શ્રી દસમ ગ્રંથ

પાન - 632

ਚਿਤੰ ਤਾਸ ਚੀਨੋ ਸਹੀ ਦਿਰਬ ਪਾਲੰ ॥

chitan taas cheeno sahee dirab paalan |

તેમને ચિત્માં સાચા કુબેર માનો

ਉਠੈ ਜਉਨ ਕੇ ਰੂਪ ਕੀ ਜ੍ਵਾਲ ਮਾਲੰ ॥੬੭॥

autthai jaun ke roop kee jvaal maalan |67|

ઓ રાજકુમારી! જુઓ, તે રાજા, ધનનો સ્વામી, જેના શરીરમાંથી સૌંદર્યની અગ્નિ પ્રગટી રહી છે.” 67.

ਸਭੈ ਭੂਪ ਠਾਢੇ ਜਹਾ ਰਾਜ ਕੰਨਿਆ ॥

sabhai bhoop tthaadte jahaa raaj kaniaa |

જ્યાં બધા રાજાઓ ઉભા હતા, ત્યાં રાજ કુમારી (ગયા)

ਬਿਖੈ ਭੂ ਤਲੰ ਰੂਪ ਜਾ ਕੇ ਨ ਅੰਨਿਆ ॥

bikhai bhoo talan roop jaa ke na aniaa |

જ્યાં રાજકુમારી હતી ત્યાં બધા રાજાઓ ઉભા હતા

ਬਡੇ ਛਤ੍ਰਧਾਰੀ ਬਡੇ ਗਰਬ ਕੀਨੇ ॥

badde chhatradhaaree badde garab keene |

મોટી મોટી છત્રીઓ, ખૂબ ઘમંડી,

ਤਹਾ ਆਨਿ ਠਾਢੇ ਬਡੀ ਸੈਨ ਲੀਨੇ ॥੬੮॥

tahaa aan tthaadte baddee sain leene |68|

પૃથ્વી પર આટલો સુંદર બીજો કોઈ ન હતો, ઘણા અહંકારી છત્રવાળા રાજાઓ, તેમની સેના લઈને, ત્યાં આવીને ઊભા રહ્યા.68.

ਨਦੀ ਸੰਗ ਜਾ ਕੇ ਸਬੈ ਰੂਪ ਧਾਰੇ ॥

nadee sang jaa ke sabai roop dhaare |

ધારીને (માનવ સ્વરૂપ) જેની સાથે નદીઓ આવી છે.

ਸਬੈ ਸਿੰਧ ਸੰਗੰ ਚੜੇ ਤੇਜ ਵਾਰੇ ॥

sabai sindh sangan charre tej vaare |

“તે, જેમના સ્વરૂપે પ્રવાહો તેમની સુંદરતાના મહિમાને અપનાવે છે અને જેમાંથી મહાસાગરો પણ ઉગે છે, તેમની તેજસ્વીતા ટકી રહ્યા નથી.

ਬਡੀ ਕਾਇ ਜਾ ਕੀ ਮਹਾ ਰੂਪ ਸੋਹੈ ॥

baddee kaae jaa kee mahaa roop sohai |

જેનું શરીર વિશાળ છે અને તે મહાન રૂપથી શોભિત છે.

ਲਖੇ ਦੇਵ ਕੰਨਿਆਨ ਕੇ ਮਾਨ ਮੋਹੈ ॥੬੯॥

lakhe dev kaniaan ke maan mohai |69|

જેનું શરીર ખૂબ મોટું છે અને જેનું સૌંદર્ય ભવ્ય છે અને જેને જોઈને સ્વર્ગીય કુમારિકાઓ મોહિત થઈ જાય છે.69.

ਕਹੋ ਨਾਰ ਤੋ ਕੌ ਇਹੈ ਬਰੁਨ ਰਾਜਾ ॥

kaho naar to kau ihai barun raajaa |

ઓ રાજ કુમારી! હું તમને કહું છું, આ વરુણ રાજા છે.

ਜਿਸੈ ਪੇਖਿ ਰਾਜਾਨ ਕੋ ਮਾਨ ਭਾਜਾ ॥

jisai pekh raajaan ko maan bhaajaa |

“ઓ રાજકુમારી! એ બધા જુદા જુદા રાજાઓ અહીં આવ્યા છે જેમને જોઈને રાજાઓનો અભિમાન ચકનાચૂર થઈ જાય છે

ਕਹਾ ਲੌ ਬਖਾਨੋ ਜਿਤੇ ਭੂਪ ਆਏ ॥

kahaa lau bakhaano jite bhoop aae |

કેટલા રાજાઓ આવ્યા તેનું વર્ણન કરું.

ਸਬੈ ਬਾਲ ਕੌ ਲੈ ਭਵਾਨੀ ਬਤਾਏ ॥੭੦॥

sabai baal kau lai bhavaanee bataae |70|

જે રાજાઓ અહીં આવ્યા છે તેનું વર્ણન હું ક્યાં સુધી કરું?” તે દેવીએ તે બધા રાજાઓને રાજકુમારી બતાવી.70.

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa |

સ્વય્યા

ਆਨਿ ਜੁਰੇ ਨ੍ਰਿਪ ਮੰਡਲ ਜੇਤਿ ਤੇਤ ਸਬੈ ਤਿਨ ਤਾਸ ਦਿਖਾਏ ॥

aan jure nrip manddal jet tet sabai tin taas dikhaae |

જે પણ રાજાઓ ત્યાં આવ્યા હતા, તે બધા રાજકુમારીને બતાવ્યા

ਦੇਖ ਫਿਰੀ ਚਹੂੰ ਚਕ੍ਰਨ ਕੋ ਨ੍ਰਿਪ ਰਾਜ ਕੁਮਾਰਿ ਹ੍ਰਿਦੈ ਨਹੀ ਲਿਆਏ ॥

dekh firee chahoon chakran ko nrip raaj kumaar hridai nahee liaae |

તેણીએ ચારેય દિશામાં રાજાઓને જોયા, પરંતુ કોઈને ગમ્યું નહીં

ਹਾਰਿ ਪਰਿਓ ਸਭ ਹੀ ਭਟ ਮੰਡਲ ਭੂਪਤਿ ਹੇਰਿ ਦਸਾ ਮੁਰਝਾਏ ॥

haar pario sabh hee bhatt manddal bhoopat her dasaa murajhaae |

વીરોનો આખો ગોળો પરાજિત થઈ ગયો અને આવી સ્થિતિ જોઈને રાજાઓ પણ હતાશ થઈ ગયા.

ਫੂਕ ਭਏ ਮੁਖ ਸੂਕ ਗਏ ਸਬ ਰਾਜ ਕੁਮਾਰਿ ਫਿਰੇ ਘਰਿ ਆਏ ॥੭੧॥

fook bhe mukh sook ge sab raaj kumaar fire ghar aae |71|

તે બધાના ચહેરા સંકોચાઈ ગયા અને બધા રાજકુમારો પોતપોતાના ઘરે પાછા ફર્યા.71.

ਤਉ ਲਗਿ ਆਨ ਗਏ ਅਜਿਰਾਜ ਸੁ ਰਾਜਨ ਰਾਜ ਬਡੋ ਦਲ ਲੀਨੇ ॥

tau lag aan ge ajiraaj su raajan raaj baddo dal leene |

એટલામાં રાજાઓનો રાજા અજરાજ (પોતાની) મોટી સેના સાથે ત્યાં આવ્યો.

ਅੰਬਰ ਅਨੂਪ ਧਰੇ ਪਸਮੰਬਰ ਸੰਬਰ ਕੇ ਅਰਿ ਕੀ ਛਬਿ ਛੀਨੇ ॥

anbar anoop dhare pasamanbar sanbar ke ar kee chhab chheene |

એ વખતે રાજા અજ પોતાની સાથે પોતાની મોટી સેના લઈને ત્યાં પહોંચ્યો, તેના અનોખા રેશમી વસ્ત્રો પ્રેમના દેવને શરમાઈ ગયા.

ਬੇਖਨ ਬੇਖ ਚੜੇ ਸੰਗ ਹ੍ਵੈ ਨ੍ਰਿਪ ਹਾਨ ਸਬੈ ਸੁਖ ਧਾਮ ਨਵੀਨੇ ॥

bekhan bekh charre sang hvai nrip haan sabai sukh dhaam naveene |

ત્યાં ઘણા સારા પોશાક પહેરેલા અન્ય રાજાઓ પણ હતા જેઓ આનંદને પોષતા હતા

ਆਨਿ ਗਏ ਜਰਿਕੰਬਰ ਸੇ ਅੰਬਰ ਸੇ ਨ੍ਰਿਪ ਕੰਬਰ ਕੀਨੇ ॥੭੨॥

aan ge jarikanbar se anbar se nrip kanbar keene |72|

સુંદર વસ્ત્રો પહેરીને રાજા અજ ત્યાં પધાર્યા.72.

ਪਾਤਿ ਹੀ ਪਾਤਿ ਬਨਾਇ ਬਡੋ ਦਲ ਢੋਲ ਮ੍ਰਿਦੰਗ ਸੁਰੰਗ ਬਜਾਇ ॥

paat hee paat banaae baddo dal dtol mridang surang bajaae |

તેના સૈન્યએ કતારો બનાવી અને તેના દળો નાના-મોટા ડમરા પર રમવા લાગ્યા

ਭੂਖਨ ਚਾਰੁ ਦਿਪੈ ਸਬ ਅੰਗ ਬਿਲੋਕਿ ਅਨੰਗ ਪ੍ਰਭਾ ਮੁਰਛਾਏ ॥

bhookhan chaar dipai sab ang bilok anang prabhaa murachhaae |

અલના શરીર પર સુંદર આભૂષણો ઝળહળતા હતા અને પ્રેમના દેવતા પણ તેમની સુંદરતા જોઈને બેભાન થઈ રહ્યા હતા.

ਬਾਜਤ ਚੰਗ ਮ੍ਰਿਦੰਗ ਉਪੰਗ ਸੁਰੰਗ ਸੁ ਨਾਦ ਸਬੈ ਸੁਨਿ ਪਾਏ ॥

baajat chang mridang upang surang su naad sabai sun paae |

ચાંગ, મૃદંગ અને ઉપાંગ વગેરે વગાડતા હતા, બધા એ સુંદર અવાજ સાંભળી રહ્યા હતા.

ਰੀਝ ਰਹੇ ਰਿਝਵਾਰ ਸਬੈ ਲਖਿ ਰੂਪ ਅਨੂਪ ਸਰਾਹਤ ਆਏ ॥੭੩॥

reejh rahe rijhavaar sabai lakh roop anoop saraahat aae |73|

બધા સંગીતના વાદ્યોના અવાજો સાંભળી રહ્યા હતા અને તેમની અનોખી સુંદરતા જોઈને બધા પ્રસન્ન થઈ રહ્યા હતા.73.

ਜੈਸ ਸਰੂਪ ਲਖਿਓ ਅਜਿ ਕੋ ਹਮ ਤੈਸ ਸਰੂਪ ਨ ਅਉਰ ਬਿਚਾਰੇ ॥

jais saroop lakhio aj ko ham tais saroop na aaur bichaare |

રાજા અજનું જે સૌંદર્ય આપણે જોયું, એટલું સૌંદર્ય આ પહેલાં બીજા કોઈએ જોયું ન હતું

ਚੰਦਿ ਚਪਿਓ ਲਖਿ ਕੈ ਮੁਖ ਕੀ ਛਬਿ ਛੇਦ ਪਰੇ ਉਰ ਮੈ ਰਿਸ ਮਾਰੇ ॥

chand chapio lakh kai mukh kee chhab chhed pare ur mai ris maare |

ચંદ્રે તેની સુંદરતા જોઈને પોતાની જાતને છુપાવી દીધી અને તેનું હૃદય ઈર્ષ્યાથી બળી ગયું

ਤੇਜ ਸਰੂਪ ਬਿਲੋਕਿ ਕੈ ਪਾਵਕ ਚਿਤਿ ਚਿਰੀ ਗ੍ਰਿਹ ਅਉਰਨ ਜਾਰੇ ॥

tej saroop bilok kai paavak chit chiree grih aauran jaare |

તેની લાવણ્ય જોઈને અગ્નિ ચિડાઈ ગયો અને તેણે પોતાની સળગતી પ્રવૃત્તિ છોડી દીધી

ਜੈਸ ਪ੍ਰਭਾ ਲਖਿਓ ਅਜਿ ਕੋ ਹਮ ਤੈਸ ਸਰੂਪ ਨ ਭੂਪ ਨਿਹਾਰੇ ॥੭੪॥

jais prabhaa lakhio aj ko ham tais saroop na bhoop nihaare |74|

જે પ્રકારનું સૌંદર્ય રાજા અજ પાસે છે, એવું સૌંદર્ય આપણે પહેલાં ક્યારેય જોયું નથી.74.

ਸੁੰਦਰ ਜੁਆਨ ਸਰੂਪ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਧਾਨ ਚਹੁੰ ਚਕ ਮੈ ਹਮ ਜਾਨਿਓ ॥

sundar juaan saroop mahaan pradhaan chahun chak mai ham jaanio |

તે વિનમ્ર યુવાન હતો અને તેની પાસે સુડોળ આકૃતિ હતી, જે ચારેય દિશામાં સૌથી આગળ માનવામાં આવતી હતી

ਭਾਨੁ ਸਮਾਨ ਪ੍ਰਭਾ ਨ ਪ੍ਰਮਾਨ ਕਿ ਰਾਵ ਕਿ ਰਾਨ ਮਹਾਨ ਬਖਾਨਿਓ ॥

bhaan samaan prabhaa na pramaan ki raav ki raan mahaan bakhaanio |

તે સૂર્યની જેમ તેજસ્વી હતો અને રાજાઓમાં એક મહાન સાર્વભૌમ હતો

ਦੇਵ ਅਦੇਵ ਚਕੇ ਅਪਨੇ ਚਿਤਿ ਚੰਦ ਸਰੂਪ ਨਿਸਾ ਪਹਿਚਾਨਿਓ ॥

dev adev chake apane chit chand saroop nisaa pahichaanio |

દેવતાઓ અને અન્ય બધા તેને જોઈને આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા અને રાત તેને ચંદ્ર માની

ਦਿਉਸ ਕੈ ਭਾਨੁ ਮੁਨਿਓ ਭਗਵਾਨ ਪਛਾਨ ਮਨੈ ਘਨ ਮੋਰਨ ਮਾਨਿਓ ॥੭੫॥

diaus kai bhaan munio bhagavaan pachhaan manai ghan moran maanio |75|

દિવસ તેને સૂર્ય તરીકે કલ્પતો હતો અને મોર તેને વાદળ તરીકે માનતો હતો.75.

ਬੋਲਿ ਉਠੇ ਪਿਕ ਜਾਨ ਬਸੰਤ ਚਕੋਰਨ ਚੰਦ ਸਰੂਪ ਬਖਾਨਿਓ ॥

bol utthe pik jaan basant chakoran chand saroop bakhaanio |

વરસાદી પંખીઓએ તેને વસંત માનીને પોતાનો અવાજ ઉઠાવ્યો અને પક્ષીઓ તેને ચંદ્ર માનતા

ਸਾਤਿ ਸੁਭਾਵ ਲਖਿਓ ਸਭ ਸਾਧਨ ਜੋਧਨ ਕ੍ਰੋਧ ਪ੍ਰਤਛ ਪ੍ਰਮਾਨਿਓ ॥

saat subhaav lakhio sabh saadhan jodhan krodh pratachh pramaanio |

સંતો તેને શાંતિ અને યોદ્ધાઓને ક્રોધ માનતા હતા

ਬਾਲਨ ਬਾਲ ਸੁਭਾਵ ਲਖਿਓ ਤਿਹ ਸਤ੍ਰਨ ਕਾਲ ਸਰੂਪ ਪਛਾਨਿਓ ॥

baalan baal subhaav lakhio tih satran kaal saroop pachhaanio |

બાળકો તેને સારા સ્વભાવનું બાળક અને દુશ્મનોને કાલ (મૃત્યુ) માનતા હતા.

ਦੇਵਲ ਦੇਵ ਅਦੇਵਨ ਕੈ ਸਿਵ ਰਾਜਨ ਰਾਜਿ ਬਡੋ ਜੀਅ ਜਾਨਿਓ ॥੭੬॥

deval dev adevan kai siv raajan raaj baddo jeea jaanio |76|

દેવતાઓ તેમને ભગવાન માનતા હતા, ભૂત-પ્રેતને શિવ માનતા હતા અને રાજાઓ સાર્વભૌમ માનતા હતા.76.

ਸਾਧਨ ਸਿਧ ਸਰੂਪ ਲਖਿਓ ਤਿਹ ਸਤ੍ਰਨ ਸਤ੍ਰ ਸਮਾਨ ਬਸੇਖਿਓ ॥

saadhan sidh saroop lakhio tih satran satr samaan basekhio |

સંતોએ તેમને સિદ્ધ (કુશળ) અને શત્રુઓને શત્રુ તરીકે જોયા

ਚੋਰਨ ਭੋਰ ਕਰੋਰਨ ਮੋਰਨ ਤਾਸੁ ਸਹੀ ਘਨ ਕੈ ਅਵਿਰੇਖਿਓ ॥

choran bhor karoran moran taas sahee ghan kai avirekhio |

ચોરોએ તેને વહેલી સવારે અને મોરને વાદળ તરીકે જોયો

ਕਾਮ ਸਰੂਪ ਸਭੈ ਪੁਰ ਨਾਰਨ ਸੰਭੂ ਸਮਾਨ ਸਬੂ ਗਨ ਦੇਖਿਓ ॥

kaam saroop sabhai pur naaran sanbhoo samaan saboo gan dekhio |

બધી સ્ત્રીઓ તેમને પ્રેમના દેવ અને બધા ગણોને શિવ માનતી

ਸੀਪ ਸ੍ਵਾਤਿ ਕੀ ਬੂੰਦ ਤਿਸੈ ਕਰਿ ਰਾਜਨ ਰਾਜ ਬਡੋ ਤਿਹ ਪੇਖਿਓ ॥੭੭॥

seep svaat kee boond tisai kar raajan raaj baddo tih pekhio |77|

શેલ તેને વરસાદના ટીપા તરીકે અને રાજાઓને સોવરિંગ તરીકે જોતો હતો.77.

ਕੰਬਰ ਜਿਉ ਜਰਿਕੰਬਰ ਕੀ ਢਿਗ ਤਿਉ ਅਵਿਨੰਬਰ ਤੀਰ ਸੁਹਾਏ ॥

kanbar jiau jarikanbar kee dtig tiau avinanbar teer suhaae |

રાજા અજ આકાશમાં વાદળોની જેમ પૃથ્વી પર ભવ્ય દેખાતા હતા

ਨਾਕ ਲਖੇ ਰਿਸ ਮਾਨ ਸੂਆ ਮਨ ਨੈਨ ਦੋਊ ਲਖਿ ਏਣ ਲਜਾਏ ॥

naak lakhe ris maan sooaa man nain doaoo lakh en lajaae |

તેનું સુંદર નાક જોઈને પોપટને ઈર્ષ્યા થઈ અને તેની બંને આંખો જોઈને વાગટેલ શરમાઈ ગયો.

ਪੇਖਿ ਗੁਲਾਬ ਸਰਾਬ ਪੀਐ ਜਨੁ ਪੇਖਤ ਅੰਗ ਅਨੰਗ ਰਿਸਾਏ ॥

pekh gulaab saraab peeai jan pekhat ang anang risaae |

તેના અંગો જોઈને ગુલાબ મરી ગયો અને તેની સુંદર ગરદન જોઈને પ્રેમના દેવતા ગુસ્સે થઈ ગયા.

ਕੰਠ ਕਪੋਤ ਕਟੂ ਪਰ ਕੇਹਰ ਰੋਸ ਰਸੇ ਗ੍ਰਿਹ ਭੂਲਿ ਨ ਆਏ ॥੭੮॥

kantth kapot kattoo par kehar ros rase grih bhool na aae |78|

અને તેની કમર જોઈ સિંહો પોતાની જાતને ભૂલી ગયા અને પોતાના ઘરે પહોંચી શક્યા નહિ.78.

ਪੇਖਿ ਸਰੂਪ ਸਿਰਾਤ ਨ ਲੋਚਨ ਘੂਟਤ ਹੈ ਜਨੁ ਘੂਟ ਅਮੀ ਕੇ ॥

pekh saroop siraat na lochan ghoottat hai jan ghoott amee ke |

તેની સરોવર જેવી આંખો જોઈને લાગતું હતું કે તેઓ અમૃતનો ડ્રાફ્ટ પીને નશો કરી ગયા હતા.

ਗਾਵਤ ਗੀਤ ਬਜਾਵਤ ਤਾਲ ਬਤਾਵਤ ਹੈ ਜਨੋ ਆਛਰ ਹੀ ਕੇ ॥

gaavat geet bajaavat taal bataavat hai jano aachhar hee ke |

ગીતો ગાવામાં આવી રહ્યાં હતાં અને સંગીતનાં સાધનો વગાડવામાં આવી રહ્યાં હતાં

ਭਾਵਤ ਨਾਰਿ ਸੁਹਾਵਤ ਗਾਰ ਦਿਵਾਵਤ ਹੈ ਭਰਿ ਆਨੰਦ ਜੀ ਕੇ ॥

bhaavat naar suhaavat gaar divaavat hai bhar aanand jee ke |

સ્ત્રીઓ સારી દેખાય છે અને તેમના હૃદયમાં આનંદ સાથે શપથ લે છે.

ਤੂ ਸੁ ਕੁਮਾਰ ਰਚੀ ਕਰਤਾਰ ਕਹੈ ਅਬਿਚਾਰ ਤ੍ਰੀਆ ਬਰ ਨੀਕੇ ॥੭੯॥

too su kumaar rachee karataar kahai abichaar treea bar neeke |79|

આનંદમાં સ્ત્રીઓ અપશબ્દો ગાતી હતી અને કહેતી હતી, “હે રાજકુમાર! પ્રભુએ તમારા માટે આ રાજકુમારી બનાવી છે, તમે તેની સાથે લગ્ન કરી શકો છો.”79.

ਦੇਖਤ ਰੂਪ ਸਿਰਾਤ ਨ ਲੋਚਨ ਪੇਖਿ ਛਕੀ ਪੀਅ ਕੀ ਛਬਿ ਨਾਰੀ ॥

dekhat roop siraat na lochan pekh chhakee peea kee chhab naaree |

રૂપ જોઈને આંખો લાલ થતી નથી, પ્રિયા (હવે રાજા)ની તસવીર જોઈને સ્ત્રીઓ મંત્રમુગ્ધ થઈ ગઈ હતી.

ਗਾਵਤ ਗੀਤ ਬਜਾਵਤ ਢੋਲ ਮ੍ਰਿਦੰਗ ਮੁਚੰਗਨ ਕੀ ਧੁਨਿ ਭਾਰੀ ॥

gaavat geet bajaavat dtol mridang muchangan kee dhun bhaaree |

તેની આંખોનો મહિમા જોઈને સ્ત્રીઓ પ્રેમમાં લીન થઈ ગઈ અને ઢોલ વગાડીને ગીતો ગાતી હતી.

ਆਵਤ ਜਾਤ ਜਿਤੀ ਪੁਰ ਨਾਗਰ ਗਾਗਰਿ ਡਾਰਿ ਲਖੈ ਦੁਤਿ ਭਾਰੀ ॥

aavat jaat jitee pur naagar gaagar ddaar lakhai dut bhaaree |

નગરની બહારથી આવતી બધી સ્ત્રીઓએ રાજાનું સૌંદર્ય જોઈને પોતપોતાના ઝભ્ભો ફેંકી દીધા અને માત્ર તેના મોહક ચહેરાને જોઈ રહી.

ਰਾਜ ਕਰੋ ਤਬ ਲੌ ਜਬ ਲੌ ਮਹਿ ਜਉ ਲਗ ਗੰਗ ਬਹੈ ਜਮੁਨਾ ਰੀ ॥੮੦॥

raaj karo tab lau jab lau meh jau lag gang bahai jamunaa ree |80|

રાજાને જોઈને બધાની ઈચ્છા થઈ કે, “હે રાજા! તે ભગવાનની ઇચ્છા છે કે તમે લાંબા સમય સુધી શાસન કરી શકો છો

ਜਉਨ ਪ੍ਰਭਾ ਅਜਿ ਰਾਜ ਕੀ ਰਾਜਤ ਸੋ ਕਹਿ ਕੈ ਕਿਹ ਭਾਤਿ ਗਨਾਊ ॥

jaun prabhaa aj raaj kee raajat so keh kai kih bhaat ganaaoo |

રાજા અજનો મહિમા વર્ણવતા. હું સ્વીકારું છું કે કવિઓ સામાન્ય રીતે જે પણ ઉપમા આપે છે,

ਜਉਨ ਪ੍ਰਭਾ ਕਬਿ ਦੇਤ ਸਬੈ ਜੌ ਪੈ ਤਾਸ ਕਹੋ ਜੀਅ ਬੀਚ ਲਜਾਊ ॥

jaun prabhaa kab det sabai jau pai taas kaho jeea beech lajaaoo |

તેઓ બધા અવિચારી છે અને તેમને ઉચ્ચારતી વખતે મને શરમ આવે છે

ਹਉ ਚਹੂੰ ਓਰ ਫਿਰਿਓ ਬਸੁਧਾ ਛਬਿ ਅੰਗਨ ਕੀਨ ਕਹੂੰ ਕੋਈ ਪਾਊ ॥

hau chahoon or firio basudhaa chhab angan keen kahoon koee paaoo |

તમારા જેવા સુંદર વ્યક્તિને શોધવા માટે મેં આખી પૃથ્વી પર શોધ કરી છે, પરંતુ મને સફળતા મળી નથી

ਲੇਖਨ ਊਖ ਹ੍ਵੈ ਜਾਤ ਲਿਖੋ ਛਬਿ ਆਨਨ ਤੇ ਕਿਮਿ ਭਾਖਿ ਸੁਨਾਊ ॥੮੧॥

lekhan aookh hvai jaat likho chhab aanan te kim bhaakh sunaaoo |81|

તારી સુંદરતા વિશે લખતાં લખતાં મારી કલમ નીચે ખેંચાઈ જાય છે અને તેનું વર્ણન હું મારા મુખમાંથી કેવી રીતે કરું? 81.

ਨੈਨਨ ਬਾਨ ਚਹੂੰ ਦਿਸ ਮਾਰਤ ਘਾਇਲ ਕੈ ਪੁਰ ਬਾਸਨ ਡਾਰੀ ॥

nainan baan chahoon dis maarat ghaaeil kai pur baasan ddaaree |

રાજાએ તેની આંખોના તીરોથી તમામ નગરજનોને ઘાયલ કર્યા

ਸਾਰਸ੍ਵਤੀ ਨ ਸਕੈ ਕਹਿ ਰੂਪ ਸਿੰਗਾਰ ਕਹੈ ਮਤਿ ਕਉਨ ਬਿਚਾਰੀ ॥

saarasvatee na sakai keh roop singaar kahai mat kaun bichaaree |

સરવતી પણ તેની સુંદરતાનું વર્ણન કરવામાં અસમર્થ છે

ਕੋਕਿਲ ਕੰਠਿ ਹਰਿਓ ਨ੍ਰਿਪ ਨਾਇਕ ਛੀਨ ਕਪੋਤ ਕੀ ਗ੍ਰੀਵ ਅਨਿਆਰੀ ॥

kokil kantth hario nrip naaeik chheen kapot kee greev aniaaree |

રાજાનું ગળું કોકિલા જેવું મધુર અને ગરદન કબૂતર જેવું

ਰੀਝ ਗਿਰੇ ਨਰ ਨਾਰਿ ਧਰਾ ਪਰ ਘੂਮਤਿ ਹੈ ਜਨੁ ਘਾਇਲ ਭਾਰੀ ॥੮੨॥

reejh gire nar naar dharaa par ghoomat hai jan ghaaeil bhaaree |82|

તેની સુંદરતા જોઈને બધા પૃથ્વી પર પડી રહ્યા છે અને ઘાયલ થઈ રહ્યા છે.82.

ਦੋਹਰਾ ॥

doharaa |

દોહરા

ਨਿਰਖਿ ਰੂਪ ਅਜਿ ਰਾਜ ਕੋ ਰੀਝ ਰਹੇ ਨਰ ਨਾਰਿ ॥

nirakh roop aj raaj ko reejh rahe nar naar |

આજે રાજ્યનું સ્વરૂપ જોઈને તમામ સ્ત્રી-પુરુષો મંત્રમુગ્ધ થઈ રહ્યા છે.

ਇੰਦ੍ਰ ਕਿ ਚੰਦ੍ਰ ਕਿ ਸੂਰ ਇਹਿ ਇਹ ਬਿਧਿ ਕਰਤ ਬਿਚਾਰ ॥੮੩॥

eindr ki chandr ki soor ihi ih bidh karat bichaar |83|

રાજા અજની સુંદરતા જોઈને પુરુષો અને સ્ત્રીઓ પ્રસન્ન થઈ રહ્યા છે અને તે નક્કી કરી શક્યા નથી કે તે ઈન્દ્ર, સૂર્યનો ચંદ્ર છે.83.

ਕਬਿਤੁ ॥

kabit |

કબિટ

ਨਾਗਨ ਕੇ ਛਉਨਾ ਹੈਂ ਕਿ ਕੀਨੇ ਕਾਹੂੰ ਟਉਨਾ ਹੈਂ ਕਿ ਕਾਮ ਕੇ ਖਿਲਉਨਾ ਹੈਂ ਬਨਾਏ ਹੈਂ ਸੁਧਾਰ ਕੇ ॥

naagan ke chhaunaa hain ki keene kaahoon ttaunaa hain ki kaam ke khilaunaa hain banaae hain sudhaar ke |

કાં તો તે સર્પોના બચ્ચાઓ જેવો દયાળુ છે અથવા તેને કોઈએ જોયો છે, જે રાજા અજ પર મંત્રોચ્ચાર કરે છે, તેને પ્રેમના દેવના રમકડાની જેમ ખાસ બનાવવામાં આવ્યો છે.

ਇਸਤ੍ਰਿਨ ਕੇ ਪ੍ਰਾਨ ਹੈਂ ਕਿ ਸੁੰਦਰਤਾ ਕੀ ਖਾਨ ਹੈਂ ਕਿ ਕਾਮ ਕੇ ਕਲਾਨ ਬਿਧਿ ਕੀਨੇ ਹੈਂ ਬਿਚਾਰ ਕੇ ॥

eisatrin ke praan hain ki sundarataa kee khaan hain ki kaam ke kalaan bidh keene hain bichaar ke |

રાજા અજ એ સ્ત્રીઓ માટેનો શ્વાસ છે, તે સૌંદર્યની ખાણ છે અને જાતીય રમતોમાં કુશળ છે.

ਚਾਤੁਰਤਾ ਕੇ ਭੇਸ ਹੈਂ ਕਿ ਰੂਪ ਕੇ ਨਰੇਸ ਹੈਂ ਕਿ ਸੁੰਦਰ ਸੁ ਦੇਸ ਏਸ ਕੀਨੇ ਚੰਦ੍ਰ ਸਾਰ ਕੇ ॥

chaaturataa ke bhes hain ki roop ke nares hain ki sundar su des es keene chandr saar ke |

તે શાણપણનું સ્પષ્ટ સ્વરૂપ છે અને રાજાઓમાં તે ચંદ્રની જેમ મોહક છે.

ਤੇਗ ਹੈਂ ਕਿ ਤੀਰ ਹੈਂ ਕਿ ਬਾਨਾ ਬਾਧੇ ਬੀਰ ਹੈਂ ਸੁ ਐਸੇ ਨੇਤ੍ਰ ਅਜਿ ਕੇ ਬਿਲੋਕੀਐ ਸੰਭਾਰ ਕੇ ॥੮੪॥

teg hain ki teer hain ki baanaa baadhe beer hain su aaise netr aj ke bilokeeai sanbhaar ke |84|

તે સ્પષ્ટ નથી કે તે તલવાર છે કે તીર છે કે શય્યાધારી યોદ્ધા આવા બહાદુર રાજા અજને ખૂબ જ સાવધાનીથી જોવામાં આવે છે.84.

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa |

સ્વય્યા

સૂચિ (1 - 1428)

જાપ પાન: 1 - 10

અਕਾਲ ઉસ્તਤ પાન: 11 - 38

બચિત્તર નાટક પાન: 39 - 73

ચાંદી ચરિત્તર ઉકાત બિલાસ પાન: 74 - 99

ચાંદી ચરિત્તર પાન: 100 - 118

વાર શ્રી ભૌગૌતિ જી કી પાન: 119 - 126

જ્ઞાન પ્રબોધ પાન: 127 - 154

ચૌબીસ અવતાર પાન: 155 - 610

બ્રહ્મ અવતાર પાન: 611 - 634

રુદ્ર અવતાર પાન: 635 - 708

શબ્દ હજારે પાન: 709 - 712

૩૩ સ્વૈયાય પાન: 712 - 716

ખાલસા મહિમા પાન: 716 - 716

શસ્ત્ર નામ માળા પાન: 717 - 808

ચરિત્રોપાખ્યાણ પાન: 809 - 1388

જફરનામા પાન: 1389 - 1394

હિકાયત પાન: 1394 - 1428