥੭॥
tum bin adhik kasatt ham paayo |7|

પ્રેમીએ વ્યક્ત કર્યું હતું કે, તેના વિના તે ખૂબ જ તકલીફમાં હતો.(7)

ਪਤਿਯਾ ਮੈ ਲਖਿ ਯਹੈ ਪਠਾਯੋ ॥
patiyaa mai lakh yahai patthaayo |

આ પણ પત્રમાં લખવામાં આવ્યું હતું

ਤੁਮ ਬਿਨ ਹਮ ਸਭ ਕਿਛੁ ਬਿਸਰਾਯੋ ॥
tum bin ham sabh kichh bisaraayo |

પત્રમાં લખવામાં આવ્યું હતું, 'હું તારા વિના ખોવાઈ ગયો છું,

ਹਮਰੀ ਸੁਧਿ ਆਪਨ ਤੁਮ ਲੀਜਹੁ ॥
hamaree sudh aapan tum leejahu |

મારો ચહેરો જાતે લો

ਕਛੁ ਧਨੁ ਕਾਢਿ ਪਠੈ ਮੁਹਿ ਦੀਜਹੁ ॥੮॥
kachh dhan kaadt patthai muhi deejahu |8|

'હવે તમારે મારી કાળજી લેવી જોઈએ અને મને જીવવા માટે સક્ષમ કરવા માટે મને કેટલાક પૈસા મોકલવા જોઈએ.'(8)

ਦੋਹਰਾ ॥
doharaa |

દોહીરા

ਸੁਨਤ ਬਾਤ ਮੂਰਖ ਤ੍ਰਿਯਾ ਚਿਤ ਮੈ ਭਈ ਪ੍ਰਸੰਨ੍ਯ ॥
sunat baat moorakh triyaa chit mai bhee prasanay |

આ બધું સાંભળીને મૂર્ખ સ્ત્રી ખૂબ જ આનંદિત થઈ,

ਮੀਤ ਚਿਤਾਰਿਯੋ ਆਜੁ ਮੁਹਿ ਧਰਨੀ ਤਲ ਹੌਂ ਧੰਨ੍ਯ ॥੯॥
meet chitaariyo aaj muhi dharanee tal hauan dhanay |9|

અને વિચાર્યું, 'હું ખૂબ નસીબદાર છું કે મારા પ્રેમીએ મને યાદ કર્યો.'(9)

ਚੌਪਈ ॥
chauapee |

ચોપાઈ

ਭੇਜਿ ਕਾਹੂ ਤ੍ਰਿਯ ਇਹੈ ਸਿਖਾਯੋ ॥
bhej kaahoo triy ihai sikhaayo |

કોઈને મોકલીને મહિલાને આ વાત સમજાવી

ਲਿਖਿ ਪਤਿਯਾ ਮੈ ਯਹੈ ਪਠਾਯੋ ॥
likh patiyaa mai yahai patthaayo |

મહિલાએ મેસેન્જરને કહ્યું, 'મેં પત્રમાં ખુલાસો કર્યો છે,

ਪ੍ਰਾਤ ਸਮੈ ਪਿਛਵਾਰੇ ਐਹੌ ॥
praat samai pichhavaare aaihau |

જે પરોઢિયે પાછી આવશે

ਦੁਹੂੰ ਹਾਥ ਭਏ ਤਾਲ ਬਜੈਹੌ ॥੧੦॥
duhoon haath bhe taal bajaihau |10|

'તેણે વહેલી સવારે ઘરની પાછળ આવવું જોઈએ અને બે વાર તાળીઓ પાડવી જોઈએ.'(10)

ਜਬ ਤਾਰੀ ਸ੍ਰਵਨਨ ਸੁਨਿ ਪੈਯਹੁ ॥
jab taaree sravanan sun paiyahu |

જ્યારે (તમે) તમારા કાન વડે તાળીઓનો અવાજ (અવાજ) સાંભળશો

ਤੁਰਤੁ ਤਹਾ ਆਪਨ ਉਠਿ ਐਯਹੁ ॥
turat tahaa aapan utth aaiyahu |

'જ્યારે હું મારા પોતાના કાનથી તાળીઓ સાંભળીશ, હું તરત જ સ્થળ પર જઈશ.

ਕਾਧ ਉਪਰਿ ਕਰਿ ਥੈਲੀ ਲੈਯਹੁ ॥
kaadh upar kar thailee laiyahu |

બેગ દિવાલ પર મૂકો.

ਮੇਰੋ ਕਹਿਯੋ ਮਾਨਿ ਤ੍ਰਿਯ ਲੈਯਹੁ ॥੧੧॥
mero kahiyo maan triy laiyahu |11|

'હું બેગ (પૈસા ધરાવતી) દિવાલ પર મૂકીશ અને, હું ભારપૂર્વક કહું છું કે તેણે તેને લઈ જવી જોઈએ.(11)

ਪ੍ਰਾਤ ਸਮੈ ਤਾਰੀ ਤਿਨ ਕਰੀ ॥
praat samai taaree tin karee |

સવારે તેણે તાળીઓ પાડી.

ਸੁ ਧੁਨਿ ਕਾਨ ਤ੍ਰਿਯਾ ਕੇ ਪਰੀ ॥
su dhun kaan triyaa ke paree |

સવારે તેણે તાળી પાડી, જે મહિલાએ સાંભળી,

ਥੈਲੀ ਕਾਧ ਊਪਰ ਕਰਿ ਡਾਰੀ ॥
thailee kaadh aoopar kar ddaaree |

(તેણે) બેગ દિવાલ પર મૂકી.

ਭੇਦ ਨ ਲਖ੍ਯੋ ਦੈਵ ਕੀ ਮਾਰੀ ॥੧੨॥
bhed na lakhayo daiv kee maaree |12|

તેણીએ ભેગી કરવા માટે બેગ દિવાલ પર મૂકી, પરંતુ કમનસીબ વ્યક્તિને રહસ્ય ખબર ન હતી.(12)

ਦੋਹਰਾ ॥
doharaa |

દોહીરા

ਯੌ ਹੀ ਬਾਰ ਛਿ ਸਾਤ ਕਰਿ ਲਯੋ ਦਰਬੁ ਸਭ ਛੀਨ ॥
yau hee baar chhi saat kar layo darab sabh chheen |

આ ક્રિયાને છ કે સાત વખત પુનરાવર્તિત કરીને, તેણીએ તેની બધી સંપત્તિ ગુમાવી દીધી,

ਭੇਦ ਨ ਮੂਰਖ ਤਿਯ ਲਖ੍ਯੋ ਕਹਾ ਜਤਨ ਇਹ ਕੀਨ ॥੧੩॥
bhed na moorakh tiy lakhayo kahaa jatan ih keen |13|

અને મૂર્ખ સ્ત્રીને વાસ્તવિક રહસ્ય સમજાયું નહીં.

ਚੌਪਈ ॥
chauapee |

ચોપાઈ

ਯਾਹੀ ਜਤਨ ਸਕਲ ਧਨ ਹਰਿਯੋ ॥
yaahee jatan sakal dhan hariyo |

આ પ્રયાસથી (તે ગુર્જરે) બધા પૈસા ગુમાવ્યા.

ਰਾਨੀ ਹੁਤੇ ਰੰਕ ਤਹ ਕਰਿਯੋ ॥
raanee hute rank tah kariyo |

આ કોર્સ પર આગળ વધતા, રાણીને પૈસા-ઓછી બનાવી દેવામાં આવી.

ਹਾਥ ਮਿਤ੍ਰ ਕੇ ਦਰਬੁ ਨ ਆਯੋ ॥
haath mitr ke darab na aayo |

(તે) દોલત મિત્રાના હાથમાં ન આવી.

ਨਾਹਕ ਅਪਨੋ ਮੂੰਡ ਮੁੰਡਾਯੋ ॥੧੪॥
naahak apano moondd munddaayo |14|

ન તો મિત્રને કાંઈ મળ્યું, બલ્કે તેણે કોઈ પણ હેતુ વિના માથું મુંડાવી નાખ્યું (અપમાનનો સામનો કરવો પડ્યો).(14)(1)

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਪਖ੍ਯਾਨੇ ਪੁਰਖ ਚਰਿਤ੍ਰੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਭੂਪ ਸੰਬਾਦੇ ਤਿਰਾਸੀਵੋ ਚਰਿਤ੍ਰ ਸਮਾਪਤਮ ਸਤੁ ਸੁਭਮ ਸਤੁ ॥੮੩॥੧੪੮੯॥ਅਫਜੂੰ॥
eit sree charitr pakhayaane purakh charitre mantree bhoop sanbaade tiraaseevo charitr samaapatam sat subham sat |83|1489|afajoon|

રાજા અને મંત્રીની શુભ ચરિત્ર વાર્તાલાપની 83મી ઉપમા, આશીર્વાદ સાથે પૂર્ણ. (83)(1487)

ਦੋਹਰਾ ॥
doharaa |

દોહીરા

ਮਹਾਰਾਸਟ੍ਰ ਕੇ ਦੇਸ ਮੈ ਮਹਾਰਾਸਟ੍ਰ ਪਤਿ ਰਾਵ ॥
mahaaraasattr ke des mai mahaaraasattr pat raav |

મહારાષ્ટ્ર દેશમાં મહારાષ્ટ્ર નામના રાજા રહેતા હતા.

ਦਰਬੁ ਬਟਾਵੈ ਗੁਨਿ ਜਨਨ ਕਰਤ ਕਬਿਨ ਕੋ ਭਾਵ ॥੧॥
darab battaavai gun janan karat kabin ko bhaav |1|

તે કવિઓ અને વિદ્વાન માણસો પર ભરપૂર ખર્ચ કરતો હતો.(1)

ਚੌਪਈ ॥
chauapee |

ચોપાઈ

ਇੰਦ੍ਰ ਮਤੀ ਤਾ ਕੀ ਪਟਰਾਨੀ ॥
eindr matee taa kee pattaraanee |

તેમની પાસે ઈન્દ્રમાતી નામની પટરાણી હતી.

ਸੁੰਦਰਿ ਸਕਲ ਭਵਨ ਮੈ ਜਾਨੀ ॥
sundar sakal bhavan mai jaanee |

ઈન્દ્ર મતી તેમની વરિષ્ઠ રાણી હતી જે વિશ્વની સૌથી સુંદર બીમાર તરીકે વખણાઈ હતી.

ਅਤਿ ਰਾਜਾ ਤਾ ਕੇ ਬਸਿ ਰਹੈ ॥
at raajaa taa ke bas rahai |

રાજા પોતાના રહેઠાણમાં રહેતા હતા.

ਜੋ ਵਹੁ ਕਹੈ ਵਹੈ ਨ੍ਰਿਪ ਕਹੈ ॥੨॥
jo vahu kahai vahai nrip kahai |2|

રાજા હંમેશા તેણીના આદેશ હેઠળ હતા અને તેણી જે રીતે આદેશ આપે તે રીતે તે વર્તે.(2)

ਦੋਹਰਾ ॥
doharaa |

દોહીરા

ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਸਪੂਤ ਸਭ ਦ੍ਰਾਵੜ ਦੇਸਹਿ ਏਸ ॥
mohan singh sapoot sabh draavarr deseh es |

મોહન સિંહ દ્રવિડ દેશના રાજાના પુત્ર હતા.