શ્રી દસમ ગ્રંથ

પાન - 62


ਤਹਾ ਖਾਨ ਨੈਜਾਬਤੈ ਆਨ ਕੈ ਕੈ ॥
tahaa khaan naijaabatai aan kai kai |

એટલામાં નઝાબત ખાન આવ્યો

ਹਨਿਓ ਸਾਹ ਸੰਗ੍ਰਾਮ ਕੋ ਸਸਤ੍ਰ ਲੈ ਕੈ ॥
hanio saah sangraam ko sasatr lai kai |

પછી નજાબત ખાન આગળ આવ્યો અને તેના હથિયારો વડે સાંગો શાહ પર પ્રહાર કર્યો.

ਕਿਤੈ ਖਾਨ ਬਾਨੀਨ ਹੂੰ ਅਸਤ੍ਰ ਝਾਰੇ ॥
kitai khaan baaneen hoon asatr jhaare |

બાંકે ખાન પર (તેણે પણ) કેટલા તીર માર્યા

ਸਹੀ ਸਾਹ ਸੰਗ੍ਰਾਮ ਸੁਰਗੰ ਸਿਧਾਰੇ ॥੨੨॥
sahee saah sangraam suragan sidhaare |22|

કેટલાક કુશળ ખાન તેમના હથિયારો સાથે તેમના પર પડ્યા અને શાહ સંગ્રામને સ્વર્ગમાં મોકલ્યો.22.

ਦੋਹਰਾ ॥
doharaa |

દોહરા

ਮਾਰਿ ਨਿਜਾਬਤ ਖਾਨ ਕੋ ਸੰਗੋ ਜੁਝੈ ਜੁਝਾਰ ॥
maar nijaabat khaan ko sango jujhai jujhaar |

બહાદુર યોદ્ધા સગો શાહ નજબત ખાનને માર્યા પછી નીચે પડી ગયો.

ਹਾ ਹਾ ਇਹ ਲੋਕੈ ਭਇਓ ਸੁਰਗ ਲੋਕ ਜੈਕਾਰ ॥੨੩॥
haa haa ih lokai bheio surag lok jaikaar |23|

તેના વિશ્વમાં વિલાપ અને સ્વર્ગમાં આનંદ હતો.23.

ਭੁਜੰਗ ਪ੍ਰਯਾਤ ਛੰਦ ॥
bhujang prayaat chhand |

ભુજંગ શ્લોક

ਲਖੈ ਸਾਹ ਸੰਗ੍ਰਾਮ ਜੁਝੇ ਜੁਝਾਰੰ ॥
lakhai saah sangraam jujhe jujhaaran |

સાંગો શાહને યુદ્ધમાં લડતા અને પરાક્રમી ગતિ પ્રાપ્ત કરતા જોઈ,

ਤਵੰ ਕੀਟ ਬਾਣੰ ਕਮਾਣੰ ਸੰਭਾਰੰ ॥
tavan keett baanan kamaanan sanbhaaran |

જ્યારે આ નીચ વ્યક્તિએ શાહ સંગ્રામને પડતો જોયો (બહાદુરીથી લડતો હતો ત્યારે) તેણે તેના ધનુષ અને તીરને ઊંચે રાખ્યા.

ਹਨਿਯੋ ਏਕ ਖਾਨੰ ਖਿਆਲੰ ਖਤੰਗੰ ॥
haniyo ek khaanan khiaalan khatangan |

અને શિશ્તને બાંધીને તેણે એક ખાનને તીરથી મારી નાખ્યો

ਡਸਿਯੋ ਸਤ੍ਰ ਕੋ ਜਾਨੁ ਸ੍ਯਾਮੰ ਭੁਜੰਗੰ ॥੨੪॥
ddasiyo satr ko jaan sayaaman bhujangan |24|

તેણે, ખાન પર તેની નજર સ્થિર કરી, એક તીર ચલાવ્યું, જેણે કાળા કોબ્રાની જેમ દુશ્મનને ડંખ માર્યો, જે (ખાન) નીચે પડ્યો.24.

ਗਿਰਿਯੋ ਭੂਮਿ ਸੋ ਬਾਣ ਦੂਜੋ ਸੰਭਾਰਿਯੋ ॥
giriyo bhoom so baan doojo sanbhaariyo |

તે પૃથ્વી પર પડ્યો (અને અમે) બીજું તીર લીધું

ਮੁਖੰ ਭੀਖਨੰ ਖਾਨ ਕੇ ਤਾਨਿ ਮਾਰਿਯੋ ॥
mukhan bheekhanan khaan ke taan maariyo |

તેણે બીજું તીર કાઢ્યું અને નિશાન બનાવીને ભીખાન ખાનના ચહેરા પર માર્યું.

ਭਜਿਯੋ ਖਾਨ ਖੂਨੀ ਰਹਿਯੋ ਖੇਤਿ ਤਾਜੀ ॥
bhajiyo khaan khoonee rahiyo khet taajee |

(તે) લોહી તરસ્યો ખાન (પોતે) ભાગી ગયો (પણ તેનો) ઘોડો યુદ્ધના મેદાનમાં રહ્યો.

ਤਜੇ ਪ੍ਰਾਣ ਤੀਜੇ ਲਗੈ ਬਾਣ ਬਾਜੀ ॥੨੫॥
taje praan teeje lagai baan baajee |25|

લોહીલુહાણ ખાન પોતાનો ઘોડો મેદાનમાં છોડીને ભાગી ગયો, જે ત્રીજા તીરથી માર્યો ગયો.25.

ਛੁਟੀ ਮੂਰਛਨਾ ਹਰੀ ਚੰਦੰ ਸੰਭਾਰੋ ॥
chhuttee moorachhanaa haree chandan sanbhaaro |

(આટલા લાંબા સમયમાં) હરિચંદની મૂર્છા દૂર થઈ ગઈ (અને તે સ્વસ્થ થઈ ગયો).

ਗਹੇ ਬਾਣ ਕਾਮਾਣ ਭੇ ਐਚ ਮਾਰੇ ॥
gahe baan kaamaan bhe aaich maare |

હોશમાંથી ભાનમાં આવ્યા પછી, હરિ ચંદે અસ્પષ્ટ લક્ષ્ય સાથે તેના તીર ચલાવ્યા.

ਲਗੇ ਅੰਗਿ ਜਾ ਕੇ ਰਹੇ ਨ ਸੰਭਾਰੰ ॥
lage ang jaa ke rahe na sanbhaaran |

(તેના તીર) જેના શરીર (ભાગો) માં તે પોતાને બચાવી શક્યો નહીં

ਤਨੰ ਤਿਆਗ ਤੇ ਦੇਵ ਲੋਕੰ ਪਧਾਰੰ ॥੨੬॥
tanan tiaag te dev lokan padhaaran |26|

જેને પણ માર પડ્યો હતો, તે બેભાન થઈને નીચે પડી ગયો, અને પોતાનું શરીર છોડીને સ્વર્ગીય ધામમાં ગયો.26.

ਦੁਯੰ ਬਾਣ ਖੈਚੇ ਇਕੰ ਬਾਰਿ ਮਾਰੇ ॥
duyan baan khaiche ikan baar maare |

(તે) એક જ સમયે બે તીર મારતા હતા

ਬਲੀ ਬੀਰ ਬਾਜੀਨ ਤਾਜੀ ਬਿਦਾਰੇ ॥
balee beer baajeen taajee bidaare |

તેણે એક જ સમયે બે તીર નિશાન બનાવ્યા અને માર્યા અને તેના લક્ષ્યની પસંદગીની કાળજી લીધી નહીં.

ਜਿਸੈ ਬਾਨ ਲਾਗੈ ਰਹੇ ਨ ਸੰਭਾਰੰ ॥
jisai baan laagai rahe na sanbhaaran |

જેને તીર મારવામાં આવ્યું હતું તે (શરીરનો) બચાવ થયો ન હતો.

ਤਨੰ ਬੇਧਿ ਕੈ ਤਾਹਿ ਪਾਰੰ ਸਿਧਾਰੰ ॥੨੭॥
tanan bedh kai taeh paaran sidhaaran |27|

જેને પણ તેના તીરથી વાગ્યું અને વીંધવામાં આવ્યું, તે સીધો જ બીજી દુનિયામાં ગયો.27.

ਸਬੈ ਸ੍ਵਾਮਿ ਧਰਮੰ ਸੁ ਬੀਰੰ ਸੰਭਾਰੇ ॥
sabai svaam dharaman su beeran sanbhaare |

બધા યોદ્ધાઓ તેમના ભગવાનના ધર્મનું પાલન કરતા હતા.

ਡਕੀ ਡਾਕਣੀ ਭੂਤ ਪ੍ਰੇਤੰ ਬਕਾਰੇ ॥
ddakee ddaakanee bhoot pretan bakaare |

યોદ્ધાઓ મેદાનમાં તેમની ફરજ પ્રત્યે સાચા રહ્યા, ડાકણો અને ભૂતોએ તેમનું લોહી પીધું અને તીક્ષ્ણ અવાજો ઉભા કર્યા.

ਹਸੈ ਬੀਰ ਬੈਤਾਲ ਔ ਸੁਧ ਸਿਧੰ ॥
hasai beer baitaal aau sudh sidhan |

બીર-બૈતાલ અને (શિવના) સિદ્ધ સેવકો હસતા હતા.

ਚਵੀ ਚਾਵੰਡੀਯੰ ਉਡੀ ਗਿਧ ਬ੍ਰਿਧੰ ॥੨੮॥
chavee chaavanddeeyan uddee gidh bridhan |28|

બીર (પરાક્રમી આત્માઓ), બેતાલ (ભૂત) અને સિદ્ધો (પક્ષીઓ) હસ્યા, ડાકણો વાતો કરી રહ્યા હતા અને વિશાળ પતંગો (માંસ માટે) ઉડાડતા હતા.

ਹਰੀਚੰਦ ਕੋਪੇ ਕਮਾਣੰ ਸੰਭਾਰੰ ॥
hareechand kope kamaanan sanbhaaran |

હરિચંદે ગુસ્સે થઈને ધનુષ્ય પકડી લીધું

ਪ੍ਰਥਮ ਬਾਜੀਯੰ ਤਾਣ ਬਾਣੰ ਪ੍ਰਹਾਰੰ ॥
pratham baajeeyan taan baanan prahaaran |

ક્રોધથી ભરેલા હરિચંદે પોતાનું ધનુષ્ય બહાર કાઢ્યું, તેણે લક્ષ્ય રાખીને તેનું તીર માર્યું, જે મારા ઘોડાને વાગ્યું.

ਦੁਤੀਯ ਤਾਕ ਕੈ ਤੀਰ ਮੋ ਕੋ ਚਲਾਯੋ ॥
duteey taak kai teer mo ko chalaayo |

(પછી) તેણે નમ્રતાથી મારા પર બીજું તીર માર્યું.

ਰਖਿਓ ਦਈਵ ਮੈ ਕਾਨਿ ਛ੍ਵੈ ਕੈ ਸਿਧਾਯੰ ॥੨੯॥
rakhio deev mai kaan chhvai kai sidhaayan |29|

તેણે લક્ષ્ય રાખ્યું અને બીજું તીર મારી તરફ માર્યું, ભગવાને મારું રક્ષણ કર્યું, તેનું તીર ફક્ત મારા કાનને ચરતું હતું. 29.

ਤ੍ਰਿਤੀਯ ਬਾਣ ਮਾਰਿਯੋ ਸੁ ਪੇਟੀ ਮਝਾਰੰ ॥
triteey baan maariyo su pettee majhaaran |

(તેણે) ત્રીજું તીર પટ્ટામાં માર્યું

ਬਿਧਿਅੰ ਚਿਲਕਤੰ ਦੁਆਲ ਪਾਰੰ ਪਧਾਰੰ ॥
bidhian chilakatan duaal paaran padhaaran |

તેનું ત્રીજું તીર મારા કમર-પટ્ટાના બકલમાં ઊંડે સુધી ઘૂસી ગયું.

ਚੁਭੀ ਚਿੰਚ ਚਰਮੰ ਕਛੂ ਘਾਇ ਨ ਆਯੰ ॥
chubhee chinch charaman kachhoo ghaae na aayan |

(તેની) ચાંચ ચામડીને વીંધી નાખે છે પણ તેને ઈજા થઈ નથી.

ਕਲੰ ਕੇਵਲੰ ਜਾਨ ਦਾਸੰ ਬਚਾਯੰ ॥੩੦॥
kalan kevalan jaan daasan bachaayan |30|

તેની ધાર શરીરને સ્પર્શી, પરંતુ ઘા ન થયો, ભગવાને તેના સેવકને બચાવ્યો.30.

ਰਸਾਵਲ ਛੰਦ ॥
rasaaval chhand |

રસાવલ શ્લોક

ਜਬੈ ਬਾਣ ਲਾਗਿਯੋ ॥
jabai baan laagiyo |

જ્યારે તીર વાગે (અમને),

ਤਬੈ ਰੋਸ ਜਾਗਿਯੋ ॥
tabai ros jaagiyo |

જ્યારે તીરની ધાર મારા શરીરને સ્પર્શતી હતી, ત્યારે તે મારા રોષને ઉત્તેજિત કરતી હતી.

ਕਰੰ ਲੈ ਕਮਾਣੰ ॥
karan lai kamaanan |

(અમે) હાથમાં ધનુષ્ય સાથે

ਹਨੰ ਬਾਣ ਤਾਣੰ ॥੩੧॥
hanan baan taanan |31|

મેં મારા હાથમાં ધનુષ્ય લીધું અને લક્ષ્ય રાખ્યું અને તીર માર્યું.31.

ਸਬੈ ਬੀਰ ਧਾਏ ॥
sabai beer dhaae |

(જ્યારે આપણે) ઘણા તીર માર્યા

ਸਰੋਘੰ ਚਲਾਏ ॥
saroghan chalaae |

બધા યોદ્ધાઓ ભાગી ગયા, જ્યારે તીરનો વોલી વરસ્યો.

ਤਬੈ ਤਾਕਿ ਬਾਣੰ ॥
tabai taak baanan |

(પછી) સિષ્ટ પહેરીને (અમે) તીર છોડ્યું.

ਹਨਿਯੋ ਏਕ ਜੁਆਣੰ ॥੩੨॥
haniyo ek juaanan |32|

પછી મેં એક યોદ્ધા પર તીર માર્યું અને તેને મારી નાખ્યો.32.

ਹਰੀ ਚੰਦ ਮਾਰੇ ॥
haree chand maare |

હરિ ચંદને માર્યો

ਸੁ ਜੋਧਾ ਲਤਾਰੇ ॥
su jodhaa lataare |

હરિચંદ માર્યા ગયા અને તેમના બહાદુર સૈનિકોને કચડી નાખવામાં આવ્યા.

ਸੁ ਕਾਰੋੜ ਰਾਯੰ ॥
su kaarorr raayan |

(કોણ હતો) કરોર રાયનો રાજા,