શ્રી દસમ ગ્રંથ

પાન - 1370


ਗਿਰੇ ਪਾਕ ਸਾਹੀਦ ਯਾਕੀਨ ਹ੍ਵੈ ਕੈ ॥
gire paak saaheed yaakeen hvai kai |

અને ચોક્કસ તેઓ પવિત્ર શહીદી પ્રાપ્ત કર્યા પછી નીચે પડી રહ્યા હતા.

ਕਹੂੰ ਬੀਰ ਬਾਕੇ ਨਚਾਵੈ ਤੁਰੰਗੈ ॥
kahoon beer baake nachaavai turangai |

ક્યાંક બહાદુર ઘોડાઓ નાચી રહ્યા હતા

ਕਹੂੰ ਜੰਗ ਜੋਧਾ ਬਿਰਾਜੈ ਉਤੰਗੈ ॥੧੬੭॥
kahoon jang jodhaa biraajai utangai |167|

અને ક્યાંક યુદ્ધમાં ઉચ્ચ યોદ્ધાઓ પ્રતાપ દેખાડી રહ્યા હતા. 167.

ਕਹੂੰ ਬੀਰ ਬਾਨੈਤ ਬੀਰੇ ਉਠਾਵੈਂ ॥
kahoon beer baanait beere utthaavain |

ક્યાંક બાંકે બીર (યુદ્ધનું) દેવું વધારતું હતું.

ਕਹੂੰ ਖੇਤ ਮੈ ਖਿੰਗ ਖਤ੍ਰੀ ਨਚਾਵੈਂ ॥
kahoon khet mai khing khatree nachaavain |

ક્યાંક યુદ્ધ-ક્ષેત્રમાં છત્રીના ઘોડા ('ઢિંગ') નાચતા હતા.

ਕਹੂੰ ਕੋਪ ਕੈ ਕੈ ਹਠੀ ਦਾਤ ਚਾਬੈਂ ॥
kahoon kop kai kai hatthee daat chaabain |

ક્યાંક ગુસ્સામાં હાથી (યોદ્ધાઓ) દાંત પીસતા હતા.

ਕਿਤੇ ਮੂੰਛ ਐਂਠੈ ਕਿਤੇ ਪਾਗ ਦਾਬੈਂ ॥੧੬੮॥
kite moonchh aaintthai kite paag daabain |168|

ક્યાંક (યોદ્ધાઓ) તેમની મૂછો મરોડતા હતા તો ક્યાંક તેમના પગ હલતા હતા. 168.

ਦੁਹੂੰ ਓਰ ਗਾਜੇ ਜਬੈ ਛਤ੍ਰਧਾਰੀ ॥
duhoon or gaaje jabai chhatradhaaree |

જ્યારે છત્રધારીઓ (સૈનિકો) બંને બાજુથી ગર્જના કરતા હતા,

ਮਚੋ ਲੋਹ ਗਾੜੋ ਪਰੀ ਮਾਰਿ ਭਾਰੀ ॥
macho loh gaarro paree maar bhaaree |

તેથી એક ભયંકર યુદ્ધ ફાટી નીકળ્યું અને ઘણી કતલ શરૂ થઈ.

ਮਹਾ ਕੋਪ ਕੈ ਬੀਰ ਬਾਜੀ ਉਚਕੈ ॥
mahaa kop kai beer baajee uchakai |

ખૂબ ગુસ્સે થઈને સૈનિકો અને ઘોડાઓ કૂદવા લાગ્યા.

ਲਗੇ ਦੇਹ ਮੋ ਘਾਇ ਗਾੜੇ ਭਭਕੈ ॥੧੬੯॥
lage deh mo ghaae gaarre bhabhakai |169|

(માંથી લોહી) શરીરના ઊંડા ઘામાંથી લોહી વહેવા લાગ્યું. 169.

ਕਹੂੰ ਕੁੰਡਲਾਕਾਰ ਮੁੰਡੈ ਬਿਰਾਜੈ ॥
kahoon kunddalaakaar munddai biraajai |

ક્યાંક કુંડલદાર (વાળવાળા) માથે શોભતા હતા

ਲਖੇ ਮੁੰਡ ਮਾਲਾਹੁ ਕੇ ਮੁੰਡ ਲਾਜੈ ॥
lakhe mundd maalaahu ke mundd laajai |

(તેમને) જોઈને તેઓ શિવના ગળામાંની માળાઓના છેડા દૂર કરી રહ્યા હતા.

ਕਹੂੰ ਘੂੰਮ ਘੂਮੈ ਪਰੇ ਬੀਰ ਭਾਰੀ ॥
kahoon ghoonm ghoomai pare beer bhaaree |

ક્યાંક મહાન યોદ્ધાઓ ઉઠાવીને નીચે પડી ગયા હતા.

ਮਨੋ ਸਿਧ੍ਰਯ ਬੈਠੇ ਲਗੇ ਜੋਗ ਤਾਰੀ ॥੧੭੦॥
mano sidhray baitthe lage jog taaree |170|

(એવું લાગતું હતું કે) જાણે તે સિદ્ધયોગની તાળીઓ પાડીને બેઠો હતો. 170.

ਤਹਾ ਸ੍ਰੋਨ ਕੀ ਕੂਲ ਘਾਰੀ ਬਿਰਾਜੈ ॥
tahaa sron kee kool ghaaree biraajai |

એ જોઈને ત્યાં લોહીની નદી વહી રહી હતી

ਲਖੈ ਅਸਟ ਨਦ੍ਰਯਾਨ ਕੋ ਦ੍ਰਪ ਭਾਜੈ ॥
lakhai asatt nadrayaan ko drap bhaajai |

આઠ (પવિત્ર) નદીઓનું ગૌરવ અદૃશ્ય થઈ રહ્યું હતું.

ਤਹਾ ਬ੍ਰਿੰਦ ਬਾਜੀ ਬਹੇ ਨਕ੍ਰ ਜੈਸੇ ॥
tahaa brind baajee bahe nakr jaise |

અનેક ઘોડાઓનું ટોળું તેમાં મગરની જેમ વહી રહ્યું હતું.

ਲਸੈ ਮਤ ਦੰਤੀ ਮਹਾ ਸੈਲ ਕੈਸੇ ॥੧੭੧॥
lasai mat dantee mahaa sail kaise |171|

મસ્ત હાથીઓ મોટા પહાડો જેવા દેખાતા હતા. 171.

ਧੁਜਾ ਬ੍ਰਿਛ ਤਾ ਮੋ ਬਹੇ ਜਾਤ ਐਸੇ ॥
dhujaa brichh taa mo bahe jaat aaise |

તેમાં તીરની જેમ ધ્વજ લહેરાવવામાં આવી રહ્યા હતા

ਲਸੈ ਡੰਡ ਪਤ੍ਰੀ ਬਿਨਾ ਪਤ੍ਰ ਜੈਸੇ ॥
lasai ddandd patree binaa patr jaise |

જેમ કે સરનામા વગરની લાકડીઓ વહી રહી હતી.

ਕਹੂੰ ਛਤ੍ਰ ਤਾ ਮੋ ਬਹੇ ਜਾਤ ਕਾਟੇ ॥
kahoon chhatr taa mo bahe jaat kaatte |

એમાં ક્યાંક કપાયેલી છત્રીઓ વહેતી હતી.

ਮਨੋ ਫੇਨ ਸੇ ਬਾਰਿ ਮੈ ਬਸਤ੍ਰ ਫਾਟੇ ॥੧੭੨॥
mano fen se baar mai basatr faatte |172|

ફીણ એવું લાગતું હતું કે જાણે ફાટેલા કપડાં પાણીમાં તરતા હોય. 172.

ਕਹੂੰ ਬਾਹ ਕਾਟੀ ਬਹੇ ਜਾਤ ਐਸੇ ॥
kahoon baah kaattee bahe jaat aaise |

ક્યાંક કપાયેલો હાથ આ રીતે ધોવાઈ રહ્યો હતો,

ਮਨੋ ਪੰਚ ਬਕ੍ਰਤਾਨ ਕੇ ਨਾਗ ਜੈਸੇ ॥
mano panch bakrataan ke naag jaise |

જાણે શિવ ('પંચ બક્રતન') સાપ હોય.

ਚੜੇ ਬੀਰ ਬਾਜੀ ਬਹੇ ਜਾਤ ਮਾਰੇ ॥
charre beer baajee bahe jaat maare |

ક્યાંક ઘોડા પર માર્યા ગયેલા યોદ્ધાઓ ભટકતા હતા,

ਸਨਾਹੀਨ ਕੇ ਸ੍ਵਾਰ ਪਾਰੈ ਪਧਾਰੇ ॥੧੭੩॥
sanaaheen ke svaar paarai padhaare |173|

જેમ જેમ મશ્ક ('સનહીન') પર સવાર (વ્યક્તિઓ) પાર જઈ રહ્યા હતા. 173.

ਕਹੂੰ ਖੋਲ ਖੰਡੇ ਬਹੇ ਜਾਤ ਮਾਰੇ ॥
kahoon khol khandde bahe jaat maare |

ક્યાંક (તૂટેલા) ટુકડાઓ અને આવરણ (આમ) ઉતારવામાં આવી રહ્યા હતા,

ਮਨੋ ਏਕਠੇ ਕਛ ਮਛ ਹ੍ਵੈ ਪਧਾਰੇ ॥
mano ekatthe kachh machh hvai padhaare |

જાણે બગલ અને માછલી એકસાથે ધોઈ રહ્યા હોય.

ਤਹਾ ਪਾਗ ਛੂਟੇ ਬਹੇ ਜਾਤ ਐਸੇ ॥
tahaa paag chhootte bahe jaat aaise |

ત્યાં ખુલ્લી પાઘડીઓ આ રીતે વહેતી હતી,

ਮਨੋ ਤੀਸ ਬ੍ਰਯਾਮਾਨ ਕੇ ਨਾਗ ਜੈਸੇ ॥੧੭੪॥
mano tees brayaamaan ke naag jaise |174|

જાણે ત્રીસ બિયામાન (બે ગજ લંબાઇ) લાંબા સાપ હોય. 174.

ਝਖੀ ਝੁੰਡ ਜਾ ਮੈ ਕਟਾਰੀ ਬਿਰਾਜੈ ॥
jhakhee jhundd jaa mai kattaaree biraajai |

તેમાં, ડંખવાળાઓને માછલીઓની શાળાની જેમ શણગારવામાં આવ્યા હતા.

ਲਖੇ ਖਿੰਗ ਬਾਕੇ ਬਲੀ ਨਾਗ ਲਾਜੈ ॥
lakhe khing baake balee naag laajai |

સફેદ ઘોડાઓને જોઈને મજબૂત સાપ પણ ડરી જતા.

ਕਹੂੰ ਚਰਮ ਕਾਟੇ ਗਿਰੇ ਸਸਤ੍ਰ ਅਸਤ੍ਰੈ ॥
kahoon charam kaatte gire sasatr asatrai |

ક્યાંક ઢાલ ('ચામડી') કપાઈ ગઈ અને (ક્યાંક) શસ્ત્રો અને બખ્તર પડી ગયા.

ਕਹੂੰ ਬੀਰ ਬਾਜੀ ਬਹੇ ਜਾਤ ਬਸਤ੍ਰੈ ॥੧੭੫॥
kahoon beer baajee bahe jaat basatrai |175|

ક્યાંક સૈનિકો અને ઘોડાઓને બખ્તરની સાથે તરવરાવવામાં આવી રહ્યા હતા. 175.

ਹਲਾਚਾਲ ਕੈ ਕੈ ਹਠੀ ਦੈਤ ਢੂਕੇ ॥
halaachaal kai kai hatthee dait dtooke |

હઠીલા દૈત્યો આગળ વધવા તૈયાર હતા

ਚਹੂੰ ਓਰ ਗਾਜੇ ਮਹਾ ਕਾਲ ਜੂ ਕੇ ॥
chahoon or gaaje mahaa kaal joo ke |

અને મહાકાલ જીની ચારેય બાજુ ગર્જના થઈ.

ਕਿਤੇ ਕੋਪ ਕੈ ਸਸਤ੍ਰ ਅਸਤ੍ਰੈ ਚਲਾਵੈ ॥
kite kop kai sasatr asatrai chalaavai |

ક્યાંક ગુસ્સામાં, હથિયારોથી ફાયરિંગ થઈ રહ્યું હતું

ਕਿਤੇ ਸੰਖ ਔ ਭੀਮ ਭੇਰੀ ਬਜਾਵੈ ॥੧੭੬॥
kite sankh aau bheem bheree bajaavai |176|

અને ક્યાંક સાંઢ અને મોટા ઢોલ વગાડતા હતા. 176.

ਮਹਾ ਫੂਲਿ ਫੀਲੀ ਨਗਾਰੇ ਬਜੈ ਕੈ ॥
mahaa fool feelee nagaare bajai kai |

મહાવત ('ફીલી') ખૂબ ખુશ હતા અને તેમના ગીતો ગાતા હતા

ਚਲੇ ਦੁੰਦਭੀ ਤਾਜਿਯੌ ਕੇ ਸੁਨੈ ਕੈ ॥
chale dundabhee taajiyau ke sunai kai |

અને કેટલાક ઘોડાઓ પર ઘંટ વગાડવામાં આવી રહ્યા હતા.

ਮਚੇ ਕੋਪ ਕੈ ਸੁ ਉਸਟੀ ਦਮਾਮੇ ॥
mache kop kai su usattee damaame |

ઊંટ પર બાંધેલી ઘંટીઓ જોરથી સંભળાઈ રહી હતી,

ਮਨੋ ਬਾਜ ਟੁਟੇ ਲਖੇ ਲਾਲ ਤਾਮੇ ॥੧੭੭॥
mano baaj ttutte lakhe laal taame |177|

લાલ (માંસ) ખાદ્યપદાર્થો જોઈને જાણે બાજ પડી જાય છે. 177.

ਕਿਤੇ ਬੀਰ ਬਾਕੇ ਧਰੇ ਲਾਲ ਬਾਨੇ ॥
kite beer baake dhare laal baane |

ક્યાંક, બહાદુર યોદ્ધાઓ લાલ રિબન પહેરતા હતા.

ਕਿਤੇ ਸ੍ਯਾਮ ਔ ਸੇਤ ਕੀਨੇ ਨਿਸਾਨੇ ॥
kite sayaam aau set keene nisaane |

ક્યાંક સફેદ અને કાળા નિશાન (ધ્વજ) બનાવવામાં આવ્યા હતા.

ਕਿਤੇ ਹਰਤਿ ਯੌ ਪੀਤ ਬਾਨੇ ਸੁਹਾਏ ॥
kite harat yau peet baane suhaae |

ક્યાંક લીલા અને પીળા કાપડને આ રીતે શણગારવામાં આવ્યું હતું,

ਹਠੀ ਚੁੰਗ ਬਾਧੇ ਚਲੇ ਖੇਤ ਆਏ ॥੧੭੮॥
hatthee chung baadhe chale khet aae |178|

જાણે હઠીલા યોદ્ધાઓ જટ બાંધીને યુદ્ધના મેદાનમાં આવી ગયા હોય. 178.

ਕਿਤੇ ਢਾਲ ਢਾਪੈ ਕਿਤੇ ਚੋਟ ਓਟੈ ॥
kite dtaal dtaapai kite chott ottai |

કેટલાકને ઢાલથી ઢાંકવામાં આવી રહ્યા હતા અને કેટલાકને ઘાવમાંથી લેવામાં આવી રહ્યા હતા.