શ્રી દસમ ગ્રંથ

પાન - 80

ਮਨੁ ਤੇ ਤਨੁ ਤੇਜੁ ਚਲਿਓ ਜਗ ਮਾਤ ਕੋ ਦਾਮਨਿ ਜਾਨ ਚਲੇ ਘਨ ਮੈ ॥੪੮॥

man te tan tej chalio jag maat ko daaman jaan chale ghan mai |48|

કે વિશ્વની માતાનું શરીર તેના મગજ કરતાં વધુ ઝડપથી ફરે છે, તે વાદળોમાં ગતિ કરતી વીજળીની જેમ દેખાય છે. 48.,

ਫੂਟ ਗਈ ਧੁਜਨੀ ਸਗਰੀ ਅਸਿ ਚੰਡ ਪ੍ਰਚੰਡ ਜਬੈ ਕਰਿ ਲੀਨੋ ॥

foott gee dhujanee sagaree as chandd prachandd jabai kar leeno |

જ્યારે દેવીએ તેની તલવાર તેના હાથમાં પકડી, ત્યારે રાક્ષસોની બધી સેના ફાટી ગઈ.

ਦੈਤ ਮਰੈ ਨਹਿ ਬੇਖ ਕਰੈ ਬਹੁਤਉ ਬਰਬੰਡ ਮਹਾਬਲ ਕੀਨੋ ॥

dait marai neh bekh karai bahutau barabandd mahaabal keeno |

રાક્ષસો પણ ખૂબ શક્તિશાળી હતા, તેઓ મૃત્યુ પામ્યા ન હતા અને તેના બદલે રૂપાંતરિત સ્વરૂપોમાં લડતા હતા.,

ਚਕ੍ਰ ਚਲਾਇ ਦਇਓ ਕਰਿ ਤੇ ਸਿਰ ਸਤ੍ਰ ਕੋ ਮਾਰ ਜੁਦਾ ਕਰ ਦੀਨੋ ॥

chakr chalaae deio kar te sir satr ko maar judaa kar deeno |

ચંદીએ પોતાના હાથ વડે પોતાની ડિસ્ક ફેંકીને દુશ્મનોના માથા અલગ કર્યા.,

ਸ੍ਰਉਨਤ ਧਾਰ ਚਲੀ ਨਭ ਕੋ ਜਨੁ ਸੂਰ ਕੋ ਰਾਮ ਜਲਾਜਲ ਦੀਨੋ ॥੪੯॥

sraunat dhaar chalee nabh ko jan soor ko raam jalaajal deeno |49|

પરિણામે લોહીનો પ્રવાહ એવો વહેતો હતો જાણે રામ સૂર્યને જળ અર્પણ કરી રહ્યા હોય.49.,

ਸਬ ਸੂਰ ਸੰਘਾਰ ਦਏ ਤਿਹ ਖੇਤਿ ਮਹਾ ਬਰਬੰਡ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਕੈ ॥

sab soor sanghaar de tih khet mahaa barabandd paraakram kai |

જ્યારે તે પરાક્રમી દેવીએ પોતાની શક્તિથી તમામ શૂરવીર રાક્ષસોને મારી નાખ્યા,

ਤਹ ਸ੍ਰਉਨਤ ਸਿੰਧੁ ਭਇਓ ਧਰਨੀ ਪਰਿ ਪੁੰਜ ਗਿਰੇ ਅਸਿ ਕੈ ਧਮ ਕੈ ॥

tah sraunat sindh bheio dharanee par punj gire as kai dham kai |

પછી પૃથ્વી પર લોહીનો એટલો જથ્થો પડ્યો કે તે લોહીનો દરિયો બની ગયો.

ਜਗ ਮਾਤ ਪ੍ਰਤਾਪ ਹਨੇ ਸੁਰ ਤਾਪ ਸੁ ਦਾਨਵ ਸੈਨ ਗਈ ਜਮ ਕੈ ॥

jag maat prataap hane sur taap su daanav sain gee jam kai |

જગતની માતાએ પોતાની શક્તિથી દેવતાઓના દુઃખ દૂર કર્યા અને રાક્ષસો યમના ધામમાં ગયા.

ਬਹੁਰੋ ਅਰਿ ਸਿੰਧੁਰ ਕੇ ਦਲ ਪੈਠ ਕੈ ਦਾਮਿਨਿ ਜਿਉ ਦੁਰਗਾ ਦਮਕੈ ॥੫੦॥

bahuro ar sindhur ke dal paitth kai daamin jiau duragaa damakai |50|

ત્યારે હાથીઓની સેનામાં દેવી દુર્ગા વીજળીની જેમ ચમકી.50.,

ਦੋਹਰਾ ॥

doharaa |

દોહરા,

ਜਬ ਮਹਖਾਸੁਰ ਮਾਰਿਓ ਸਬ ਦੈਤਨ ਕੋ ਰਾਜ ॥

jab mahakhaasur maario sab daitan ko raaj |

જ્યારે તમામ રાક્ષસોના રાજા મહિષાસુરનો વધ થયો,

ਤਬ ਕਾਇਰ ਭਾਜੇ ਸਬੈ ਛਾਡਿਓ ਸਕਲ ਸਮਾਜ ॥੫੧॥

tab kaaeir bhaaje sabai chhaaddio sakal samaaj |51|

પછી તમામ કાવડ તમામ સામાન છોડીને ભાગી ગયા.51.,

ਕਬਿਤੁ ॥

kabit |

કબીટ,

ਮਹਾਬੀਰ ਕਹਰੀ ਦੁਪਹਰੀ ਕੋ ਭਾਨੁ ਮਾਨੋ ਦੇਵਨ ਕੇ ਕਾਜ ਦੇਵੀ ਡਾਰਿਓ ਦੈਤ ਮਾਰਿ ਕੈ ॥

mahaabeer kaharee dupaharee ko bhaan maano devan ke kaaj devee ddaario dait maar kai |

પરમ પરાક્રમી દેવીએ, મધ્યાહ્ન સમયે સૂર્યની ભવ્યતા સાથે, દેવતાઓની સુખાકારી માટે રાક્ષસ-રાજાનો વધ કર્યો.

ਅਉਰ ਦਲੁ ਭਾਜਿਓ ਜੈਸੇ ਪਉਨ ਹੂੰ ਤੇ ਭਾਜੇ ਮੇਘ ਇੰਦ੍ਰ ਦੀਨੋ ਰਾਜ ਬਲੁ ਆਪਨੋ ਸੋ ਧਾਰਿ ਕੈ ॥

aaur dal bhaajio jaise paun hoon te bhaaje megh indr deeno raaj bal aapano so dhaar kai |

બાકીના રાક્ષસ-સૈન્ય એવી રીતે આડે-ધડક દોડ્યા, જેમ પવન પહેલાં વાદળ દૂર થઈ જાય છે, દેવીએ તેના પરાક્રમથી ઈન્દ્રને રાજ્ય આપ્યું.

ਦੇਸ ਦੇਸ ਕੇ ਨਰੇਸ ਡਾਰੈ ਹੈ ਸੁਰੇਸ ਪਾਇ ਕੀਨੋ ਅਭਖੇਕ ਸੁਰ ਮੰਡਲ ਬਿਚਾਰਿ ਕੈ ॥

des des ke nares ddaarai hai sures paae keeno abhakhek sur manddal bichaar kai |

તેણીએ ઘણા દેશોના સાર્વભૌમને ઇન્દ્રને પ્રણામ કરવા માટે પ્રણામ કર્યા અને તેમનો રાજ્યાભિષેક સમારોહ દેવતાઓની સભા દ્વારા વિચારપૂર્વક કરવામાં આવ્યો.

ਈਹਾ ਭਈ ਗੁਪਤਿ ਪ੍ਰਗਟਿ ਜਾਇ ਤਹਾ ਭਈ ਜਹਾ ਬੈਠੇ ਹਰਿ ਹਰਿਅੰਬਰਿ ਕੋ ਡਾਰਿ ਕੈ ॥੫੨॥

eehaa bhee gupat pragatt jaae tahaa bhee jahaa baitthe har harianbar ko ddaar kai |52|

આ રીતે, દેવી અહીંથી અદૃશ્ય થઈ ગઈ અને ત્યાં જ પ્રગટ થઈ, જ્યાં ભગવાન શિવ સિંહ-ચામડી પર બિરાજમાન હતા.52.,

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਮਾਰਕੰਡੇ ਪੁਰਾਨੇ ਸ੍ਰੀ ਚੰਡੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਉਕਤਿ ਬਿਲਾਸ ਮਹਖਾਸੁਰ ਬਧਹਿ ਨਾਮ ਦੁਤੀਆ ਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤਮ ਸਤੁ ਸੁਭਮ ਸਤੁ ॥੨॥

eit sree maarakandde puraane sree chanddee charitr ukat bilaas mahakhaasur badheh naam duteea dhiaae samaapatam sat subham sat |2|

માર્કંડેય પુરાણના ચંડી ચર્ત્ર ઉકાતિ બિલાસમાં નોંધાયેલું શીર્ષક ધરાવતા બીજા અધ્યાયનો અંત ��મહિષાસુરની હત્યા�� 2.,

ਦੋਹਰਾ ॥

doharaa |

દોહરા,

ਲੋਪ ਚੰਡਕਾ ਹੋਇ ਗਈ ਸੁਰਪਤਿ ਕੌ ਦੇ ਰਾਜ ॥

lop chanddakaa hoe gee surapat kau de raaj |

આ રીતે ઈન્દ્રને રાજાપદ અર્પણ કર્યા પછી ચંડિકા અદૃશ્ય થઈ ગઈ.

ਦਾਨਵ ਮਾਰਿ ਅਭੇਖ ਕਰਿ ਕੀਨੇ ਸੰਤਨ ਕਾਜ ॥੫੩॥

daanav maar abhekh kar keene santan kaaj |53|

તેણીએ રાક્ષસોને મારી નાખ્યા અને સંતોની સુખાકારી માટે તેમનો નાશ કર્યો.53.,

ਸ੍ਵੈਯਾ ॥

svaiyaa |

સ્વય્યા,

ਯਾ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਭਏ ਹੈ ਮਹਾਂ ਮੁਨਿ ਦੇਵਨ ਕੇ ਤਪ ਮੈ ਸੁਖ ਪਾਵੈਂ ॥

yaa te prasan bhe hai mahaan mun devan ke tap mai sukh paavain |

મહાન ઋષિઓ પ્રસન્ન થયા અને દેવતાઓનું ધ્યાન કરીને આરામ મેળવ્યો.

ਜਗ੍ਯ ਕਰੈ ਇਕ ਬੇਦ ਰਰੈ ਭਵ ਤਾਪ ਹਰੈ ਮਿਲਿ ਧਿਆਨਹਿ ਲਾਵੈਂ ॥

jagay karai ik bed rarai bhav taap harai mil dhiaaneh laavain |

યજ્ઞો થઈ રહ્યા છે, વેદોનો પાઠ થઈ રહ્યો છે અને દુઃખના નિવારણ માટે સાથે મળીને ચિંતન થઈ રહ્યું છે.

ਝਾਲਰ ਤਾਲ ਮ੍ਰਿਦੰਗ ਉਪੰਗ ਰਬਾਬ ਲੀਏ ਸੁਰ ਸਾਜ ਮਿਲਾਵੈਂ ॥

jhaalar taal mridang upang rabaab lee sur saaj milaavain |

નાના-મોટા કરતાલ, ટ્રમ્પેટ, કેટલડ્રમ અને રબાબ જેવા વિવિધ સંગીતનાં સાધનોની ધૂન સંવાદિતા બનાવવામાં આવી રહી છે.

ਕਿੰਨਰ ਗੰਧ੍ਰਬ ਗਾਨ ਕਰੈ ਗਨਿ ਜਛ ਅਪਛਰ ਨਿਰਤ ਦਿਖਾਵੈਂ ॥੫੪॥

kinar gandhrab gaan karai gan jachh apachhar nirat dikhaavain |54|

ક્યાંક કિન્નરો અને ગંધર્વો ગાતા હોય છે અને ક્યાંક ગણ, યક્ષ અને અપ્સરાઓ નાચતા હોય છે.54.,

ਸੰਖਨ ਕੀ ਧੁਨ ਘੰਟਨ ਕੀ ਕਰਿ ਫੂਲਨ ਕੀ ਬਰਖਾ ਬਰਖਾਵੈਂ ॥

sankhan kee dhun ghanttan kee kar foolan kee barakhaa barakhaavain |

શંખ અને ઘૂંટડાના અવાજથી તેઓ ફૂલોનો વરસાદ કરી રહ્યા છે.

ਆਰਤੀ ਕੋਟਿ ਕਰੈ ਸੁਰ ਸੁੰਦਰ ਪੇਖ ਪੁਰੰਦਰ ਕੇ ਬਲਿ ਜਾਵੈਂ ॥

aaratee kott karai sur sundar pekh purandar ke bal jaavain |

લાખો દેવતાઓ સંપૂર્ણ રીતે સુશોભિત, આરતી (પ્રદક્ષિણા) કરી રહ્યા છે અને ઈન્દ્રને જોઈને તેઓ તીવ્ર ભક્તિ દર્શાવે છે.

ਦਾਨਤਿ ਦਛਨ ਦੈ ਕੈ ਪ੍ਰਦਛਨ ਭਾਲ ਮੈ ਕੁੰਕਮ ਅਛਤ ਲਾਵੈਂ ॥

daanat dachhan dai kai pradachhan bhaal mai kunkam achhat laavain |

ભેટો આપીને અને ઇન્દ્રની આસપાસ પરિક્રમા કરી રહ્યા છે, તેઓ તેમના કપાળ પર કેસર અને ચોખાની આગળની નિશાની લગાવે છે.

ਹੋਤ ਕੁਲਾਹਲ ਦੇਵ ਪੁਰੀ ਮਿਲਿ ਦੇਵਨ ਕੇ ਕੁਲਿ ਮੰਗਲ ਗਾਵੈਂ ॥੫੫॥

hot kulaahal dev puree mil devan ke kul mangal gaavain |55|

બધા દેવતાઓના નગરમાં, ખૂબ જ ઉત્તેજના છે અને દેવતાઓના પરિવારો આનંદના ગીતો ગાઈ રહ્યા છે. 55.,

ਦੋਹਰਾ ॥

doharaa |

દોહરા,

ਐਸੇ ਚੰਡ ਪ੍ਰਤਾਪ ਤੇ ਦੇਵਨ ਬਢਿਓ ਪ੍ਰਤਾਪ ॥

aaise chandd prataap te devan badtio prataap |

આ રીતે ચંડીનો મહિમા વડે દેવતાઓનો વૈભવ વધ્યો.

ਤੀਨ ਲੋਕ ਜੈ ਜੈ ਕਰੈ ਰਰੈ ਨਾਮ ਸਤਿ ਜਾਪ ॥੫੬॥

teen lok jai jai karai rarai naam sat jaap |56|

ત્યાંના બધા જગત આનંદમાં છે અને સાચા નામના પાઠનો અવાજ સંભળાઈ રહ્યો છે.56.,

ਇਸੀ ਭਾਂਤਿ ਸੋ ਦੇਵਤਨ ਰਾਜ ਕੀਯੋ ਸੁਖੁ ਮਾਨ ॥

eisee bhaant so devatan raaj keeyo sukh maan |

દેવતાઓએ આ રીતે આરામથી શાસન કર્યું.,

ਬਹੁਰ ਸੁੰਭ ਨੈਸੁੰਭ ਦੁਇ ਦੈਤ ਬਡੇ ਬਲਵਾਨ ॥੫੭॥

bahur sunbh naisunbh due dait badde balavaan |57|

પરંતુ થોડા સમય પછી, સુંભ અને નિસુંભ નામના બે શક્તિશાળી રાક્ષસો દેખાયા.57.,

ਇੰਦ੍ਰ ਲੋਕ ਕੇ ਰਾਜ ਹਿਤ ਚੜਿ ਧਾਏ ਨ੍ਰਿਪ ਸੁੰਭ ॥

eindr lok ke raaj hit charr dhaae nrip sunbh |

ઇન્દ્રના રાજ્યને જીતવા માટે, રાજા સુંભ આગળ આવ્યા,

ਸੈਨਾ ਚਤੁਰੰਗਨਿ ਰਚੀ ਪਾਇਕ ਰਥ ਹੈ ਕੁੰਭ ॥੫੮॥

sainaa chaturangan rachee paaeik rath hai kunbh |58|

તેની ચાર પ્રકારની સેના જેમાં પગપાળા, રથમાં અને હાથીઓ પર સૈનિકો હતા.58.,

ਸ੍ਵੈਯਾ ॥

svaiyaa |

સ્વય્યા,

ਬਾਜਤ ਡੰਕ ਪੁਰੀ ਧੁਨ ਕਾਨਿ ਸੁ ਸੰਕਿ ਪੁਰੰਦਰ ਮੂੰਦਤ ਪਉਰੈ ॥

baajat ddank puree dhun kaan su sank purandar moondat paurai |

યુદ્ધના રણશિંગડાનો અવાજ સાંભળીને અને મનમાં શંકાસ્પદ થવાથી, ઇન્દ્ર તેના કિલ્લાના પોર્ટલ્સ.,

ਸੂਰ ਮੈ ਨਾਹਿ ਰਹੀ ਦੁਤਿ ਦੇਖਿ ਕੇ ਜੁਧ ਕੋ ਦੈਤ ਭਏ ਇਕ ਠਉਰੈ ॥

soor mai naeh rahee dut dekh ke judh ko dait bhe ik tthaurai |

લડાઈ માટે આગળ આવવાની યોદ્ધાઓની ખચકાટને ધ્યાનમાં લઈને, તમામ ડેમો એક જગ્યાએ એકઠા થયા.,

ਕਾਪ ਸਮੁੰਦ੍ਰ ਉਠੇ ਸਿਗਰੇ ਬਹੁ ਭਾਰ ਭਈ ਧਰਨੀ ਗਤਿ ਅਉਰੈ ॥

kaap samundr utthe sigare bahu bhaar bhee dharanee gat aaurai |

તેમનો મેળાવડો જોઈને મહાસાગરો ધ્રૂજી ઉઠ્યા અને પૃથ્વીની ગતિ ભારે બોજ સાથે બદલાઈ ગઈ.

ਮੇਰੁ ਹਲਿਓ ਦਹਲਿਓ ਸੁਰ ਲੋਕ ਜਬੈ ਦਲ ਸੁੰਭ ਨਿਸੁੰਭ ਕੇ ਦਉਰੈ ॥੫੯॥

mer halio dahalio sur lok jabai dal sunbh nisunbh ke daurai |59|

સુંભ અને નિસુંભનું બળ દોડતું જોઈ. સુમેરુ પર્વત ખસી ગયો અને દેવતાઓની દુનિયા આક્રોશિત થઈ ગઈ.59.,

ਦੋਹਰਾ ॥

doharaa |

દોહરા,

ਦੇਵ ਸਭੈ ਮਿਲਿ ਕੇ ਤਬੈ ਗਏ ਸਕ੍ਰ ਪਹਿ ਧਾਇ ॥

dev sabhai mil ke tabai ge sakr peh dhaae |

પછી બધા દેવો દોડીને ઈન્દ્ર પાસે ગયા.

ਕਹਿਓ ਦੈਤ ਆਏ ਪ੍ਰਬਲ ਕੀਜੈ ਕਹਾ ਉਪਾਇ ॥੬੦॥

kahio dait aae prabal keejai kahaa upaae |60|

તેઓએ તેને શક્તિશાળી ડેમોના વિજયને કારણે કેટલાક પગલાં ભરવા કહ્યું.60.,

ਸੁਨਿ ਕੋਪਿਓ ਸੁਰਪਾਲ ਤਬ ਕੀਨੋ ਜੁਧ ਉਪਾਇ ॥

sun kopio surapaal tab keeno judh upaae |

આ સાંભળીને દેવતાઓના રાજા ગુસ્સે થયા અને યુદ્ધ કરવા માટે પગલાં ભરવા લાગ્યા.

ਸੇਖ ਦੇਵ ਗਨ ਜੇ ਹੁਤੇ ਤੇ ਸਭ ਲੀਏ ਬੁਲਾਇ ॥੬੧॥

sekh dev gan je hute te sabh lee bulaae |61|

તેણે બાકીના બધા દેવતાઓને પણ બોલાવ્યા.61.,

ਸ੍ਵੈਯਾ ॥

svaiyaa |

સ્વય્યા,

સૂચિ (1 - 1428)

જાપ પાન: 1 - 10

અਕਾਲ ઉસ્તਤ પાન: 11 - 38

બચિત્તર નાટક પાન: 39 - 73

ચાંદી ચરિત્તર ઉકાત બિલાસ પાન: 74 - 99

ચાંદી ચરિત્તર પાન: 100 - 118

વાર શ્રી ભૌગૌતિ જી કી પાન: 119 - 126

જ્ઞાન પ્રબોધ પાન: 127 - 154

ચૌબીસ અવતાર પાન: 155 - 610

બ્રહ્મ અવતાર પાન: 611 - 634

રુદ્ર અવતાર પાન: 635 - 708

શબ્દ હજારે પાન: 709 - 712

૩૩ સ્વૈયાય પાન: 712 - 716

ખાલસા મહિમા પાન: 716 - 716

શસ્ત્ર નામ માળા પાન: 717 - 808

ચરિત્રોપાખ્યાણ પાન: 809 - 1388

જફરનામા પાન: 1389 - 1394

હિકાયત પાન: 1394 - 1428