શ્રી દસમ ગ્રંથ

પાન - 1254


ਬਿਸਟਾ ਪ੍ਰਥਮ ਜਾਹਿ ਸਿਰ ਪਰਿਯੋ ॥੧੦॥
bisattaa pratham jaeh sir pariyo |10|

જેના માથા પર દુ:ખ હતું. 10.

ਇਹ ਛਲ ਸੌ ਤ੍ਰਿਯ ਪਿਯਹਿ ਉਬਾਰਿਯੋ ॥
eih chhal sau triy piyeh ubaariyo |

આ યુક્તિથી મહિલાએ પ્રિતમને બચાવી લીધો

ਤਿਨ ਕੇ ਮੁਖ ਬਿਸਟਾ ਕੌ ਡਾਰਿਯੋ ॥
tin ke mukh bisattaa kau ddaariyo |

અને તેમના ચહેરા પર દુઃખ છવાઈ ગયું.

ਭਲਾ ਬੁਰਾ ਭੂਪਤਿ ਨ ਬਿਚਾਰਾ ॥
bhalaa buraa bhoopat na bichaaraa |

રાજાએ કંઈ ખરાબ કે સારું વિચાર્યું નહિ

ਭੇਦ ਦਾਇਕਹਿ ਪਕਰਿ ਪਛਾਰਾ ॥੧੧॥
bhed daaeikeh pakar pachhaaraa |11|

અને તેણે રહસ્ય આપનારને માત આપી. 11.

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਪਖ੍ਯਾਨੇ ਤ੍ਰਿਯਾ ਚਰਿਤ੍ਰੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਭੂਪ ਸੰਬਾਦੇ ਤੀਨ ਸੌ ਚਾਰ ਚਰਿਤ੍ਰ ਸਮਾਪਤਮ ਸਤੁ ਸੁਭਮ ਸਤੁ ॥੩੦੪॥੫੮੫੧॥ਅਫਜੂੰ॥
eit sree charitr pakhayaane triyaa charitre mantree bhoop sanbaade teen sau chaar charitr samaapatam sat subham sat |304|5851|afajoon|

અહીં શ્રી ચારિત્રોપાખ્યાનના ત્રિય ચરિત્રના મંત્રી ભૂપ સંબદના 304મા ચરિત્રનો અંત થાય છે, તે બધા જ શુભ છે.304.5851. ચાલે છે

ਚੌਪਈ ॥
chauapee |

ચોવીસ:

ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਸਹਰ ਬਸਤ ਹੈ ਜਹਾ ॥
tripuraa sahar basat hai jahaa |

જ્યાં ત્રિપુરા શહેર વસે છે,

ਤ੍ਰਿਪੁਰ ਪਾਲ ਰਾਜਾ ਥੋ ਤਹਾ ॥
tripur paal raajaa tho tahaa |

ત્રિપુરા પાલ નામનો રાજા હતો.

ਤ੍ਰਿਪੁਰ ਮਤੀ ਤਾ ਕੀ ਬਰ ਨਾਰੀ ॥
tripur matee taa kee bar naaree |

ત્રિપુરા માતા તેમની સુંદર રાણી હતી,

ਕਨਕ ਅਵਟਿ ਸਾਚੇ ਜਨੁ ਢਾਰੀ ॥੧॥
kanak avatt saache jan dtaaree |1|

જાણે કે સોનું ઓગળીને સિક્કામાં ઘડવામાં આવ્યું હોય. 1.

ਫੂਲ ਮਤੀ ਦੂਸਰਿ ਤਿਹ ਸਵਤਿਨਿ ॥
fool matee doosar tih savatin |

બીજું ફૂલ તેણીનો જુસ્સો હતો.

ਜਨੁ ਤਿਹ ਹੁਤਾ ਆਖਿ ਮੈਂ ਸੌ ਕਨਿ ॥
jan tih hutaa aakh main sau kan |

જાણે તેની આંખમાં કંઈક છે.

ਤਾ ਸੌ ਤਾਹਿ ਸਿਪਰਧਾ ਰਹੈ ॥
taa sau taeh siparadhaa rahai |

તે તેના હૃદયમાં તેણીની ઈર્ષ્યા કરતો હતો,

ਚਿਤ ਭੀਤਰ ਮੁਖ ਤੇ ਨਹਿ ਕਹੈ ॥੨॥
chit bheetar mukh te neh kahai |2|

પણ તે મોઢેથી કંઈ બોલી નહિ. 2.

ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਮਤੀ ਏਕ ਦਿਜ ਊਪਰ ॥
tripuraa matee ek dij aoopar |

બ્રાહ્મણ પર ત્રિપુરા માટી

ਅਟਕੀ ਰਹੈ ਅਧਿਕ ਹੀ ਚਿਤ ਕਰਿ ॥
attakee rahai adhik hee chit kar |

માનો તણો ખૂબ જ મુગ્ધ હતો.

ਰੈਨਿ ਦਿਵਸ ਗ੍ਰਿਹ ਤਾਹਿ ਬੁਲਾਵੇ ॥
rain divas grih taeh bulaave |

તે તેને દિવસ-રાત ઘરે બોલાવતી હતી

ਕਾਮ ਕੇਲ ਰੁਚਿ ਮਾਨ ਮਚਾਵੈ ॥੩॥
kaam kel ruch maan machaavai |3|

અને તે તેની સાથે રસપૂર્વક રમતી હતી. 3.

ਏਕ ਨਾਰਿ ਤਿਨ ਬੋਲਿ ਪਠਾਈ ॥
ek naar tin bol patthaaee |

તેણે એક મહિલાને બોલાવી

ਅਧਿਕ ਦਰਬ ਦੈ ਐਸਿ ਸਿਖਾਈ ॥
adhik darab dai aais sikhaaee |

અને અઢળક પૈસા ચૂકવીને આ રીતે ભણાવ્યું

ਜਬ ਹੀ ਜਾਇ ਪ੍ਰਜਾ ਸਭ ਸੋਈ ॥
jab hee jaae prajaa sabh soee |

કે જ્યારે બધા લોકો સૂઈ જાય છે

ਊਚ ਸਬਦ ਉਠਿਯਹੁ ਤਬ ਰੋਈ ॥੪॥
aooch sabad utthiyahu tab roee |4|

પછી જોર જોરથી રડવાનું શરૂ કરો. 4.

ਯੌ ਕਹਿ ਜਾਇ ਨ੍ਰਿਪਤਿ ਤਨ ਸੋਈ ॥
yau keh jaae nripat tan soee |

(રાણી) એમ કહીને રાજા પાસે ગઈ અને સૂઈ ગઈ.

ਆਧੀ ਰਾਤਿ ਅੰਧੇਰੀ ਹੋਈ ॥
aadhee raat andheree hoee |

જ્યારે અડધી અંધારી રાત હતી

ਅਧਿਕ ਦੁਖਿਤ ਹ੍ਵੈ ਨਾਰਿ ਪੁਕਾਰੀ ॥
adhik dukhit hvai naar pukaaree |

તેથી ખૂબ જ દુઃખી સ્થિતિમાં, તે મહિલા રડવા લાગી.

ਨ੍ਰਿਪ ਕੇ ਪਰੀ ਕਾਨ ਧੁਨਿ ਭਾਰੀ ॥੫॥
nrip ke paree kaan dhun bhaaree |5|

(તે) મોટો અવાજ રાજાના કાને પણ પહોંચ્યો. 5.

ਰਾਣੀ ਲਈ ਸੰਗ ਅਪਨੇ ਕਰਿ ॥
raanee lee sang apane kar |

રાજા હાથમાં તલવાર પકડે છે

ਹਾਥ ਬਿਖੈ ਅਪਨੇ ਅਸ ਕੌ ਧਰਿ ॥
haath bikhai apane as kau dhar |

રાણીને પોતાની સાથે લઈ ગયા.

ਦੋਊ ਚਲਿ ਤੀਰ ਤਵਨ ਕੇ ਗਏ ॥
doaoo chal teer tavan ke ge |

બંને તેની પાસે ગયા

ਇਹ ਬਿਧਿ ਸੌ ਪੂਛਤ ਤਿਹ ਭਏ ॥੬॥
eih bidh sau poochhat tih bhe |6|

અને તેને આમ પૂછવા લાગ્યો. 6.

ਦੋਹਰਾ ॥
doharaa |

દ્વિ:

ਕੋ ਹੈ ਰੀ ਤੂ ਰੋਤ ਕ੍ਯੋ ਕਹਾ ਲਗਿਯੋ ਦੁਖ ਤੋਹਿ ॥
ko hai ree too rot kayo kahaa lagiyo dukh tohi |

ધિક્કાર! તમે કોણ છો તમે કેમ રડો છો? તમને શું પરેશાન કરે છે?

ਮਾਰਤ ਹੌ ਨਹਿ ਠੌਰ ਤੁਹਿ ਸਾਚ ਬਤਾਵਹੁ ਮੋਹਿ ॥੭॥
maarat hau neh tthauar tuhi saach bataavahu mohi |7|

મને સાચું કહો, નહીં તો હું તને અહીં મારી નાખીશ.7.

ਚੌਪਈ ॥
chauapee |

ચોવીસ:

ਮੁਹਿ ਅਰਬਲਾ ਨ੍ਰਿਪਤਿ ਕੀ ਜਾਨਹੁ ॥
muhi arabalaa nripat kee jaanahu |

(સ્ત્રી કહેવા લાગી) તમને લાગે છે કે હું રાજાની ઉંમરની છું.

ਭੂਪਤਿ ਭੋਰ ਕਾਲ ਪਹਿਚਾਨਹੁ ॥
bhoopat bhor kaal pahichaanahu |

તેને રાજા માટે સવારના કોલ તરીકે વિચારો.

ਤਾ ਤੇ ਮੈ ਰੋਵਤ ਦੁਖਿਯਾਰੀ ॥
taa te mai rovat dukhiyaaree |

એટલે જ હું રડું છું.

ਸਭੈ ਬਿਛੁਰਿ ਹੈਂ ਨਿਸੁਪਤਿ ਪ੍ਯਾਰੀ ॥੮॥
sabhai bichhur hain nisupat payaaree |8|

બધી મનોહર (રાણીઓ) અલગ થઈ જશે (ચંદ્રમા જેવા રાજાથી) 8.

ਕਿਹ ਬਿਧਿ ਬਚੈ ਨ੍ਰਿਪਤਿ ਕੇ ਪ੍ਰਾਨਾ ॥
kih bidh bachai nripat ke praanaa |

કોઈક રીતે રાજાનો જીવ બચી ગયો,

ਪ੍ਰਾਤ ਕੀਜਿਯੈ ਸੋਈ ਬਿਧਾਨਾ ॥
praat keejiyai soee bidhaanaa |

સવારમાં પણ આ જ વ્યવસ્થા કરવી જોઈએ.

ਤਹ ਤ੍ਰਿਯ ਕਹਿਯੋ ਕ੍ਰਿਯਾ ਇਕ ਕਰੈ ॥
tah triy kahiyo kriyaa ik karai |

પેલી સ્ત્રીએ કહ્યું એક કામ કર.

ਤਬ ਮਰਬੇ ਤੇ ਨ੍ਰਿਪਤਿ ਉਬਰੈ ॥੯॥
tab marabe te nripat ubarai |9|

પછી રાજા મૃત્યુને ટાળી શકે છે. 9.

ਤ੍ਰਿਪੁਰ ਮਤੀ ਦਿਜਬਰ ਕਹ ਦੇਹੂ ॥
tripur matee dijabar kah dehoo |

બ્રાહ્મણોને ત્રિપુરા માટી આપો

ਡੋਰੀ ਨਿਜੁ ਕਾਧੇ ਕਰਿ ਲੇਹੂ ॥
ddoree nij kaadhe kar lehoo |

અને તમારા ખભા પર ડોળી લો.

ਦਰਬ ਸਹਿਤ ਤਿਹ ਗ੍ਰਿਹਿ ਪਹੁਚਾਵੈ ॥
darab sahit tih grihi pahuchaavai |

પૈસા તેના (બ્રાહ્મણના) ઘરે લાવો

ਤਬ ਨ੍ਰਿਪ ਨਿਕਟ ਕਾਲ ਨਹਿ ਆਵੈ ॥੧੦॥
tab nrip nikatt kaal neh aavai |10|

પછી રાજાને ફોન નહિ આવે. 10.

ਫੂਲਿ ਦੇਇ ਜੁ ਦੁਤਿਯ ਤ੍ਰਿਯ ਘਰ ਮੈ ॥
fool dee ju dutiy triy ghar mai |

ઘરની બીજી રાણીનું નામ ફુલી દેઈ,