શ્રી દસમ ગ્રંથ

પાન - 122


ਜਾਪਣ ਤੇਗੀ ਆਰੇ ਮਿਆਨੋ ਧੂਹੀਆਂ ॥
jaapan tegee aare miaano dhooheean |

એવું લાગે છે કે સ્કેબાર્ડ્સમાંથી ખેંચાયેલી તલવાર કરવત જેવી છે.

ਜੋਧੇ ਵਡੇ ਮੁਨਾਰੇ ਜਾਪਨ ਖੇਤ ਵਿਚ ॥
jodhe vadde munaare jaapan khet vich |

યોદ્ધાઓ યુદ્ધના મેદાનમાં ઊંચા મિનારા જેવા દેખાય છે.

ਦੇਵੀ ਆਪ ਸਵਾਰੇ ਪਬ ਜਵੇਹਣੇ ॥
devee aap savaare pab javehane |

દેવીએ પોતે આ પર્વત જેવા રાક્ષસોનો વધ કર્યો.

ਕਦੇ ਨ ਆਖਨ ਹਾਰੇ ਧਾਵਨ ਸਾਹਮਣੇ ॥
kade na aakhan haare dhaavan saahamane |

તેઓએ ક્યારેય પરાજય શબ્દ ઉચ્ચાર્યો નહીં અને દેવીની સામે દોડ્યા.

ਦੁਰਗਾ ਸਭ ਸੰਘਾਰੇ ਰਾਕਸਿ ਖੜਗ ਲੈ ॥੧੫॥
duragaa sabh sanghaare raakas kharrag lai |15|

દુર્ગાએ પોતાની તલવાર પકડીને તમામ રાક્ષસોને મારી નાખ્યા.15.

ਪਉੜੀ ॥
paurree |

પૌરી

ਉਮਲ ਲਥੇ ਜੋਧੇ ਮਾਰੂ ਬਜਿਆ ॥
aumal lathe jodhe maaroo bajiaa |

ઘાતક માર્શલ મ્યુઝિક વાગ્યું અને યોદ્ધાઓ ઉત્સાહ સાથે યુદ્ધના મેદાનમાં આવ્યા.

ਬਦਲ ਜਿਉ ਮਹਿਖਾਸੁਰ ਰਣ ਵਿਚਿ ਗਜਿਆ ॥
badal jiau mahikhaasur ran vich gajiaa |

મહિષાસુર વાદળની જેમ મેદાનમાં ગર્જના કરતો હતો

ਇੰਦ੍ਰ ਜੇਹਾ ਜੋਧਾ ਮੈਥਉ ਭਜਿਆ ॥
eindr jehaa jodhaa maithau bhajiaa |

ઈન્દ્ર જેવો યોદ્ધા મારી પાસેથી ભાગી ગયો

ਕਉਣ ਵਿਚਾਰੀ ਦੁਰਗਾ ਜਿਨ ਰਣੁ ਸਜਿਆ ॥੧੬॥
kaun vichaaree duragaa jin ran sajiaa |16|

મારી સાથે યુદ્ધ કરવા આવેલી આ દુ:ખી દુર્ગા કોણ છે?���16.

ਵਜੇ ਢੋਲ ਨਗਾਰੇ ਦਲਾਂ ਮੁਕਾਬਲਾ ॥
vaje dtol nagaare dalaan mukaabalaa |

ઢોલ અને રણશિંગડાં વાગી રહ્યાં છે અને સેનાઓએ એકબીજા પર હુમલો કર્યો છે.

ਤੀਰ ਫਿਰੈ ਰੈਬਾਰੇ ਆਮ੍ਹੋ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ॥
teer firai raibaare aamho saamhane |

તીર માર્ગદર્શક રીતે એકબીજાની વિરુદ્ધ જાય છે.

ਅਗਣਤ ਬੀਰ ਸੰਘਾਰੇ ਲਗਦੀ ਕੈਬਰੀ ॥
aganat beer sanghaare lagadee kaibaree |

તીરના પ્રહારથી અસંખ્ય યોદ્ધાઓ માર્યા ગયા.

ਡਿਗੇ ਜਾਣਿ ਮੁਨਾਰੇ ਮਾਰੇ ਬਿਜੁ ਦੇ ॥
ddige jaan munaare maare bij de |

વીજળીના ચમકારાથી મિનારાની જેમ પડવું.

ਖੁਲੀ ਵਾਲੀਂ ਦੈਤ ਅਹਾੜੇ ਸਭੇ ਸੂਰਮੇ ॥
khulee vaaleen dait ahaarre sabhe soorame |

વાળ ન વાળેલા બધા રાક્ષસ લડવૈયાઓ વેદનાથી બૂમો પાડી રહ્યા હતા.

ਸੁਤੇ ਜਾਣਿ ਜਟਾਲੇ ਭੰਗਾਂ ਖਾਇ ਕੈ ॥੧੭॥
sute jaan jattaale bhangaan khaae kai |17|

એવું લાગે છે કે મેટ તાળાઓ સાથેના સંન્યાસીઓ નશીલા શણ ખાધા પછી સૂઈ રહ્યા છે.17.

ਪਉੜੀ ॥
paurree |

પૌરી

ਦੁਹਾਂ ਕੰਧਾਰਾਂ ਮੁਹਿ ਜੁੜੇ ਨਾਲਿ ਧਉਸਾ ਭਾਰੀ ॥
duhaan kandhaaraan muhi jurre naal dhausaa bhaaree |

બંન્ને સેનાઓ સામસામે છે અને મોટા રણશિંગડાના અવાજ સાથે.

ਕੜਕ ਉਠਿਆ ਫਉਜ ਤੇ ਵਡਾ ਅਹੰਕਾਰੀ ॥
karrak utthiaa fauj te vaddaa ahankaaree |

સૈન્યનો અત્યંત અહંકારી યોદ્ધો ગર્જ્યો.

ਲੈ ਕੈ ਚਲਿਆ ਸੂਰਮੇ ਨਾਲਿ ਵਡੇ ਹਜਾਰੀ ॥
lai kai chaliaa soorame naal vadde hajaaree |

તે હજારો પરાક્રમી યોદ્ધાઓ સાથે યુદ્ધના મેદાન તરફ આગળ વધી રહ્યો છે.

ਮਿਆਨੋ ਖੰਡਾ ਧੂਹਿਆ ਮਹਖਾਸੁਰ ਭਾਰੀ ॥
miaano khanddaa dhoohiaa mahakhaasur bhaaree |

મહિષાસુરે તેની વિશાળ બેધારી તલવાર તેના સ્કેબાર્ડમાંથી બહાર કાઢી.

ਉਮਲ ਲਥੇ ਸੂਰਮੇ ਮਾਰ ਮਚੀ ਕਰਾਰੀ ॥
aumal lathe soorame maar machee karaaree |

લડવૈયાઓ ઉત્સાહપૂર્વક મેદાનમાં પ્રવેશ્યા અને ત્યાં ભયંકર લડાઈ થઈ.

ਜਾਪੇ ਚਲੇ ਰਤ ਦੇ ਸਲਲੇ ਜਟਧਾਰੀ ॥੧੮॥
jaape chale rat de salale jattadhaaree |18|

એવું લાગે છે કે શિવના ગંઠાયેલ વાળમાંથી લોહી (ગંગાના) પાણીની જેમ વહે છે.18.

ਪਉੜੀ ॥
paurree |

પૌરી

ਸਟ ਪਈ ਜਮਧਾਣੀ ਦਲਾਂ ਮੁਕਾਬਲਾ ॥
satt pee jamadhaanee dalaan mukaabalaa |

જ્યારે યમના વાહન નર ભેંસના ચામડાથી ઢંકાયેલું રણશિંગડું વાગ્યું, ત્યારે સેનાઓએ એકબીજા પર હુમલો કર્યો.

ਧੂਹਿ ਲਈ ਕ੍ਰਿਪਾਣੀ ਦੁਰਗਾ ਮਿਆਨ ਤੇ ॥
dhoohi lee kripaanee duragaa miaan te |

દુર્ગાએ સ્કેબાર્ડમાંથી તેની તલવાર ખેંચી.

ਚੰਡੀ ਰਾਕਸਿ ਖਾਣੀ ਵਾਹੀ ਦੈਤ ਨੂੰ ॥
chanddee raakas khaanee vaahee dait noo |

તેણીએ તે ચંડીથી રાક્ષસને પ્રહાર કર્યો, જે રાક્ષસોનો ભક્ષક છે (તે તલવાર છે).

ਕੋਪਰ ਚੂਰ ਚਵਾਣੀ ਲਥੀ ਕਰਗ ਲੈ ॥
kopar choor chavaanee lathee karag lai |

તેણે ખોપરી અને ચહેરાના ટુકડા કરી નાખ્યા અને હાડપિંજરમાંથી વીંધી નાખ્યા.

ਪਾਖਰ ਤੁਰਾ ਪਲਾਣੀ ਰੜਕੀ ਧਰਤ ਜਾਇ ॥
paakhar turaa palaanee rarrakee dharat jaae |

અને તે આગળ ઘોડાની કાઠી અને કેપેરીઝન દ્વારા વીંધી, અને બુલ (ધૌલ) દ્વારા આધારભૂત પૃથ્વી પર ત્રાટકી.

ਲੈਦੀ ਅਘਾ ਸਿਧਾਣੀ ਸਿੰਗਾਂ ਧਉਲ ਦਿਆਂ ॥
laidee aghaa sidhaanee singaan dhaul diaan |

તે વધુ આગળ વધીને બળદના શિંગડા પર અથડાયું.

ਕੂਰਮ ਸਿਰ ਲਹਿਲਾਣੀ ਦੁਸਮਨ ਮਾਰਿ ਕੈ ॥
kooram sir lahilaanee dusaman maar kai |

પછી તે બળદને ટેકો આપતા કાચબા પર ત્રાટકી અને આમ દુશ્મનને મારી નાખ્યો.

ਵਢੇ ਗਨ ਤਿਖਾਣੀ ਮੂਏ ਖੇਤ ਵਿਚ ॥
vadte gan tikhaanee mooe khet vich |

રાક્ષસો યુદ્ધના મેદાનમાં સુથારના લાકડાના ટુકડાની જેમ મરેલા પડ્યા છે.

ਰਣ ਵਿਚ ਘਤੀ ਘਾਣੀ ਲੋਹੂ ਮਿਝ ਦੀ ॥
ran vich ghatee ghaanee lohoo mijh dee |

યુદ્ધના મેદાનમાં લોહી અને મજ્જાના દબાણને ગતિમાં ગોઠવવામાં આવી છે.

ਚਾਰੇ ਜੁਗ ਕਹਾਣੀ ਚਲਗ ਤੇਗ ਦੀ ॥
chaare jug kahaanee chalag teg dee |

તલવારની વાર્તા ચારેય યુગમાં સંબંધિત હશે.

ਬਿਧਣ ਖੇਤ ਵਿਹਾਣੀ ਮਹਖੇ ਦੈਤ ਨੂੰ ॥੧੯॥
bidhan khet vihaanee mahakhe dait noo |19|

રાક્ષસ મહિષા પર યુદ્ધના મેદાનમાં યાતનાનો સમય આવ્યો.19.

ਇਤੀ ਮਹਖਾਸੁਰ ਦੈਤ ਮਾਰੇ ਦੁਰਗਾ ਆਇਆ ॥
eitee mahakhaasur dait maare duragaa aaeaa |

આ રીતે દુર્ગાના આગમન પર મહિષાસુર રાક્ષસનો વધ થયો.

ਚਉਦਹ ਲੋਕਾਂ ਰਾਣੀ ਸਿੰਘ ਨਚਾਇਆ ॥
chaudah lokaan raanee singh nachaaeaa |

રાણીએ સિંહને ચૌદ લોકમાં નૃત્ય કરાવ્યું.

ਮਾਰੇ ਬੀਰ ਜਟਾਣੀ ਦਲ ਵਿਚ ਅਗਲੇ ॥
maare beer jattaanee dal vich agale |

તેણીએ યુદ્ધના મેદાનમાં મેટ તાળાઓ વડે મોટી સંખ્યામાં બહાદુર રાક્ષસોને મારી નાખ્યા.

ਮੰਗਨ ਨਾਹੀ ਪਾਣੀ ਦਲੀ ਹੰਘਾਰ ਕੈ ॥
mangan naahee paanee dalee hanghaar kai |

સેનાઓને પડકારતા આ યોદ્ધાઓ પાણી પણ માગતા નથી.

ਜਣ ਕਰੀ ਸਮਾਇ ਪਠਾਣੀ ਸੁਣਿ ਕੈ ਰਾਗ ਨੂੰ ॥
jan karee samaae patthaanee sun kai raag noo |

એવું લાગે છે કે સંગીત સાંભળીને પઠાણોને પરમાનંદની સ્થિતિનો અહેસાસ થયો છે.

ਰਤੂ ਦੇ ਹੜਵਾਣੀ ਚਲੇ ਬੀਰ ਖੇਤ ॥
ratoo de harravaanee chale beer khet |

લડવૈયાઓના લોહીનું પૂર વહી રહ્યું છે.

ਪੀਤਾ ਫੁਲੁ ਇਆਣੀ ਘੁਮਨ ਸੂਰਮੇ ॥੨੦॥
peetaa ful eaanee ghuman soorame |20|

બહાદુર યોદ્ધાઓ જાણે અજાણતા જ નશો કરનાર ખસખસ પી ગયા હોય તેમ ફરતા હોય છે.20.

ਹੋਈ ਅਲੋਪ ਭਵਾਨੀ ਦੇਵਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜ ਦੇ ॥
hoee alop bhavaanee devaan noo raaj de |

દેવતાઓને રાજ્ય આપ્યા પછી ભવાની (દુર્ગા) અદૃશ્ય થઈ ગઈ.

ਈਸਰ ਦੀ ਬਰਦਾਨੀ ਹੋਈ ਜਿਤ ਦਿਨ ॥
eesar dee baradaanee hoee jit din |

જે દિવસે શિવે વરદાન આપ્યું હતું.

ਸੁੰਭ ਨਿਸੁੰਭ ਗੁਮਾਨੀ ਜਨਮੇ ਸੂਰਮੇ ॥
sunbh nisunbh gumaanee janame soorame |

ગૌરવપૂર્ણ યોદ્ધાઓ સુંભ અને નિસુંભનો જન્મ થયો હતો.

ਇੰਦ੍ਰ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਤਕੀ ਜਿਤਨੀ ॥੨੧॥
eindr dee raajadhaanee takee jitanee |21|

તેઓએ ઈન્દ્રની રાજધાની જીતવાની યોજના બનાવી.21.

ਇੰਦ੍ਰਪੁਰੀ ਤੇ ਧਾਵਣਾ ਵਡ ਜੋਧੀ ਮਤਾ ਪਕਾਇਆ ॥
eindrapuree te dhaavanaa vadd jodhee mataa pakaaeaa |

મહાન લડવૈયાઓએ ઇન્દ્રના રાજ્ય તરફ દોડવાનું નક્કી કર્યું.

ਸੰਜ ਪਟੇਲਾ ਪਾਖਰਾ ਭੇੜ ਸੰਦਾ ਸਾਜੁ ਬਣਾਇਆ ॥
sanj pattelaa paakharaa bherr sandaa saaj banaaeaa |

તેઓએ યુદ્ધ-સામગ્રી તૈયાર કરવાનું શરૂ કર્યું જેમાં બેલ્ટ અને સેડલ-ગિયર સાથે બખ્તરનો સમાવેશ થાય છે.

ਜੰਮੇ ਕਟਕ ਅਛੂਹਣੀ ਅਸਮਾਨੁ ਗਰਦੀ ਛਾਇਆ ॥
jame kattak achhoohanee asamaan garadee chhaaeaa |

લાખો યોદ્ધાઓની સેના ભેગી થઈ અને ધૂળ આકાશમાં ઉછળી.

ਰੋਹ ਸੁੰਭ ਨਿਸੁੰਭ ਸਿਧਾਇਆ ॥੨੨॥
roh sunbh nisunbh sidhaaeaa |22|

ક્રોધથી ભરેલા સુંભ અને નિસુંભ આગળ ચાલ્યા છે.22.

ਪਉੜੀ ॥
paurree |

પૌરી

ਸੁੰਭ ਨਿਸੁੰਭ ਅਲਾਇਆ ਵਡ ਜੋਧੀ ਸੰਘਰੁ ਵਾਏ ॥
sunbh nisunbh alaaeaa vadd jodhee sanghar vaae |

સુંભ અને નિસુંભે મહાન યોદ્ધાઓને યુદ્ધનું બ્યુગલ વગાડવાનો આદેશ આપ્યો.