શ્રી દસમ ગ્રંથ

પાન - 174


ਸਬ ਦੇਵਨ ਮਿਲਿ ਕਰਿਯੋ ਬਿਚਾਰਾ ॥
sab devan mil kariyo bichaaraa |

બધા દેવતાઓએ એક સાથે વિચાર કર્યો

ਛੀਰਸਮੁਦ੍ਰ ਕਹੁ ਚਲੇ ਸੁਧਾਰਾ ॥
chheerasamudr kahu chale sudhaaraa |

બધા દેવતાઓ એકસાથે આ અદા પર પ્રતિબિંબિત થયા અને દૂધ-સાગર તરફ ગયા.

ਕਾਲ ਪੁਰਖੁ ਕੀ ਕਰੀ ਬਡਾਈ ॥
kaal purakh kee karee baddaaee |

(ત્યાં જઈને) 'કાલ પુરૂષ'નો મહિમા કર્યો.

ਇਮ ਆਗਿਆ ਤਹ ਤੈ ਤਿਨਿ ਆਈ ॥੩॥
eim aagiaa tah tai tin aaee |3|

ત્યાં તેઓએ વિનાશક ભગવાન કાલની સ્તુતિ કરી અને નીચેનો સંદેશ પ્રાપ્ત કર્યો.3.

ਦਿਜ ਜਮਦਗਨਿ ਜਗਤ ਮੋ ਸੋਹਤ ॥
dij jamadagan jagat mo sohat |

જમદગની નામના મુનિ (દિજ) વિશ્વમાં રાજ કરે છે.

ਨਿਤ ਉਠਿ ਕਰਤ ਅਘਨ ਓਘਨ ਹਤ ॥
nit utth karat aghan oghan hat |

સંહારક ભગવાને કહ્યું, “યમદગ્નિ નામના ઋષિ પૃથ્વી પર રહે છે, જે હંમેશા પોતાના પુણ્ય કર્મથી પાપોનો નાશ કરવા માટે ઉભા રહે છે.

ਤਹ ਤੁਮ ਧਰੋ ਬਿਸਨ ਅਵਤਾਰਾ ॥
tah tum dharo bisan avataaraa |

હે વિષ્ણુ! તમે તેના (ઘર) પર જાઓ અને અવતાર ધારણ કરો

ਹਨਹੁ ਸਕ੍ਰ ਕੇ ਸਤ੍ਰ ਸੁਧਾਰਾ ॥੪॥
hanahu sakr ke satr sudhaaraa |4|

હે વિષ્ણુ, પોતાના ઘરમાં પ્રગટ થાઓ અને ભારતના શત્રુઓનો નાશ કરો.���4.

ਭੁਜੰਗ ਪ੍ਰਯਾਤ ਛੰਦ ॥
bhujang prayaat chhand |

ભુજંગ પ્રયાત શ્લોક

ਜਯੋ ਜਾਮਦਗਨੰ ਦਿਜੰ ਆਵਤਾਰੀ ॥
jayo jaamadaganan dijan aavataaree |

જમદગ્નિ બ્રાહ્મણ (વિષ્ણુ) ના ઘરે અવતર્યા.

ਭਯੋ ਰੇਣੁਕਾ ਤੇ ਕਵਾਚੀ ਕੁਠਾਰੀ ॥
bhayo renukaa te kavaachee kutthaaree |

નમસ્કાર, અવતાર જેવા ઋષિ યમદગ્નિને નમસ્કાર, જેમની પત્ની રેણુકા દ્વારા બખ્તર ધારણ કરનાર અને કુહાડીની વાહક (એટલે કે પરશુરામ) નો જન્મ થયો.

ਧਰਿਯੋ ਛਤ੍ਰੀਯਾ ਪਾਤ ਕੋ ਕਾਲ ਰੂਪੰ ॥
dhariyo chhatreeyaa paat ko kaal roopan |

(એવું લાગતું હતું કે) કાલે પોતે જ છત્રીઓને મારવા માટે (આ) સ્વરૂપ ધારણ કર્યું હતું

ਹਨ੍ਯੋ ਜਾਇ ਜਉਨੈ ਸਹੰਸਾਸਤ੍ਰ ਭੂਪੰ ॥੫॥
hanayo jaae jaunai sahansaasatr bhoopan |5|

તેણે ક્ષત્રિયો માટે મૃત્યુ સ્વરૂપે પ્રગટ થઈને સહસ્રબધુ નામના રાજાનો નાશ કર્યો.5.

ਕਹਾ ਗੰਮ ਏਤੀ ਕਥਾ ਸਰਬ ਭਾਖਉ ॥
kahaa gam etee kathaa sarab bhaakhau |

હું એટલો મજબૂત નથી કે આખી વાર્તા કહી શકું.

ਕਥਾ ਬ੍ਰਿਧ ਤੇ ਥੋਰੀਐ ਬਾਤ ਰਾਖਉ ॥
kathaa bridh te thoreeai baat raakhau |

મારી પાસે આખી વાર્તાનું વર્ણન કરવા માટે જરૂરી ડહાપણ નથી, તેથી તે દળદાર ન બની જાય તે ડરથી, હું તેને ટૂંકમાં કહું છું:

ਭਰੇ ਗਰਬ ਛਤ੍ਰੀ ਨਰੇਸੰ ਅਪਾਰੰ ॥
bhare garab chhatree naresan apaaran |

અપાર છત્રી રાજાઓ અભિમાનથી ભરેલા હતા.

ਤਿਨੈ ਨਾਸ ਕੋ ਪਾਣਿ ਧਾਰਿਯੋ ਕੁਠਾਰੰ ॥੬॥
tinai naas ko paan dhaariyo kutthaaran |6|

ક્ષત્રિય રાજા અભિમાનના નશામાં હતા અને તેમનો નાશ કરવા માટે, પરશુરામે પોતાના હાથમાં કુહાડી પકડી હતી.6.

ਹੁਤੀ ਨੰਦਨੀ ਸਿੰਧ ਜਾ ਕੀ ਸੁਪੁਤ੍ਰੀ ॥
hutee nandanee sindh jaa kee suputree |

(ઘટનાની પૃષ્ઠભૂમિ એવી હતી કે) કામધેનુ ગૌને નંદિની નામની પુત્રી હતી.

ਤਿਸੈ ਮਾਗ ਹਾਰਿਯੋ ਸਹੰਸਾਸਤ੍ਰ ਛਤ੍ਰੀ ॥
tisai maag haariyo sahansaasatr chhatree |

યમદગ્નિ અને ક્ષત્રિય સહસ્રબાહુની પુત્રી જેવી મનોકામના પૂર્ણ કરતી ગાય નંદિની ઋષિ પાસેથી ભીખ માંગીને થાકી ગઈ હતી.

ਲੀਯੋ ਛੀਨ ਗਾਯੰ ਹਤਿਯੋ ਰਾਮ ਤਾਤੰ ॥
leeyo chheen gaayan hatiyo raam taatan |

(તકનો લાભ લઈને) તેણે ગાયને છીનવી લીધી અને પરશુરામના પિતા (જમદગની)ની હત્યા કરી.

ਤਿਸੀ ਬੈਰ ਕੀਨੇ ਸਬੈ ਭੂਪ ਪਾਤੰ ॥੭॥
tisee bair keene sabai bhoop paatan |7|

છેવટે, તેણે ગાયને છીનવી લીધી અને યમદગ્નિની હત્યા કરી અને તેનું વેર વાળવા માટે, પરશુરામે તમામ ક્ષત્રિય રાજાઓનો નાશ કર્યો.7.

ਗਈ ਬਾਲ ਤਾ ਤੇ ਲੀਯੋ ਸੋਧ ਤਾ ਕੋ ॥
gee baal taa te leeyo sodh taa ko |

આમ કરીને, (જમદગ્નિની) પત્ની (બાન પાસે) ગઈ અને (પરશુરામ) મળી.

ਹਨਿਯੋ ਤਾਤ ਮੇਰੋ ਕਹੋ ਨਾਮੁ ਵਾ ਕੋ ॥
haniyo taat mero kaho naam vaa ko |

બાળપણથી જ પરશુરામ તેમના પિતાના હત્યારાની ઓળખ વિશે તેમના મગજમાં ખૂબ જ જિજ્ઞાસુ હતા.

ਸਹੰਸਾਸਤ੍ਰ ਭੂਪੰ ਸੁਣਿਯੋ ਸ੍ਰਉਣ ਨਾਮੰ ॥
sahansaasatr bhoopan suniyo sraun naaman |

જ્યારે પરશુરામે રાજા સહસ્રબાહુનું નામ પોતાના કાનથી સાંભળ્યું,

ਗਹੇ ਸਸਤ੍ਰ ਅਸਤ੍ਰੰ ਚਲਿਯੋ ਤਉਨ ਠਾਮੰ ॥੮॥
gahe sasatr asatran chaliyo taun tthaaman |8|

અને જ્યારે તેને ખબર પડી કે તે રાજા સહસ્રબાહુ છે, ત્યારે તે પોતાના શસ્ત્રો અને શસ્ત્રો સાથે તેના સ્થાન તરફ આગળ વધ્યો.8.

ਕਹੋ ਰਾਜ ਮੇਰੋ ਹਨਿਯੋ ਤਾਤ ਕੈਸੇ ॥
kaho raaj mero haniyo taat kaise |

પરશુરામે રાજાને કહ્યું, હે રાજા તેં મારા પિતાને કેવી રીતે માર્યા?

ਅਬੈ ਜੁਧ ਜੀਤੋ ਹਨੋ ਤੋਹਿ ਤੈਸੇ ॥
abai judh jeeto hano tohi taise |

હવે હું તમને મારી નાખવા માટે તમારી સાથે યુદ્ધ કરવા માંગુ છું

ਕਹਾ ਮੂੜ ਬੈਠੋ ਸੁ ਅਸਤ੍ਰੰ ਸੰਭਾਰੋ ॥
kahaa moorr baittho su asatran sanbhaaro |

હે મૂર્ખ (રાજા)! તમે શેના માટે બેઠા છો? શસ્ત્રોની જાળવણી,

ਚਲੋ ਭਾਜ ਨਾ ਤੋ ਸਬੈ ਸਸਤ੍ਰ ਡਾਰੋ ॥੯॥
chalo bhaaj naa to sabai sasatr ddaaro |9|

તેણે એમ પણ કહ્યું, ‘હે મૂર્ખ, તારા હથિયારો પકડી રાખ, નહીં તો તેને છોડીને આ જગ્યાએથી ભાગી જા.’ 9.

ਸੁਣੇ ਬੋਲ ਬੰਕੇ ਭਰਿਯੋ ਭੂਪ ਕੋਪੰ ॥
sune bol banke bhariyo bhoop kopan |

જ્યારે રાજાએ (પરશુરામના) આવા કઠોર શબ્દો સાંભળ્યા, ત્યારે તેઓ ક્રોધથી ભરાઈ ગયા

ਉਠਿਯੋ ਰਾਜ ਸਰਦੂਲ ਲੈ ਪਾਣਿ ਧੋਪੰ ॥
autthiyo raaj saradool lai paan dhopan |

આ માર્મિક શબ્દો સાંભળીને રાજા ક્રોધે ભરાયો અને પોતાનાં શસ્ત્રો હાથમાં લઈને સિંહની જેમ ઊભો થયો.

ਹਠਿਯੋ ਖੇਤਿ ਖੂਨੀ ਦਿਜੰ ਖੇਤ੍ਰ ਹਾਯੋ ॥
hatthiyo khet khoonee dijan khetr haayo |

(રાજા) યુદ્ધના મેદાનમાં (હવે) લોહિયાળ બ્રાહ્મણને મારી નાખવાનું નક્કી કર્યું.

ਚਹੇ ਆਜ ਹੀ ਜੁਧ ਮੋ ਸੋ ਮਚਾਯੋ ॥੧੦॥
chahe aaj hee judh mo so machaayo |10|

બ્રાહ્મણ પરશુરામ તે જ દિવસે તેમની સાથે યુદ્ધ કરવા ઈચ્છે છે તે જાણીને તે નિશ્ચય સાથે યુદ્ધના મેદાનમાં આવ્યો.

ਧਏ ਸੂਰ ਸਰਬੰ ਸੁਨੇ ਬੈਨ ਰਾਜੰ ॥
dhe soor saraban sune bain raajan |

રાજાની વાત સાંભળીને બધા યોદ્ધાઓ ચાલ્યા ગયા.

ਚੜਿਯੋ ਕ੍ਰੁਧ ਜੁਧੰ ਸ੍ਰਜੇ ਸਰਬ ਸਾਜੰ ॥
charriyo krudh judhan sraje sarab saajan |

રાજાના ક્રોધિત શબ્દો સાંભળીને, તેના યોદ્ધાઓ ભારે ગુસ્સે થઈને, પોતાને શણગારીને (તેમના શસ્ત્રોથી) આગળ ચાલ્યા.

ਗਦਾ ਸੈਹਥੀ ਸੂਲ ਸੇਲੰ ਸੰਭਾਰੀ ॥
gadaa saihathee sool selan sanbhaaree |

(તેઓએ) ગદા, સાઇહાથી, ત્રિશૂળ અને ભાલો પકડી લીધો.

ਚਲੇ ਜੁਧ ਕਾਜੰ ਬਡੇ ਛਤ੍ਰਧਾਰੀ ॥੧੧॥
chale judh kaajan badde chhatradhaaree |11|

તેમના ત્રિશૂળ, ભાલા, ગદા વગેરેને મજબૂતીથી પકડીને મહાન છત્રધારી રાજાઓ યુદ્ધ કરવા આગળ વધ્યા.11.

ਨਰਾਜ ਛੰਦ ॥
naraaj chhand |

નારજ સ્તન્ઝા

ਕ੍ਰਿਪਾਣ ਪਾਣ ਧਾਰਿ ਕੈ ॥
kripaan paan dhaar kai |

હાથમાં તલવાર પકડીને,

ਚਲੇ ਬਲੀ ਪੁਕਾਰਿ ਕੈ ॥
chale balee pukaar kai |

તેમના હાથમાં તેમની તલવારો પકડીને, પરાક્રમી યોદ્ધાઓ જોરથી બૂમો પાડીને આગળ વધ્યા

ਸੁ ਮਾਰਿ ਮਾਰਿ ਭਾਖਹੀ ॥
su maar maar bhaakhahee |

તેઓ કહેતા હતા 'બીટ' 'બીટ'

ਸਰੋਘ ਸ੍ਰੋਣ ਚਾਖਹੀ ॥੧੨॥
sarogh sron chaakhahee |12|

તેઓએ "મારી નાખો, મારી નાખો" ઉચ્ચાર્યા અને તેમના તીરો લોહી પીતા હતા.12.

ਸੰਜੋਇ ਸੈਹਥੀਨ ਲੈ ॥
sanjoe saihatheen lai |

બખ્તર વહન (શરીર પર અને હાથમાં) બખ્તરબંધ,

ਚੜੇ ਸੁ ਬੀਰ ਰੋਸ ਕੈ ॥
charre su beer ros kai |

તેમના બખ્તર પહેરીને અને તેમના ખંજર પકડીને, ભારે ગુસ્સામાં યોદ્ધાઓ આગળ વધ્યા.

ਚਟਾਕ ਚਾਬਕੰ ਉਠੇ ॥
chattaak chaabakan utthe |

ચાબુક (ઘોડાઓના) ફાટવા લાગ્યા

ਸਹੰਸ੍ਰ ਸਾਇਕੰ ਬੁਠੈ ॥੧੩॥
sahansr saaeikan butthai |13|

ઘોડાઓના ચાબુકના ફટકાથી પછાડવાનો અવાજ આવ્યો અને હજારો તીરો (ધનુષ્યમાંથી) બહાર નીકળી ગયા.13.

ਰਸਾਵਲ ਛੰਦ ॥
rasaaval chhand |

રસાવલ શ્લોક

ਭਏ ਏਕ ਠਉਰੇ ॥
bhe ek tthaure |

(બધા યોદ્ધાઓ) એક જગ્યાએ ભેગા થયા