શ્રી દસમ ગ્રંથ

પાન - 695


ਚਖਨ ਚਾਰੁ ਚੰਚਲ ਪ੍ਰਭਾਵ ਖੰਜਨ ਲਖਿ ਲਾਜਤ ॥
chakhan chaar chanchal prabhaav khanjan lakh laajat |

તેની સુંદર આંખો જોઈને અને તેના પારદર્શક પ્રભાવની અનુભૂતિ કરીને, ખંજન (વાગટેલ) નામના પક્ષીઓ સંકોચ અનુભવે છે.

ਗਾਵਤ ਰਾਗ ਬਸੰਤ ਬੇਣ ਬੀਨਾ ਧੁਨਿ ਬਾਜਤ ॥
gaavat raag basant ben beenaa dhun baajat |

તે બસંત રાગ ગાય છે અને તેની પાસે ગીતા વગાડવાનું ચાલુ રહે છે

ਧਧਕਤ ਧ੍ਰਿਕਟ ਮ੍ਰਿਦੰਗ ਝਾਝ ਝਾਲਰ ਸੁਭ ਸੋਹਤ ॥
dhadhakat dhrikatt mridang jhaajh jhaalar subh sohat |

તેની પાસે ઢોલ અને પાયલ વગેરેનો અવાજ સંભળાય છે

ਖਗ ਮ੍ਰਿਗ ਜਛ ਭੁਜੰਗ ਅਸੁਰ ਸੁਰ ਨਰ ਮਨ ਮੋਹਤ ॥
khag mrig jachh bhujang asur sur nar man mohat |

તે તમામ પક્ષીઓ, હરણ, યક્ષ, સર્પ, રાક્ષસો, દેવતાઓ અને માણસોના મનને આકર્ષે છે.

ਅਸ ਲੋਭ ਨਾਮ ਜੋਧਾ ਬਡੋ ਜਿਦਿਨ ਜੁਧ ਕਹ ਜੁਟਿ ਹੈ ॥
as lobh naam jodhaa baddo jidin judh kah jutt hai |

જે દિવસે આ પરાક્રમી યોદ્ધાઓ લોભ (લોભ) યુદ્ધ માટે આગળ આવશે,

ਜਸ ਪਵਨ ਬੇਗ ਤੇ ਮੇਘ ਗਣ ਸੁ ਅਸ ਤਵ ਸਬ ਦਲ ਫੁਟਿ ਹੈ ॥੧੯੧॥
jas pavan beg te megh gan su as tav sab dal futt hai |191|

પછી હે રાજા! તમારી બધી સેના પવન પહેલા વાદળોની જેમ ખંડિત થઈ જશે.191.

ਧੁਜ ਪ੍ਰਮਾਣ ਬੀਜੁਰੀ ਭੁਜਾ ਭਾਰੀ ਜਿਹ ਰਾਜਤ ॥
dhuj pramaan beejuree bhujaa bhaaree jih raajat |

તે, જે બેનર જેવો લાંબો છે અને જેનો હાથ લાઇટિંગ જેવો છે

ਅਤਿ ਚੰਚਲ ਰਥ ਚਲਤ ਨਿਰਖ ਸੁਰ ਨਰ ਮੁਨਿ ਭਾਜਤ ॥
at chanchal rath chalat nirakh sur nar mun bhaajat |

તેનો રથ અત્યંત ઝડપી છે અને તેને જોઈને દેવતાઓ, પુરુષો અને ઋષિઓ ભાગી જાય છે

ਅਧਿਕ ਰੂਪ ਅਮਿਤੋਜ ਅਮਿਟ ਜੋਧਾ ਰਣ ਦੁਹ ਕਰ ॥
adhik roop amitoj amitt jodhaa ran duh kar |

તે અત્યંત સુંદર છે, એક અજેય યોદ્ધા અને યુદ્ધમાં મુશ્કેલ કાર્યો કરનાર છે

ਅਤਿ ਪ੍ਰਤਾਪ ਬਲਵੰਤ ਲਗਤ ਸਤ੍ਰਨ ਕਹ ਰਿਪੁ ਹਰ ॥
at prataap balavant lagat satran kah rip har |

તેના દુશ્મનો માટે તે ખૂબ જ શક્તિશાળી અને તેમનું અપહરણ કરનાર દેખાય છે

ਅਸ ਮੋਹ ਨਾਮ ਜੋਧਾ ਜਸ ਜਿਦਿਨ ਜੁਧ ਕਹ ਜੁਟਿ ਹੈ ॥
as moh naam jodhaa jas jidin judh kah jutt hai |

આમ 'મોહ' નામનો યસ્વાન યોદ્ધા છે. (તે) જે દિવસે તે યુદ્ધમાં જોડાશે,

ਬਿਨ ਇਕ ਬਿਚਾਰ ਅਬਿਚਾਰ ਨ੍ਰਿਪ ਅਉਰ ਸਕਲ ਦਲ ਫੁਟਿ ਹੈ ॥੧੯੨॥
bin ik bichaar abichaar nrip aaur sakal dal futt hai |192|

જે દિવસે મોહ (આસક્તિ) નામનો આ યોદ્ધા યુદ્ધ માટે આવશે, તે દિવસે ન્યાયપૂર્ણ વિચાર સિવાય તમામ અયોગ્ય સેના વિભાજિત થઈ જશે.192.

ਪਵਨ ਬੇਗ ਰਥ ਚਲਤ ਗਵਨ ਲਖਿ ਮੋਹਿਤ ਨਾਗਰ ॥
pavan beg rath chalat gavan lakh mohit naagar |

તેમનો રથ પવનની ઝડપે ચાલે છે અને તમામ નાગરિકો તેમને જોઈને આકર્ષિત થઈ જાય છે

ਅਤਿ ਪ੍ਰਤਾਪ ਅਮਿਤੋਜ ਅਜੈ ਪ੍ਰਤਮਾਨ ਪ੍ਰਭਾਧਰ ॥
at prataap amitoj ajai pratamaan prabhaadhar |

તે અત્યંત ભવ્ય, અજેય અને સુંદર છે

ਅਤਿ ਬਲਿਸਟ ਅਧਿਸਟ ਸਕਲ ਸੈਨਾ ਕਹੁ ਜਾਨਹੁ ॥
at balisatt adhisatt sakal sainaa kahu jaanahu |

તે અત્યંત શક્તિશાળી અને તમામ દળોનો માસ્ટર છે

ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਮ ਬਢਿਯਾਛ ਬਡੋ ਜੋਧਾ ਜੀਅ ਮਾਨਹੁ ॥
krodh naam badtiyaachh baddo jodhaa jeea maanahu |

આ યોદ્ધાનું નામ કરોધા (ક્રોધ) છે અને તેને સૌથી શક્તિશાળી માને છે

ਧਰਿ ਅੰਗਿ ਕਵਚ ਧਰ ਪਨਚ ਕਰਿ ਜਿਦਿਨ ਤੁਰੰਗ ਮਟਕ ਹੈ ॥
dhar ang kavach dhar panach kar jidin turang mattak hai |

(તે) તેના શરીર પર ઢાલ પહેરે છે, તેના હાથે ચિલા પકડે છે. (તે) દિવસે જ્યારે ઘોડો દોડશે,

ਬਿਨੁ ਏਕ ਸਾਤਿ ਸੁਨ ਸਤਿ ਨ੍ਰਿਪ ਸੁ ਅਉਰ ਨ ਕੋਊ ਹਟਕਿ ਹੈ ॥੧੯੩॥
bin ek saat sun sat nrip su aaur na koaoo hattak hai |193|

જે દિવસે તેનું બખ્તર પહેરીને તેની ડિસ્કસ પકડી રાખશે, તે દિવસે તે તેના ઘોડાને આગળના ભાગ પર નાચશે, હે રાજા! તેને સાચું માનો કે તે દિવસે, શાંતિ (શાંતિ) સિવાય બીજું કોઈ તેને ભગાડી શકશે નહીં.193.

ਗਲਿਤ ਦੁਰਦ ਮਦਿ ਚੜ੍ਯੋ ਕਢਿ ਕਰਵਾਰ ਭਯੰਕਰ ॥
galit durad mad charrayo kadt karavaar bhayankar |

પોતાની ખેંચેલી ભયાનક તલવારથી તે નશામાં ધૂત હાથીની જેમ ફરે છે

ਸ੍ਯਾਮ ਬਰਣ ਆਭਰਣ ਖਚਿਤ ਸਬ ਨੀਲ ਮਣਿਣ ਬਰ ॥
sayaam baran aabharan khachit sab neel manin bar |

તેનો રંગ કાળો છે અને તે હંમેશા વાદળી ઝવેરાતથી જડાયેલો છે

ਸ੍ਵਰਨ ਕਿੰਕਣੀ ਜਾਲ ਬਧੇ ਬਾਨੈਤ ਗਜੋਤਮ ॥
svaran kinkanee jaal badhe baanait gajotam |

ઉત્તમ અને બંકા ('બનાયત') હાથીને સોનાના બકલ (તરાગી)ની જાળીથી શણગારવામાં આવે છે.

ਅਤਿ ਪ੍ਰਭਾਵ ਜੁਤਿ ਬੀਰ ਸਿਧ ਸਾਵੰਤ ਨਰੋਤਮ ॥
at prabhaav jut beer sidh saavant narotam |

તે એક અદ્ભુત હાથી છે અને સોનાની જાળમાં જકડાયેલો છે અને તમામ લોકો પર આ યોદ્ધાની અસર સારી છે.

ਇਹ ਛਬਿ ਹੰਕਾਰ ਨਾਮਾ ਸੁਭਟ ਅਤਿ ਬਲਿਸਟ ਤਿਹ ਮਾਨੀਐ ॥
eih chhab hankaar naamaa subhatt at balisatt tih maaneeai |

તે પરાક્રમી અહંકાર છે અને તેને અત્યંત શક્તિશાળી માને છે

ਜਿਹ ਜਗਤ ਜੀਵ ਜੀਤੇ ਸਬੈ ਆਪ ਅਜੀਤ ਤਿਹ ਜਾਨੀਐ ॥੧੯੪॥
jih jagat jeev jeete sabai aap ajeet tih jaaneeai |194|

તેણે સમગ્ર જગતના જીવો પર વિજય મેળવ્યો છે અને તે પોતે જ અજેય છે.194.

ਸੇਤ ਹਸਤ ਆਰੂੜ ਢੁਰਤ ਚਹੂੰ ਓਰਿ ਚਵਰ ਬਰ ॥
set hasat aaroorr dturat chahoon or chavar bar |

તેને સફેદ હાથી પર બેસાડવામાં આવ્યો છે અને તેની ઉપર ચારેય બાજુથી ફ્લાય-વિસ્ક ઝૂલવામાં આવી રહી છે.

ਸ੍ਵਰਣ ਕਿੰਕਣੀ ਬਧੇ ਨਿਰਖਿ ਮੋਹਤ ਨਾਰੀ ਨਰ ॥
svaran kinkanee badhe nirakh mohat naaree nar |

તેની સુવર્ણ શણગાર જોઈને તમામ સ્ત્રી-પુરુષો મોહિત થઈ જાય છે

ਸੁਭ੍ਰ ਸੈਹਥੀ ਪਾਣਿ ਪ੍ਰਭਾ ਕਰ ਮੈ ਅਸ ਧਾਵਤ ॥
subhr saihathee paan prabhaa kar mai as dhaavat |

તેના હાથમાં લેન્સ છે અને તે સૂર્યની જેમ આગળ વધી રહ્યો છે

ਨਿਰਖਿ ਦਿਪਤਿ ਦਾਮਨੀ ਪ੍ਰਭਾ ਹੀਯਰੇ ਪਛੁਤਾਵਤ ॥
nirakh dipat daamanee prabhaa heeyare pachhutaavat |

વીજળી તેની ચમક જોઈને તેના શયનખંડના તેજ માટે પણ દુ:ખી થાય છે

ਅਸ ਦ੍ਰੋਹ ਨਾਮ ਜੋਧਾ ਬਡੋ ਅਤਿ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤਿਹ ਜਾਨੀਐ ॥
as droh naam jodhaa baddo at prabhaav tih jaaneeai |

આ મહાન યોદ્ધા દોર્હા (માલિસ) ને અત્યંત પ્રભાવશાળી ગણો અને આ યોદ્ધા,

ਜਲ ਥਲ ਬਿਦੇਸ ਦੇਸਨ ਨ੍ਰਿਪਤਿ ਆਨ ਜਵਨ ਕੀ ਮਾਨੀਐ ॥੧੯੫॥
jal thal bides desan nripat aan javan kee maaneeai |195|

હે રાજા! પાણીમાં અને મેદાનમાં અને દૂર અને નજીકના દેશોમાં તાબેદારી સ્વીકારે છે.195.

ਤਬਲ ਬਾਜ ਘੁੰਘਰਾਰ ਸੀਸ ਕਲਗੀ ਜਿਹ ਸੋਹਤ ॥
tabal baaj ghungharaar sees kalagee jih sohat |

ખંજરી વાદક જેવા વાંકડિયા વાળ સાથે, તેની પાસે બે તલવારો છે

ਦ੍ਵੈ ਕ੍ਰਿਪਾਣ ਗਜਗਾਹ ਨਿਰਖਿ ਨਾਰੀ ਨਰ ਮੋਹਤ ॥
dvai kripaan gajagaah nirakh naaree nar mohat |

સ્ત્રી-પુરુષો તેને જોવા માટે આકર્ષિત થાય છે

ਅਮਿਤ ਰੂਪ ਅਮਿਤੋਜ ਬਿਕਟ ਬਾਨੈਤ ਅਮਿਟ ਭਟ ॥
amit roop amitoj bikatt baanait amitt bhatt |

તે અમર્યાદિત કીર્તિ સાથે એક શક્તિશાળી યોદ્ધા છે

ਅਤਿ ਸੁਬਾਹ ਅਤਿ ਸੂਰ ਅਜੈ ਅਨਭਿਦ ਸੁ ਅਨਕਟ ॥
at subaah at soor ajai anabhid su anakatt |

તેની પાસે લાંબા હાથ છે અને તે અત્યંત બહાદુર, અજેય અને અજેય છે

ਇਹ ਭਾਤਿ ਭਰਮ ਅਨਭਿਦ ਭਟ ਜਿਦਿਨ ਕ੍ਰੁਧ ਜੀਯ ਧਾਰ ਹੈ ॥
eih bhaat bharam anabhid bhatt jidin krudh jeey dhaar hai |

આવા અવિભાજ્ય 'ભ્રમણા' (નામનું) સુરમા છે. જે દિવસે (તે) તેના હૃદયમાં ક્રોધ રાખશે,

ਬਿਨ ਇਕ ਬਿਚਾਰ ਅਬਿਚਾਰ ਨ੍ਰਿਪ ਸਸੁ ਅਉਰ ਨ ਆਨਿ ਉਬਾਰਿ ਹੈ ॥੧੯੬॥
bin ik bichaar abichaar nrip sas aaur na aan ubaar hai |196|

જે દિવસે આ ભ્રમ નામનો આ અવિવેકી યોદ્ધા મનમાં ક્રોધિત થશે, ત્યારે હે રાજા! વિવેક (કારણ) સિવાય તમને કોઈ છોડાવી શકશે નહીં.196.

ਲਾਲ ਮਾਲ ਸੁਭ ਬਧੈ ਨਗਨ ਸਰਪੇਚਿ ਖਚਿਤ ਸਿਰ ॥
laal maal subh badhai nagan sarapech khachit sir |

સુંદર લાલ રંગની માળા બાંધવામાં આવે છે અને માથાના મુગટ ('સરપેચી')માં નાગ જડવામાં આવે છે.

ਅਤਿ ਬਲਿਸਟ ਅਨਿਭੇਦ ਅਜੈ ਸਾਵੰਤ ਭਟਾਬਰ ॥
at balisatt anibhed ajai saavant bhattaabar |

નગ્ન માથું ધરાવતો અને માણેકથી ભરપૂર હાર ધરાવતો આ યોદ્ધા અત્યંત શક્તિશાળી, અવિવેકી અને અજેય

ਕਟਿ ਕ੍ਰਿਪਾਣ ਸੈਹਥੀ ਤਜਤ ਧਾਰਾ ਬਾਣਨ ਕਰ ॥
katt kripaan saihathee tajat dhaaraa baanan kar |

તેની કમરપટમાં તલવાર અને લાન્સ છે અને તે જ તીરોનો વરસાદ કરે છે.

ਦੇਖਤ ਹਸਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਲਜਤ ਤੜਿਤਾ ਧਾਰਾਧਰ ॥
dekhat hasat prabhaav lajat tarritaa dhaaraadhar |

તેના હાસ્યની અસર જોઈને વીજળી શરમાઈ ગઈ

ਅਸ ਬ੍ਰਹਮ ਦੋਖ ਅਨਮੋਖ ਭਟ ਅਕਟ ਅਜੈ ਤਿਹ ਜਾਨੀਐ ॥
as braham dokh anamokh bhatt akatt ajai tih jaaneeai |

બ્રાહિમ-દોષ નામનો આ યોદ્ધા (દેવત્વમાં ખામીઓ શોધનાર) અજેય અને અજેય છે.

ਅਰਿ ਦਵਨ ਅਜੈ ਆਨੰਦ ਕਰ ਨ੍ਰਿਪ ਅਬਿਬੇਕ ਕੋ ਮਾਨੀਐ ॥੧੯੭॥
ar davan ajai aanand kar nrip abibek ko maaneeai |197|

હે રાજા! આ શત્રુ અવિવેકનું અભિવ્યક્તિ છે (અજ્ઞાન) તે છે જે તેના શત્રુને બાળી નાખે છે અને અજેય છે તે અત્યંત આરામદાયક અને આરામદાયક છે.

ਅਸਿਤ ਬਸਤ੍ਰ ਅਰੁ ਅਸਿਤ ਗਾਤ ਅਮਿਤੋਜ ਰਣਾਚਲ ॥
asit basatr ar asit gaat amitoj ranaachal |

તે કાળો શરીર ધરાવે છે અને કાળા વસ્ત્રો પહેરે છે તે અનંત મહિમાવાન છે

ਅਤਿ ਪ੍ਰਚੰਡ ਅਤਿ ਬੀਰ ਬੀਰ ਜੀਤੇ ਜਿਨ ਜਲ ਥਲ ॥
at prachandd at beer beer jeete jin jal thal |

તે અત્યંત શક્તિશાળી છે અને તેણે યુદ્ધના મેદાનમાં ઘણા યોદ્ધાઓ પર વિજય મેળવ્યો છે

ਅਕਟ ਅਜੈ ਅਨਭੇਦ ਅਮਿਟ ਅਨਰਥਿ ਨਾਮ ਤਿਹ ॥
akatt ajai anabhed amitt anarath naam tih |

તે અજેય, અવિનાશી અને અવિવેકી છે

ਅਤਿ ਪ੍ਰਮਾਥ ਅਰਿ ਮਥਨ ਸਤ੍ਰੁ ਸੋਖਨ ਹੈ ਬ੍ਰਿਦ ਜਿਹ ॥
at pramaath ar mathan satru sokhan hai brid jih |

તેનું નામ અનર્થ (દુર્ભાગ્ય) છે, તે અત્યંત શક્તિશાળી છે અને દુશ્મનોના મેળાવડાને નષ્ટ કરવામાં સક્ષમ છે.

ਦੁਰ ਧਰਖ ਸੂਰ ਅਨਭੇਦ ਭਟ ਅਤਿ ਪ੍ਰਤਾਪ ਤਿਹ ਜਾਨੀਐ ॥
dur dharakh soor anabhed bhatt at prataap tih jaaneeai |

તે, જે અત્યાચારી યોદ્ધાઓનો હત્યારો છે, તે અત્યંત ગૌરવશાળી માનવામાં આવે છે

ਅਨਜੈ ਅਨੰਦ ਦਾਤਾ ਅਪਨ ਅਤਿ ਸੁਬਾਹ ਤਿਹ ਮਾਨੀਐ ॥੧੯੮॥
anajai anand daataa apan at subaah tih maaneeai |198|

તે અજેય છે, આનંદ આપનાર છે અને અત્યંત ભવ્ય યોદ્ધા તરીકે ઓળખાય છે.198.