શ્રી દસમ ગ્રંથ

પાન - 959


ਏਕ ਤ੍ਰਿਯਾ ਤਿਹ ਨਿਕਟ ਬੁਲਾਈ ॥੨॥
ek triyaa tih nikatt bulaaee |2|

એક દિવસ, અત્યંત અસ્વસ્થ, તેની માતાએ એક મહિલાને બોલાવી.(2)

ਕੰਨ੍ਯਾ ਏਕ ਰਾਵ ਕੀ ਲਹੀ ॥
kanayaa ek raav kee lahee |

(તેણે) એક રાજ કુમારીને જોયો

ਸੋ ਨ੍ਰਿਪ ਕੋ ਬਰਬੇ ਕਹ ਕਹੀ ॥
so nrip ko barabe kah kahee |

જેણે રાજા માટે એક છોકરી પસંદ કરી અને તેણે રાજાને તેની સાથે લગ્ન કરવા વિનંતી કરી.

ਰਾਇ ਪੁਰਾ ਕੇ ਭੀਤਰ ਆਨੀ ॥
raae puraa ke bheetar aanee |

તેને રાજાના નગરમાં લાવવામાં આવ્યો,

ਰੋਪੇਸ੍ਵਰ ਕੇ ਮਨ ਨਹਿ ਮਾਨੀ ॥੩॥
ropesvar ke man neh maanee |3|

તેણીએ તેણીને રાજા સમક્ષ રજૂ કરી પરંતુ તેણે તેણીને મંજૂર ન કરી.(3)

ਜਨ ਕਹਿ ਰਹੇ ਬ੍ਯਾਹ ਨ ਕੀਯੋ ॥
jan keh rahe bayaah na keeyo |

લોકો કહે છે, પણ (રાજા) લગ્ન નથી કર્યા

ਤਾਹਿ ਬਿਸਾਰਿ ਚਿਤ ਤੇ ਦੀਯੋ ॥
taeh bisaar chit te deeyo |

લોકોએ આજીજી કરી પણ રાજાએ તેનો સ્વીકાર કર્યો અને તેને મનમાંથી કાઢી નાખ્યો.

ਤਵਨ ਨਾਰਿ ਹਠਨਿ ਹਠਿ ਗਹੀ ॥
tavan naar hatthan hatth gahee |

એ જિદ્દી સ્ત્રી જિદ્દી રહી

ਤਾ ਕੇ ਦ੍ਵਾਰ ਬਰਿਸ ਬਹੁਤ ਰਹੀ ॥੪॥
taa ke dvaar baris bahut rahee |4|

પરંતુ, મહિલા દૃઢ નિશ્ચય સાથે, તેના દરવાજાના પગથિયાંની બાજુમાં રહી.(4)

ਸਵੈਯਾ ॥
savaiyaa |

સવૈયા

ਰਾਵ ਰੁਪੇਸ੍ਵਰ ਕੁਅਰਿ ਥੋ ਨ੍ਰਿਪ ਸੋ ਕੁਪਿ ਕੈ ਤਿਹ ਊਪਰ ਆਯੋ ॥
raav rupesvar kuar tho nrip so kup kai tih aoopar aayo |

રાજા રૂપેશ્વરને દુશ્મન હતો; ગુસ્સે થઈને, તેણે તેના પર હુમલો કર્યો.

ਭੇਦ ਸੁਨ੍ਯੋ ਇਨ ਹੂੰ ਲਰਬੈ ਕਹ ਸੈਨ ਜਿਤੋ ਜੁ ਹੁਤੇ ਸੁ ਬੁਲਾਯੋ ॥
bhed sunayo in hoon larabai kah sain jito ju hute su bulaayo |

તેને પણ ખબર પડી ગઈ અને તેની પાસે જે કંઈ નાનું લશ્કર હતું તે તેણે ભેગું કર્યું.

ਦੁੰਦਭਿ ਭੇਰ ਬਜਾਇ ਰਿਸਾਇ ਚੜਿਯੋ ਦਲ ਜੋਰਿ ਤੁਰੰਗ ਨਚਾਯੋ ॥
dundabh bher bajaae risaae charriyo dal jor turang nachaayo |

ડ્રમ વગાડીને તેણે હુમલો શરૂ કર્યો અને, તેની સેના સોંપ્યા પછી, તેણે પોતાનો ઘોડો નાચ્યો.

ਬ੍ਰਹਮ ਕੁਮਾਰ ਕੈ ਧਾਰ ਹਜਾਰ ਮਨੋ ਜਲ ਰਾਸਿ ਕੈ ਭੇਟਨ ਧਾਯੋ ॥੫॥
braham kumaar kai dhaar hajaar mano jal raas kai bhettan dhaayo |5|

તે બ્રહ્મપુત્રા નદીને મળવા માટે હજારોની સંખ્યામાં ઉપનદીઓ જેવો દેખાતો હતો.(5)

ਚੌਪਈ ॥
chauapee |

ચોપાઈ

ਉਮਡੇ ਅਮਿਤ ਸੂਰਮਾ ਦੁਹਿ ਦਿਸਿ ॥
aumadde amit sooramaa duhi dis |

બંને બાજુથી અસંખ્ય હીરો ઉભરી આવ્યા છે

ਛਾਡਤ ਬਾਨ ਤਾਨਿ ਧਨੁ ਕਰਿ ਰਿਸਿ ॥
chhaaddat baan taan dhan kar ris |

બંને બાજુથી બહાદુરો આવ્યા અને, ક્રોધમાં, તીરો માર્યા.

ਧੁਕਿ ਧੁਕਿ ਪਰੇ ਬੀਰ ਰਨ ਭਾਰੇ ॥
dhuk dhuk pare beer ran bhaare |

યુદ્ધના મેદાનમાં મોટા હીરો ધડાકા સાથે પડી જાય છે

ਕਟਿ ਕਟਿ ਗਏ ਕ੍ਰਿਪਾਨਨ ਮਾਰੇ ॥੬॥
katt katt ge kripaanan maare |6|

નિર્ભય લોકો ફરીથી ઉભા થશે પરંતુ તલવારોથી અડધા કપાયેલા લોકો માર્યા ગયા હતા.(6)

ਨਾਚਤ ਭੂਤ ਪ੍ਰੇਤ ਰਨ ਮਾਹੀ ॥
naachat bhoot pret ran maahee |

અરણ્યમાં ભૂત નૃત્ય કરે છે

ਜੰਬੁਕ ਗੀਧ ਮਾਸੁ ਲੈ ਜਾਹੀ ॥
janbuk geedh maas lai jaahee |

અને શિયાળ અને ગીધ માંસ લઈ જઈ રહ્યા છે.

ਕਟਿ ਕਟਿ ਮਰੇ ਬਿਕਟ ਭਟ ਲਰਿ ਕੈ ॥
katt katt mare bikatt bhatt lar kai |

ભયંકર યોદ્ધાઓ લડાઈ કરીને માર્યા જાય છે

ਸੁਰ ਪੁਰ ਬਸੇ ਬਰੰਗਨਿਨ ਬਰਿ ਕੈ ॥੭॥
sur pur base baranganin bar kai |7|

અને તેઓ અપચારાનો ઉપયોગ કરીને સ્વર્ગમાં રહે છે. 7.

ਦੋਹਰਾ ॥
doharaa |

દ્વિ:

ਬਜ੍ਰ ਬਾਨ ਬਰਛਿਨ ਭਏ ਲਰਤ ਸੂਰ ਸਮੁਹਾਇ ॥
bajr baan barachhin bhe larat soor samuhaae |

યોદ્ધાઓ બાજરા જેવા તીર અને ભાલા સાથે સામસામે લડી રહ્યા છે

ਝਟਪਟ ਕਟਿ ਛਿਤ ਪਰ ਗਿਰੇ ਬਸੈ ਦੇਵ ਪੁਰ ਜਾਇ ॥੮॥
jhattapatt katt chhit par gire basai dev pur jaae |8|

અને તરત જ તેઓ પૃથ્વી પર પડે છે અને સ્વર્ગમાં જાય છે. 8.

ਸਵੈਯਾ ॥
savaiyaa |

સ્વ:

ਦਾਰੁਨ ਲੋਹ ਪਰਿਯੋ ਰਨ ਭੀਤਰ ਕੌਨ ਬਿਯੋ ਜੁ ਤਹਾ ਠਹਰਾਵੈ ॥
daarun loh pariyo ran bheetar kauan biyo ju tahaa tthaharaavai |

યુદ્ધના મેદાનમાં ભયંકર શસ્ત્રો નીકળ્યા છે; ત્યાં બીજું કોણ રહી શકે?

ਬਾਜੀ ਪਦਾਤ ਰਥੀ ਰਥ ਬਾਰੁਨ ਜੂਝੇ ਅਨੇਕ ਤੇ ਕੌਨ ਗਨਾਵੈ ॥
baajee padaat rathee rath baarun joojhe anek te kauan ganaavai |

ઘણા ઘોડા, પગપાળા, સારથિ, રથ, હાથી (ક્ષેત્રમાં) માર્યા ગયા છે, જે તેમની ગણતરી કરી શકે છે.

ਭੀਰ ਕ੍ਰਿਪਾਨਨ ਸੈਥਿਨ ਸੂਲਨ ਚਕ੍ਰਨ ਕੌ ਚਿਤ ਭੀਤਰਿ ਲ੍ਯਾਵੈ ॥
bheer kripaanan saithin soolan chakran kau chit bheetar layaavai |

કિરપાણો, સાંઈહાથીઓ, ત્રિશુલ, ચક્રો (ત્યાં) ઠાલવવામાં આવ્યા છે, તેમની (સંખ્યા) મનમાં કેવી રીતે લાવી શકાય.

ਕੋਪ ਕਰੇ ਕਟਿ ਖੇਤ ਮਰੇ ਭਟ ਸੋ ਭਵ ਭੀਤਰ ਭੂਲਿ ਨ ਆਵੈ ॥੯॥
kop kare katt khet mare bhatt so bhav bheetar bhool na aavai |9|

જેઓ ક્રોધને કારણે યુદ્ધમાં માર્યા ગયા, તેઓ ફરી દુનિયામાં આવતા નથી. 9.

ਢਾਲ ਗਦਾ ਪ੍ਰਘ ਪਟਿਸ ਦਾਰੁਣ ਹਾਥ ਤ੍ਰਿਸੂਲਨ ਕੋ ਗਹਿ ਕੈ ॥
dtaal gadaa pragh pattis daarun haath trisoolan ko geh kai |

ઢાલ, ગદા, કુહાડી, પટ્ટો અને ભયંકર ત્રિશૂળ વહન કરવું

ਬਰਛੀ ਜਮਧਾਰ ਛੁਰੀ ਤਰਵਾਰਿ ਨਿਕਾਰਿ ਹਜਾਰ ਚਲੇ ਖਹਿ ਕੈ ॥
barachhee jamadhaar chhuree taravaar nikaar hajaar chale kheh kai |

અને હજારો (સૈનિકોએ) ભાલા, ભાલા, છરીઓ, તલવારો વગેરે કાઢી લીધા છે.

ਜਗ ਕੋ ਜਿਯਬੋ ਦਿਨ ਚਾਰਿ ਕੁ ਹੈ ਕਹਿ ਬਾਜੀ ਨਚਾਇ ਪਰੇ ਕਹਿ ਕੈ ॥
jag ko jiyabo din chaar ku hai keh baajee nachaae pare keh kai |

'દુનિયામાં જીવન ચાર દિવસનું છે' એમ કહીને ઘોડાઓ નાચતા-ચાલતા આગળ વધે છે.

ਨ ਟਰੇ ਭਟ ਰੋਸ ਭਰੇ ਮਨ ਮੈ ਤਨ ਮੈ ਬ੍ਰਿਣ ਬੈਰਿਨ ਕੇ ਸਹਿ ਕੈ ॥੧੦॥
n ttare bhatt ros bhare man mai tan mai brin bairin ke seh kai |10|

તેમના હૃદયમાં ક્રોધથી ભરેલા યોદ્ધાઓ તેમના શત્રુઓથી તેમના શરીર પર ઘા સહન કરે છે (તેઓ પીછેહઠ કરતા નથી).10.

ਬੀਰ ਦੁਹੂੰ ਦਿਸ ਕੇ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਮੁਖ ਊਪਰ ਢਾਲਨ ਕੋ ਧਰਿ ਜੂਟੇ ॥
beer duhoon dis ke kab sayaam mukh aoopar dtaalan ko dhar jootte |

(કવિ) સિયામ કહે છે, બંને બાજુના બહાદુરો ઢાલ વડે પોતાનો બચાવ કરતા લડ્યા,

ਬਾਨ ਕਮਾਨ ਧਰੇ ਮਠਸਾਨ ਅਪ੍ਰਮਾਨ ਜੁਆਨਨ ਕੇ ਰਨ ਛੂਟੇ ॥
baan kamaan dhare matthasaan apramaan juaanan ke ran chhootte |

ધનુષમાંથી નીકળેલા તીરોએ ઘણા યુવાનોને લડાઈમાંથી દૂર કર્યા (તેઓ મૃત્યુ પામ્યા).

ਰਾਜ ਮਰੇ ਕਹੂੰ ਤਾਜ ਗਿਰੇ ਕਹੂੰ ਜੂਝੇ ਅਨੇਕ ਰਥੀ ਰਥ ਟੂਟੇ ॥
raaj mare kahoon taaj gire kahoon joojhe anek rathee rath ttootte |

ક્યાંક, સરદારો પડ્યા હતા (મૃત), અને ક્યાંક તાજ અને રથ વેરવિખેર હતા.

ਪੌਨ ਸਮਾਨ ਬਹੇ ਬਲਵਾਨ ਸਭੈ ਦਲ ਬਾਦਲ ਸੇ ਚਲਿ ਫੂਟੇ ॥੧੧॥
pauan samaan bahe balavaan sabhai dal baadal se chal footte |11|

પવનની જેમ કેટલાક બહાદુરો ધ્રૂજી રહ્યા હતા અને તેઓ વાદળોની જેમ ડગમગી રહ્યા હતા.(11)

ਬਾਧਿ ਕਤਾਰਿਨ ਕੌ ਉਮਡੇ ਭਟ ਚਕ੍ਰਨ ਚੋਟ ਤੁਫੰਗਨ ਕੀ ਸ੍ਰਯੋਂ ॥
baadh kataarin kau umadde bhatt chakran chott tufangan kee srayon |

યોદ્ધાઓ પંક્તિઓમાં દોરવામાં આવે છે અને વ્હીલ્સ અને બંદૂકો દ્વારા ઘાયલ થાય છે.

ਤੀਰਨ ਸੌ ਬਰ ਬੀਰਨ ਕੇ ਉਰ ਚੀਰ ਪਟੀਰ ਮਨੋ ਬਰਮਾ ਤ੍ਯੋਂ ॥
teeran sau bar beeran ke ur cheer patteer mano baramaa tayon |

હાથમાં તલવારો લઈને તેઓ શોટ અને સ્પિનરોની જેમ આગળ આવ્યા.

ਮੂੰਡਨ ਤੇ ਪਗ ਤੇ ਕਟਿ ਤੇ ਕਟਿ ਕੋਟਿ ਗਿਰੇ ਕਰਿ ਸਾਇਲ ਸੇ ਇਯੋਂ ॥
moonddan te pag te katt te katt kott gire kar saaeil se iyon |

નીડરની છાતી કરવત દ્વારા લાકડાના લોગને કાપવાની જેમ ફાટી ગઈ હતી.

ਜੋਰਿ ਬਡੋ ਦਲੁ ਤੋਰਿ ਮਹਾ ਖਲ ਜੀਤਿ ਲਏ ਅਰਿ ਭੀਤਨ ਕੀ ਜ੍ਯੋਂ ॥੧੨॥
jor baddo dal tor mahaa khal jeet le ar bheetan kee jayon |12|

શૂરવીરોને માથા, પગ અને કમરથી કાપી નાખવામાં આવ્યા હતા અને તેઓ સમુદ્રમાં હાથીઓની જેમ પડી ગયા હતા.(12)

ਚੌਪਈ ॥
chauapee |

ચોપાઈ

ਐਸੀ ਬਿਧਿ ਜੀਤਤ ਰਨ ਭਯੋ ॥
aaisee bidh jeetat ran bhayo |

આ રીતે (રાજા) યુદ્ધ જીતી ગયા

ਬਹੁਰਿ ਧਾਮ ਕੋ ਮਾਰਗੁ ਲਯੋ ॥
bahur dhaam ko maarag layo |

મહાન સૈનિક, યુદ્ધ જીત્યા પછી, તેના ઘર તરફ કૂચ કરી.

ਤਉਨੈ ਨਾਰਿ ਭੇਦ ਸੁਨੈ ਪਾਯੋ ॥
taunai naar bhed sunai paayo |

પછી તે રાજ કુમારીએ પણ આ સાંભળ્યું

ਰਨ ਕੌ ਜੀਤਿ ਰੁਪੇਸ੍ਵਰ ਆਯੋ ॥੧੩॥
ran kau jeet rupesvar aayo |13|

પછી મહિલાને સમાચાર મળ્યા કે રાજા રૂપેશ્વર જીતી ગયા છે અને પાછા આવી રહ્યા છે.(13)