જે આકાશમાંથી વીજળી જેવા અવાજ સાથે પડી રહ્યા છે.391.
જ્યારે નરાંતક નીચે પડ્યો, ત્યારે દેવંતક આગળ દોડ્યો,
અને બહાદુરીથી લડીને સ્વર્ગ તરફ પ્રયાણ કર્યું
આ જોઈને દેવતાઓ આનંદથી ભરાઈ ગયા અને લોકસૈન્યમાં દુઃખ છવાઈ ગયું
સિદ્ધો અને સંતો, તેમના યોગ ચિંતનનો ત્યાગ કરીને, નૃત્ય કરવા લાગ્યા.
ત્યાં રાક્ષસોની સેનાનો વિનાશ થયો અને દેવતાઓએ પુષ્પો વરસાવ્યા,
અને દેવતાઓના નગરના નર અને સ્ત્રીઓએ વિજયને વધાવ્યો.392.
રાવણે એ પણ સાંભળ્યું કે તેના બંને પુત્રો અને અન્ય ઘણા યોદ્ધાઓ લડતા લડતા મૃત્યુ પામ્યા હતા
યુદ્ધના મેદાનમાં લાશો વેરવિખેર પડેલી છે અને ગીધ માંસ ફાડીને ચીસો પાડી રહ્યા છે.
યુદ્ધના મેદાનમાં લોહીની ધારાઓ વહી છે,
અને દેવી કાલી ભયાનક શોટ ઉભા કરી રહી છે
ભયાનક યુદ્ધ થયું અને યોગિનીઓ લોહી પીવા માટે એકઠા થયા,
અને તેમના વાટકા ભરીને, તેઓ હિંસક રીતે ચીસો પાડી રહ્યા છે.393.
"દેવંતક નરાંતકની હત્યા" શીર્ષકવાળા પ્રકરણનો અંત.
હવે પ્રહસ્ત સાથેના યુદ્ધનું વર્ણન શરૂ થાય છે:
સંગીત છપાઈ સ્ટેન્ઝા
અસંખ્ય સૈન્ય સાથે, (રાવણે તેના પુત્ર) 'પ્રહસ્ત'ને યુદ્ધમાં મોકલ્યો.
પછી રાવણે પ્રહસ્ત સાથે અસંખ્ય સૈનિકો યુદ્ધ કરવા માટે મોકલ્યા અને ઘોડાઓના ખુરના મારથી ધરતી ધ્રૂજી ઊઠી.
તેણે (રામચંદ્રનો હીરો) 'નીલ' તેને પકડી લીધો અને એક તમાચો મારીને જમીન પર પછાડી દીધો.
નીલે પોતાની જાતને તેની સાથે ફસાવી અને તેને જમીન પર પટકાવી દીધો અને રાક્ષસી દળોમાં ભારે શોક ફેલાઈ ગયો.
યુદ્ધના મેદાનમાં ઘાયલોના ઘામાંથી લોહી વહી રહ્યું છે.
ઘા મારવામાં આવ્યા હતા જેમાંથી લોહી નીકળ્યું હતું અને વહેતું હતું. યોગિનીઓનો મેળાવડો (તેમના મંત્રો) પઠન કરવા લાગ્યો અને કાગડાઓનો અવાજ સંભળાયો.394.
(જ્યારે) પ્રહસ્થ તેની સેના સાથે યુદ્ધ માટે કૂચ કરી,
પોતાના દળો સાથે ખૂબ જ બહાદુરીથી લડતા પ્રહસ્ત આગળ વધ્યા અને તેમની હિલચાલથી પૃથ્વી અને પાણીમાં સંવેદનાનો અનુભવ થયો.
ભયંકર અવાજ હતો અને ડ્રમ્સનો ભયંકર પડઘો સંભળાતો હતો
લેન્સ ચમકી અને ચમકતા તીરો છૂટા પડ્યા
ભાલાઓનો ધમધમાટ થતો હતો અને ઢાલ પર તેમની મારામારીથી તણખલાઓ ઉભી થઈ હતી
આવો ધક્કો મારવાનો અવાજ સંભળાયો અને તણખા ઉછળ્યા, એવો પછાડવાનો અવાજ સંભળાયો જાણે કોઈ ટિંકર વાસણ બનાવતો હોય.395.
ઢાલ ઉછળ્યા અને યોદ્ધાઓ એક જ સ્વરમાં એકબીજા સામે બૂમો પાડવા લાગ્યા
શસ્ત્રો માર્યા અને તે ઉંચા થયા અને પછી નીચે પડ્યા.
એવું દેખાતું હતું કે તારવાળા સંગીતનાં સાધનો અને ગીતો એક જ સૂરમાં વગાડવામાં આવ્યાં હતાં
શંખનો અવાજ ચારે બાજુ ગૂંજી રહ્યો હતો
પૃથ્વી ધ્રૂજવા લાગે છે અને યુદ્ધ જોઈને દેવતાઓ તેમના મનમાં આઘાત પામે છે.
તેનું હૃદય ધબક્યું અને યુદ્ધની ભયાનકતા જોઈને દેવતાઓ પણ આશ્ચર્ય પામ્યા અને યક્ષ, ગંધર્વ વગેરે પુષ્પોની વર્ષા કરવા લાગ્યા.396.
નીચે પડી ગયેલા યોદ્ધાઓ પણ તેમના મોંમાંથી "મારી નાખો, મારી નાખો" ની બૂમો પાડવા લાગ્યા
તેમના જાળીદાર બખ્તરો પહેરીને તેઓ લહેરાતા કાળા વાદળોની જેમ દેખાયા
ઘણા તીર મારે છે, (ઘણા) ભારે ગદા ચલાવે છે.
ત્યાં ગદા અને તીરોનો વરસાદ થયો અને સ્વર્ગીય કન્યાઓ તેમના પ્રિય યોદ્ધાઓ સાથે લગ્ન કરવા માટે મંત્રો પાઠ કરવા લાગ્યા.
(ઘણા) સચ-શિવનું ધ્યાન કરો. (આમ) યોદ્ધાઓ લડતા મરી જાય છે.
નાયકોએ શિવને યાદ કર્યા અને લડતા લડતા મૃત્યુ પામ્યા અને તેમના નીચે પડવા પર સ્વર્ગીય કન્યાઓ તેમની સાથે લગ્ન કરવા આગળ વધી.397.
ભુજંગ પ્રયાત શ્લોક
અહીં રામજીએ વિભીષણ (લંકાના રાજા બનવા) સાથે વાત કરી છે.
આ બાજુ રામ અને રાવણ વચ્ચે સંવાદ છે અને બીજી બાજુ આકાશમાં પોતાના રથ પર બેઠેલા દેવતાઓ આ દ્રશ્ય જોઈ રહ્યા છે.
(હે વિભીષણ! તેમનો) એક પછી એક અનેક રીતે પરિચય કરાવે છે,
તે બધા યોદ્ધાઓ જે યુદ્ધના મેદાનમાં લડી રહ્યા છે, તેઓનું એક પછી એક વિવિધ રીતે વર્ણન કરી શકાય છે.398.
રામને સંબોધિત વિભીષણનું ભાષણ :
જેનું ગોળાકાર કિનારવાળું ધનુષ્ય શોભે છે,
જેની પાસે ગોળાકાર ધનુષ્ય છે અને જેના માથા પર સફેદ છત્ર વિજય પત્રની જેમ ફરે છે.