શ્રી દસમ ગ્રંથ

પાન - 1337


ਭੇਦ ਅਭੇਦ ਨਹਿ ਨੈਕੁ ਬਿਚਰੋ ॥੧੧॥
bhed abhed neh naik bicharo |11|

(તેમાં) કોઈપણ પ્રકારનો ભેદ ન ગણવો. 11.

ਜਬ ਹੀ ਘਾਤ ਨਾਰਿ ਤਿਨ ਪਾਈ ॥
jab hee ghaat naar tin paaee |

જ્યારે તે સ્ત્રીને તક મળી,

ਬਾਜੂ ਬੰਦ ਲਯੋ ਸਰਕਾਈ ॥
baajoo band layo sarakaaee |

તેથી હાથબંધ સરકી ગયો.

ਅਪਨੀ ਕਬਜ ਕਾਢਿ ਕਰਿ ਲਈ ॥
apanee kabaj kaadt kar lee |

તમારી રસીદ ('કબજો') પાછી ખેંચો.

ਸਤ ਕੀ ਡਾਰਿ ਤਵਨ ਮੈ ਗਈ ॥੧੨॥
sat kee ddaar tavan mai gee |12|

અને તેમાં સો (રૂપિયામાં લખેલું) મુકવામાં આવ્યું હતું. 12.

ਕਿਤਕ ਦਿਨਨ ਕਹਿ ਦੇਹ ਰੁਪਇਯਾ ॥
kitak dinan keh deh rupeiyaa |

કેટલા દિવસ પછી (શાહ) એ રૂ

ਪਠੈ ਦਯੋ ਇਕ ਤਾਹਿ ਮਨਇਯਾ ॥
patthai dayo ik taeh maneiyaa |

અને ત્યાં એક માણસ ('મનૈયા' માણસ) મોકલ્યો.

ਏਕ ਹਜਾਰ ਤਹਾ ਤੋ ਲ੍ਯਾਵਹੁ ॥
ek hajaar tahaa to layaavahu |

તે (તે) ત્યાંથી એક હજાર રૂપિયા લઈ આવવા જોઈએ

ਆਨਿ ਬਨਿਜ ਕੋ ਕਾਜ ਚਲਾਵਹੁ ॥੧੩॥
aan banij ko kaaj chalaavahu |13|

અને લાવીને ધંધો ચલાવો. 13.

ਤਿਨਕ ਹਜਾਰ ਨ ਤਾ ਕੌ ਦਿਯਾ ॥
tinak hajaar na taa kau diyaa |

તેણે (મહિલા) તેને એક હજાર રૂપિયા આપ્યા ન હતા.

ਜਿਯ ਮੈ ਕੋਪ ਸਾਹ ਤਬ ਕਿਯਾ ॥
jiy mai kop saah tab kiyaa |

ત્યારે શાહને મનમાં ગુસ્સો આવ્યો.

ਬਾਧਿ ਲੈ ਗਯੋ ਤਾ ਕਹ ਤਹਾ ॥
baadh lai gayo taa kah tahaa |

તેને બાંધીને ત્યાં લઈ ગયો

ਕਾਜੀ ਕੋਟਵਾਰ ਥੋ ਜਹਾ ॥੧੪॥
kaajee kottavaar tho jahaa |14|

જ્યાં કાઝી અને કોટવાલ હતા. 14.

ਮੋ ਤੇ ਬੀਸ ਲਾਖ ਇਨ ਲਿਯਾ ॥
mo te bees laakh in liyaa |

તેણે મારી પાસેથી વીસ લાખ (રૂપિયા) લીધા.

ਅਬ ਇਨ ਮੁਝੈ ਹਜਾਰ ਨ ਦਿਯਾ ॥
ab in mujhai hajaar na diyaa |

હવે એ મને એક હજાર પણ આપતો ન હતો.

ਕਹੀ ਸਭੋ ਸਰਖਤ ਤਿਹ ਹੇਰੋ ॥
kahee sabho sarakhat tih hero |

બધાએ કહ્યું, તેની રસીદ જુઓ.

ਇਨ ਕੋ ਅਬ ਹੀ ਨ੍ਯਾਇ ਨਿਬੇਰੋ ॥੧੫॥
ein ko ab hee nayaae nibero |15|

હવે તેમની સાથે ન્યાય કરો. 15.

ਛੋਰਿ ਸਰਖਤਹਿ ਸਭਨ ਨਿਹਾਰੋ ॥
chhor sarakhateh sabhan nihaaro |

બધાએ તેને ખોલ્યા પછી રસીદ જોઈ.

ਰੁਪਯਾ ਸੌ ਇਕ ਤਹਾ ਬਿਚਾਰੋ ॥
rupayaa sau ik tahaa bichaaro |

ત્યાં માત્ર સો રૂપિયા (લખેલા) જોયા.

ਸਾਚਾ ਤੇ ਝੂਠਾ ਤਿਹ ਕਿਯਾ ॥
saachaa te jhootthaa tih kiyaa |

(તેણે) સાચું ખોટું બનાવ્યું

ਸਭ ਧਨੁ ਹਰੋ ਕਾਢਿ ਤਿਹ ਦਿਯਾ ॥੧੬॥
sabh dhan haro kaadt tih diyaa |16|

અને (તેણે) બધા પૈસા (જે તેણે) ઉપાડી લીધા હતા અને તેને આપ્યા હતા. 16.

ਬਹੁਰਿ ਬਚਨ ਤਿਨ ਨਾਰਿ ਉਚਾਰੇ ॥
bahur bachan tin naar uchaare |

પછી મહિલાએ શાહને કહ્યું,

ਮੈ ਨ ਰਹਤ ਹੌ ਗਾਵ ਤਿਹਾਰੇ ॥
mai na rahat hau gaav tihaare |

હું હવે તમારા ગામમાં નહિ રહીશ.

ਯੌ ਕਹਿ ਜਾਤ ਤਹਾ ਤੇ ਭਈ ॥
yau keh jaat tahaa te bhee |

આટલું કહીને તે ચાલ્યો ગયો.

ਸੋਫੀ ਯਹਿ ਕੂਟਿ ਭੰਗੇਰੀ ਗਈ ॥੧੭॥
sofee yeh koott bhangeree gee |17|

(તેણી) ભાંગ પીતી સોફીને લૂંટીને લઈ ગઈ. 17.

ਦੋਹਰਾ ॥
doharaa |

દ્વિ:

ਨਿਰਧਨ ਤੇ ਧਨਵੰਤ ਭੀ ਕਰਿ ਤਿਹ ਧਨ ਕੀ ਹਾਨਿ ॥
niradhan te dhanavant bhee kar tih dhan kee haan |

તેના પૈસા વેડફવાથી (એટલે કે લૂંટીને) તે પાયમાલથી ધનવાન બની ગઈ.

ਸੋਫੀ ਕਹ ਅਮਲਿਨ ਛਰਾ ਦੇਖਤ ਸਕਲ ਜਹਾਨ ॥੧੮॥
sofee kah amalin chharaa dekhat sakal jahaan |18|

આખા જગતની નજરમાં, જેણે (તે) સૂફીનું આચરણ કર્યું તે છેતરાઈ ગયો. 18.

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਪਖ੍ਯਾਨੇ ਤ੍ਰਿਯਾ ਚਰਿਤ੍ਰੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਭੂਪ ਸੰਬਾਦੇ ਤੀਨ ਸੌ ਚਉਰਾਸੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਸਮਾਪਤਮ ਸਤੁ ਸੁਭਮ ਸਤੁ ॥੩੮੪॥੬੮੯੦॥ਅਫਜੂੰ॥
eit sree charitr pakhayaane triyaa charitre mantree bhoop sanbaade teen sau chauraasee charitr samaapatam sat subham sat |384|6890|afajoon|

અહીં શ્રી ચારિત્રોપાખ્યાનના ત્રિય ચરિત્રના મંત્રી ભૂપ સંવાદનો 384મો અધ્યાય સમાપ્ત થાય છે, જે બધા શુભ છે.384.6890. ચાલે છે

ਚੌਪਈ ॥
chauapee |

ચોવીસ:

ਚਿਤ੍ਰ ਕੇਤੁ ਰਾਜਾ ਇਕ ਪੂਰਬ ॥
chitr ket raajaa ik poorab |

પૂર્વમાં ચિત્ર કેતુ નામનો રાજા હતો

ਜਿਹ ਬਚਿਤ੍ਰ ਰਥ ਪੁਤ੍ਰ ਅਪੂਰਬ ॥
jih bachitr rath putr apoorab |

જેને બચિત્ર રથ નામનો અતુલ્ય પુત્ર હતો.

ਚਿਤ੍ਰਾਪੁਰ ਨਗਰ ਤਿਹ ਸੋਹੈ ॥
chitraapur nagar tih sohai |

તેમનું ચિત્રપુર શહેર સુંદર હતું

ਜਿਹ ਢਿਗ ਦੇਵ ਦੈਤ ਪੁਰ ਕੋ ਹੈ ॥੧॥
jih dtig dev dait pur ko hai |1|

જેની સામે, દેવો અને દૈત્યો (એટલે કે કશું જ નહોતું) શું હતા? 1.

ਸ੍ਰੀ ਕਟਿ ਉਤਿਮ ਦੇ ਤਿਹ ਨਾਰੀ ॥
sree katt utim de tih naaree |

તેના ઘરમાં કટી ઉતિમદે (દેઈ) નામની સ્ત્રી રહેતી હતી.

ਸੂਰਜ ਵਤ ਤਿਹ ਧਾਮ ਦੁਲਾਰੀ ॥
sooraj vat tih dhaam dulaaree |

તેને સૂર્ય જેવી પુત્રી હતી.

ਜਿਹ ਸਮ ਸੁੰਦਰਿ ਨਾਰਿ ਨ ਕੋਈ ॥
jih sam sundar naar na koee |

જેમના જેવી બીજી કોઈ સુંદર સ્ત્રી નહોતી.

ਆਗੇ ਭਈ ਨ ਪਾਛੇ ਹੋਈ ॥੨॥
aage bhee na paachhe hoee |2|

(એ જ) પહેલાં થયું નથી અને પછી થશે પણ નહીં. 2.

ਬਾਨੀ ਰਾਇ ਤਹਾ ਇਕ ਸਾਹਾ ॥
baanee raae tahaa ik saahaa |

બાની રાય નામનો એક શાહ હતો.

ਜਿਹ ਮੁਖੁ ਸਮ ਸੁੰਦਰਿ ਨਹਿ ਮਾਹਾ ॥
jih mukh sam sundar neh maahaa |

જેનો ચહેરો ચંદ્ર ('મહા') જેવો સુંદર ન હતો.

ਸ੍ਰੀ ਗੁਲਜਾਰ ਰਾਇ ਸੁਤ ਤਾ ਕੇ ॥
sree gulajaar raae sut taa ke |

તેમને ગુલઝાર રાય નામનો પુત્ર હતો.

ਦੇਵ ਦੈਤ ਕੋਇ ਤੁਲਿ ਨ ਵਾ ਕੇ ॥੩॥
dev dait koe tul na vaa ke |3|

કોઈ પણ દેવો અને દૈત્ય તેમના સમાન નહોતા. 3.

ਰਾਜ ਸੁਤਾ ਤਾ ਕੋ ਲਖਿ ਰੂਪਾ ॥
raaj sutaa taa ko lakh roopaa |

રાજ કુમારીએ તેનું સ્વરૂપ જોયું.

ਮੋਹਿ ਰਹੀ ਮਨ ਮਾਹਿ ਅਨੂਪਾ ॥
mohi rahee man maeh anoopaa |

તે મનમાં અનુપના પ્રેમમાં પડી ગઈ.

ਏਕ ਸਹਚਰੀ ਤਹਾ ਪਠਾਈ ॥
ek sahacharee tahaa patthaaee |

(તેણે) એક મિત્રને ત્યાં મોકલ્યો.

ਜਿਹ ਤਿਹ ਭਾਤਿ ਤਹਾ ਲੈ ਆਈ ॥੪॥
jih tih bhaat tahaa lai aaee |4|

(તેણી ગઈ) કેવી રીતે તેણી તેને ત્યાં લાવી. 4.

ਮਿਲਤ ਕੁਅਰਿ ਤਾ ਸੌ ਸੁਖੁ ਪਾਯੋ ॥
milat kuar taa sau sukh paayo |

રાજ કુમારી તેમને મળીને ખૂબ જ ખુશ હતી.

ਭਾਤਿ ਭਾਤਿ ਮਿਲਿ ਭੋਗ ਕਮਾਯੋ ॥
bhaat bhaat mil bhog kamaayo |

સાથે મળીને (તેમની સાથે) ભંત ભંતની રમણતા કરી.

ਚੁੰਬਨ ਭਾਤਿ ਭਾਤਿ ਕੇ ਲੀਏ ॥
chunban bhaat bhaat ke lee |

અનેક પ્રકારના ચુંબન લેવાયા.

ਭਾਤਿ ਅਨਿਕ ਕੇ ਆਸਨ ਕੀਏ ॥੫॥
bhaat anik ke aasan kee |5|

ઘણી પદ્ધતિઓના આસનો. 5.

ਤਬ ਲਗਿ ਮਾਤ ਪਿਤਾ ਤਹ ਆਯੋ ॥
tab lag maat pitaa tah aayo |

એટલામાં તેના માતા-પિતા ત્યાં આવી ગયા.

ਨਿਰਖਿ ਸੁਤਾ ਚਿਤ ਮੈ ਦੁਖ ਪਾਯੋ ॥
nirakh sutaa chit mai dukh paayo |

(તેમને) જોઈને રાજ કુમારીના હૃદયમાં પીડા અનુભવાઈ.

ਕਿਹ ਛਲ ਸੌ ਇਹ ਦੁਹੂੰ ਸੰਘਾਰੋ ॥
kih chhal sau ih duhoon sanghaaro |

(હું વિચારવા લાગ્યો કે) મારે કોઈ યુક્તિથી આ બંનેને મારી નાખવા જોઈએ

ਛਤ੍ਰ ਜਾਰ ਕੇ ਸਿਰ ਪਰ ਢਾਰੋ ॥੬॥
chhatr jaar ke sir par dtaaro |6|

અને મિત્રના માથા પર છત્રી લટકાવવા દો. 6.

ਦੁਹੂੰਅਨ ਕੇ ਫਾਸੀ ਗਰੁ ਡਾਰੀ ॥
duhoonan ke faasee gar ddaaree |

બંનેને (માતાપિતા) જાળમાં ફસાવી દીધા

ਪਿਤਾ ਸਹਿਤ ਮਾਤਾ ਹਨਿ ਡਾਰੀ ॥
pitaa sahit maataa han ddaaree |

અને પિતાની સાથે માતાની પણ હત્યા કરી હતી.

ਫਾਸ ਕੰਠ ਤੇ ਲਈ ਨਕਾਰੀ ॥
faas kantth te lee nakaaree |

(પછી) તેમના ગળામાંથી ફાંસો લીધો

ਬੋਲਿ ਲੋਗ ਸਭ ਐਸ ਉਚਾਰੀ ॥੭॥
bol log sabh aais uchaaree |7|

અને લોકોને બોલાવીને આમ કહેવા લાગ્યા.7.

ਇਨ ਦੁਹੂੰ ਜੋਗ ਸਾਧਨਾ ਸਾਧੀ ॥
ein duhoon jog saadhanaa saadhee |

બંનેએ યોગ સાધના કરી છે.

ਨ੍ਰਿਪ ਰਾਨੀ ਜੁਤ ਪਵਨ ਅਰਾਧੀ ॥
nrip raanee jut pavan araadhee |

રાજાએ રાણી સાથે પ્રાણાયામ કર્યો (એટલે કે દશમ દ્વારે પ્રાણ આપ્યા).

ਬਾਰਹ ਬਰਿਸ ਬੀਤ ਹੈ ਜਬ ਹੀ ॥
baarah baris beet hai jab hee |

જ્યારે બાર વર્ષ વીતી ગયા,

ਜਗਿ ਹੈ ਛਾਡਿ ਤਾਰਿਯਹਿ ਤਬ ਹੀ ॥੮॥
jag hai chhaadd taariyeh tab hee |8|

પછી તેઓ સમાધિ છોડીને જાગી જશે. 8.

ਤਬ ਲਗਿ ਤਾਤ ਦਿਯਾ ਮੁਹਿ ਰਾਜਾ ॥
tab lag taat diyaa muhi raajaa |

ત્યાં સુધી પિતાએ મને રાજ્ય આપ્યું છે

ਰਾਜ ਸਾਜ ਕਾ ਸਕਲ ਸਮਾਜਾ ॥
raaj saaj kaa sakal samaajaa |

અને રાજ્યના અન્ય તમામ ટ્રેપિંગ્સ છે (પણ સોંપેલ છે).

ਤਬ ਲਗਿ ਤਾ ਕੋ ਰਾਜ ਕਮੈ ਹੋ ॥
tab lag taa ko raaj kamai ho |

ત્યાં સુધી (હું) તેમના રાજ્ય પર શાસન કરીશ.

ਜਬ ਜਗ ਹੈ ਤਾ ਕੌ ਤਬ ਦੈ ਹੋ ॥੯॥
jab jag hai taa kau tab dai ho |9|

જ્યારે તેઓ જાગી જશે, ત્યારે હું તેમને આપીશ. 9.

ਇਹ ਛਲ ਤਾਤ ਮਾਤ ਕਹ ਘਾਈ ॥
eih chhal taat maat kah ghaaee |

આ યુક્તિથી માતા-પિતાને મારી નાખ્યા

ਲੋਗਨ ਸੌ ਇਹ ਭਾਤਿ ਜਨਾਈ ॥
logan sau ih bhaat janaaee |

અને લોકોને આમ જણાવ્યું.

ਜਬ ਅਪਨੋ ਦ੍ਰਿੜ ਰਾਜ ਪਕਾਯੋ ॥
jab apano drirr raaj pakaayo |

જ્યારે તેણે પોતાનું રાજ્ય સ્થાપ્યું.

ਛਤ੍ਰ ਮਿਤ੍ਰ ਕੇ ਸੀਸ ਫਿਰਾਯੋ ॥੧੦॥
chhatr mitr ke sees firaayo |10|

(પછી ફરી) મિત્રાના માથા પર રાજ્ય-છત્ર ઝૂલ્યું. 10.

ਦੋਹਰਾ ॥
doharaa |

દ્વિ:

ਤਾਤ ਮਾਤ ਇਹ ਭਾਤਿ ਹਨਿ ਦਿਯੋ ਮਿਤ੍ਰ ਕੌ ਰਾਜ ॥
taat maat ih bhaat han diyo mitr kau raaj |

તેણે તેના માતાપિતાને આ રીતે મારી નાખ્યા અને તેના મિત્રને રાજ્ય આપ્યું.