શ્રી દસમ ગ્રંથ

પાન - 530


ਨਾਰਦ ਰੁਕਮਿਨਿ ਕੇ ਪ੍ਰਿਥਮ ਗ੍ਰਿਹ ਮੈ ਪਹੁਚਿਓ ਆਇ ॥
naarad rukamin ke pritham grih mai pahuchio aae |

નારદ રુકમણીના ઘરે પહોંચ્યા, જ્યાં કૃષ્ણ બેઠા હતા

ਜਹਾ ਕਾਨ੍ਰਹ ਬੈਠੋ ਹੁਤੋ ਉਠਿ ਲਾਗੋ ਰਿਖਿ ਪਾਇ ॥੨੩੦੨॥
jahaa kaanrah baittho huto utth laago rikh paae |2302|

તેણે ઋષિના ચરણ સ્પર્શ કર્યા.2302.

ਸਵੈਯਾ ॥
savaiyaa |

સ્વય્યા

ਦੂਸਰੇ ਮੰਦਿਰ ਭੀਤਰ ਨਾਰਦ ਜਾਤ ਭਯੋ ਤਿਹਿ ਸ੍ਯਾਮ ਨਿਹਾਰਿਯੋ ॥
doosare mandir bheetar naarad jaat bhayo tihi sayaam nihaariyo |

(જ્યારે) નારદ બીજા ઘરે ગયા, (ત્યારે) તેમણે કૃષ્ણને ત્યાં પણ જોયા.

ਅਉਰ ਗਯੋ ਗ੍ਰਿਹ ਸ੍ਯਾਮ ਤਬੈ ਰਿਖਿ ਆਨੰਦ ਹ੍ਵੈ ਇਹ ਭਾਤਿ ਉਚਾਰਿਯੋ ॥
aaur gayo grih sayaam tabai rikh aanand hvai ih bhaat uchaariyo |

કૃષ્ણે નારદને બીજા ઘરમાં પ્રવેશતા જોયા અને તેઓ પણ ઘરની અંદર ગયા, જ્યાં ઋષિએ આનંદથી કહ્યું,

ਪੇਖਿ ਭਯੋ ਸਭ ਹੂ ਗ੍ਰਿਹ ਸ੍ਯਾਮ ਸੁ ਯੌ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮਹਿ ਗ੍ਰੰਥ ਸੁਧਾਰਿਯੋ ॥
pekh bhayo sabh hoo grih sayaam su yau kab sayaameh granth sudhaariyo |

“હે કૃષ્ણ! હું તને ઘરની બધી દિશાઓમાં જોઉં છું

ਕਾਨ੍ਰਹ ਜੂ ਕੋ ਮਨ ਮੈ ਮੁਨਿ ਈਸ ਸਹੀ ਕਰਿ ਕੈ ਜਗਦੀਸ ਬਿਚਾਰਿਯੋ ॥੨੩੦੩॥
kaanrah joo ko man mai mun ees sahee kar kai jagadees bichaariyo |2303|

” નારદ, વાસ્તવમાં, કૃષ્ણને ભગવાન-ભગવાન માનતા હતા.2303.

ਭਾਤਿ ਕਹੂ ਕਹੂ ਗਾਵਤ ਹੈ ਕਹੂ ਹਾਥਿ ਲੀਏ ਪ੍ਰਭੁ ਬੀਨ ਬਜਾਵੈ ॥
bhaat kahoo kahoo gaavat hai kahoo haath lee prabh been bajaavai |

ક્યાંક કૃષ્ણ ગાતા જોવા મળે છે તો ક્યાંક પોતાની વીણા પર હાથ પકડીને રમતા દેખાય છે

ਪੀਵਤ ਹੈ ਸੁ ਕਹੂ ਮਦਰਾ ਅਉ ਕਹੂ ਲਰਕਾਨ ਕੋ ਲਾਡ ਲਡਾਵੈ ॥
peevat hai su kahoo madaraa aau kahoo larakaan ko laadd laddaavai |

ક્યાંક તે દારૂ પી રહ્યો છે તો ક્યાંક તે બાળકો સાથે પ્રેમથી રમતા જોવા મળે છે

ਜੁਧੁ ਕਰੈ ਕਹੂ ਮਲਨ ਸੋ ਕਹੂ ਨੰਦਗ ਹਾਥਿ ਲੀਏ ਚਮਕਾਵੈ ॥
judh karai kahoo malan so kahoo nandag haath lee chamakaavai |

ક્યાંક તે કુસ્તીબાજો સાથે લડી રહ્યો છે તો ક્યાંક તે હાથ વડે ગદા ફેરવી રહ્યો છે

ਇਉ ਹਰਿ ਕੇਲ ਕਰੈ ਤਿਹ ਠਾ ਜਿਹ ਕਉਤੁਕ ਕੋ ਕੋਊ ਪਾਰ ਨ ਪਾਵੈ ॥੨੩੦੪॥
eiau har kel karai tih tthaa jih kautuk ko koaoo paar na paavai |2304|

આ રીતે, કૃષ્ણ આ અદ્ભુત નાટકમાં વ્યસ્ત છે, આ નાટકના રહસ્યને કોઈ સમજી શકતું નથી.2304.

ਦੋਹਰਾ ॥
doharaa |

દોહરા

ਯੌ ਰਿਖਿ ਦੇਖਿ ਚਰਿਤ੍ਰ ਹਰਿ ਚਰਨ ਰਹਿਯੋ ਲਪਟਾਇ ॥
yau rikh dekh charitr har charan rahiyo lapattaae |

આવા પાત્રોને જોઈને નારદ શ્રીકૃષ્ણના ચરણોમાં પડ્યા.

ਚਲਤ ਭਯੋ ਸਭ ਜਗਤ ਕੋ ਕਉਤਕ ਦੇਖੋ ਜਾਇ ॥੨੩੦੫॥
chalat bhayo sabh jagat ko kautak dekho jaae |2305|

આ રીતે, ભગવાનના અદ્ભુત આચરણને જોઈને ઋષિ તેમના ચરણોમાં વળગી પડ્યા અને પછી સમગ્ર વિશ્વનો તમાશો જોવા માટે ચાલ્યા ગયા.2305.

ਅਥ ਜਰਾਸੰਧਿ ਬਧ ਕਥਨੰ ॥
ath jaraasandh badh kathanan |

હવે શરૂ થાય છે જરાસંધની હત્યાનું વર્ણન

ਸਵੈਯਾ ॥
savaiyaa |

સ્વય્યા

ਬ੍ਰਹਮ ਮਹੂਰਤ ਸ੍ਯਾਮ ਉਠੈ ਉਠਿ ਨ੍ਰਹਾਇ ਹ੍ਰਿਦੈ ਹਰਿ ਧਿਆਨ ਧਰੈ ॥
braham mahoorat sayaam utthai utth nrahaae hridai har dhiaan dharai |

ધ્યાન સમયે ઉઠીને, કૃષ્ણ ભગવાન પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે

ਫਿਰਿ ਸੰਧਯਹਿ ਕੈ ਰਵਿ ਹੋਤ ਉਦੈ ਸੁ ਜਲਾਜੁਲਿ ਦੈ ਅਰੁ ਮੰਤ੍ਰ ਰਰੈ ॥
fir sandhayeh kai rav hot udai su jalaajul dai ar mantr rarai |

પછી સૂર્યોદય સમયે, તેમણે (સૂર્યને) જળ અર્પણ કર્યું અને સંધ્યા વગેરે કરીને મંત્રો પાઠ કર્યા અને નિયમિત નિત્યક્રમ પ્રમાણે,

ਫਿਰਿ ਪਾਠ ਕਰੈ ਸਤਸੈਇ ਸਲੋਕ ਕੋ ਸ੍ਯਾਮ ਨਿਤਾਪ੍ਰਤਿ ਪੈ ਨ ਟਰੈ ॥
fir paatth karai satasaie salok ko sayaam nitaaprat pai na ttarai |

તેણે સપ્તશતી વાંચી (દેવી દુર્ગાના માનમાં સાતસો શ્લોકોનો કવિ)

ਤਬ ਕਰਮ ਨ ਕਉਨ ਕਰੈ ਜਗ ਮੈ ਜਬ ਆਪਨ ਸ੍ਯਾਮ ਜੂ ਕਰਮ ਕਰੈ ॥੨੩੦੬॥
tab karam na kaun karai jag mai jab aapan sayaam joo karam karai |2306|

ઠીક છે, જો કૃષ્ણ નિયમિત દૈનિક કર્મો ન કરે, તો બીજું કોણ તે જ કરશે?2306.

ਨ੍ਰਹਾਇ ਕੈ ਸ੍ਯਾਮ ਜੂ ਲਾਇ ਸੁਗੰਧ ਭਲੇ ਪਟ ਧਾਰ ਕੈ ਬਾਹਰ ਆਵੈ ॥
nrahaae kai sayaam joo laae sugandh bhale patt dhaar kai baahar aavai |

કૃષ્ણ સ્નાન કરીને સારાં વસ્ત્રો પહેરીને બહાર આવે છે અને (પછી) કપડાંને અત્તર લગાવે છે.

ਆਇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਊਪਰ ਬੈਠ ਕੈ ਸ੍ਯਾਮ ਭਲੀ ਬਿਧਿ ਨਿਆਉ ਕਰਾਵੈ ॥
aae singhaasan aoopar baitth kai sayaam bhalee bidh niaau karaavai |

કૃષ્ણ સ્નાન કરીને, સુગંધ વગેરે લગાવીને અને વસ્ત્રો પહેરીને બહાર આવે છે અને પોતાના સિંહાસન પર બેસીને સરસ રીતે ન્યાય વગેરે આપે છે.

ਅਉ ਸੁਖਦੇਵ ਕੋ ਤਾਤ ਭਲਾ ਸੁ ਕਥਾ ਕਰਿ ਸ੍ਰੀ ਨੰਦ ਲਾਲ ਰਿਝਾਵੈ ॥
aau sukhadev ko taat bhalaa su kathaa kar sree nand laal rijhaavai |

સુખદેવના પિતા નંદલાલના પુત્ર શ્રી કૃષ્ણને શાસ્ત્રોની વાણી સાંભળીને ખૂબ જ સરસ રીતે પ્રસન્ન કરતા હતા.

ਤਉ ਲਗਿ ਆਇ ਕਹੀ ਬਤੀਆ ਇਕ ਸੋ ਮੁਖ ਤੇ ਕਬਿ ਭਾਖ ਸੁਨਾਵੈ ॥੨੩੦੭॥
tau lag aae kahee bateea ik so mukh te kab bhaakh sunaavai |2307|

ત્યાં સુધી કે એક દિવસ એક દૂત આવવા પર તેમને જે કંઈ કહ્યું તે કવિ કહે છે.2307.