શ્રી દસમ ગ્રંથ

પાન - 102


ਘਨ ਬੂੰਦਨ ਜਿਯੋ ਬਿਸਖੰ ਬਰਖੇ ॥੧੬॥
ghan boondan jiyo bisakhan barakhe |16|

અને વરસાદના ટીપાંની જેમ તીર મારવા લાગ્યા.16.

ਜਨੁ ਘੋਰ ਕੈ ਸਿਆਮ ਘਟਾ ਘੁਮਡੀ ॥
jan ghor kai siaam ghattaa ghumaddee |

ગર્જના કરતા અને આગળ વધતા કાળા વાદળોની જેમ,

ਅਸੁਰੇਸ ਅਨੀਕਨਿ ਤ੍ਰਯੋ ਉਮਿਡੀ ॥
asures aneekan trayo umiddee |

રાક્ષસ-રાજાના દળો આગળ વધ્યા.

ਜਗ ਮਾਤ ਬਿਰੂਥਨਿ ਮੋ ਧਸਿ ਕੈ ॥
jag maat biroothan mo dhas kai |

વિશ્વની માતા, દુશ્મનની સેનામાં ઘૂસીને,

ਧਨੁ ਸਾਇਕ ਹਾਥ ਗਹਿਯੋ ਹਸਿ ਕੈ ॥੧੭॥
dhan saaeik haath gahiyo has kai |17|

તેણીએ હસતાં હસતાં ધનુષ અને તીર પકડ્યા.17.

ਰਣ ਕੁੰਜਰ ਪੁੰਜ ਗਿਰਾਇ ਦੀਏ ॥
ran kunjar punj giraae dee |

તેણીએ યુદ્ધના મેદાનમાં હાથીઓના ટોળાને ઉથલાવી નાખ્યા,

ਇਕ ਖੰਡ ਅਖੰਡ ਦੁਖੰਡ ਕੀਏ ॥
eik khandd akhandd dukhandd kee |

અને તેમાંના કેટલાકને અર્ધભાગમાં કાપી નાખ્યા.

ਸਿਰ ਏਕਨਿ ਚੋਟ ਨਿਫੋਟ ਬਹੀ ॥
sir ekan chott nifott bahee |

તેમાંથી કેટલાકના માથા પર તેણીએ એવો જોરદાર ફટકો માર્યો,

ਤਰਵਾਰ ਹੁਐ ਤਰਵਾਰ ਰਹੀ ॥੧੮॥
taravaar huaai taravaar rahee |18|

કે મૃતદેહોને માથાથી લઈને પગની હથેળી સુધી વીંધેલા હતા.

ਤਨ ਝਝਰ ਹੁਐ ਰਣ ਭੂਮਿ ਗਿਰੇ ॥
tan jhajhar huaai ran bhoom gire |

સડી ગયેલા મૃતદેહો યુદ્ધના મેદાનમાં પડ્યા હતા

ਇਕ ਭਾਜ ਚਲੇ ਫਿਰ ਕੈ ਨ ਫਿਰੇ ॥
eik bhaaj chale fir kai na fire |

કેટલાક ભાગી ગયા અને પાછા ફર્યા નહીં

ਇਕਿ ਹਾਥ ਹਥਿਆਰ ਲੈ ਆਨਿ ਬਹੇ ॥
eik haath hathiaar lai aan bahe |

કેટલાક શસ્ત્રો પકડીને યુદ્ધના મેદાનમાં ઉતર્યા છે

ਲਰਿ ਕੈ ਮਰਿ ਕੈ ਗਿਰਿ ਖੇਤਿ ਰਹੇ ॥੧੯॥
lar kai mar kai gir khet rahe |19|

અને લડ્યા પછી મૃત્યુ પામ્યા અને મેદાનમાં પડ્યા.19.

ਨਰਾਜ ਛੰਦ ॥
naraaj chhand |

નારજ સ્તન્ઝા

ਤਹਾ ਸੁ ਦੈਤ ਰਾਜਯੰ ॥
tahaa su dait raajayan |

પછી વિશાળ રાજા (યુદ્ધનો)

ਸਜੇ ਸੋ ਸਰਬ ਸਾਜਯੰ ॥
saje so sarab saajayan |

પછી રાક્ષસ-રાજાએ યુદ્ધના તમામ સાધનો ભેગા કર્યા.

ਤੁਰੰਗ ਆਪ ਬਾਹੀਯੰ ॥
turang aap baaheeyan |

અને ઘોડાને આગળ ચલાવે છે

ਬਧੰ ਸੁ ਮਾਤ ਚਾਹੀਯੰ ॥੨੦॥
badhan su maat chaaheeyan |20|

તેણે પોતાનો ઘોડો આગળ ચલાવ્યો અને માતા (દેવી) ને મારી નાખવા માંગતો હતો.20.

ਤਬੈ ਦ੍ਰੁਗਾ ਬਕਾਰਿ ਕੈ ॥
tabai drugaa bakaar kai |

ત્યારે દુર્ગાએ પડકાર ફેંક્યો

ਕਮਾਣ ਬਾਣ ਧਾਰਿ ਕੈ ॥
kamaan baan dhaar kai |

પછી દેવી દુર્ગાએ તેને પડકાર ફેંક્યો, તેના ધનુષ્ય અને તીરો લીધા

ਸੁ ਘਾਵ ਚਾਮਰੰ ਕੀਯੋ ॥
su ghaav chaamaran keeyo |

અને ચમાર (નામના જનરલ) ને મારી નાખ્યો.

ਉਤਾਰ ਹਸਤਿ ਤੇ ਦੀਯੋ ॥੨੧॥
autaar hasat te deeyo |21|

તેણીએ ચમાર નામના સેનાપતિને ઘાયલ કર્યો અને તેને તેના હાથી પરથી જમીન પર ફેંકી દીધો.21

ਭੁਜੰਗ ਪ੍ਰਯਾਤ ਛੰਦ ॥
bhujang prayaat chhand |

ભુજંગ પ્રયાત શ્લોક

ਤਬੈ ਬੀਰ ਕੋਪੰ ਬਿੜਾਲਾਛ ਨਾਮੰ ॥
tabai beer kopan birraalaachh naaman |

ત્યારે બિરલાછ નામના હીરોને ગુસ્સો આવ્યો.

ਸਜੇ ਸਸਤ੍ਰ ਦੇਹੰ ਚਲੋ ਜੁਧ ਧਾਮੰ ॥
saje sasatr dehan chalo judh dhaaman |

તેણે પોતાની જાતને શસ્ત્રોથી સજ્જ કર્યા અને યુદ્ધના મેદાન તરફ ચાલ્યા.

ਸਿਰੰ ਸਿੰਘ ਕੇ ਆਨਿ ਘਾਯੰ ਪ੍ਰਹਾਰੰ ॥
siran singh ke aan ghaayan prahaaran |

તેણે પોતાનું હથિયાર સિંહના માથા પર માર્યું અને તેને ઘાયલ કર્યો,

ਬਲੀ ਸਿੰਘ ਸੋ ਹਾਥ ਸੋ ਮਾਰਿ ਡਾਰੰ ॥੨੨॥
balee singh so haath so maar ddaaran |22|

પરંતુ બહાદુર સિંહે તેને પોતાના હાથે મારી નાખ્યો.22.

ਬਿੜਾਲਾਛ ਮਾਰੇ ਸੁ ਪਿੰਗਾਛ ਧਾਏ ॥
birraalaachh maare su pingaachh dhaae |

જ્યારે બિરલાછ માર્યો ગયો, ત્યારે પિનાગછ આગળ દોડ્યો

ਦ੍ਰੁਗਾ ਸਾਮੁਹੇ ਬੋਲ ਬਾਕੇ ਸੁਨਾਏ ॥
drugaa saamuhe bol baake sunaae |

દુર્ગાની સામે જઈને તેણે કેટલાક અયોગ્ય શબ્દો ઉચ્ચાર્યા.

ਕਰੀ ਅਭ੍ਰਿ ਜ੍ਯੋ ਗਰਜ ਕੈ ਬਾਣ ਬਰਖੰ ॥
karee abhr jayo garaj kai baan barakhan |

વાદળની જેમ ગર્જના કરતા, તેણે તીરોની વોલી વરસાવી

ਮਹਾ ਸੂਰ ਬੀਰੰ ਭਰੇ ਜੁਧ ਹਰਖੰ ॥੨੩॥
mahaa soor beeran bhare judh harakhan |23|

તે મહાન વીર યુદ્ધના મેદાનમાં આનંદથી ભરાઈ ગયો.23.

ਤਬੈ ਦੇਵੀਅੰ ਪਾਣਿ ਬਾਣੰ ਸੰਭਾਰੰ ॥
tabai deveean paan baanan sanbhaaran |

પછી દેવીએ તેના ધનુષ અને તીરને પકડ્યા.

ਹਨਿਯੋ ਦੁਸਟ ਕੇ ਘਾਇ ਸੀਸੰ ਮਝਾਰੰ ॥
haniyo dusatt ke ghaae seesan majhaaran |

તેણીએ તેના શાફ્ટ વડે જુલમીને તેના માથા પર ઘાયલ કર્યો

ਗਿਰਿਯੋ ਝੂਮਿ ਭੂਮੰ ਗਏ ਪ੍ਰਾਣ ਛੁਟੰ ॥
giriyo jhoom bhooman ge praan chhuttan |

કોણ ડૂબી ગયો, જમીન પરથી નીચે પડ્યો અને અંતિમ શ્વાસ લીધા.

ਮਨੋ ਮੇਰ ਕੋ ਸਾਤਵੌ ਸ੍ਰਿੰਗ ਟੁਟੰ ॥੨੪॥
mano mer ko saatavau sring ttuttan |24|

એવું લાગતું હતું કે સુમેરુ પર્વતનું સાતમું શિખર નીચે પડી ગયું છે.24.

ਗਿਰੈ ਬੀਰ ਪਿੰਗਾਛ ਦੇਬੀ ਸੰਘਾਰੇ ॥
girai beer pingaachh debee sanghaare |

જ્યારે પીંગાછ જેવા યોદ્ધાઓ મેદાનમાં પડ્યા,

ਚਲੇ ਅਉਰੁ ਬੀਰੰ ਹਥਿਆਰੰ ਉਘਾਰੇ ॥
chale aaur beeran hathiaaran ughaare |

અન્ય યોદ્ધાઓ તેમના શસ્ત્રો સાથે આગળ વધ્યા.

ਤਬੈ ਰੋਸਿ ਦੇਬਿਯੰ ਸਰੋਘੰ ਚਲਾਏ ॥
tabai ros debiyan saroghan chalaae |

પછી દેવીએ ભારે ક્રોધમાં ઘણા તીરો માર્યા,

ਬਿਨਾ ਪ੍ਰਾਨ ਕੇ ਜੁਧ ਮਧੰ ਗਿਰਾਏ ॥੨੫॥
binaa praan ke judh madhan giraae |25|

જેણે યુદ્ધના મેદાનમાં ઘણા યોદ્ધાઓને આરામ આપ્યો.25.

ਚੌਪਈ ॥
chauapee |

ચૌપાઈ

ਜੇ ਜੇ ਸਤ੍ਰੁ ਸਾਮੁਹੇ ਆਏ ॥
je je satru saamuhe aae |

જેઓ દુશ્મન (રાક્ષસો) ની સામે આવ્યા હતા,

ਸਬੈ ਦੇਵਤਾ ਮਾਰਿ ਗਿਰਾਏ ॥
sabai devataa maar giraae |

જે શત્રુઓ દેવીની આગળ આવ્યા, તે બધા તેના દ્વારા માર્યા ગયા.

ਸੈਨਾ ਸਕਲ ਜਬੈ ਹਨਿ ਡਾਰੀ ॥
sainaa sakal jabai han ddaaree |

જ્યારે સમગ્ર (દુશ્મન) સૈન્ય માર્યા ગયા,

ਆਸੁਰੇਸ ਕੋਪਾ ਅਹੰਕਾਰੀ ॥੨੬॥
aasures kopaa ahankaaree |26|

જ્યારે બધી સેના આ રીતે ખતમ થઈ ગઈ, ત્યારે અહંકારી રાક્ષસ-રાજા ક્રોધથી ભરાઈ ગયા.26.

ਆਪ ਜੁਧ ਤਬ ਕੀਆ ਭਵਾਨੀ ॥
aap judh tab keea bhavaanee |

પછી ભવાની પોતે લડ્યા

ਚੁਨਿ ਚੁਨਿ ਹਨੈ ਪਖਰੀਆ ਬਾਨੀ ॥
chun chun hanai pakhareea baanee |

પછી દેવી દુર્ગાએ પોતે યુદ્ધ કર્યું, અને બખ્તર પહેરેલા યોદ્ધાઓને ઉપાડીને મારી નાખ્યા.

ਕ੍ਰੋਧ ਜੁਆਲ ਮਸਤਕ ਤੇ ਬਿਗਸੀ ॥
krodh juaal masatak te bigasee |

(દેવીના) માથામાંથી ક્રોધની અગ્નિ પ્રગટ થઈ,

ਤਾ ਤੇ ਆਪ ਕਾਲਿਕਾ ਨਿਕਸੀ ॥੨੭॥
taa te aap kaalikaa nikasee |27|

ક્રોધની જ્યોત તેના કપાળમાંથી પ્રગટ થઈ, જે દેવી કાલકાના રૂપમાં પ્રગટ થઈ.27.