શ્રી દસમ ગ્રંથ

પાન - 206

ਹੋਮ ਕੀ ਲੈ ਬਾਸਨਾ ਉਠ ਧਾਤ ਦੈਤ ਦੁਰੰਤ ॥

hom kee lai baasanaa utth dhaat dait durant |

ઘરમાં વાસના થતાં જ રાક્ષસો આવી જતા

ਲੂਟ ਖਾਤ ਸਬੈ ਸਮਗਰੀ ਮਾਰ ਕੂਟਿ ਮਹੰਤ ॥੬੨॥

loott khaat sabai samagaree maar koott mahant |62|

અગ્નિ-પૂજા (હવન) ની ધૂપથી આકર્ષાઈને, રાક્ષસો યજ્ઞના ખાડામાં આવશે અને યજ્ઞની સામગ્રી ખાશે, તે કલાકાર પાસેથી છીનવી લેશે.62.

ਲੂਟ ਖਾਤਹ ਵਿਖਯ ਜੇ ਤਿਨ ਪੈ ਕਛੂ ਨ ਬਸਾਇ ॥

loott khaatah vikhay je tin pai kachhoo na basaae |

જેઓ યજ્ઞ સામગ્રીને લૂંટતા હતા તેમના પર ઋષિનું શાસન ન હતું.

ਤਾਕ ਅਉਧਹ ਆਇਯੋ ਤਬ ਰੋਸ ਕੈ ਮੁਨਿ ਰਾਇ ॥

taak aaudhah aaeiyo tab ros kai mun raae |

અગ્નિ-પૂજાની સામગ્રીની લૂંટ જોઈને અને પોતાને અસહાય અનુભવતા, મહાન ઋષિ વિશ્વામિત્ર અત્યંત ક્રોધમાં અયોધ્યા આવ્યા.

ਆਇ ਭੂਪਤ ਕਉ ਕਹਾ ਸੁਤ ਦੇਹੁ ਮੋ ਕਉ ਰਾਮ ॥

aae bhoopat kau kahaa sut dehu mo kau raam |

(વિશ્વામિત્ર) રાજા પાસે આવ્યા અને કહ્યું - મને તમારો પુત્ર રામ આપો.

ਨਾਤ੍ਰ ਤੋ ਕਉ ਭਸਮ ਕਰਿ ਹਉ ਆਜ ਹੀ ਇਹ ਠਾਮ ॥੬੩॥

naatr to kau bhasam kar hau aaj hee ih tthaam |63|

(અયોધ્યા) પહોંચીને તેણે રાજાને કહ્યું. ‘તમારા પુત્ર રામને થોડા દિવસ માટે મને આપો, નહીં તો હું તને આ સ્થળે જ રાખ કરી દઈશ.’ 63.

ਕੋਪ ਦੇਖਿ ਮੁਨੀਸ ਕਉ ਨ੍ਰਿਪ ਪੂਤ ਤਾ ਸੰਗ ਦੀਨ ॥

kop dekh munees kau nrip poot taa sang deen |

મુનીશ્વરનો ક્રોધ જોઈને રાજા દશરથે પોતાનો પુત્ર તેમને આપ્યો.

ਜਗ ਮੰਡਲ ਕਉ ਚਲਯੋ ਲੈ ਤਾਹਿ ਸੰਗਿ ਪ੍ਰਬੀਨ ॥

jag manddal kau chalayo lai taeh sang prabeen |

ઋષિના ક્રોધની કલ્પના કરીને, રાજાએ તેના પુત્રને તેની સાથે આવવા કહ્યું અને ઋષિ રામની સાથે ફરી યજ્ઞ શરૂ કરવા ગયા.

ਏਕ ਮਾਰਗ ਦੂਰ ਹੈ ਇਕ ਨੀਅਰ ਹੈ ਸੁਨਿ ਰਾਮ ॥

ek maarag door hai ik neear hai sun raam |

હે રામ! સાંભળો, દૂર અને નજીકનો રસ્તો છે,

ਰਾਹ ਮਾਰਤ ਰਾਛਸੀ ਜਿਹ ਤਾਰਕਾ ਗਨਿ ਨਾਮ ॥੬੪॥

raah maarat raachhasee jih taarakaa gan naam |64|

ઋષિએ કહ્યું, હે રામ! સાંભળો, ત્યાં બે માર્ગો છે, એક પર યજ્ઞસ્થળ દૂર છે અને બીજી બાજુ તે નજીક છે, પરંતુ પાછળના માર્ગ પર તારક નામનો રાક્ષસ રહે છે, જે માર્ગોને મારી નાખે છે.64.

ਜਉਨ ਮਾਰਗ ਤੀਰ ਹੈ ਤਿਹ ਰਾਹ ਚਾਲਹੁ ਆਜ ॥

jaun maarag teer hai tih raah chaalahu aaj |

(રામે કહ્યું-) જે માર્ગ નજીક છે ('તીર'), હવે તે માર્ગને અનુસરો.

ਚਿਤ ਚਿੰਤ ਨ ਕੀਜੀਐ ਦਿਵ ਦੇਵ ਕੇ ਹੈਂ ਕਾਜ ॥

chit chint na keejeeai div dev ke hain kaaj |

રામે કહ્યું, "ચાલો, ચિંતા છોડીને નાના-નાના-માર્ગે જઈએ, આ દાનવોને મારવાનું કામ દેવતાઓનું કામ છે."

ਬਾਟਿ ਚਾਪੈ ਜਾਤ ਹੈਂ ਤਬ ਲਉ ਨਿਸਾਚਰ ਆਨ ॥

baatt chaapai jaat hain tab lau nisaachar aan |

(તેઓ) રસ્તા પર ખુશીથી જઈ રહ્યા હતા, ત્યારે રાક્ષસ આવ્યો.

ਜਾਹੁਗੇ ਕਤ ਰਾਮ ਕਹਿ ਮਗਿ ਰੋਕਿਯੋ ਤਜਿ ਕਾਨ ॥੬੫॥

jaahuge kat raam keh mag rokiyo taj kaan |65|

તેઓ તે માર્ગ પર આગળ વધવા લાગ્યા અને તે જ સમયે રાક્ષસ આવીને માર્ગમાં વિઘ્ન નાખ્યું અને કહ્યું કે હે રામ! તમે કેવી રીતે આગળ વધશો અને તમારી જાતને કેવી રીતે બચાવશો?��65.

ਦੇਖਿ ਰਾਮ ਨਿਸਾਚਰੀ ਗਹਿ ਲੀਨ ਬਾਨ ਕਮਾਨ ॥

dekh raam nisaacharee geh leen baan kamaan |

રાક્ષસને જોતાની સાથે જ રામે ધનુષ્ય અને બાણ પકડી લીધા

ਭਾਲ ਮਧ ਪ੍ਰਹਾਰਿਯੋ ਸੁਰ ਤਾਨਿ ਕਾਨ ਪ੍ਰਮਾਨ ॥

bhaal madh prahaariyo sur taan kaan pramaan |

રાક્ષસી તારકાને જોઈને, રામે તેના હાથમાં ધનુષ અને તીર પકડ્યા, અને ગાયને ખેંચીને તેના માથા પર તીર છોડ્યું.

ਬਾਨ ਲਾਗਤ ਹੀ ਗਿਰੀ ਬਿਸੰਭਾਰੁ ਦੇਹਿ ਬਿਸਾਲ ॥

baan laagat hee giree bisanbhaar dehi bisaal |

તીર વાગતાની સાથે જ વિશાળ શરીરવાળો (રાક્ષસ) નીચે પડી ગયો.

ਹਾਥਿ ਸ੍ਰੀ ਰਘੁਨਾਥ ਕੇ ਭਯੋ ਪਾਪਨੀ ਕੋ ਕਾਲ ॥੬੬॥

haath sree raghunaath ke bhayo paapanee ko kaal |66|

તીરનો પ્રહાર થતાં, રાક્ષસનું ભારે શરીર નીચે પડી ગયું અને આ રીતે, તે પાપીનો અંત રામના હાથે આવ્યો.66.

ਐਸ ਤਾਹਿ ਸੰਘਾਰ ਕੈ ਕਰ ਜਗ ਮੰਡਲ ਮੰਡ ॥

aais taeh sanghaar kai kar jag manddal mandd |

તેને આ રીતે માર્યા પછી, તેઓ યજ્ઞ સ્થળની રક્ષા કરતા બેઠા.

ਆਇਗੇ ਤਬ ਲਉ ਨਿਸਾਚਰ ਦੀਹ ਦੇਇ ਪ੍ਰਚੰਡ ॥

aaeige tab lau nisaachar deeh dee prachandd |

આ રીતે રાક્ષસનો વધ કર્યા પછી જ્યારે યજ્ઞ શરૂ થયો ત્યારે મારીચ અને સુબાહુ નામના બે મોટા રાક્ષસો ત્યાં પ્રગટ થયા.

ਭਾਜਿ ਭਾਜਿ ਚਲੇ ਸਭੈ ਰਿਖ ਠਾਢ ਭੇ ਹਠਿ ਰਾਮ ॥

bhaaj bhaaj chale sabhai rikh tthaadt bhe hatth raam |

(જેને જોઈને) બધા ઋષિ-મુનિઓ ગભરાઈ ગયા, પણ હઠીલા રામ ત્યાં જ ઊભા રહ્યા.

ਜੁਧ ਕ੍ਰੁਧ ਕਰਿਯੋ ਤਿਹੂੰ ਤਿਹ ਠਉਰ ਸੋਰਹ ਜਾਮ ॥੬੭॥

judh krudh kariyo tihoon tih tthaur sorah jaam |67|

તેમને જોઈને બધા ઋષિઓ ભાગી ગયા અને માત્ર રામ જ ત્યાં સતત ઊભા રહ્યા અને તે ત્રણનું યુદ્ધ સોળ ઘડિયાળ સુધી સતત ચાલ્યું.

ਮਾਰ ਮਾਰ ਪੁਕਾਰ ਦਾਨਵ ਸਸਤ੍ਰ ਅਸਤ੍ਰ ਸੰਭਾਰਿ ॥

maar maar pukaar daanav sasatr asatr sanbhaar |

(પોતાના) બખ્તર અને શસ્ત્રોની સંભાળ રાખીને, જાયન્ટ્સ મારવા માટે બોલાવતા હતા.

ਬਾਨ ਪਾਨ ਕਮਾਨ ਕਉ ਧਰਿ ਤਬਰ ਤਿਛ ਕੁਠਾਰਿ ॥

baan paan kamaan kau dhar tabar tichh kutthaar |

પોતાનાં શસ્ત્રો અને શસ્ત્રોને મજબૂતીથી પકડીને રાક્ષસોએ બૂમો પાડવાનું શરૂ કર્યું, "મારી નાખો, મારી નાખો" તેઓએ તેમના હાથમાં કુહાડી, ધનુષ અને તીર પકડ્યા.