શ્રી દસમ ગ્રંથ

પાન - 859


ਦੋਹਰਾ ॥
doharaa |

દોહીરા

ਦਿਨ ਤਸਕਰ ਤਾ ਸੌ ਰਮਤ ਦਰਬ ਠਗਨ ਠਗ ਜਾਇ ॥
din tasakar taa sau ramat darab tthagan tthag jaae |

'દિવસ દરમિયાન, ચોરે તેની સાથે પ્રેમ કર્યો જ્યારે છેતરપિંડી કરવા માટે બહાર ગયો.

ਰੈਨਿ ਚੋਰ ਚੋਰਤ ਗ੍ਰਿਹਨ ਤਾਹਿ ਮਿਲਤ ਠਗ ਆਇ ॥੬॥
rain chor chorat grihan taeh milat tthag aae |6|

'રાત્રે ચોર ચોરી કરવા જતો અને છેતરપિંડી કરનાર તેને મળવા આવતો.(6)

ਚੌਪਈ ॥
chauapee |

ચોપાઈ

ਹੋਡ ਰੁਮਾਲ ਹੇਤ ਤਿਨ ਪਰੀ ॥
hodd rumaal het tin paree |

'રૂમાલ અને છેતરપિંડી કરનારને કારણે એક પંક્તિ ફાટી નીકળી

ਮੁਹਰ ਸਾਤ ਸੈ ਠਗਹੂੰ ਹਰੀ ॥
muhar saat sai tthagahoon haree |

સાતસો સોનાના સિક્કા મેળવવામાં સફળ રહ્યા.

ਪੁਨ ਬਾਰੀ ਤਸਕਰ ਕੀ ਆਈ ॥
pun baaree tasakar kee aaee |

'પછી ચોરનો વારો આવ્યો અને

ਤੁਮੈ ਕਥਾ ਸੋ ਕਹੌ ਸੁਨਾਈ ॥੭॥
tumai kathaa so kahau sunaaee |7|

હું તમને તેની વાર્તા કહેવા જઈ રહ્યો છું,(7)

ਹਜਰਤਿ ਤੇ ਤਸਕਰ ਗ੍ਰਿਹ ਆਯੋ ॥
hajarat te tasakar grih aayo |

'પછી તે ચોર માનનીયના ઘરે આવ્યો અને

ਗਪਿਯਾ ਕਹ ਜਮ ਲੋਕ ਪਠਾਯੋ ॥
gapiyaa kah jam lok patthaayo |

ગપસપને મૃત્યુના દેવદૂતને મોકલ્યો.

ਬਸਤ੍ਰ ਲਾਲ ਪਗਿਯਾ ਜੁਤ ਹਰੀ ॥
basatr laal pagiyaa jut haree |

'તેણે તેની સાથે લાલ પાઘડી લીધી અને

ਗੋਸਟਿ ਬੈਠਿ ਸਾਹ ਸੋ ਕਰੀ ॥੮॥
gosatt baitth saah so karee |8|

અન્ય કપડાં અને શાહ સાથે વાત કરી.(8)

ਦੋਹਰਾ ॥
doharaa |

દોહીરા

ਲਾਲ ਬਤ੍ਰ ਪਗਿਯਾ ਹਰੀ ਲਈ ਇਜਾਰ ਉਤਾਰ ॥
laal batr pagiyaa haree lee ijaar utaar |

'જેણે લાલ પાઘડી લીધી, પાટલૂન ઉતારી નાખ્યું,

ਪ੍ਰਾਨ ਉਬਾਰਾ ਸਾਹ ਕਾ ਹੋਇ ਕਵਨ ਕੀ ਨਾਰਿ ॥੯॥
praan ubaaraa saah kaa hoe kavan kee naar |9|

'અને શાહનો જીવ બચાવ્યો, સ્ત્રીએ તેની પાસે જવું જોઈએ.(9)

ਲਾਲ ਬਸਤ੍ਰ ਹਰ ਪਹੁਚਿਯਾ ਜਹਾ ਨ ਪਹੁਚਤ ਕੋਇ ॥
laal basatr har pahuchiyaa jahaa na pahuchat koe |

'જે લાલ કપડા પહેરીને એ જગ્યાએ પહોંચ્યો કે જ્યાં બીજું કોઈ જઈ શકે નહીં,

ਪ੍ਰਾਨ ਉਬਾਰਿਯੋ ਸਾਹ ਕੋ ਤ੍ਰਿਯਾ ਕਵਨ ਕੀ ਹੋਇ ॥੧੦॥
praan ubaariyo saah ko triyaa kavan kee hoe |10|

'અને જેણે શાહનો જીવ બચાવ્યો, તે સ્ત્રી તેને આપવી જોઈએ.' (10)

ਚੌਪਈ ॥
chauapee |

ચોપાઈ

ਦਿਨ ਕੇ ਚੜੇ ਅਦਾਲਤਿ ਭਈ ॥
din ke charre adaalat bhee |

સવારના સમયે, કોર્ટ યોજવામાં આવી હતી.

ਵਹੁ ਤ੍ਰਿਯਾ ਸਾਹ ਚੋਰ ਕਹ ਦਈ ॥
vahu triyaa saah chor kah dee |

બીજા દિવસે અદાલતે સમાધાન કર્યું અને શાહે તે સ્ત્રીને ચોરને સોંપી દીધી.

ਤਾ ਕੀ ਕਰੀ ਸਿਫਤਿ ਬਹੁ ਭਾਰਾ ॥
taa kee karee sifat bahu bhaaraa |

બીજા દિવસે અદાલતે સમાધાન કર્યું અને શાહે તે સ્ત્રીને ચોરને સોંપી દીધી.

ਅਧਿਕ ਦਿਯਸਿ ਧਨ ਛੋਰਿ ਭੰਡਾਰਾ ॥੧੧॥
adhik diyas dhan chhor bhanddaaraa |11|

(લોકોએ) આની ખૂબ પ્રશંસા કરી અને તેમને ઘણી સંપત્તિ આપી.(11)

ਦੋਹਰਾ ॥
doharaa |

દોહીરા

ਏਦਿਲ ਰਾਜ ਮਤੀ ਲਈ ਠਗ ਕਹਿ ਦਿਯਸਿ ਨਿਕਾਰਿ ॥
edil raaj matee lee tthag keh diyas nikaar |

ન્યાય રાજ મતિને પાછો લાવ્યો, અને છેતરપિંડી કરનારને દેશનિકાલ કરવામાં આવ્યો,

ਲਾਲ ਬਸਤ੍ਰ ਹਰ ਸਾਹ ਕੇ ਤਿਹ ਗਪਿਯਾ ਕਹ ਮਾਰਿ ॥੧੨॥
laal basatr har saah ke tih gapiyaa kah maar |12|

અને આ બધું ગપસપ કરનારની હત્યા અને કપડાંની ચોરી દ્વારા થયું હતું.(l2)(1)

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਪਖ੍ਯਾਨੇ ਤ੍ਰਿਯਾ ਚਰਿਤ੍ਰੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਭੂਪ ਸੰਬਾਦੇ ਉਨਤਾਲੀਸਵੋ ਚਰਿਤ੍ਰ ਸਮਾਪਤਮ ਸਤੁ ਸੁਭਮ ਸਤੁ ॥੩੯॥੭੪੪॥ਅਫਜੂੰ॥
eit sree charitr pakhayaane triyaa charitre mantree bhoop sanbaade unataaleesavo charitr samaapatam sat subham sat |39|744|afajoon|

રાજા અને મંત્રીના શુભ ચરિત્ર સંવાદની ત્રીસમી ઉપમા, આશીર્વાદ સાથે પૂર્ણ. (39)(744)

ਦੋਹਰਾ ॥
doharaa |

દોહીરા

ਏਕ ਜਾਟ ਜੰਗਲ ਬਸੈ ਧਾਮ ਕਲਹਨੀ ਨਾਰਿ ॥
ek jaatt jangal basai dhaam kalahanee naar |

ઝઘડાખોર પત્ની સાથે જંગલમાં એક જાટ (ખેડૂત) રહેતો હતો.

ਜੋ ਵਹੁ ਕਹਤ ਸੁ ਨ ਕਰਤ ਗਾਰਿਨ ਕਰਤ ਪ੍ਰਹਾਰ ॥੧॥
jo vahu kahat su na karat gaarin karat prahaar |1|

તેણીએ તેણીને જે કરવાનું કહ્યું તે તેણીએ ક્યારેય કર્યું ન હતું, તેના બદલે તેણીએ તેના પર શપથ લીધા હતા.(1)

ਚੌਪਈ ॥
chauapee |

ચોપાઈ

ਸ੍ਰੀ ਦਿਲਜਾਨ ਮਤੀ ਤਾ ਕੀ ਤ੍ਰਿਯ ॥
sree dilajaan matee taa kee triy |

તેમની પત્નીનું નામ દિલજાન માટી હતું

ਅਚਲ ਦੇਵ ਤਿਹ ਨਾਮ ਰਹਤ ਪ੍ਰਿਯ ॥
achal dev tih naam rahat priy |

તેમનું નામ શ્રી દિલજન મતી હતું અને પતિ અચલ દેવ તરીકે ઓળખાતા હતા.

ਰਹਤ ਰੈਨਿ ਦਿਨ ਤਾ ਕੇ ਡਾਰਿਯੋ ॥
rahat rain din taa ke ddaariyo |

તેમનું નામ શ્રી દિલજન મતી હતું અને પતિ અચલ દેવ તરીકે ઓળખાતા હતા.

ਕਬਹੂੰ ਜਾਤ ਨ ਗ੍ਰਹਿ ਤੇ ਮਾਰਿਯੋ ॥੨॥
kabahoon jaat na greh te maariyo |2|

તે હંમેશા તેનાથી ડરતો હતો અને તેણે ક્યારેય તેને મારવાનો પ્રયાસ કર્યો ન હતો.(2)

ਦੋਹਰਾ ॥
doharaa |

દોહીરા

ਜਹਾ ਬਿਪਾਸਾ ਕੇ ਭਏ ਮਿਲਤ ਸਤੁਦ੍ਰਵ ਜਾਇ ॥
jahaa bipaasaa ke bhe milat satudrav jaae |

જ્યાં બિયાસ અને સતલુજ નદીઓનો સંગમ થાય છે,

ਤਿਹ ਠਾ ਤੇ ਦੋਊ ਰਹਹਿ ਚੌਧਰ ਕਰਹਿ ਬਨਾਇ ॥੩॥
tih tthaa te doaoo raheh chauadhar kareh banaae |3|

તેઓ ત્યાં રહેતા હતા; તે સ્થળનો વડા હતો.(3)

ਚੌਪਈ ॥
chauapee |

ચોપાઈ

ਜੋ ਕਾਰਜ ਕਰਨੋ ਵਹ ਜਾਨਤ ॥
jo kaaraj karano vah jaanat |

તે (પતિ) જે કામ કરવા માંગે છે,

ਤਾਹਿ ਕਰੈ ਨਹੀ ਐਸ ਬਖਾਨਤ ॥
taeh karai nahee aais bakhaanat |

પતિ ગમે તે કરવા માંગતો હતો, પત્ની તેને કરવા દેતી ન હતી.

ਤਬ ਵਹੁ ਕਾਜ ਤਰੁਨਿ ਹਠ ਕਰਈ ॥
tab vahu kaaj tarun hatth karee |

ત્યારે મહિલાએ જીદ કરીને આવું જ કર્યું

ਪਤਿ ਕੀ ਕਾਨਿ ਨ ਕਛੁ ਜਿਯ ਧਰਈ ॥੪॥
pat kee kaan na kachh jiy dharee |4|

તે જે કરવા માંગતો ન હતો, તેના સન્માનની યોગ્ય કાળજી સાથે, તે તે કરશે.(4)

ਪਿਤਰਨ ਪਛ ਪਹੂਚਾ ਆਈ ॥
pitaran pachh pahoochaa aaee |

તે જે કરવા માંગતો ન હતો, તેના સન્માનની યોગ્ય કાળજી સાથે, તે તે કરશે.(4)

ਪਿਤੁ ਕੀ ਥਿਤਿ ਤਿਨ ਹੂੰ ਸੁਨਿ ਪਾਈ ॥
pit kee thit tin hoon sun paaee |

તેના મૃત માતા-પિતાની સ્મૃતિનો દિવસ આવ્યો, અને તે તેના પિતા માટે આ પ્રસંગની ઉજવણી કરવા માંગતો હતો,

ਤ੍ਰਿਯ ਸੌ ਕਹਾ ਸ੍ਰਾਧ ਨਹਿ ਕੀਜੈ ॥
triy sau kahaa sraadh neh keejai |

તેના મૃત માતા-પિતાની સ્મૃતિનો દિવસ આવ્યો, અને તે તેના પિતા માટે આ પ્રસંગની ઉજવણી કરવા માંગતો હતો,

ਤਿਨ ਇਮ ਕਹੀ ਅਬੈ ਕਰਿ ਲੀਜੈ ॥੫॥
tin im kahee abai kar leejai |5|

તેણે તેણીને તેનો ઈરાદો નકારાત્મક રીતે વ્યક્ત કર્યો, દિવસનું અવલોકન કરવાનો નહીં, પરંતુ તેણીએ (કર્મકાંડનું) પાલન કરવાનો આગ્રહ રાખ્યો.(5)

ਸਕਲ ਸ੍ਰਾਧ ਕੋ ਸਾਜ ਬਨਾਯੋ ॥
sakal sraadh ko saaj banaayo |

તેણે તેણીને તેનો ઈરાદો નકારાત્મક રીતે વ્યક્ત કર્યો, દિવસનું અવલોકન કરવાનો નહીં, પરંતુ તેણીએ (કર્મકાંડનું) પાલન કરવાનો આગ્રહ રાખ્યો.(5)

ਭੋਜਨ ਸਮੈ ਦਿਜਨ ਕੋ ਆਯੋ ॥
bhojan samai dijan ko aayo |

સ્મારક માટે વ્યવસ્થા કરવામાં આવી હતી અને બ્રાહ્મણ પૂજારીને ભોજન માટે બોલાવવામાં આવ્યા હતા.

ਪਤਿ ਇਮਿ ਕਹੀ ਕਾਜ ਤ੍ਰਿਯ ਕੀਜੈ ॥
pat im kahee kaaj triy keejai |

સ્મારક માટે વ્યવસ્થા કરવામાં આવી હતી અને બ્રાહ્મણ પૂજારીને ભોજન માટે બોલાવવામાં આવ્યા હતા.

ਇਨ ਕਹ ਦਛਨਾ ਕਛੂ ਨ ਦੀਜੈ ॥੬॥
ein kah dachhanaa kachhoo na deejai |6|

પતિએ આ રીતે કહ્યું, 'આ પૂજારીને કોઈ ભિક્ષા ન આપવી જોઈએ.'(6)

ਤ੍ਰਿਯ ਭਾਖਾ ਮੈ ਢੀਲ ਨ ਕੈਹੌ ॥
triy bhaakhaa mai dteel na kaihau |

મહિલાએ કહ્યું, હું અચકાઈશ નહીં

ਟਕਾ ਟਕਾ ਬੀਰਾ ਜੁਤ ਦੈਹੌ ॥
ttakaa ttakaa beeraa jut daihau |

'ના' તેણીએ જરા પણ ખચકાટ વગર કહ્યું, 'હું તેમાંથી દરેકને એક-એક ટક્કાનો સિક્કો ચોક્કસ આપીશ.

ਦਿਜਨ ਦੇਤ ਅਬ ਬਿਲੰਬ ਨ ਕਰਿਹੌ ॥
dijan det ab bilanb na karihau |

'ના' તેણીએ જરા પણ ખચકાટ વગર કહ્યું, 'હું તેમાંથી દરેકને એક-એક ટક્કાનો સિક્કો ચોક્કસ આપીશ.

ਤੋਰ ਮੂੰਡ ਪਰ ਬਿਸਟਾ ਭਰਿਹੌ ॥੭॥
tor moondd par bisattaa bharihau |7|

'મને તપાસશો નહીં કારણ કે હું ચોક્કસપણે તેમને ભિક્ષા આપીશ અને હું તમારું માથું મુંડાવીશ (તમને શરમમાં મૂકી દઈશ) અને તમારો ચહેરો કાળો કરી દઈશ.

ਤਬ ਬ੍ਰਹਮਨ ਸਭ ਬੈਠ ਜਿਵਾਏ ॥
tab brahaman sabh baitth jivaae |

'મને તપાસશો નહીં કારણ કે હું ચોક્કસપણે તેમને ભિક્ષા આપીશ અને હું તમારું માથું મુંડાવીશ (તમને શરમમાં મૂકી દઈશ) અને તમારો ચહેરો કાળો કરી દઈશ.

ਅਧਿਕ ਦਰਬੁ ਦੈ ਧਾਮ ਪਠਾਏ ॥
adhik darab dai dhaam patthaae |

બધા પૂજારીઓનું ભોજન સાથે મનોરંજન કરવામાં આવ્યું હતું અને તેઓએ ભોજન સાથે વિદાય લીધી હતી અને તેઓએ પૂરતી રકમ સાથે વિદાય લીધી હતી.

ਪੁਨਿ ਤ੍ਰਿਯ ਸੌ ਤਿਨ ਐਸ ਉਚਾਰੀ ॥
pun triy sau tin aais uchaaree |

બધા પૂજારીઓનું ભોજન સાથે મનોરંજન કરવામાં આવ્યું હતું અને તેઓએ ભોજન સાથે વિદાય લીધી હતી અને તેઓએ પૂરતી રકમ સાથે વિદાય લીધી હતી.

ਸੁਨਹੁ ਸਾਸਤ੍ਰ ਕੀ ਰੀਤਿ ਪਿਆਰੀ ॥੮॥
sunahu saasatr kee reet piaaree |8|

તે પછી, તેણે તેની પત્નીને શાસ્ત્રોની પરંપરાનું પાલન કરવાનું કહ્યું.'(8)

ਦੋਹਰਾ ॥
doharaa |

દોહીરા

ਪਿੰਡ ਨਦੀ ਪਰਵਾਹੀਯਹਿ ਯਾ ਮਹਿ ਕਛੁ ਨ ਬਿਚਾਰ ॥
pindd nadee paravaaheeyeh yaa meh kachh na bichaar |

ગામની નજીકનો પ્રવાહ એટલો ઝડપી હતો કે તેણીએ ક્યારેય કલ્પના કરી ન હતી

ਕਹਾ ਨ ਕੀਨਾ ਤਿਨ ਤਰੁਨਿ ਦਿਯੇ ਕੁਠੋਰਹਿ ਡਾਰਿ ॥੯॥
kahaa na keenaa tin tarun diye kutthoreh ddaar |9|

ક્યારેય કોઈને હેરાન ન કરતાં, સ્ત્રી પોતાની જાતને મુશ્કેલીમાં મૂકે છે.(9) .

ਚੌਪਈ ॥
chauapee |

ચોપાઈ

ਤਬ ਤਿਨ ਜਾਟ ਅਧਿਕ ਰਿਸਿ ਮਾਨੀ ॥
tab tin jaatt adhik ris maanee |

પછી તે જાટ ખૂબ ગુસ્સે થયો

ਤਾ ਕੀ ਨਾਸ ਬਿਵਤ ਜਿਯ ਆਨੀ ॥
taa kee naas bivat jiy aanee |

જાટ યોગ્ય રીતે ગુસ્સે હતો અને તેણીને છુટકારો મેળવવાનું આયોજન કર્યું હતું.

ਇਹੁ ਕਹਿ ਕਹੂੰ ਬੋਰਿ ਕਰਿ ਮਾਰੋ ॥
eihu keh kahoon bor kar maaro |

હું તેને (પાણીમાં) ડુબાડીને મારી નાખીશ.

ਨਿਤ੍ਯ ਨਿਤ੍ਯ ਕੋ ਤਾਪੁ ਨਿਵਾਰੋ ॥੧੦॥
nitay nitay ko taap nivaaro |10|

તેણે તેણીને પાણીમાં મારવાનું નક્કી કર્યું અને આમ, રોજિંદી અથડામણોમાંથી મુક્ત થઈ ગયો.(10)

ਤਿਹ ਤ੍ਰਿਯ ਸੋ ਇਹ ਭਾਤਿ ਬਖਾਨੀ ॥
tih triy so ih bhaat bakhaanee |

તેણે સ્ત્રીને કહ્યું,

ਜਨਮ ਧਾਮ ਨਹਿ ਜਾਹੁ ਅਯਾਨੀ ॥
janam dhaam neh jaahu ayaanee |

તેણે એક યોજના બનાવી અને તેણીને તેના માતાપિતાના ઘરે ન જવા કહ્યું,

ਕਰਿ ਡੋਰੀ ਤੁਮ ਕਹ ਮੈ ਦੈਹੋ ॥
kar ddoree tum kah mai daiho |

હું તને ડોલી (પાલકી) બનાવીશ.

ਉਨ ਭਾਖੋ ਯੌ ਹੀ ਉਠਿ ਜੈਹੋ ॥੧੧॥
aun bhaakho yau hee utth jaiho |11|

જેમ કે, તેણે સૂચવ્યું હતું કે તે તેણીને દોરડું આપશે (પ્રવાહને પાર કરવા માટે) 11

ਵਾ ਤ੍ਰਿਯ ਕੋ ਲੈ ਸੰਗਿ ਸਿਧਾਯੋ ॥
vaa triy ko lai sang sidhaayo |

તે સ્ત્રી સાથે ચાલ્યો

ਚਲਤ ਚਲਤ ਸਰਤਾ ਤਟ ਆਯੋ ॥
chalat chalat sarataa tatt aayo |

પરંતુ તેણીએ કહ્યું કે તે ચોક્કસપણે જશે અને દોરડા વિના જશે,