શ્રી દસમ ગ્રંથ

પાન - 945


ਜੀਤਿ ਜੁਧ ਦ੍ਵੈ ਬਰ ਲਏ ਕੈ ਕੈ ਅਤਿ ਸੁਭ ਕਾਇ ॥੩੪॥
jeet judh dvai bar le kai kai at subh kaae |34|

જીવનસાથી કૈકેયી, એક સુંદર, યુદ્ધમાં જીતીને ઘણા વરદાન મેળવ્યા.(34)(1)

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਪਖ੍ਯਾਨੇ ਤ੍ਰਿਯਾ ਚਰਿਤ੍ਰੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਭੂਪ ਸੰਬਾਦੇ ਇਕ ਸੌ ਦੋਇ ਚਰਿਤ੍ਰ ਸਮਾਪਤਮ ਸਤੁ ਸੁਭਮ ਸਤੁ ॥੧੦੨॥੧੮੯੯॥ਅਫਜੂੰ॥
eit sree charitr pakhayaane triyaa charitre mantree bhoop sanbaade ik sau doe charitr samaapatam sat subham sat |102|1899|afajoon|

રાજા અને મંત્રીની શુભ ચરિત્રની વાતચીતની 102મી ઉપમા, આશીર્વાદ સાથે પૂર્ણ. (102) (1897)

ਚੌਪਈ ॥
chauapee |

ચોપાઈ

ਅਸਟ ਨਦੀ ਜਿਹ ਠਾ ਮਿਲਿ ਗਈ ॥
asatt nadee jih tthaa mil gee |

જ્યાં આઠ નદીઓ મળે છે,

ਬਹਤੀ ਅਧਿਕ ਜੋਰ ਸੋ ਭਈ ॥
bahatee adhik jor so bhee |

જ્યાં આઠ નદીઓનો સંગમ હતો, ત્યાં હંમેશા ગર્જના કરતી આભા હતી.

ਠਟਾ ਸਹਿਰ ਬਸਿਯੋ ਤਹ ਭਾਰੋ ॥
tthattaa sahir basiyo tah bhaaro |

થટ્ટા નામનું એક મોટું નગર હતું.

ਜਨ ਬਿਧਿ ਦੂਸਰ ਸ੍ਵਰਗ ਸੁ ਧਾਰੋ ॥੧॥
jan bidh doosar svarag su dhaaro |1|

ત્યાં વસેલું નગર બ્રહ્મા, સર્જનહાર દ્વારા સ્થાપિત અન્ય સ્વર્ગ જેવું લાગતું હતું.(1)

ਦੋਹਰਾ ॥
doharaa |

દ્વિ:

ਤਹਾ ਧਾਮ ਪਤਿਸਾਹ ਕੇ ਜਲਨ ਨਾਮਾ ਪੂਤ ॥
tahaa dhaam patisaah ke jalan naamaa poot |

દોહીરા

ਸੂਰਤਿ ਸੀਰਤਿ ਮੈ ਅਧਿਕ ਬਿਧਿ ਨੈ ਸਜਿਯੋ ਸਪੂਤ ॥੨॥
soorat seerat mai adhik bidh nai sajiyo sapoot |2|

તે જગ્યાના રાજાને જલાલ નામનો પુત્ર હતો.

ਜੋ ਅਬਲਾ ਤਾ ਕੌ ਲਖੈ ਰੀਝ ਰਹੈ ਮਨ ਮਾਹਿ ॥
jo abalaa taa kau lakhai reejh rahai man maeh |

તેનો ચહેરો અને સ્વભાવ જાણે ભગવાને પોતે જ બનાવ્યો હોય.(2)

ਗਿਰੇ ਮੂਰਛਨਾ ਹ੍ਵੈ ਧਰਨਿ ਤਨਿਕ ਰਹੈ ਸੁਧਿ ਨਾਹਿ ॥੩॥
gire moorachhanaa hvai dharan tanik rahai sudh naeh |3|

કોઈપણ સ્ત્રી જે તેની તરફ જોતી, તે અત્યંત સંતોષ અનુભવતી.

ਸਾਹ ਜਲਾਲ ਸਿਕਾਰ ਕੌ ਇਕ ਦਿਨ ਨਿਕਸਿਯੋ ਆਇ ॥
saah jalaal sikaar kau ik din nikasiyo aae |

તેણી તેની ચેતના પણ ગુમાવશે અને જમીન પર સપાટ પડી જશે (3)

ਮ੍ਰਿਗਿਯਨ ਕੌ ਮਾਰਤ ਭਯੋ ਤਰਲ ਤੁਰੰਗ ਧਵਾਇ ॥੪॥
mrigiyan kau maarat bhayo taral turang dhavaae |4|

જલ્લાલ, રાજા, એક દિવસ શિકાર માટે નીકળ્યો,

ਚੌਪਈ ॥
chauapee |

અને તેના ઘોડાઓ દોડાવીને હરણનો પીછો કરીને મારી નાખ્યો.(4)

ਏਕ ਮਿਰਗ ਆਗੇ ਤਿਹ ਆਯੌ ॥
ek mirag aage tih aayau |

ચોપાઈ

ਤਿਹ ਪਾਛੇ ਤਿਨ ਤੁਰੈ ਧਵਾਯੋ ॥
tih paachhe tin turai dhavaayo |

એક હરણ તેનો રસ્તો ઓળંગી ગયો અને તેણે તેનો પીછો કરવા ઘોડો મૂક્યો.

ਛੋਰਿ ਸੈਨ ਐਸੇ ਵਹ ਧਾਯੋ ॥
chhor sain aaise vah dhaayo |

સેના છોડીને તે આ રીતે ભાગી ગયો

ਸਹਿਰ ਬੂਬਨਾ ਕੇ ਮਹਿ ਆਯੋ ॥੫॥
sahir boobanaa ke meh aayo |5|

તેણે તેની સેના છોડી દીધી અને બૂબના શહેર તરફ વળ્યો.(5)

ਅਧਿਕ ਤ੍ਰਿਖਾ ਜਬ ਤਾਹਿ ਸੰਤਾਯੋ ॥
adhik trikhaa jab taeh santaayo |

જ્યારે તરસ તેને ખૂબ સતાવતી હતી

ਬਾਗ ਬੂਬਨਾ ਕੇ ਮਹਿ ਆਯੋ ॥
baag boobanaa ke meh aayo |

જ્યારે તેને તરસ લાગી ત્યારે તે બૂબના બગીચામાં આવ્યો.

ਪਾਨੀ ਉਤਰਿ ਅਸ੍ਵ ਤੇ ਪੀਯੋ ॥
paanee utar asv te peeyo |

તેણે ઘોડા પરથી ઉતરીને પાણી પીધું.

ਤਾ ਕੋ ਤਬ ਨਿੰਦ੍ਰਹਿ ਗਹਿ ਲੀਯੋ ॥੬॥
taa ko tab nindreh geh leeyo |6|

તે નીચે ઊતર્યો, પાણી પીધું અને ઊંઘથી ભરાઈ ગયો.(6)

ਤਬ ਤਹ ਸੋਇ ਰਹਿਯੋ ਸੁਖ ਪਾਈ ॥
tab tah soe rahiyo sukh paaee |

પછી તે ત્યાં શાંતિથી સૂઈ ગયો.

ਭਈ ਸਾਝ ਅਬਲਾ ਤਹ ਆਈ ॥
bhee saajh abalaa tah aaee |

તે સૂતો રહ્યો, અને બપોરે એક સ્ત્રી અંદર આવી.

ਅਮਿਤ ਰੂਪ ਜਬ ਤਾਹਿ ਨਿਹਾਰਿਯੋ ॥
amit roop jab taeh nihaariyo |

જ્યારે તેણીએ તેના મોહક લક્ષણો જોયા,

ਹਰਿ ਅਰਿ ਸਰ ਤਾ ਕੇ ਤਨ ਮਾਰਿਯੋ ॥੭॥
har ar sar taa ke tan maariyo |7|

કામદેવના તીરો તેના હૃદયમાં વીંધાઈ ગયા.(7)

ਤਾ ਕੌ ਰੂਪ ਹੇਰਿ ਬਸ ਭਈ ॥
taa kau roop her bas bhee |

તેના તેજસ્વી ચહેરાએ તેણીને એટલી કબજે કરી કે તેણીએ ફેરવવાનું નક્કી કર્યું

ਬਿਨੁ ਦਾਮਨ ਚੇਰੀ ਹ੍ਵੈ ਗਈ ॥
bin daaman cheree hvai gee |

તેના ગુલામ, પણ, નાણાકીય પુરસ્કાર વિના.

ਤਾ ਕੀ ਲਗਨ ਚਿਤ ਮੈ ਲਾਗੀ ॥
taa kee lagan chit mai laagee |

તેમના પ્રત્યેની ભક્તિ એટલી તીવ્રતામાં ઉભરી આવી

ਨੀਦ ਭੂਖ ਸਿਗਰੀ ਤਿਹ ਭਾਗੀ ॥੮॥
need bhookh sigaree tih bhaagee |8|

કે તેણીએ ખોરાકની જરૂરિયાતની અવગણના કરી.(8)

ਦੋਹਰਾ ॥
doharaa |

દોહીરા

ਜਾ ਕੇ ਲਾਗਤ ਚਿਤ ਮੈ ਲਗਨ ਪਿਯਾ ਕੀ ਆਨ ॥
jaa ke laagat chit mai lagan piyaa kee aan |

જેઓ તેમના હૃદયને પ્રેમથી તરબોળ કરે છે,

ਲਾਜ ਭੂਖਿ ਭਾਗਤ ਸਭੈ ਬਿਸਰਤ ਸਕਲ ਸਿਯਾਨ ॥੯॥
laaj bhookh bhaagat sabhai bisarat sakal siyaan |9|

તેઓ નિર્લજ્જ બની જાય છે, તેમની શાણપણ ઉડી જાય છે અને તેઓ ખાવાની ઇચ્છા છોડી દે છે.(9)

ਜਾ ਦਿਨ ਪਿਯ ਪ੍ਯਾਰੇ ਮਿਲੈ ਸੁਖ ਉਪਜਤ ਮਨ ਮਾਹਿ ॥
jaa din piy payaare milai sukh upajat man maeh |

જેઓ પ્રેમ પ્રાપ્ત કરે છે, તેઓ આનંદથી સંપન્ન થાય છે,

ਤਾ ਦਿਨ ਸੋ ਸੁਖ ਜਗਤ ਮੈ ਹਰ ਪੁਰ ਹੂੰ ਮੈ ਨਾਹਿ ॥੧੦॥
taa din so sukh jagat mai har pur hoon mai naeh |10|

અને આનંદ, જે તેઓ સ્વર્ગમાં પણ શોધી શકતા નથી. (10)

ਜਾ ਕੇ ਤਨ ਬਿਰਹਾ ਬਸੈ ਲਗਤ ਤਿਸੀ ਕੋ ਪੀਰ ॥
jaa ke tan birahaa basai lagat tisee ko peer |

એક, જે વિચ્છેદનો સામનો કરે છે, તે ફક્ત પીડાનો જ અનુભવ કરી શકે છે.

ਜੈਸੇ ਚੀਰ ਹਿਰੌਲ ਕੋ ਪਰਤ ਗੋਲ ਪਰ ਭੀਰ ॥੧੧॥
jaise cheer hiraual ko parat gol par bheer |11|

શરીર પર બોઇલ હોય તેવી વ્યક્તિ જ પીડાની ડિગ્રી અનુભવી શકે છે.(11)

ਬੂਬਨਾ ਬਾਚ ॥
boobanaa baach |

બૂબના ટોક

ਕੌਨ ਦੇਸ ਏਸ੍ਵਰਜ ਤੂ ਕੌਨ ਦੇਸ ਕੋ ਰਾਵ ॥
kauan des esvaraj too kauan des ko raav |

'તમે કયા દેશમાંથી આવો છો અને કયા પ્રદેશના રાજા છો?

ਕ੍ਯੋਨ ਆਯੋ ਇਹ ਠੌਰ ਤੂ ਮੋ ਕਹ ਭੇਦ ਬਤਾਵ ॥੧੨॥
kayon aayo ih tthauar too mo kah bhed bataav |12|

'તમે અહીં કેમ આવ્યા છો? કૃપા કરીને મને તમારા વિશે બધું જણાવો.'(12)

ਜਲੂ ਬਾਚ ॥
jaloo baach |

જલાલની વાત

ਚੌਪਈ ॥
chauapee |

ચોપાઈ

ਠਟਾ ਦੇਸ ਏਸ੍ਵਰ ਮਹਿ ਜਾਯੋ ॥
tthattaa des esvar meh jaayo |

હું થટ્ટા દેશના રાજાનો પુત્ર છું

ਖਿਲਤ ਅਖੇਟਕ ਇਹ ਠਾ ਆਯੋ ॥
khilat akhettak ih tthaa aayo |

'હું થટ્ટા દેશના રાજાનો પુત્ર છું અને અહીં શિકાર કરવા આવ્યો છું.

ਪਿਯਤ ਪਾਨਿ ਹਾਰਿਯੋ ਸ੍ਵੈ ਗਯੋ ॥
piyat paan haariyo svai gayo |

પાણી પીતાની સાથે જ હું થાકી ગયો હોવાથી (અહીં) ઊંઘી ગયો

ਅਬ ਤੁਮਰੋ ਦਰਸਨ ਮੁਹਿ ਭਯੋ ॥੧੩॥
ab tumaro darasan muhi bhayo |13|

'પાણી પીધા પછી, ખૂબ થાકી જવાથી, હું સૂવા ન ગયો, અને હવે હું તમારી ઝલક જોઈ રહ્યો છું.' (l3)

ਦੋਹਰਾ ॥
doharaa |

દોહીરા

ਹੇਰਿ ਰੂਪ ਤਾ ਕੌ ਤਰੁਨਿ ਬਸਿ ਹ੍ਵੈ ਗਈ ਪ੍ਰਬੀਨ ॥
her roop taa kau tarun bas hvai gee prabeen |

તેની સુંદરતા જોઈને તે અત્યંત ડૂબી ગઈ હતી,