શ્રી દસમ ગ્રંથ

પાન - 173


ਸੋਈ ਲੀਯੋ ਕਰਿ ਦਿਜ ਬੀਰ ॥
soee leeyo kar dij beer |

શુક્રાચાર્યની આંખમાંથી જે પાણી નીકળ્યું તે રાજાએ હાથમાં લીધું.

ਕਰਿ ਨੀਰ ਚੁਵਨ ਨ ਦੀਨ ॥
kar neer chuvan na deen |

(શુક્રએ તેની આંખ ઉઘાડી) પણ પાણીનો કોઈ વિકલ્પ આપ્યો નહીં.

ਇਮ ਸੁਆਮਿ ਕਾਰਜ ਕੀਨ ॥੧੯॥
eim suaam kaaraj keen |19|

શુક્રાચાર્યે પાણીને લીક થવા ન દીધું અને આ રીતે પોતાના ગુરુને વિનાશથી બચાવવાનો પ્રયાસ કર્યો.19.

ਚੌਪਈ ॥
chauapee |

ચૌપાઈ

ਚਛ ਨੀਰ ਕਰ ਭੀਤਰ ਪਰਾ ॥
chachh neer kar bheetar paraa |

(રાજાના) હાથમાં આંખનું પાણી પડ્યું,

ਵਹੈ ਸੰਕਲਪ ਦਿਜਹ ਕਰਿ ਧਰਾ ॥
vahai sankalap dijah kar dharaa |

જ્યારે રાજાના હાથમાંથી (આંખમાંથી) પાણી નીકળ્યું, ત્યારે તેણે તે બ્રાહ્મણના હાથ પર ભિક્ષા તરીકે આપ્યું.

ਐਸ ਤਬੈ ਨਿਜ ਦੇਹ ਬਢਾਯੋ ॥
aais tabai nij deh badtaayo |

આમ (જ્યારે પૃથ્વી માપવાનો સમય આવ્યો) ત્યારે (બ્રાહ્મણે) પોતાનું શરીર લંબાવ્યું,

ਲੋਕ ਛੇਦਿ ਪਰਲੋਕਿ ਸਿਧਾਯੋ ॥੨੦॥
lok chhed paralok sidhaayo |20|

આ પછી વામનએ તેનું શરીર વિસ્તર્યું, જે એટલું વિશાળ બન્યું કે આ દુનિયામાં પ્રવેશ્યા પછી તે સ્વર્ગને સ્પર્શી ગયું.20.

ਨਿਰਖ ਲੋਗ ਅਦਭੁਤ ਬਿਸਮਏ ॥
nirakh log adabhut bisame |

આ અજાયબી (કૌતક) જોઈને લોકો આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા.

ਦਾਨਵ ਪੇਖਿ ਮੂਰਛਨ ਭਏ ॥
daanav pekh moorachhan bhe |

આ જોઈને બધા લોકો આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા અને વિષ્ણુના આટલા વિશાળ સ્વરૂપને જોઈને રાક્ષસો બેભાન થઈ ગયા.

ਪਾਵ ਪਤਾਰ ਛੁਯੋ ਸਿਰ ਕਾਸਾ ॥
paav pataar chhuyo sir kaasaa |

(તે સમયે વામન બ્રાહ્મણના પગ પાતાળમાં હતા અને) તેનું માથું આકાશને સ્પર્શવા લાગ્યું.

ਚਕ੍ਰਿਤ ਭਏ ਲਖਿ ਲੋਕ ਤਮਾਸਾ ॥੨੧॥
chakrit bhe lakh lok tamaasaa |21|

વિષ્ણુના ચરણ પાતાળને સ્પર્શ્યા અને માથું સ્વર્ગને સ્પર્શ્યું આ જોઈને બધા અપ્રિય હતા.21.

ਏਕੈ ਪਾਵ ਪਤਾਰਹਿ ਛੂਆ ॥
ekai paav pataareh chhooaa |

એક પગ (પગલા) વડે અંડરવર્લ્ડને સ્પર્શ કર્યો.

ਦੂਸਰ ਪਾਵ ਗਗਨ ਲਉ ਹੂਆ ॥
doosar paav gagan lau hooaa |

એક ડગલા વડે તેણે પાતાળ જગતને માપ્યું અને બીજા પગલાથી તેણે આકાશ માપ્યું.

ਭਿਦਿਯੋ ਅੰਡ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਅਪਾਰਾ ॥
bhidiyo andd brahamandd apaaraa |

અપાર અંડ રુપ બ્રહ્માંડ (બે પગલામાં) માપવામાં આવ્યું હતું.

ਤਿਹ ਤੇ ਗਿਰੀ ਗੰਗ ਕੀ ਧਾਰਾ ॥੨੨॥
tih te giree gang kee dhaaraa |22|

આ રીતે, વિષ્ણુએ સમગ્ર બ્રહ્માંડને સ્પર્શ કર્યો અને સમગ્ર બ્રહ્માંડમાંથી ગંગાનો પ્રવાહ વહેવા લાગ્યો.22.

ਇਹ ਬਿਧਿ ਭੂਪ ਅਚੰਭਵ ਲਹਾ ॥
eih bidh bhoop achanbhav lahaa |

રાજાને પણ નવાઈ લાગી

ਮਨ ਕ੍ਰਮ ਬਚਨ ਚਕ੍ਰਿਤ ਹੁਐ ਰਹਾ ॥
man kram bachan chakrit huaai rahaa |

આ રીતે, રાજા પણ આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા અને મન, વચન અને કાર્યોમાં મૂંઝાયેલા રહ્યા.

ਸੁ ਕੁਛ ਭਯੋ ਜੋਊ ਸੁਕ੍ਰਿ ਉਚਾਰਾ ॥
su kuchh bhayo joaoo sukr uchaaraa |

શુક્રાચાર્યે કહ્યું તે જ થયું.

ਸੋਈ ਅਖੀਯਨ ਹਮ ਆਜ ਨਿਹਾਰਾ ॥੨੩॥
soee akheeyan ham aaj nihaaraa |23|

શુક્રાચાર્યે જે કંઈ કહ્યું હતું, તે જ થયું હતું અને તે દિવસે તેણે પોતે આ બધું પોતાની આંખે જોયું હતું.23.

ਅਰਧਿ ਦੇਹਿ ਅਪਨੋ ਮਿਨਿ ਦੀਨਾ ॥
aradh dehi apano min deenaa |

(રાજા) અડધા પગથિયાં સુધી તેનું શરીર માપ્યું.

ਇਹ ਬਿਧਿ ਕੈ ਭੂਪਤਿ ਜਸੁ ਲੀਨਾ ॥
eih bidh kai bhoopat jas leenaa |

બાકીના અડધા પગલા માટે, રાજા બલિએ પોતાનું શરીર માપ્યું અને પ્રશંસા મેળવી.

ਜਬ ਲਉ ਗੰਗ ਜਮੁਨ ਕੋ ਨੀਰਾ ॥
jab lau gang jamun ko neeraa |

જ્યાં સુધી ગંગા અને યમુનાના પાણી (પૃથ્વી પર અસ્તિત્વમાં છે)

ਤਬ ਲਉ ਚਲੀ ਕਥਾ ਜਗਿ ਧੀਰਾ ॥੨੪॥
tab lau chalee kathaa jag dheeraa |24|

જ્યાં સુધી ગંગા અને યમુનામાં પાણી છે, ત્યાં સુધી તેમના સમયની કથા આ સ્થાયી રાજાની કથા વર્ણવવામાં આવશે.24.

ਬਿਸਨ ਪ੍ਰਸੰਨਿ ਪ੍ਰਤਛ ਹੁਐ ਕਹਾ ॥
bisan prasan pratachh huaai kahaa |

ત્યારે વિષ્ણુ પ્રસન્ન થયા અને પ્રગટ થતા બોલ્યા

ਚੋਬਦਾਰੁ ਦੁਆਰੇ ਹੁਐ ਰਹਾ ॥
chobadaar duaare huaai rahaa |

હે રાજા, હું જાતે તમારા દ્વાર પર ચોકીદાર અને નોકર બનીશ

ਕਹਿਯੋ ਚਲੇ ਤਬ ਲਗੈ ਕਹਾਨੀ ॥
kahiyo chale tab lagai kahaanee |

"અને એમ પણ કહ્યું કે ત્યાં સુધી તમારી (આ) વાર્તા દુનિયામાં જશે,

ਜਬ ਲਗ ਗੰਗ ਜਮੁਨ ਕੋ ਪਾਨੀ ॥੨੫॥
jab lag gang jamun ko paanee |25|

અને જ્યાં સુધી ગંગા અને યમુનામાં પાણી હશે ત્યાં સુધી તમારા દાનની કથા થશે.25.

ਦੋਹਰਾ ॥
doharaa |

દોહરા

ਜਹ ਸਾਧਨ ਸੰਕਟ ਪਰੈ ਤਹ ਤਹ ਭਏ ਸਹਾਇ ॥
jah saadhan sankatt parai tah tah bhe sahaae |

સંતો જ્યાં પણ સંકટમાં હોય ત્યાં અ-લૌકિક ભગવાન મદદ માટે આવે છે.

ਦੁਆਰਪਾਲ ਹੁਐ ਦਰਿ ਬਸੇ ਭਗਤ ਹੇਤ ਹਰਿਰਾਇ ॥੨੬॥
duaarapaal huaai dar base bhagat het hariraae |26|

ભગવાન, તેમના ભક્તના નિયંત્રણમાં આવતા, તેમના દ્વારપાલ બન્યા.26.

ਚੌਪਈ ॥
chauapee |

ચૌપાઈ

ਅਸਟਮ ਅਵਤਾਰ ਬਿਸਨ ਅਸ ਧਰਾ ॥
asattam avataar bisan as dharaa |

આમ વિષ્ણુએ આઠમો અવતાર ધારણ કર્યો

ਸਾਧਨ ਸਬੈ ਕ੍ਰਿਤਾਰਥ ਕਰਾ ॥
saadhan sabai kritaarath karaa |

આ રીતે, વિષ્ણુ, પોતાને આઠમા અવતાર તરીકે પ્રગટ કરીને, બધા સંતોને પ્રસન્ન કર્યા.

ਅਬ ਨਵਮੋ ਬਰਨੋ ਅਵਤਾਰਾ ॥
ab navamo barano avataaraa |

હવે (હું) નવમા અવતારનું વર્ણન કરું છું,

ਸੁਨਹੁ ਸੰਤ ਚਿਤ ਲਾਇ ਸੁ ਧਾਰਾ ॥੨੭॥
sunahu sant chit laae su dhaaraa |27|

હવે હું નવમા અવતારનું વર્ણન કરું છું, જે કૃપા કરીને બધા સંતો દ્વારા સાંભળવામાં અને સમજવામાં આવશે..27.

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਬਚਿਤ੍ਰ ਨਾਟਕ ਗ੍ਰੰਥੇ ਬਾਵਨ ਅਸਟਮੋ ਅਵਤਾਰ ਬਲਿ ਛਲਨ ਸਮਾਪਤਮ ਸਤੁ ਸੁਭਮ ਸਤੁ ॥੮॥
eit sree bachitr naattak granthe baavan asattamo avataar bal chhalan samaapatam sat subham sat |8|

બચિત્તર નાટકમાં વિષ્ણુનો આઠમો અવતાર અને રાજા બલિની છેતરપિંડી વામનના વર્ણનનો અંત.8.

ਅਥ ਪਰਸਰਾਮ ਅਵਤਾਰ ਕਥਨੰ ॥
ath parasaraam avataar kathanan |

હવે શરૂ થાય છે પરશુરામ અવતારનું વર્ણન:

ਸ੍ਰੀ ਭਗਉਤੀ ਜੀ ਸਹਾਇ ॥
sree bhgautee jee sahaae |

શ્રી ભગૌતી જી (પ્રાથમિક ભગવાન) મદદરૂપ થવા દો.

ਚੌਪਈ ॥
chauapee |

ચૌપાઈ

ਪੁਨਿ ਕੇਤਿਕ ਦਿਨ ਭਏ ਬਿਤੀਤਾ ॥
pun ketik din bhe biteetaa |

ત્યાર પછી કેટલો સમય વીતી ગયો.

ਛਤ੍ਰਨਿ ਸਕਲ ਧਰਾ ਕਹੁ ਜੀਤਾ ॥
chhatran sakal dharaa kahu jeetaa |

પછી લાંબો સમય વીતી ગયો અને ક્ષત્રિયોએ આખી પૃથ્વી જીતી લીધી.

ਅਧਿਕ ਜਗਤ ਮਹਿ ਊਚ ਜਨਾਯੋ ॥
adhik jagat meh aooch janaayo |

(તેઓએ પોતાની જાતને આખી દુનિયામાં ઓળખાવી)

ਬਾਸਵ ਬਲਿ ਕਹੂੰ ਲੈਨ ਨ ਪਾਯੋ ॥੧॥
baasav bal kahoon lain na paayo |1|

તેઓ પોતાને સૌથી ઉચ્ચ માનતા હતા અને તેમની શક્તિ અમર્યાદિત બની હતી.1.

ਬਿਆਕੁਲ ਸਕਲ ਦੇਵਤਾ ਭਏ ॥
biaakul sakal devataa bhe |

બધા દેવતાઓ સ્તબ્ધ થઈ ગયા.

ਮਿਲਿ ਕਰਿ ਸਭੁ ਬਾਸਵ ਪੈ ਗਏ ॥
mil kar sabh baasav pai ge |

આ જાણીને બધા દેવતાઓ ચિંતિત થયા અને ઇન્દ્ર પાસે ગયા અને કહ્યું:

ਛਤ੍ਰੀ ਰੂਪ ਧਰੇ ਸਭੁ ਅਸੁਰਨ ॥
chhatree roop dhare sabh asuran |

તમામ દિગ્ગજોએ છત્ર રૂપ ધારણ કર્યું છે.

ਆਵਤ ਕਹਾ ਭੂਪ ਤੁਮਰੇ ਮਨਿ ॥੨॥
aavat kahaa bhoop tumare man |2|

તમામ રાક્ષસો ક્ષત્રિય બની ગયા છે, હે રાજા! હવે તેના વિશે તમારો અભિપ્રાય જણાવો.���2.