શ્રી દસમ ગ્રંથ

પાન - 187

ਕਰਿਯੋ ਕੋਪ ਕੈ ਜੁਧ ਭਾਤੰ ਅਨੇਕੰ ॥੪੫॥

kariyo kop kai judh bhaatan anekan |45|

બીજી બાજુ આ બાજુ દક્ષ એકલો હતો, રુદ્ર પણ એકલો હતો તે બંને અત્યંત ક્રોધિત હતા, ઘણી રીતે યુદ્ધ કર્યું હતું.45.

ਗਿਰਿਯੋ ਜਾਨੁ ਕੂਟਸਥਲੀ ਬ੍ਰਿਛ ਮੂਲੰ ॥

giriyo jaan koottasathalee brichh moolan |

જેમ પર્વતની ટોચ પરથી તૂટેલી ડાળી પડે છે,

ਗਿਰਿਯੋ ਦਛ ਤੈਸੇ ਕਟਿਯੋ ਸੀਸ ਸੂਲੰ ॥

giriyo dachh taise kattiyo sees soolan |

રુદ્રે પોતાના ત્રિશૂળ વડે દક્ષનું માથું કાપી નાખ્યું અને તે ઉખડી ગયેલા ઝાડની જેમ નીચે પડી ગયો.

ਪਰਿਯੋ ਰਾਜ ਰਾਜੰ ਭਯੋ ਦੇਹ ਘਾਤੰ ॥

pariyo raaj raajan bhayo deh ghaatan |

જ્યારે રાજાઓના રાજા દક્ષની હત્યા કરવામાં આવી હતી, ત્યારે તેનું પડેલું શરીર (હોય તેવું દેખાતું હતું)

ਹਨਿਯੋ ਜਾਨ ਬਜ੍ਰੰ ਭਯੋ ਪਬ ਪਾਤੰ ॥੪੬॥

haniyo jaan bajran bhayo pab paatan |46|

રાજાઓના રાજા દક્ષનું માથું કપાયા પછી તે નીચે પડી ગયો અને તે પડી ગયેલા પર્વત જેવો દેખાતો હતો, જેની પાંખો ઈન્દ્રએ પોતાના શસ્ત્ર વજ્ર વડે કાપી નાખી હતી.46.

ਗਯੋ ਗਰਬ ਸਰਬੰ ਭਜੋ ਸੂਰਬੀਰੰ ॥

gayo garab saraban bhajo soorabeeran |

સૌના અભિમાનનો અંત આવ્યો, સુરવીર ભાગી ગયો

ਚਲਿਯੋ ਭਾਜ ਅੰਤਹਪੁਰ ਹੁਐ ਅਧੀਰੰ ॥

chaliyo bhaaj antahapur huaai adheeran |

દક્ષનો બધો અભિમાન ચકનાચૂર થઈ ગયો અને બળવાન રુદ્રે તેનો સંપૂર્ણ નાશ કર્યો.

ਗਰੇ ਡਾਰ ਅੰਚਰ ਪਰੈ ਰੁਦ੍ਰ ਪਾਯੋ ॥

gare ddaar anchar parai rudr paayo |

મોઢામાં પાલુ મૂકી શિવના ચરણોમાં પડ્યો

ਅਹੋ ਰੁਦ੍ਰ ਕੀਜੈ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕੈ ਸਹਾਯੰ ॥੪੭॥

aho rudr keejai kripaa kai sahaayan |47|

પછી રુદ્ર, અધીરા થઈને, ઝડપથી અંતાઈપુરા પહોંચ્યો, જ્યાં દરેક વ્યક્તિ તેના ગળામાં કપડું લઈને આવ્યો અને તેના પગે પડીને બોલ્યો, હે રુદ્ર અમારા પર દયા કરો, અમારી રક્ષા કરો અને મદદ કરો.

ਚੌਪਈ ॥

chauapee |

ચૌપાઈ

ਹਮ ਤੁਮਰੋ ਹਰਿ ਓਜ ਨ ਜਾਨਾ ॥

ham tumaro har oj na jaanaa |

હે શિવ! અમે તમારી શક્તિને જાણ્યા નથી,

ਤੁਮ ਹੋ ਮਹਾ ਤਪੀ ਬਲਵਾਨਾ ॥

tum ho mahaa tapee balavaanaa |

હે શિવ અમે તમને ઓળખ્યા નથી, તમે પરમ પરાક્રમી અને તપસ્વી છો.

ਸੁਨਤ ਬਚਨ ਭਏ ਰੁਦ੍ਰ ਕ੍ਰਿਪਾਲਾ ॥

sunat bachan bhe rudr kripaalaa |

(આ) શબ્દ સાંભળતા જ શિવ કૃપાલુ બની ગયા

ਅਜਾ ਸੀਸ ਨ੍ਰਿਪ ਜੋਰਿ ਉਤਾਲਾ ॥੪੮॥

ajaa sees nrip jor utaalaa |48|

આ શબ્દો સાંભળીને રુદ્ર દયાળુ બન્યો અને તેણે દક્ષને ફરીથી જીવિત કરી અને ઉભો થયો.48.

ਰੁਦ੍ਰ ਕਾਲ ਕੋ ਧਰਾ ਧਿਆਨਾ ॥

rudr kaal ko dharaa dhiaanaa |

શિવે 'કાલ પુરખ'ની નોંધ લીધી

ਬਹੁਰਿ ਜੀਯਾਇ ਨਰੇਸ ਉਠਾਨਾ ॥

bahur jeeyaae nares utthaanaa |

પછી રુદ્રે ભગવાનનું ધ્યાન કર્યું અને બીજા બધા રાજાઓનું જીવન પુનઃસ્થાપિત કર્યું.

ਰਾਜ ਸੁਤਾ ਪਤਿ ਸਕਲ ਜੀਯਾਏ ॥

raaj sutaa pat sakal jeeyaae |

પછી દક્ષે રાજાની પુત્રીઓના તમામ પતિઓને મારી નાખ્યા.

ਕਉਤਕ ਨਿਰਖਿ ਸੰਤ ਤ੍ਰਿਪਤਾਏ ॥੪੯॥

kautak nirakh sant tripataae |49|

તેણે બધી રાજકુમારીઓના પતિનું જીવન પુનઃસ્થાપિત કર્યું અને આ અદ્ભુત પ્રદર્શન જોઈને, બધા સંતો અત્યંત પીડિત થઈ ગયા.49.

ਨਾਰਿ ਹੀਨ ਸਿਵ ਕਾਮ ਖਿਝਾਯੋ ॥

naar heen siv kaam khijhaayo |

(સતીના અવસાન પછી) શિવ, એક સ્ત્રીના નિરાધાર, વાસનાથી ખૂબ જ ત્રસ્ત હતા,

ਤਾ ਤੇ ਸੁੰਭ ਘਨੋ ਦੁਖੁ ਪਾਯੋ ॥

taa te sunbh ghano dukh paayo |

પ્રેમના દેવે ભગવાન શિવને ખૂબ જ પરેશાન કર્યા, જે તેની પત્ની વિના હતા, જેનાથી શિવ ખૂબ જ યાતનામાં રહ્યા.

ਅਧਿਕ ਕੋਪ ਕੈ ਕਾਮ ਜਰਾਯਸ ॥

adhik kop kai kaam jaraayas |

(પણ અંતે) અત્યંત ક્રોધિત શિવે કામને બાળી નાખ્યું.

ਬਿਤਨ ਨਾਮ ਤਿਹ ਤਦਿਨ ਕਹਾਯਸ ॥੫੦॥

bitan naam tih tadin kahaayas |50|

અત્યંત ક્રોધિત હોવાને કારણે, એકવાર ભારે ક્રોધમાં, શિવે કામદેવ (પ્રેમના દેવ) ને ભસ્મ કરી નાખ્યા અને તે દિવસથી આ દેવને અનંગ (શરીરહીન) કહેવામાં આવે છે.

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਬਚਿਤ੍ਰ ਨਾਟਕ ਗ੍ਰੰਥੇ ਰੁਦ੍ਰ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦਛ ਬਧਹੀ ਰੁਦ੍ਰ ਮਹਾਤਮੇ ਗਉਰ ਬਧਹ ਗਿਆਰਵੋ ਅਵਤਾਰ ਸੰਪੂਰਣਮ ਸਤੁ ਸੁਭਮ ਸਤੁ ॥੧੧॥

eit sree bachitr naattak granthe rudr prabandh dachh badhahee rudr mahaatame gaur badhah giaaravo avataar sanpooranam sat subham sat |11|

રુદ્ર અવતારમાં દક્ષની હત્યા, રુદ્રની મહાનતા અને ગૌરી (પાર્વતી)ની હત્યાના વર્ણનનો અંત.11.

ਅਥ ਜਲੰਧਰ ਅਵਤਾਰ ਕਥਨੰ ॥

ath jalandhar avataar kathanan |

હવે શરૂ થાય છે જલંધર અવતારનું વર્ણન:

ਸ੍ਰੀ ਭਗਉਤੀ ਜੀ ਸਹਾਇ ॥

sree bhgautee jee sahaae |

શ્રી ભગૌતી જી (પ્રાથમિક ભગવાન) મદદરૂપ થવા દો.

ਚੌਪਈ ॥

chauapee |

ચૌપાઈ

ਵਹੁ ਜੋ ਜਰੀ ਰੁਦ੍ਰ ਕੀ ਦਾਰਾ ॥

vahu jo jaree rudr kee daaraa |

તે જે શિવની પત્ની (હવન-કુંડ) માં બળી ગઈ હતી.

ਤਿਨਿ ਹਿਮ ਗਿਰਿ ਗ੍ਰਿਹਿ ਲਿਯ ਅਵਤਾਰਾ ॥

tin him gir grihi liy avataaraa |

અગ્નિદાહ અને મૃત્યુ પછી, રુદ્રની પત્નીએ હિમાલયના ઘરે જન્મ લીધો.

ਛੁਟੀ ਬਾਲਤਾ ਜਬ ਸੁਧਿ ਆਈ ॥

chhuttee baalataa jab sudh aaee |

જ્યારે (તેનું) બાળપણ સમાપ્ત થયું અને યુવાની આવી

ਬਹੁਰੋ ਮਿਲੀ ਨਾਥ ਕਹੁ ਜਾਈ ॥੧॥

bahuro milee naath kahu jaaee |1|

તેણીના બાળપણના અંત પછી, જ્યારે તેણી તરુણાવસ્થામાં પહોંચી, ત્યારે તેણી ફરીથી તેના ભગવાન શિવ સાથે એક થઈ ગઈ.1.

ਜਿਹ ਬਿਧਿ ਮਿਲੀ ਰਾਮ ਸੋ ਸੀਤਾ ॥

jih bidh milee raam so seetaa |

જેમ રામ અને સીતા મળ્યા,

ਜੈਸਕ ਚਤੁਰ ਬੇਦ ਤਨ ਗੀਤਾ ॥

jaisak chatur bed tan geetaa |

જે રીતે સીતા, રામને મળવાથી, તેમની સાથે એક થઈ ગયા, તેવી જ રીતે ગીતા અને વૈદિક વિચારધારા એક છે

ਜੈਸੇ ਮਿਲਤ ਸਿੰਧ ਤਨ ਗੰਗਾ ॥

jaise milat sindh tan gangaa |

જેમ સમુદ્ર ગંગાને મળે છે,

ਤਿਯੋ ਮਿਲਿ ਗਈ ਰੁਦ੍ਰ ਕੈ ਸੰਗਾ ॥੨॥

tiyo mil gee rudr kai sangaa |2|

જેમ સમુદ્રને મળવાથી ગંગા સમુદ્ર સાથે એક થઈ જાય છે, તેવી જ રીતે પાર્વતી અને શિવ એક થઈ ગયા.2.

ਜਬ ਤਿਹ ਬ੍ਯਾਹਿ ਰੁਦ੍ਰ ਘਰਿ ਆਨਾ ॥

jab tih bayaeh rudr ghar aanaa |

જ્યારે તેના લગ્ન થયા ત્યારે શિવ તેને ઘરે લઈ આવ્યા

ਨਿਰਖਿ ਜਲੰਧਰ ਤਾਹਿ ਲੁਭਾਨਾ ॥

nirakh jalandhar taeh lubhaanaa |

જ્યારે, લગ્ન પછી, રુદ્ર તેને તેના ઘરે લઈ આવ્યો, ત્યારે રાક્ષસ જલંધર તેને જોઈને આકર્ષિત થઈ ગયો

ਦੂਤ ਏਕ ਤਹ ਦੀਯ ਪਠਾਈ ॥

doot ek tah deey patthaaee |

તેણે એક દેવદૂતને મોકલ્યો

ਲਿਆਉ ਰੁਦ੍ਰ ਤੇ ਨਾਰਿ ਛਿਨਾਈ ॥੩॥

liaau rudr te naar chhinaaee |3|

તેણે એક દૂત મોકલ્યો અને કહ્યું: "જાઓ અને તે સ્ત્રીઓને લાવ, તેણીને રુદ્ર પાસેથી આંચકી લીધા પછી."

ਦੋਹਰਾ ॥

doharaa |

દોહરા

ਜਲੰਧੁਰ ਬਾਚ ॥

jalandhur baach |

જલંધરે કહ્યું:

ਕੈ ਸਿਵ ਨਾਰਿ ਸੀਗਾਰ ਕੈ ਮਮ ਗ੍ਰਿਹ ਦੇਹ ਪਠਾਇ ॥

kai siv naar seegaar kai mam grih deh patthaae |

"હે શિવ! કાં તો તારી પત્નીને શણગારીને મારા ઘરે મોકલી દે.

ਨਾਤਰ ਸੂਲ ਸੰਭਾਰ ਕੇ ਸੰਗਿ ਲਰਹੁ ਮੁਰਿ ਆਇ ॥੪॥

naatar sool sanbhaar ke sang larahu mur aae |4|

જલંધરે તેના દૂતને શિવને આ કહેવા માટે કહ્યું: હે શિવ, કાં તો તમારી શય્યાવસ્થાવાળી પત્નીને મારી પાસે મોકલો, અથવા તમારું ત્રિશૂળ પકડીને મારી સાથે યુદ્ધ કરો.