શ્રી દસમ ગ્રંથ

પાન - 562


ਨ੍ਰਿਪ ਦੇਸ ਦੇਸ ਬਿਦੇਸ ਜਹ ਤਹ ਪਾਪ ਕਰਮ ਸਬੈ ਲਗੇ ॥
nrip des des bides jah tah paap karam sabai lage |

વિવિધ દેશોના રાજાઓ પાપી કાર્યોમાં મગ્ન થઈ જશે

ਨਰ ਲਾਜ ਛਾਡਿ ਨਿਲਾਜ ਹੁਐ ਫਿਰੈ ਧਰਮ ਕਰਮ ਸਬੈ ਭਗੇ ॥
nar laaj chhaadd nilaaj huaai firai dharam karam sabai bhage |

વ્યક્તિઓ શરમ વિના ફરશે, તેમની શરમ છોડીને ધાર્મિક આદેશો ઝડપથી દૂર થશે.

ਕਿਧੌ ਸੂਦ੍ਰ ਜਹ ਤਹ ਸਰਬ ਮਹਿ ਮਹਾਰਾਜ੍ਰਯ ਪਾਇ ਪ੍ਰਹਰਖ ਹੈ ॥
kidhau soodr jah tah sarab meh mahaaraajray paae praharakh hai |

ક્યાંક બ્રાહ્મણો શુદ્રોના ચરણ સ્પર્શ કરશે

ਕਿਧੌ ਚੋਰ ਛਾਡਿ ਅਚੋਰ ਕੋ ਗਹਿ ਸਰਬ ਦਰਬ ਆਕਰਖ ਹੈ ॥੧੦੬॥
kidhau chor chhaadd achor ko geh sarab darab aakarakh hai |106|

ક્યાંક ચોર છૂટી જશે અને કોઈ ધર્મનિષ્ઠ માણસ પકડાઈ જશે અને તેની સંપત્તિ લૂંટાઈ જશે.106.

ਤ੍ਰਿਭੰਗੀ ਛੰਦ ॥
tribhangee chhand |

ત્રિભાંગી શ્લોક

ਸਭ ਜਗ ਪਾਪੀ ਕਹੂੰ ਨ ਜਾਪੀ ਅਥਪਨ ਥਾਪੀ ਦੇਸ ਦਿਸੰ ॥
sabh jag paapee kahoon na jaapee athapan thaapee des disan |

આખું જગત પાપી થઈ જશે, તપસ્યા કરનાર કોઈ નહીં હોય

ਜਹ ਤਹ ਮਤਵਾਰੇ ਭ੍ਰਮਤ ਭ੍ਰਮਾਰੇ ਮਤਿ ਨ ਉਜਿਯਾਰੇ ਬਾਧ ਰਿਸੰ ॥
jah tah matavaare bhramat bhramaare mat na ujiyaare baadh risan |

બધા દેશોમાં અસ્થાયી વસ્તુઓ સ્થાપિત થશે, ઈર્ષાળુ લોકો ત્યાં-ત્યાં ફરશે.

ਪਾਪਨ ਰਸ ਰਾਤੇ ਦੁਰਮਤਿ ਮਾਤੇ ਕੁਮਤਨ ਦਾਤੇ ਮਤ ਨੇਕੰ ॥
paapan ras raate duramat maate kumatan daate mat nekan |

પાપી કાર્યોમાં લીન થઈને ઘણા સંપ્રદાયો, દુર્ગુણોના જન્મદાતા, પ્રચલિત થશે

ਜਹ ਤਹ ਉਠਿ ਧਾਵੈ ਚਿਤ ਲਲਚਾਵੈ ਕਛੁਹੂੰ ਨ ਪਾਵੈ ਬਿਨੁ ਏਕੰ ॥੧੦੭॥
jah tah utth dhaavai chit lalachaavai kachhuhoon na paavai bin ekan |107|

તેમના મનમાં રહેલા લોભને કારણે લોકો અહીં-તહીં દોડશે, પણ તેમને કશું ભાન નહીં રહે.107.

ਤਜਿ ਹਰਿ ਧਰਮੰ ਗਹਤ ਕੁਕਰਮੰ ਬਿਨ ਪ੍ਰਭ ਕਰਮੰ ਸਬ ਭਰਮੰ ॥
taj har dharaman gahat kukaraman bin prabh karaman sab bharaman |

પ્રભુનો ધર્મ છોડીને બધા દુષ્ટ માર્ગ અપનાવશે, પણ પ્રભુ સંબંધી કાર્યો વિના બધું નકામું છે.

ਲਾਗਤ ਨਹੀ ਤੰਤ੍ਰੰ ਫੁਰਤ ਨ ਮੰਤ੍ਰੰ ਚਲਤ ਨ ਜੰਤ੍ਰੰ ਬਿਨ ਮਰਮੰ ॥
laagat nahee tantran furat na mantran chalat na jantran bin maraman |

રહસ્યને સમજ્યા વિના, બધા મંત્રો, યંત્રો અને તંત્રો નકામા થઈ જશે

ਜਪ ਹੈ ਨ ਦੇਵੀ ਅਲਖ ਅਭੇਵੀ ਆਦਿ ਅਜੇਵੀ ਪਰਮ ਜੁਧੀ ॥
jap hai na devee alakh abhevee aad ajevee param judhee |

લોકો પરમ પરાક્રમી, અજેય અને અગમ્ય દેવીના નામનું પુનરાવર્તન કરશે નહીં.

ਕੁਬੁਧਨ ਤਨ ਰਾਚੇ ਕਹਤ ਨ ਸਾਚੇ ਪ੍ਰਭਹਿ ਨ ਜਾਚੇ ਤਮਕ ਬੁਧੀ ॥੧੦੮॥
kubudhan tan raache kahat na saache prabheh na jaache tamak budhee |108|

તેઓ ભગવાનની કૃપાથી વંચિત રહીને દુષ્ટ કાર્યો અને રોગી બુદ્ધિમાં લીન રહેશે.108.

ਹੀਰ ਛੰਦ ॥
heer chhand |

હીર સ્ટેન્ઝા

ਅਪੰਡਿਤ ਗੁਣ ਮੰਡਿਤ ਸੁਬੁਧਿਨਿ ਖੰਡਿਤ ਦੇਖੀਐ ॥
apanddit gun manddit subudhin khanddit dekheeai |

મૂર્ખ ગુણોથી ભરપૂર બનશે અને જ્ઞાનીઓ બુદ્ધિ ગુમાવશે

ਛਤ੍ਰੀ ਬਰ ਧਰਮ ਛਾਡਿ ਅਕਰਮ ਧਰਮ ਲੇਖੀਐ ॥
chhatree bar dharam chhaadd akaram dharam lekheeai |

ક્ષત્રિયો, ઉત્તમ ધર્મ છોડીને, દુર્ગુણોને જ વાસ્તવિક ધર્મ માનશે

ਸਤਿ ਰਹਤ ਪਾਪ ਗ੍ਰਹਿਤ ਕ੍ਰੁਧ ਚਹਤ ਜਾਨੀਐ ॥
sat rahat paap grahit krudh chahat jaaneeai |

સાતથી વંચિત અને પાપમાં તલ્લીન ક્રોધને પ્રેમ કરશે.

ਅਧਰਮ ਲੀਣ ਅੰਗ ਛੀਣ ਕ੍ਰੋਧ ਪੀਣ ਮਾਨੀਐ ॥੧੦੯॥
adharam leen ang chheen krodh peen maaneeai |109|

સત્યથી રહિત, પાપ અને ક્રોધને માન મળશે અને અધર્મમાં લીન અને ક્રોધમાં મગ્ન વ્યક્તિઓ અધોગતિ પામશે.109.

ਕੁਤ੍ਰੀਅਨ ਰਸ ਚਾਹੀ ਗੁਣਨ ਨ ਗ੍ਰਾਹੀ ਜਾਨੀਐ ॥
kutreean ras chaahee gunan na graahee jaaneeai |

દુષ્ટ સ્ત્રીઓના પ્રેમમાં લીન થઈને, લોકો સદ્ગુણો અપનાવશે નહીં

ਸਤ ਕਰਮ ਛਾਡ ਕੇ ਅਸਤ ਕਰਮ ਮਾਨੀਐ ॥
sat karam chhaadd ke asat karam maaneeai |

તેઓ સારા આચરણને બાજુ પર રાખીને દુષ્ટ લોકોનું સન્માન કરશે

ਰੂਪ ਰਹਿਤ ਜੂਪ ਗ੍ਰਹਿਤ ਪਾਪ ਸਹਿਤ ਦੇਖੀਐ ॥
roop rahit joop grahit paap sahit dekheeai |

(તે) નિરાકાર, જુગારના વ્યસની અને પાપોથી ભરેલો દેખાશે.

ਅਕਰਮ ਲੀਨ ਧਰਮ ਛੀਨ ਨਾਰਿ ਅਧੀਨ ਪੇਖੀਐ ॥੧੧੦॥
akaram leen dharam chheen naar adheen pekheeai |110|

સુંદરતા વિનાના લોકોના જૂથો, પાપી કૃત્યોમાં લીન જોવા મળશે અને ધર્મથી વંચિત સ્ત્રીઓની અસર હેઠળ હશે.110.

ਪਧਿਸਟਕਾ ਛੰਦ ॥
padhisattakaa chhand |

પૌધિષ્ટક સ્તવ

ਅਤਿ ਪਾਪਨ ਤੇ ਜਗ ਛਾਇ ਰਹਿਓ ॥
at paapan te jag chhaae rahio |

દુનિયા પાપોથી ભરેલી હશે.

ਕਛੁ ਬੁਧਿ ਬਲ ਧਰਮ ਨ ਜਾਤ ਕਹਿਓ ॥
kachh budh bal dharam na jaat kahio |

જગતમાં પાપો ફેલાયેલા છે અને બુદ્ધિ અને ધર્મ શક્તિહીન થઈ ગયા છે

ਦਿਸ ਬਦਿਸਨ ਕੇ ਜੀਅ ਦੇਖਿ ਸਬੈ ॥
dis badisan ke jeea dekh sabai |

હવે ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં જોવા મળતા તમામ જીવો

ਬਹੁ ਪਾਪ ਕਰਮ ਰਤਿ ਹੈ ਸੁ ਅਬੈ ॥੧੧੧॥
bahu paap karam rat hai su abai |111|

વિવિધ દેશોના જીવો પાપી કૃત્યોમાં મગ્ન છે.111.

ਪ੍ਰਿਤਮਾਨ ਨ ਨਰ ਕਹੂੰ ਦੇਖ ਪਰੈ ॥
pritamaan na nar kahoon dekh parai |

(ના) આદર્શ ('પ્રિતમાન') માણસ ગમે ત્યાં દેખાશે

ਕਛੁ ਬੁਧਿ ਬਲ ਬਚਨ ਬਿਚਾਰ ਕਰੈ ॥
kachh budh bal bachan bichaar karai |

લોકો પથ્થરની છબીઓ જેવા દેખાય છે અને ક્યાંક બુદ્ધિના બળે સંવાદો યોજાય છે

ਨਰ ਨਾਰਿਨ ਏਕ ਨ ਨੇਕ ਮਤੰ ॥
nar naarin ek na nek matan |

સ્ત્રી-પુરુષ પાસે એક નહીં પણ અનેક મટ્ટા હશે.

ਨਿਤ ਅਰਥਾਨਰਥ ਗਨਿਤ ਗਤੰ ॥੧੧੨॥
nit arathaanarath ganit gatan |112|

સ્ત્રી-પુરુષના અનેક સંપ્રદાયો છે અને સાર્થક હંમેશા અર્થહીન બની રહ્યા છે.112.

ਮਾਰਹ ਛੰਦ ॥
maarah chhand |

મારહ શ્લોક

ਹਿਤ ਸੰਗ ਕੁਨਾਰਿਨ ਅਤਿ ਬਿਭਚਾਰਿਨ ਜਿਨ ਕੇ ਐਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ॥
hit sang kunaarin at bibhachaarin jin ke aais prakaar |

ખરાબ સ્ત્રીઓ સાથે ઘણો પ્રેમ હશે, જેના લક્ષણો ખૂબ જ વ્યભિચારી હશે.

ਬਡ ਕੁਲਿ ਜਦਪਿ ਉਪਜੀ ਬਹੁ ਛਬਿ ਬਿਗਸੀ ਤਦਿਪ ਪ੍ਰਿਅ ਬਿਭਚਾਰਿ ॥
badd kul jadap upajee bahu chhab bigasee tadip pria bibhachaar |

લોકો દુષ્ટ અને દુષ્ટ સ્ત્રીઓને પ્રેમ કરશે અને નિઃશંકપણે સ્ત્રીઓએ શ્રેષ્ઠ કુળમાં જન્મ લીધો હશે, પરંતુ તેઓ વ્યભિચારમાં લિપ્ત હશે.

ਚਿਤ੍ਰਤ ਬਹੁ ਚਿਤ੍ਰਨ ਕੁਸਮ ਬਚਿਤ੍ਰਨ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਅਪਾਰ ॥
chitrat bahu chitran kusam bachitran sundar roop apaar |

દોરવામાં આવેલી અને રંગબેરંગી અનેક તસવીરો ફૂલો જેવી અપાર સુંદરતાની હશે.

ਕਿਧੋ ਦੇਵ ਲੋਕ ਤਜਿ ਸੁਢਰ ਸੁੰਦਰੀ ਉਪਜੀ ਬਿਬਿਧ ਪ੍ਰਕਾਰ ॥੧੧੩॥
kidho dev lok taj sudtar sundaree upajee bibidh prakaar |113|

ફૂલો જેવા રંગીન અને નાજુક લતા જેવી સ્ત્રીઓ સ્વર્ગીય કન્યાઓ જેવી દેખાશે.113.

ਹਿਤ ਅਤਿ ਦੁਰ ਮਾਨਸ ਕਛੂ ਨ ਜਾਨਸ ਨਰ ਹਰ ਅਰੁ ਬਟ ਪਾਰ ॥
hit at dur maanas kachhoo na jaanas nar har ar batt paar |

માણસો ગુપ્ત રીતે તેમના હિતને જોશે અને બધા લૂંટારાઓની જેમ કામ કરશે

ਕਛੁ ਸਾਸਤ੍ਰ ਨ ਮਾਨਤ ਸਿਮ੍ਰਿਤ ਨ ਜਾਨਤ ਬੋਲਤ ਕੁਬਿਧਿ ਪ੍ਰਕਾਰ ॥
kachh saasatr na maanat simrit na jaanat bolat kubidh prakaar |

તેઓ શાસ્ત્રો અને સ્મૃતિઓને સ્વીકારશે નહીં અને માત્ર અસંસ્કારી રીતે વાત કરશે

ਕੁਸਟਿਤ ਤੇ ਅੰਗਨ ਗਲਿਤ ਕੁਰੰਗਨ ਅਲਪ ਅਜੋਗਿ ਅਛਜਿ ॥
kusattit te angan galit kurangan alap ajog achhaj |

રક્તપિત્તના કારણે તેમના અંગો સડી જશે અને તેઓ જીવલેણ રોગોનો ભોગ બનશે

ਕਿਧੋ ਨਰਕ ਛੋਰਿ ਅਵਤਰੇ ਮਹਾ ਪਸੁ ਡੋਲਤ ਪ੍ਰਿਥੀ ਨਿਲਜ ॥੧੧੪॥
kidho narak chhor avatare mahaa pas ddolat prithee nilaj |114|

આ લોકો નરકમાંથી આવીને પૃથ્વી પર અવતર્યા હોય તેમ પ્રાણીઓની જેમ નિર્લજ્જતાથી પૃથ્વી પર ફરશે.114.

ਦੋਹਰਾ ॥
doharaa |

દોહરા

ਸੰਕਰ ਬਰਨ ਪ੍ਰਜਾ ਭਈ ਇਕ ਬ੍ਰਨ ਰਹਾ ਨ ਕੋਇ ॥
sankar baran prajaa bhee ik bran rahaa na koe |

બધા વિષયો વર્ણસંકર બની ગયા અને કોઈ પણ જાતિ કુનેહમાં રહી ન હતી

ਸਕਲ ਸੂਦ੍ਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਭੇ ਦਈਵ ਕਰੈ ਸੋ ਹੋਇ ॥੧੧੫॥
sakal soodrataa praapat bhe deev karai so hoe |115|

તે બધાએ શુદ્રોનું જ્ઞાન મેળવ્યું અને ભગવાન જે ઈચ્છે તે થશે.115.

ਸੰਕਰ ਬ੍ਰਨ ਪ੍ਰਜਾ ਭਈ ਧਰਮ ਨ ਕਤਹੂੰ ਰਹਾਨ ॥
sankar bran prajaa bhee dharam na katahoon rahaan |

ધર્મનો કોઈ અવશેષ રહ્યો ન હતો અને બધા વિષયો વર્ણસંકર બની ગયા

ਪਾਪ ਪ੍ਰਚੁਰ ਰਾਜਾ ਭਏ ਭਈ ਧਰਮ ਕੀ ਹਾਨਿ ॥੧੧੬॥
paap prachur raajaa bhe bhee dharam kee haan |116|

સોર્થા રાજાઓ પાપી કૃત્યોના પ્રચારક બન્યા, ધર્મનો અસ્વીકાર થયો.116.

ਸੋਰਠਾ ॥
soratthaa |

સોર્થ:

ਧਰਮ ਨ ਕਤਹੂੰ ਰਹਾਨ ਪਾਪ ਪ੍ਰਚੁਰ ਜਗ ਮੋ ਧਰਾ ॥
dharam na katahoon rahaan paap prachur jag mo dharaa |

સંસારમાં ધર્મ દેખાતો ન હતો અને જગતમાં પાપ બહુ પ્રચલિત હતું

ਧਰਮ ਸਬਨ ਬਿਸਰਾਨ ਪਾਪ ਕੰਠ ਸਬ ਜਗ ਕੀਓ ॥੧੧੭॥
dharam saban bisaraan paap kantth sab jag keeo |117|

બધા ધર્મ ભૂલી ગયા અને આખું જગત ગળા સુધી ડૂબી ગયું.117.