શ્રી દસમ ગ્રંથ

પાન - 949


ਮਤ ਭਏ ਤੁਮ ਮਦ ਭਏ ਸਕਿਯੋ ਕਛੂ ਨਹਿ ਪਾਇ ॥
mat bhe tum mad bhe sakiyo kachhoo neh paae |

'તમે સાવ નશામાં હતા અને યાદ નહીં રહે.

ਮਮ ਪ੍ਰਸਾਦ ਤੁਮਰੇ ਸਦਨ ਆਯੋ ਮੋਹਨ ਰਾਇ ॥੧੦॥
mam prasaad tumare sadan aayo mohan raae |10|

'મોહન રાય, મારી સમજાવટથી તમારા ઘરે આવ્યો હતો.(10)

ਚੌਪਈ ॥
chauapee |

ચોપાઈ

ਮੋਹਨ ਤੁਮ ਕੋ ਅਧਿਕ ਰਿਝਾਯੋ ॥
mohan tum ko adhik rijhaayo |

મોહને તને બહુ ખુશ કર્યા

ਭਾਤਿ ਭਾਤਿ ਕਰਿ ਭਾਵ ਲਡਾਯੋ ॥
bhaat bhaat kar bhaav laddaayo |

'મોહને વિવિધ હાવભાવ કરીને તમને આનંદ આપ્યો.

ਤਬ ਤੁਮ ਕਛੁ ਸੰਕਾ ਨ ਬਿਚਾਰੀ ॥
tab tum kachh sankaa na bichaaree |

પછી તમારે કોઈ શંકા વિના વિચારવું જોઈએ

ਭੂਖਨ ਬਸਤ੍ਰ ਪਾਗ ਦੈ ਡਾਰੀ ॥੧੧॥
bhookhan basatr paag dai ddaaree |11|

'તમને ક્યારેય શંકા ન હતી અને તમે તેને તમારા બધા ઘરેણાં, કપડાં અને પાઘડી આપી દીધી હતી.(11)

ਤਾ ਸੋ ਅਧਿਕ ਕੇਲ ਤੈ ਕੀਨੋ ॥
taa so adhik kel tai keeno |

તમે તેની સાથે ખૂબ રમ્યા

ਭਾਤਿ ਭਾਤਿ ਤਾ ਕੌ ਰਸ ਲੀਨੋ ॥
bhaat bhaat taa kau ras leeno |

'તમે તેની સાથે ભવ્ય પ્રેમ કર્યો,

ਬੀਤੀ ਰੈਨਿ ਪ੍ਰਾਤ ਜਬ ਭਯੋ ॥
beetee rain praat jab bhayo |

જ્યારે રાત વીતી ગઈ અને સવાર થઈ,

ਤਬ ਤੁਮ ਤਾਹਿ ਬਿਦਾ ਕਰਿ ਦਯੋ ॥੧੨॥
tab tum taeh bidaa kar dayo |12|

અને જ્યારે દિવસ તૂટ્યો ત્યારે તમે તેને વિદાય આપી હતી.(12)

ਤਬ ਤੇ ਅਧਿਕ ਮਤ ਹ੍ਵੈ ਸੋਯੋ ॥
tab te adhik mat hvai soyo |

ત્યારથી (તમે) ખૂબ નશામાં સૂઈ ગયા

ਪਰੇ ਪਰੇ ਆਧੋ ਦਿਨ ਖੋਯੋ ॥
pare pare aadho din khoyo |

'ત્યારથી, તમે નિરાંતે સૂઈ રહ્યા છો, અને અડધો દિવસ વીતી ગયો છે.

ਮਿਟਿ ਮਦ ਗਯੋ ਜਬੈ ਸੁਧ ਪਾਈ ॥
mitt mad gayo jabai sudh paaee |

જ્યારે નશો ઉતરે છે અને ચેતના પાછી આવે છે,

ਤਬ ਮੋ ਕੌ ਤੈ ਲਯੋ ਬੁਲਾਈ ॥੧੩॥
tab mo kau tai layo bulaaee |13|

જ્યારે નશાની અસર થઈ ગઈ, ત્યારે તમે મને બોલાવ્યો.'(13)

ਯਹ ਸੁਨਿ ਬਾਤ ਰੀਝਿ ਜੜ ਗਯੋ ॥
yah sun baat reejh jarr gayo |

આ સાંભળીને (તે) મૂર્ખ ખૂબ ખુશ થયો

ਛੋਰਿ ਭੰਡਾਰ ਅਧਿਕ ਧਨੁ ਦਯੋ ॥
chhor bhanddaar adhik dhan dayo |

આ વાત જાણીને અવિચારી ખુશ થઈ ગયો અને તેના ખજાનામાંથી તેને ઘણી ધન-દોલત આપી.

ਭੇਦ ਅਭੇਦ ਕਛੁ ਨੈਕੁ ਨ ਚੀਨੋ ॥
bhed abhed kachh naik na cheeno |

(તે) અસ્પષ્ટ કંઈ જાણતો ન હતો.

ਲੂਟ੍ਯੋ ਹੁਤੋ ਲੂਟਿ ਧਨੁ ਲੀਨੋ ॥੧੪॥
loottayo huto loott dhan leeno |14|

તેણે સત્ય અને છેતરપિંડી વચ્ચેનો ભેદ રાખ્યો ન હતો અને તેની સંપત્તિનો બગાડ કર્યો હતો.(14)

ਯਹ ਚਰਿਤ੍ਰ ਵਹ ਨਿਤਿ ਬਨਾਵੈ ॥
yah charitr vah nit banaavai |

તે રોજ આ પ્રકારનું પાત્ર ભજવતો હતો

ਮਦਰੋ ਪ੍ਰਯਾਇ ਅਧਿਕ ਤਿਹ ਸ੍ਵਾਵੈ ॥
madaro prayaae adhik tih svaavai |

હવે (દૂત) રોજેરોજ આ ડિઝાઈન તૈયાર કરે છે, અને બેગને વધુ પડતા વાઇન સાથે ઊંઘમાં મૂકી દે છે.

ਸੁਧਿ ਬਿਨੁ ਭਯੋ ਤਾਹਿ ਜਬ ਜਾਨੈ ॥
sudh bin bhayo taeh jab jaanai |

જ્યારે તમે તેને નિર્દોષ જોશો

ਲੇਤ ਉਤਾਰਿ ਜੁ ਕਛੁ ਮਨੁ ਮਾਨੈ ॥੧੫॥
let utaar ju kachh man maanai |15|

જ્યારે તેને ખ્યાલ આવશે કે તે ગાઢ નિંદ્રામાં છે, ત્યારે તે તેને ગમે તે કરશે.(15)

ਦੋਹਰਾ ॥
doharaa |

દોહીરા

ਐਸੇ ਕਰੈ ਚਰਿਤ੍ਰ ਵਹੁ ਸਕੈ ਮੂੜ ਨਹਿ ਪਾਇ ॥
aaise karai charitr vahu sakai moorr neh paae |

આવા ચરિત્રોને તે મૂર્ખ અને હેઠળ ઓળખી શકાયા નથી

ਮਦਰੋ ਅਧਿਕ ਪਿਵਾਇ ਕੈ ਮੂੰਡ ਮੂੰਡ ਲੈ ਜਾਇ ॥੧੬॥
madaro adhik pivaae kai moondd moondd lai jaae |16|

વાઇનના પ્રભાવથી તેનું માથું કપાઈ ગયું (તેની બધી સંપત્તિ ગુમાવી દીધી).(l6)(1)

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਪਖ੍ਯਾਨੇ ਪੁਰਖ ਚਰਿਤ੍ਰੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਭੂਪ ਸੰਬਾਦੇ ਇਕ ਸੌ ਪਾਚ ਚਰਿਤ੍ਰ ਸਮਾਪਤਮ ਸਤੁ ਸੁਭਮ ਸਤੁ ॥੧੦੫॥੧੯੬੨॥ਅਫਜੂੰ॥
eit sree charitr pakhayaane purakh charitre mantree bhoop sanbaade ik sau paach charitr samaapatam sat subham sat |105|1962|afajoon|

રાજા અને મંત્રીની શુભ ચરિત્રની વાતચીતની 105મી ઉપમા, આશીર્વાદ સાથે પૂર્ણ. (104)(1960)

ਚੌਪਈ ॥
chauapee |

ચોપાઈ

ਚਾਰ ਯਾਰ ਮਿਲਿ ਮਤਾ ਪਕਾਯੋ ॥
chaar yaar mil mataa pakaayo |

ચાર મિત્રોએ સાથે મળીને એક ઠરાવ રાંધ્યો

ਹਮ ਕੌ ਭੂਖਿ ਅਧਿਕ ਸੰਤਾਯੋ ॥
ham kau bhookh adhik santaayo |

ચાર ચોરોએ એક યોજના બનાવી, કારણ કે તેઓને ખૂબ ભૂખ લાગી હતી.

ਤਾ ਤੇ ਜਤਨ ਕਛੂ ਅਬ ਕਰਿਯੈ ॥
taa te jatan kachhoo ab kariyai |

તો હવે થોડી જોગવાઈ (ખોરાકની) કરવી જોઈએ.

ਬਕਰਾ ਯਾ ਮੂਰਖ ਕੋ ਹਰਿਯੈ ॥੧॥
bakaraa yaa moorakh ko hariyai |1|

'આપણે મૂર્ખ વ્યક્તિ પાસેથી બકરી ચોરવાનો પ્રયત્ન કરવો જોઈએ.'(1)

ਕੋਸ ਕੋਸ ਲਗਿ ਠਾਢੇ ਭਏ ॥
kos kos lag tthaadte bhe |

તેઓ કોહ કોહના અંતરે ઉભા હતા

ਮਨ ਮੈ ਇਹੈ ਬਿਚਾਰਤ ਭਏ ॥
man mai ihai bichaarat bhe |

તેઓ બધા ગયા અને ક્રોસિંગ પર ઊભા રહ્યા અને વ્યૂહરચના વિશે વિચાર્યું (તેના ખભા પર બકરી લઈને પસાર થતા માણસને લૂંટવા).

ਵਹ ਜਾ ਕੇ ਆਗੇ ਹ੍ਵੈ ਆਯੋ ॥
vah jaa ke aage hvai aayo |

કે તે જેની પહેલા પસાર થયો હતો,

ਤਿਨ ਤਾ ਸੋ ਇਹ ਭਾਤਿ ਸੁਨਾਯੋ ॥੨॥
tin taa so ih bhaat sunaayo |2|

'જેણે ક્યારેય (ચોર) તેનો સામનો કર્યો, તે એવું કહેશે, (2)

ਕਹਾ ਸੁ ਏਹਿ ਕਾਧੋ ਪੈ ਲਯੋ ॥
kahaa su ehi kaadho pai layo |

શા માટે તે (કૂતરો) ખભા છે?

ਕਾ ਤੋਰੀ ਮਤਿ ਕੋ ਹ੍ਵੈ ਗਯੋ ॥
kaa toree mat ko hvai gayo |

'તમે તમારા ખભા પર શું લઈ જાઓ છો? તમારી બુદ્ધિને શું થયું છે?

ਯਾ ਕੋ ਪਟਕਿ ਧਰਨਿ ਪਰ ਮਾਰੋ ॥
yaa ko pattak dharan par maaro |

તેને કચડીને જમીન પર ફેંકી દો

ਸੁਖ ਸੇਤੀ ਨਿਜ ਧਾਮ ਸਿਧਾਰੋ ॥੩॥
sukh setee nij dhaam sidhaaro |3|

તેને જમીન પર ફેંકી દો અને શાંતિથી તમારા ઘરે જાવ.(3)

ਦੋਹਰਾ ॥
doharaa |

દોહીરા

ਭਲੌ ਮਨੁਖ ਪਛਾਨਿ ਕੈ ਤੌ ਹਮ ਭਾਖਤ ਤੋਹਿ ॥
bhalau manukh pachhaan kai tau ham bhaakhat tohi |

'તને સમજદાર માણસ તરીકે સ્વીકારીને અમે તમને સલાહ આપીએ છીએ.

ਕੂਕਰ ਤੈ ਕਾਧੈ ਲਯੋ ਲਾਜ ਲਗਤ ਹੈ ਮੋਹਿ ॥੪॥
kookar tai kaadhai layo laaj lagat hai mohi |4|

"તમે તમારા ખભા પર કૂતરો લઈ રહ્યા છો અને અમને તમારી શરમ આવે છે." (4)

ਚੌਪਈ ॥
chauapee |

ચોપાઈ

ਚਾਰਿ ਕੋਸ ਮੂਰਖ ਜਬ ਆਯੋ ॥
chaar kos moorakh jab aayo |

જ્યારે તે મૂર્ખ ચાલતો આવ્યો

ਚਹੂੰਅਨ ਯੌ ਬਚ ਭਾਖਿ ਸੁਨਾਯੋ ॥
chahoonan yau bach bhaakh sunaayo |

જ્યારે મૂર્ખ માણસે ચાર માઈલનો પ્રવાસ કર્યો ત્યારે ચારેય (ચોરો) એ જ યુક્તિનું પુનરાવર્તન કર્યું.

ਸਾਚੁ ਸਮੁਝਿ ਲਾਜਤ ਚਿਤ ਭਯੋ ॥
saach samujh laajat chit bhayo |

(તેણે) આ વાત સાચી માની લીધી અને તેના હૃદયમાં ખૂબ જ શરમાઈ ગઈ

ਬਕਰਾ ਸ੍ਵਾਨਿ ਜਾਨਿ ਤਜਿ ਦਯੋ ॥੫॥
bakaraa svaan jaan taj dayo |5|

તેણે તેઓને સાચા માન્યા અને બકરીને કૂતરો માનીને નીચે ફેંકી દીધી.(5)