શ્રી દસમ ગ્રંથ

પાન - 509

ਸ੍ਰੀ ਬ੍ਰਿਜ ਨਾਇਕ ਜੁਧ ਸਮੈ ਅਰਿ ਅਉਰ ਨ ਆਂਖਨ ਅਗ੍ਰਜ ਆਨਿਯੋ ॥

sree brij naaeik judh samai ar aaur na aankhan agraj aaniyo |

આ જાણીને રાજાએ તેને વીર ગણાવ્યો

ਮੰਤ੍ਰਨ ਹੇਰਿ ਸਭੈ ਹਰਿ ਕੋ ਬਰੁ ਲਾਇਕ ਹੈ ਇਹ ਭਾਤਿ ਬਖਾਨਿਯੋ ॥

mantran her sabhai har ko bar laaeik hai ih bhaat bakhaaniyo |

મંત્રીઓએ કૃષ્ણને જોઈને તેમને યોગ્ય મેચ ગણાવ્યા

ਅਉਧ ਕੇ ਰਾਇ ਤਬੈ ਅਪੁਨੇ ਮਨ ਮੈ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਮਹਾ ਸੁਖੁ ਮਾਨਿਯੋ ॥੨੧੦੯॥

aaudh ke raae tabai apune man mai kab sayaam mahaa sukh maaniyo |2109|

પછી કવિ શ્યામના કહેવા પ્રમાણે, અવધના રાજાને ભારે આનંદ થયો.2109.

ਕਰਮਨ ਮੈ ਦਿਜ ਸ੍ਰੇਸਟ ਜੁ ਥੇ ਜਬ ਸੋ ਇਹ ਭੂਪ ਸਭਾ ਹੂੰ ਮੈ ਆਏ ॥

karaman mai dij sresatt ju the jab so ih bhoop sabhaa hoon mai aae |

જે બ્રાહ્મણો ધાર્મિક કાર્યો કરવામાં શ્રેષ્ઠ હતા, તેઓ આ રાજસભામાં આવ્યા ત્યારે.

ਦੈ ਕੈ ਅਸੀਸ ਨ੍ਰਿਪੋਤਮ ਕੋ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਭਨੈ ਇਹ ਬੈਨ ਸੁਨਾਏ ॥

dai kai asees nripotam ko kab sayaam bhanai ih bain sunaae |

પ્રતિષ્ઠિત બ્રાહ્મણો, વૈદિક વિધિઓમાં નિકાસ કરીને, દરબારમાં આવ્યા અને રાજાને તેમના આશીર્વાદ આપતા, તેઓએ આ શબ્દો કહ્યા,

ਜਾ ਦੁਹਿਤਾ ਕੇ ਸੁਨੋ ਤੁਮ ਹੇਤੁ ਘਨੇ ਦਿਜ ਦੇਸਨ ਦੇਸ ਪਠਾਏ ॥

jaa duhitaa ke suno tum het ghane dij desan des patthaae |

ઓ રાજન! સાંભળો, દીકરીને ખાતર તમે ઘણા બ્રાહ્મણોને જુદા જુદા દેશોમાં મોકલ્યા.

ਸੋ ਤੁਮ ਰਾਇ ਅਚਾਨਕ ਹੀ ਬਰੁ ਲਾਇਕ ਸ੍ਰੀ ਬ੍ਰਿਜ ਨਾਇਕ ਪਾਏ ॥੨੧੧੦॥

so tum raae achaanak hee bar laaeik sree brij naaeik paae |2110|

“હે રાજા! તમે જુદા જુદા દેશોમાં આ દીકરી માટે યોગ્ય મેળ શોધવા માટે બ્રાહ્મણોને મોકલ્યા હતા, પરંતુ આજે સદનસીબે તે મેળ મળી ગયો છે.”2110.

ਯੌ ਸੁਨਿ ਕੈ ਬਤੀਯਾ ਤਿਨ ਕੀ ਚਿਤ ਕੇ ਨ੍ਰਿਪ ਬੀਚ ਹੁਲਾਸ ਬਢੈ ਕੈ ॥

yau sun kai bateeyaa tin kee chit ke nrip beech hulaas badtai kai |

તેમની આ વાત સાંભળીને રાજા ચિત્તમાં ઉત્સાહિત થઈ ગયા

ਦਾਜ ਦਯੋ ਜਿਹ ਅੰਤ ਨ ਆਵਤ ਬਾਜਨ ਦ੍ਵਾਰ ਅਨੇਕ ਬਜੈ ਕੈ ॥

daaj dayo jih ant na aavat baajan dvaar anek bajai kai |

બ્રાહ્મણોની આ વાત સાંભળીને રાજા પ્રસન્ન થઈને વાજિંત્રો વગાડ્યા અને વિવિધ પ્રકારના દહેજ આપ્યા.

ਬਿਪ੍ਰਨ ਦੀਨ ਘਨੀ ਦਛਨਾ ਸੁਖੁ ਪਾਇ ਕਿਤੈ ਜਦੁਬੀਰ ਚਿਤੈ ਕੈ ॥

bipran deen ghanee dachhanaa sukh paae kitai jadubeer chitai kai |

તેમણે બ્રાહ્મણોને ખૂબ આદર બતાવ્યો છે અને શ્રી કૃષ્ણના દર્શન કરીને ચિત્તમાં ખૂબ જ આનંદ મેળવ્યો છે.

ਸੁੰਦਰ ਜੋ ਆਪਨੀ ਦੁਹਿਤਾ ਸੁ ਦਈ ਘਨਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕੇ ਸੰਗਿ ਪਠੈ ਕੈ ॥੨੧੧੧॥

sundar jo aapanee duhitaa su dee ghan sayaam ke sang patthai kai |2111|

બ્રાહ્મણોને યોગ્ય ભેટો આપવામાં આવી અને ખૂબ જ આનંદ સાથે, તેમણે તેમની પુત્રી કૃષ્ણને અર્પણ કરી.2111.

ਜੀਤਿ ਸੁਅੰਬਰ ਮੈ ਹਰਿ ਆਉਧ ਕੇ ਭੂਪਤਿ ਕੀ ਦੁਹਿਤਾ ਜਬ ਆਯੋ ॥

jeet suanbar mai har aaudh ke bhoopat kee duhitaa jab aayo |

જ્યારે શ્રી કિશન અયોધ્યાના રાજાની પુત્રીને જીતીને સુઅમ્બર આવ્યા,

ਬਾਗ ਕੇ ਭੀਤਰ ਸੈਲ ਕਰੈ ਸੰਗ ਪਾਰਥ ਥੇ ਚਿਤ ਮੈ ਠਹਰਾਯੋ ॥

baag ke bheetar sail karai sang paarath the chit mai tthaharaayo |

અવધના રાજાની પુત્રી મ્વારને જીતીને કૃષ્ણ જ્યારે પાછા આવ્યા ત્યારે તેમણે અર્જુન સાથે જંગલમાં ફરવાનું મન બનાવ્યું.

ਪੋਸਤ ਭਾਗ ਅਫੀਮ ਘਨੇ ਮਦ ਪੀਵਨ ਕੇ ਤਿਨਿ ਕਾਜ ਮੰਗਾਯੋ ॥

posat bhaag afeem ghane mad peevan ke tin kaaj mangaayo |

તેણે ખસખસ, શણ, અફીણ અને પીવા માટે ઘણો દારૂ માંગ્યો.

ਮੰਗਨ ਲੋਗਨ ਬੋਲਿ ਪਠਿਯੋ ਬਹੁ ਆਵਤ ਭੇ ਜਨ ਪਾਰ ਨ ਪਾਯੋ ॥੨੧੧੨॥

mangan logan bol patthiyo bahu aavat bhe jan paar na paayo |2112|

ત્યાં તેને ખસખસનો છોડ, શણ, અફીણ અને વિવિધ પ્રકારની દારૂ પીવા માટે લાવવામાં આવ્યો, ત્યાં તેણે ઘણા ભિખારીઓ અને ગાયકોને પણ બોલાવ્યા, જેઓ જૂથોમાં આવ્યા હતા.2112.

ਬਹੁ ਰਾਮਜਨੀ ਤਹ ਨਾਚਤ ਹੈ ਇਕ ਝਾਝਰ ਬੀਨ ਮ੍ਰਿਦੰਗ ਬਜਾਵੈ ॥

bahu raamajanee tah naachat hai ik jhaajhar been mridang bajaavai |

ઘણી ઉપપત્નીઓ, તેમની પાયલ, લીર અને ડ્રમ વગાડીને ત્યાં નૃત્ય કરવા લાગી

ਦੈ ਇਕ ਝੂਮਕ ਆਵਤ ਹੈ ਇਕ ਭਾਮਿਨ ਦੈ ਹਰਿ ਝੂਮਕ ਜਾਵੈ ॥

dai ik jhoomak aavat hai ik bhaamin dai har jhoomak jaavai |

કોઈ ફરતી વખતે નૃત્ય કરી રહ્યું છે તો કોઈ સ્ત્રી કૃષ્ણની ચારેય બાજુઓ પર ઘૂમી રહી છે

ਕਾਨ੍ਰਹ ਪਟੰਬਰ ਦੇਤ ਤਿਨੈ ਮਨਿ ਲਾਲ ਘਨੇ ਚਿਤ ਕੋ ਜੁ ਰਿਝਾਵੈ ॥

kaanrah pattanbar det tinai man laal ghane chit ko ju rijhaavai |

કૃષ્ણ તેમને આરામદાયક વસ્ત્રો, રત્નો અને ઝવેરાત આપી રહ્યા છે

ਸ੍ਯਾਮ ਭਨੈ ਬਹੁ ਮੋਲ ਖਰੇ ਸੁਰ ਰਾਜਹਿ ਕੋ ਕੋਊ ਹਾਥਿ ਨ ਆਵੈ ॥੨੧੧੩॥

sayaam bhanai bahu mol khare sur raajeh ko koaoo haath na aavai |2113|

તેઓ તેમને એવી કિંમતી વસ્તુઓ આપી રહ્યા છે, જે ઈન્દ્ર પણ મેળવી શકતા નથી.2113.

ਪਾਵਤ ਰਾਮਜਨੀ ਨਰ ਕੈ ਧਨ ਪਾਵਤ ਹੈ ਬਹੁ ਦਾਨ ਗਵਇਯਾ ॥

paavat raamajanee nar kai dhan paavat hai bahu daan gaveiyaa |

નૃત્ય કર્યા પછી ઉપપત્નીઓ અને ગાયક પછી ગાયકોને મહાન ભેટો પ્રાપ્ત થાય છે

ਏਕ ਰਿਝਾਵਤ ਹੈ ਹਰਿ ਕੋ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਭਨੈ ਪੜਿ ਛੰਤ ਸਵਇਯਾ ॥

ek rijhaavat hai har ko kab sayaam bhanai parr chhant saveiyaa |

કોઈ કવિતા સંભળાવીને કૃષ્ણને પ્રસન્ન કરી રહ્યું છે તો કોઈ વિવિધ શ્લોકોનું પઠન કરીને કૃષ્ણને પ્રસન્ન કરી રહ્યું છે.

ਅਉਰ ਦਿਸਾ ਕੇ ਬਿਖੈ ਸੁ ਘਨੇ ਮਿਲਿ ਨਾਚਤ ਹੈ ਕਰਿ ਗਾਨ ਭਵਇਆ ॥

aaur disaa ke bikhai su ghane mil naachat hai kar gaan bhaveaa |

અને અન્ય લોકો (બધી) દિશામાં એકસાથે નૃત્ય કરે છે અને પછી ફરીથી ગાય છે.

ਕਉਨ ਕਮੀ ਕਹੋ ਹੈ ਤਿਨ ਕੋ ਜੋਊ ਸ੍ਰੀ ਜਦੁਬੀਰ ਕੇ ਧਾਮ ਅਵਇਯਾ ॥੨੧੧੪॥

kaun kamee kaho hai tin ko joaoo sree jadubeer ke dhaam aveiyaa |2114|

ચારે દિશામાં ફરીને બધા એક સાથે નાચે છે, જે કોઈ પણ કૃષ્ણના ધામમાં આવ્યો છે, તો અમને કહો, તેની પાસે શું કમી હોઈ શકે?2114.

ਤਿਨ ਕੌ ਬਹੁ ਦੈ ਸੰਗਿ ਪਾਰਥ ਲੈ ਹਰਿ ਭੋਜਨ ਕੀ ਭੂਅ ਮੈ ਪਗ ਧਾਰਿਯੋ ॥

tin kau bahu dai sang paarath lai har bhojan kee bhooa mai pag dhaariyo |

તેમને ઘણી ભેટો આપીને, કૃષ્ણ અર્જુન સાથે જમવા ગયા

ਪੋਸਤ ਭਾਗ ਅਫੀਮ ਮੰਗਾਇ ਪੀਓ ਮਦ ਸੋਕ ਬਿਦਾ ਕਰਿ ਡਾਰਿਯੋ ॥

posat bhaag afeem mangaae peeo mad sok bidaa kar ddaariyo |

તેઓએ ખસખસ, શણ અને અફીણનો ઉપયોગ કર્યો અને વાઇન પીધો, તેથી તેઓએ તેમના બધા દુ: ખ દૂર કર્યા.

ਮਤਿ ਹੋ ਚਾਰੋਈ ਕੈਫਨ ਸੋ ਸੁਤ ਇੰਦ੍ਰ ਕੈ ਸੋ ਇਮਿ ਸ੍ਯਾਮ ਉਚਾਰਿਯੋ ॥

mat ho chaaroee kaifan so sut indr kai so im sayaam uchaariyo |

તે ચારેય નશામાં ધૂત હતા અને શ્રીકૃષ્ણએ અર્જનને આ વાત કહી

ਕਾਮ ਕੀਯੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਘਟਿ ਕਿਉ ਮਦਰਾ ਕੋ ਨ ਆਠਵੋ ਸਿੰਧੁ ਸਵਾਰਿਯੋ ॥੨੧੧੫॥

kaam keeyo brahamaa ghatt kiau madaraa ko na aatthavo sindh savaariyo |2115|

આ ચારેય ઉત્તેજકોનો નશો કરીને કૃષ્ણએ અર્જુનને કહ્યું, “બ્રહ્માએ વાઇનના આઠ મહાસાગરો ન બનાવવા માટે યોગ્ય કર્યું છે.2115.

ਦੋਹਰਾ ॥

doharaa |

દોહરા

ਤਬ ਪਾਰਥ ਕਰ ਜੋਰਿ ਕੈ ਹਰਿ ਸਿਉ ਕਹਿਯੋ ਸੁਨਾਇ ॥

tab paarath kar jor kai har siau kahiyo sunaae |

પછી અર્જને હાથ જોડીને શ્રી કૃષ્ણને આ રીતે કહ્યું

ਜੜ ਬਾਮਨ ਇਨ ਰਸਨ ਕੋ ਜਾਨੇ ਕਹਾ ਉਪਾਇ ॥੨੧੧੬॥

jarr baaman in rasan ko jaane kahaa upaae |2116|

ત્યારે અર્જુને હાથ જોડીને કૃષ્ણને કહ્યું, “અક્કલહીન બ્રાહ્મણો આ તત્ત્વો અને આનંદના ઉપભોગ વિશે શું જાણે છે.” 2116.

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਦਸਮ ਸਿਕੰਧ ਪੁਰਾਣੇ ਬਚਿਤ੍ਰ ਨਾਟਕ ਕ੍ਰਿਸਨਾਵਤਾਰੇ ਬ੍ਰਿਖਭ ਨਾਥਿ ਅਵਧ ਰਾਜੇ ਕੀ ਦੁਹਿਤਾ ਬਿਵਾਹਤ ਭਏ ॥

eit sree dasam sikandh puraane bachitr naattak krisanaavataare brikhabh naath avadh raaje kee duhitaa bivaahat bhe |

બચિત્તર નાટકમાં કૃષ્ણાવતાર (દશમ સ્કંધ પુરાણ પર આધારિત) માં બળદને તાંતણે બાંધ્યા પછી અવધના રાજા બ્રિકભ નાથની પુત્રી સાથે તેના લગ્ન વિશેની વાર્તાનો અંત.