શ્રી દસમ ગ્રંથ

પાન - 73


ਸੀਸ ਈਂਟ ਕੇ ਘਾਇ ਕਰੇਹੀ ॥
sees eentt ke ghaae karehee |

જેઓ (તેમના) માથા પર ઇંટો વડે મારતા હતા,

ਜਨੁ ਤਿਨੁ ਭੇਟ ਪੁਰਾਤਨ ਦੇਹੀ ॥੨੧॥
jan tin bhett puraatan dehee |21|

ઈંટના ફટકાથી માથા પરના ઘા, તેમને આપેલા અગાઉના પ્રસાદની જેમ દેખાય છે.21.

ਦੋਹਰਾ ॥
doharaa |

દોહરા

ਕਬਹੂੰ ਰਣ ਜੂਝ੍ਯੋ ਨਹੀ ਕਛੁ ਦੈ ਜਸੁ ਨਹੀ ਲੀਨ ॥
kabahoon ran joojhayo nahee kachh dai jas nahee leen |

જેમણે ક્યારેય યુદ્ધના મેદાનમાં યુદ્ધમાં ભાગ લીધો નથી અને કન્યાદાન કરીને પણ પ્રશંસા મેળવી નથી.

ਗਾਵ ਬਸਤਿ ਜਾਨ੍ਯੋ ਨਹੀ ਜਮ ਸੋ ਕਿਨ ਕਹਿ ਦੀਨ ॥੨੨॥
gaav basat jaanayo nahee jam so kin keh deen |22|

જેમને ગામના રહેવાસીઓ તરીકે કોઈ ઓળખતું નથી, તે ખરેખર અદ્ભુત છે કે કોણે તેમનું સરનામું યમ (મૃત્યુના દેવ)ને આપ્યું છે?22.

ਚੌਪਈ ॥
chauapee |

ચપાઈ

ਇਹ ਬਿਧਿ ਤਿਨੋ ਭਯੋ ਉਪਹਾਸਾ ॥
eih bidh tino bhayo upahaasaa |

તેમની (બેમુખોની) આ રીતે મજાક ઉડાવવામાં આવી હતી.

ਸਭ ਸੰਤਨ ਮਿਲਿ ਲਖਿਓ ਤਮਾਸਾ ॥
sabh santan mil lakhio tamaasaa |

આ રીતે, ધર્મત્યાગીઓ સાથે ખરાબ વર્તન કરવામાં આવ્યું. બધા સંતોએ આ તમાશો જોયો.

ਸੰਤਨ ਕਸਟ ਨ ਦੇਖਨ ਪਾਯੋ ॥
santan kasatt na dekhan paayo |

સંતોને પણ ભોગવવું પડ્યું ન હતું.

ਆਪ ਹਾਥ ਦੈ ਨਾਥਿ ਬਚਾਯੋ ॥੨੩॥
aap haath dai naath bachaayo |23|

તેમને કોઈ નુકસાન થયું ન હતું, ભગવાને તેમને પોતે બચાવ્યા.23.

ਚਾਰਣੀ ਦੋਹਿਰਾ ॥
chaaranee dohiraa |

ચારણી. દોહરા

ਜਿਸ ਨੋ ਸਾਜਨ ਰਾਖਸੀ ਦੁਸਮਨ ਕਵਨ ਬਿਚਾਰ ॥
jis no saajan raakhasee dusaman kavan bichaar |

ભગવાન જેની રક્ષા કરે છે, શત્રુ તેનું કશું કરી શકતા નથી.

ਛ੍ਵੈ ਨ ਸਕੈ ਤਿਹ ਛਾਹਿ ਕੌ ਨਿਹਫਲ ਜਾਇ ਗਵਾਰ ॥੨੪॥
chhvai na sakai tih chhaeh kau nihafal jaae gavaar |24|

તેના પડછાયાને કોઈ સ્પર્શી શકતું નથી, મૂર્ખ વ્યર્થ પ્રયત્નો કરે છે.24.

ਜੇ ਸਾਧੂ ਸਰਨੀ ਪਰੇ ਤਿਨ ਕੇ ਕਵਣ ਬਿਚਾਰ ॥
je saadhoo saranee pare tin ke kavan bichaar |

જેમણે સંતોનો આશરો લીધો છે, તેમના વિશે શું કહી શકાય?

ਦੰਤਿ ਜੀਭ ਜਿਮ ਰਾਖਿ ਹੈ ਦੁਸਟ ਅਰਿਸਟ ਸੰਘਾਰਿ ॥੨੫॥
dant jeebh jim raakh hai dusatt arisatt sanghaar |25|

જેમ જીભ દાંતની અંદર સુરક્ષિત હોય છે તેમ ભગવાન દુષ્ટ અને દુષ્ટ લોકોનો નાશ કરીને તેમને બચાવે છે.25.

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਬਚਿਤ੍ਰ ਨਾਟਕ ਗ੍ਰੰਥੇ ਸਾਹਜਾਦੇ ਵ ਅਹਦੀ ਆਗਮਨ ਬਰਨਨੰ ਨਾਮ ਤ੍ਰੋਦਸਮੋ ਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤਮ ਸਤੁ ਸੁਭਮ ਸਤੁ ॥੧੩॥੪੬੦॥
eit sree bachitr naattak granthe saahajaade v ahadee aagaman barananan naam trodasamo dhiaae samaapatam sat subham sat |13|460|

બચિત્તર નાટકના તેરમા પ્રકરણનો અંત શીર્ષક ધરાવતા ���શાહઝાદા (રાજકુમાર) અને અધિકારીઓના આગમનનું વર્ણન���.13.460

ਚੌਪਈ ॥
chauapee |

ચૌપાઈ

ਸਰਬ ਕਾਲ ਸਭ ਸਾਧ ਉਬਾਰੇ ॥
sarab kaal sabh saadh ubaare |

(પ્રભુએ) સંતોને સર્વકાળમાં ઋણ આપ્યું છે

ਦੁਖੁ ਦੈ ਕੈ ਦੋਖੀ ਸਭ ਮਾਰੇ ॥
dukh dai kai dokhee sabh maare |

દરેક સમયે, ભગવાને બધા સંતોનું રક્ષણ કર્યું અને તમામ દૂષિત વ્યક્તિઓને મારી નાખ્યા, તેમને ભારે યાતના આપી.

ਅਦਭੁਤਿ ਗਤਿ ਭਗਤਨ ਦਿਖਰਾਈ ॥
adabhut gat bhagatan dikharaaee |

(તેમણે ભક્તોને પોતાની) અદ્ભૂત ગતિનો અનુભવ કરાવ્યો છે

ਸਭ ਸੰਕਟ ਤੇ ਲਏ ਬਚਾਈ ॥੧॥
sabh sankatt te le bachaaee |1|

તેમણે સંતોને તેમની અદ્ભુત સ્થિતિ દર્શાવી છે અને તેમને તમામ દુઃખોમાંથી બચાવ્યા છે.1.

ਸਭ ਸੰਕਟ ਤੇ ਸੰਤ ਬਚਾਏ ॥
sabh sankatt te sant bachaae |

સંતો સર્વ સંકટમાંથી ઉગાર્યા છે

ਸਭ ਸੰਕਟ ਕੰਟਕ ਜਿਮ ਘਾਏ ॥
sabh sankatt kanttak jim ghaae |

તેમણે તેમના સંતોને તમામ કષ્ટોમાંથી બચાવ્યા છે. તેણે કાંટાની જેમ તમામ દુષ્ટ વ્યક્તિઓનો નાશ કર્યો છે.

ਦਾਸ ਜਾਨ ਮੁਰਿ ਕਰੀ ਸਹਾਇ ॥
daas jaan mur karee sahaae |

દાસને જાણીને મને મદદ કરી છે

ਆਪ ਹਾਥੁ ਦੈ ਲਯੋ ਬਚਾਇ ॥੨॥
aap haath dai layo bachaae |2|

મને તેમના સેવક તરીકે માનીને, તેમણે મને મદદ કરી છે, અને તેમના પોતાના હાથે મારી રક્ષા કરી છે.2.

ਅਬ ਜੋ ਜੋ ਮੈ ਲਖੇ ਤਮਾਸਾ ॥
ab jo jo mai lakhe tamaasaa |

હવે મેં જે ચશ્મા જોયા છે,

ਸੋ ਸੋ ਕਰੋ ਤੁਮੈ ਅਰਦਾਸਾ ॥
so so karo tumai aradaasaa |

બધા નળીના ચશ્મા જે મારા દ્વારા જોવામાં આવ્યા છે, તે બધા હું તમને અર્પણ કરું છું.

ਜੋ ਪ੍ਰਭ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਟਾਛਿ ਦਿਖੈ ਹੈ ॥
jo prabh kripaa kattaachh dikhai hai |

હે પ્રભુ! જો તમે કૃપા જોશો

ਸੋ ਤਵ ਦਾਸ ਉਚਾਰਤ ਜੈ ਹੈ ॥੩॥
so tav daas uchaarat jai hai |3|

જો તું તારી દયાળુ નજર મારા પર જુએ છે, તો તારો સેવક બધુ કહેશે.3.

ਜਿਹ ਜਿਹ ਬਿਧ ਮੈ ਲਖੇ ਤਮਾਸਾ ॥
jih jih bidh mai lakhe tamaasaa |

આવા ચશ્મા મેં જોયા છે,

ਚਹਤ ਤਿਨ ਕੋ ਕੀਯੋ ਪ੍ਰਕਾਸਾ ॥
chahat tin ko keeyo prakaasaa |

મેં જે પ્રકારના ચશ્મા જોયા છે, હું તેમના વિશે (વિશ્વને) જ્ઞાન આપવા માંગુ છું.

ਜੋ ਜੋ ਜਨਮ ਪੂਰਬਲੇ ਹੇਰੇ ॥
jo jo janam poorabale here |

જેમણે અગાઉના જન્મો જોયા છે (હું),

ਕਹਿਹੋ ਸੁ ਪ੍ਰਭੁ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਤੇਰੇ ॥੪॥
kahiho su prabh paraakram tere |4|

ભૂતકાળના તમામ જીવનો કે જેમાં ડોકિયું કર્યું છે, હું તેમના વિશે તારી શક્તિથી વાત કરીશ.4.

ਸਰਬ ਕਾਲ ਹੈ ਪਿਤਾ ਅਪਾਰਾ ॥
sarab kaal hai pitaa apaaraa |

સર્વકાલીન (સર્વ કાલ) અપાર (ભગવાન આપણા) પિતા છે

ਦੇਬਿ ਕਾਲਿਕਾ ਮਾਤ ਹਮਾਰਾ ॥
deb kaalikaa maat hamaaraa |

તે, મારા ભગવાન પિતા અને સર્વનો નાશ કરનાર છે, દેવી કાલિકા મારી માતા છે.

ਮਨੂਆ ਗੁਰ ਮੁਰਿ ਮਨਸਾ ਮਾਈ ॥
manooaa gur mur manasaa maaee |

મન મારા ગુરુ છે અને મનશા (ઈચ્છા) મારી માઈ (ગુરુની પત્ની) છે.

ਜਿਨਿ ਮੋ ਕੋ ਸੁਭ ਕ੍ਰਿਆ ਪੜਾਈ ॥੫॥
jin mo ko subh kriaa parraaee |5|

મન મારા ગુરુ છે અને ભેદભાવ યુક્ત બુદ્ધિ છે, ગુરુની પત્ની મારી માતા છે, જેમણે મને સારા કાર્યો વિશે બધું શીખવ્યું છે.5.

ਜਬ ਮਨਸਾ ਮਨ ਮਯਾ ਬਿਚਾਰੀ ॥
jab manasaa man mayaa bichaaree |

જ્યારે મન મનસાની કૃપાનું ચિંતન કરે છે

ਗੁਰੁ ਮਨੂਆ ਕਹ ਕਹ੍ਯੋ ਸੁਧਾਰੀ ॥
gur manooaa kah kahayo sudhaaree |

જ્યારે મેં (મન તરીકે) ભેદભાવયુક્ત બુદ્ધિની દયા પર પ્રતિબિંબિત કર્યું, ત્યારે ગુરુચિત્તે તેમનું શુદ્ધ નિવેદન ઉચ્ચાર્યું.

ਜੇ ਜੇ ਚਰਿਤ ਪੁਰਾਤਨ ਲਹੇ ॥
je je charit puraatan lahe |

જેમણે (મેં) પ્રાચીન જન્મો જોયા છે,

ਤੇ ਤੇ ਅਬ ਚਹੀਅਤ ਹੈ ਕਹੇ ॥੬॥
te te ab chaheeat hai kahe |6|

પ્રાચીન ઋષિઓ દ્વારા સમજવામાં આવેલી બધી અદ્ભુત વસ્તુઓ, હું તે બધા વિશે બોલવા માંગુ છું.6.

ਸਰਬ ਕਾਲ ਕਰੁਣਾ ਤਬ ਭਰੇ ॥
sarab kaal karunaa tab bhare |

પછી સર્વ-કલ કરુણાથી ભરાઈ ગયા

ਸੇਵਕ ਜਾਨਿ ਦਯਾ ਰਸ ਢਰੇ ॥
sevak jaan dayaa ras dtare |

ત્યારે સર્વનો નાશ કરનાર મારા પ્રભુ દયાથી ભરપૂર થયા અને મને તેમનો સેવક માનીને કૃપાથી પ્રસન્ન થયા.

ਜੋ ਜੋ ਜਨਮੁ ਪੂਰਬਲੋ ਭਯੋ ॥
jo jo janam poorabalo bhayo |

જેઓ પહેલા જન્મ્યા હતા,

ਸੋ ਸੋ ਸਭ ਸਿਮਰਣ ਕਰਿ ਦਯੋ ॥੭॥
so so sabh simaran kar dayo |7|

અગાઉના યુગમાં બધા અવતારોના જન્મ, તેણે મને તે બધાને યાદ કરાવ્યા છે.7.

ਮੋ ਕੋ ਇਤੀ ਹੁਤੀ ਕਹ ਸੁਧੰ ॥
mo ko itee hutee kah sudhan |

મેં આટલું સારું ક્યાંથી વિચાર્યું?

ਜਸ ਪ੍ਰਭ ਦਈ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਿ ਬੁਧੰ ॥
jas prabh dee kripaa kar budhan |

હું આ બધી માહિતી કેવી રીતે મેળવી શકું? પ્રભુએ દયા કરીને આવી બુદ્ધિ આપી.

ਸਰਬ ਕਾਲ ਤਬ ਭਏ ਦਇਆਲਾ ॥
sarab kaal tab bhe deaalaa |

પછી શાશ્વત (મારા માટે) દયાળુ બન્યા.

ਲੋਹ ਰਛ ਹਮ ਕੋ ਸਬ ਕਾਲਾ ॥੮॥
loh rachh ham ko sab kaalaa |8|

મારા ભગવાન, બધાનો નાશ કરનાર, પછી પરોપકારી બન્યો, દરેક સમયે, મેં તે સ્ટીલ-અવતાર ભગવાનનું રક્ષણ કર્યું.8.

ਸਰਬ ਕਾਲ ਰਛਾ ਸਭ ਕਾਲ ॥
sarab kaal rachhaa sabh kaal |

(મેં) દરેક સમયમાં (મને) રાખ્યું છે.

ਲੋਹ ਰਛ ਸਰਬਦਾ ਬਿਸਾਲ ॥
loh rachh sarabadaa bisaal |

દરેક સમયે, ભગવાન, સર્વનો નાશ કરનાર, મારી રક્ષા કરે છે. તે સર્વવ્યાપી ભગવાન સ્ટીલ જેવા મારા રક્ષક છે.

ਢੀਠ ਭਯੋ ਤਵ ਕ੍ਰਿਪਾ ਲਖਾਈ ॥
dteetth bhayo tav kripaa lakhaaee |

જ્યારે મેં તમારી કૃપા જોઈ ત્યારે હું નિર્ભય થઈ ગયો

ਐਂਡੋ ਫਿਰੇ ਸਭਨ ਭਯੋ ਰਾਈ ॥੯॥
aainddo fire sabhan bhayo raaee |9|

તમારી કૃપા સમજીને હું નિર્ભય બની ગયો છું અને મારા અભિમાનમાં હું મારી જાતને સર્વનો રાજા માનું છું. 9.

ਜਿਹ ਜਿਹ ਬਿਧਿ ਜਨਮਨ ਸੁਧਿ ਆਈ ॥
jih jih bidh janaman sudh aaee |

જેમ જેમ (ભૂતપૂર્વ) જન્મો આવ્યા,

ਤਿਮ ਤਿਮ ਕਹੇ ਗਿਰੰਥ ਬਨਾਈ ॥
tim tim kahe giranth banaaee |

જે રીતે મને અવતારોના જન્મ વિશે જાણવા મળ્યું, તે જ રીતે મેં તેને પુસ્તકોમાં રજૂ કર્યું છે.

ਪ੍ਰਥਮੇ ਸਤਿਜੁਗ ਜਿਹ ਬਿਧਿ ਲਹਾ ॥
prathame satijug jih bidh lahaa |

જે રીતે સતયુગ પ્રથમવાર જોવા મળ્યો હતો,

ਪ੍ਰਥਮੇ ਦੇਬਿ ਚਰਿਤ੍ਰ ਕੋ ਕਹਾ ॥੧੦॥
prathame deb charitr ko kahaa |10|

જે રીતે મને સતયુગ વિશે જાણવા મળ્યું, તે મેં દેવીના ચમત્કારિક પરાક્રમોની પ્રથમ કવિતામાં વર્ણવ્યું છે.10.

ਪਹਿਲੇ ਚੰਡੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਬਨਾਯੋ ॥
pahile chanddee charitr banaayo |

અગાઉ ચંડી-ચરિત્રની રચના થઈ છે.

ਨਖ ਸਿਖ ਤੇ ਕ੍ਰਮ ਭਾਖ ਸੁਨਾਯੋ ॥
nakh sikh te kram bhaakh sunaayo |

દેવી ચંડીનાં ચમત્કારિક પરાક્રમો અગાઉ રચવામાં આવ્યાં છે, મેં ઉપરથી પગ સુધી કડક ક્રમમાં કંપોઝ કર્યું છે.

ਛੋਰ ਕਥਾ ਤਬ ਪ੍ਰਥਮ ਸੁਨਾਈ ॥
chhor kathaa tab pratham sunaaee |

(મેં) આદિ-કાલ (આદિકાળની) વાર્તા અગાઉ કહી છે.

ਅਬ ਚਾਹਤ ਫਿਰ ਕਰੌ ਬਡਾਈ ॥੧੧॥
ab chaahat fir karau baddaaee |11|

શરૂઆતમાં મેં એક વ્યાપક પ્રવચન કમ્પોઝ કર્યું હતું, પરંતુ હવે હું ફરીથી એક સ્તુતિ કંપોઝ કરવા માંગુ છું.11.

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਬਚਿਤ੍ਰ ਨਾਟਕ ਗ੍ਰੰਥੇ ਸਰਬ ਕਾਲ ਕੀ ਬੇਨਤੀ ਬਰਨਨੰ ਨਾਮ ਚੌਦਸਮੋ ਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤਮ ਸਤੁ ਸੁਭਮ ਸਤੁ ॥੧੪॥੪੭੧॥
eit sree bachitr naattak granthe sarab kaal kee benatee barananan naam chauadasamo dhiaae samaapatam sat subham sat |14|471|

બચિત્તર નાટકના ચૌદમા અધ્યાયનો અંત ���ભગવાન, સર્વનો નાશ કરનારને વિનંતીનું વર્ણન���.14.471.